(১৭-১৯) সীহপুব্বদ্ধকাযাদিতিলক্খণং

২২৪. ‘‘যম্পি, ভিক্খৰে, তথাগতো পুরিমং জাতিং পুরিমং ভৰং পুরিমং নিকেতং পুব্বে মনুস্সভূতো সমানো বহুজনস্স অত্থকামো অহোসি হিতকামো ফাসুকামো যোগক্খেমকামো – ‘কিন্তিমে সদ্ধায ৰড্ঢেয্যুং, সীলেন ৰড্ঢেয্যুং, সুতেন ৰড্ঢেয্যুং [সুতেন ৰড্ঢেয্যুং, বুদ্ধিযা ৰড্ঢেয্যুং (স্যা.)], চাগেন ৰড্ঢেয্যুং, ধম্মেন ৰড্ঢেয্যুং, পঞ্ঞায ৰড্ঢেয্যুং, ধনধঞ্ঞেন ৰড্ঢেয্যুং, খেত্তৰত্থুনা ৰড্ঢেয্যুং, দ্ৰিপদচতুপ্পদেহি ৰড্ঢেয্যুং, পুত্তদারেহি ৰড্ঢেয্যুং, দাসকম্মকরপোরিসেহি ৰড্ঢেয্যুং, ঞাতীহি ৰড্ঢেয্যুং, মিত্তেহি ৰড্ঢেয্যুং, বন্ধৰেহি ৰড্ঢেয্যু’ন্তি. সো তস্স কম্মস্স কটত্তা…পে… সো ততো চুতো ইত্থত্তং আগতো সমানো ইমানি তীণি মহাপুরিসলক্খণানি পটিলভতি. সীহপুব্বদ্ধকাযো চ হোতি চিতন্তরংসো চ সমৰট্টক্খন্ধো চ.

‘‘সো তেহি লক্খণেহি সমন্নাগতো সচে অগারং অজ্ঝাৰসতি, রাজা হোতি চক্কৰত্তী…পে… রাজা সমানো কিং লভতি? অপরিহানধম্মো হোতি, ন পরিহাযতি ধনধঞ্ঞেন খেত্তৰত্থুনা দ্ৰিপদচতুপ্পদেহি পুত্তদারেহি দাসকম্মকরপোরিসেহি ঞাতীহি মিত্তেহি বন্ধৰেহি, ন পরিহাযতি সব্বসম্পত্তিযা. রাজা সমানো ইদং লভতি… বুদ্ধো সমানো কিং লভতি? অপরিহানধম্মো হোতি, ন পরিহাযতি সদ্ধায সীলেন সুতেন চাগেন পঞ্ঞায, ন পরিহাযতি সব্বসম্পত্তিযা. বুদ্ধো সমানো ইদং লভতি’’. এতমত্থং ভগৰা অৰোচ.

২২৫. তত্থেতং ৰুচ্চতি –

‘‘সদ্ধায সীলেন সুতেন বুদ্ধিযা,

চাগেন ধম্মেন বহূহি সাধুহি;

ধনেন ধঞ্ঞেন চ খেত্তৰত্থুনা,

পুত্তেহি দারেহি চতুপ্পদেহি চ.

‘‘ঞাতীহি মিত্তেহি চ বন্ধৰেহি চ,

বলেন ৰণ্ণেন সুখেন চূভযং;

কথং ন হাযেয্যুং পরেতি ইচ্ছতি,

অত্থস্স মিদ্ধী চ [ইদং সমিদ্ধঞ্চ (ক.), অদ্ধং সমিদ্ধঞ্চ (স্যা.)] পনাভিকঙ্খতি.

‘‘স সীহপুব্বদ্ধসুসণ্ঠিতো অহু,

সমৰট্টক্খন্ধো চ চিতন্তরংসো;

পুব্বে সুচিণ্ণেন কতেন কম্মুনা,

অহানিযং পুব্বনিমিত্তমস্স তং.

‘‘গিহীপি ধঞ্ঞেন ধনেন ৰড্ঢতি,

পুত্তেহি দারেহি চতুপ্পদেহি চ;

অকিঞ্চনো পব্বজিতো অনুত্তরং,

পপ্পোতি বোধিং অসহানধম্মত’’ন্তি [সম্বোধিমহানধম্মতন্তি (স্যা. ক.) টীকা ওলোকেতব্বা].