অধিকরণভেদং

উক্কোটনভেদাদিৰণ্ণনা

৩৪০. অধিকরণভেদে ইমে দস উক্কোটাতি অধিকরণানং উক্কোটেত্ৰা পুন অধিকরণউক্কোটেন সমথানং উক্কোটং দস্সেতুং ‘‘ৰিৰাদাধিকরণং উক্কোটেন্তো কতি সমথে উক্কোটেতী’’তিআদিমাহ. তত্থ ৰিৰাদাধিকরণং উক্কোটেন্তো দ্ৰে সমথে উক্কোটেতীতি সম্মুখাৰিনযঞ্চ যেভুয্যসিকঞ্চ ইমে দ্ৰে উক্কোটেতি, পটিসেধেতি; পটিক্কোসতীতি অত্থো. অনুৰাদাধিকরণং উক্কোটেন্তো চত্তারোতি সম্মুখাৰিনযং, সতিৰিনযং, অমূল়্হৰিনযং, তস্সপাপিযসিকন্তি ইমে চত্তারো সমথে উক্কোটেতি. আপত্তাধিকরণং উক্কোটেন্তো তযোতি সম্মুখাৰিনযং, পটিঞ্ঞাতকরণং, তিণৰত্থারকন্তি ইমে তযো সমথে উক্কোটেতি. কিচ্চাধিকরণং উক্কোটেন্তো একন্তি সম্মুখাৰিনযং ইমং একং সমথং উক্কোটেতি.

৩৪১. কতি উক্কোটাতিআদিপুচ্ছানং ৰিস্সজ্জনে পন দ্ৰাদসসু উক্কোটেসু অকতং কম্মন্তিআদযো তাৰ তযো উক্কোটা ৰিসেসতো দুতিযে অনুৰাদাধিকরণে লব্ভন্তি. অনিহতং কম্মন্তিআদযো তযো পঠমে ৰিৰাদাধিকরণে লব্ভন্তি. অৰিনিচ্ছিতন্তিআদযো তযো ততিযে আপত্তাধিকরণে লব্ভন্তি. অৰূপসন্তন্তিআদযো তযো চতুত্থে কিচ্চাধিকরণে লব্ভন্তি; অপিচ দ্ৰাদসাপি চ একেকস্মিং অধিকরণে লব্ভন্তিযেৰ.

তত্থজাতকং অধিকরণং উক্কোটেতীতি যস্মিং ৰিহারে ‘‘ময্হং ইমিনা পত্তো গহিতো, চীৰরং গহিত’’ন্তিআদিনা নযেন পত্তচীৰরাদীনং অত্থায অধিকরণং উপ্পন্নং হোতি, তস্মিংযেৰ চ নং ৰিহারে আৰাসিকা সন্নিপতিত্ৰা ‘‘অলং আৰুসো’’তি অত্তপচ্চত্থিকে সঞ্ঞাপেত্ৰা পাল়িমুত্তকৰিনিচ্ছযেনেৰ ৰূপসমেন্তি, ইদং তত্থজাতকং অধিকরণং নাম. যেনাপি ৰিনিচ্ছযেন সমিতং, সোপি একো সমথোযেৰ. ইমং উক্কোটেন্তস্সাপি পাচিত্তিযং.

তত্থজাতকং ৰূপসন্তন্তি সচে পন তং অধিকরণং নেৰাসিকা ৰূপসমেতুং ন সক্কোন্তি, অথঞ্ঞো ৰিনযধরো আগন্ত্ৰা ‘‘কিং আৰুসো ইমস্মিং ৰিহারে উপোসথো ৰা পৰারণা ৰা ঠিতা’’তি পুচ্ছতি, তেহি চ তস্মিং কারণে কথিতে তং অধিকরণং খন্ধকতো চ পরিৰারতো চ সুত্তেন ৰিনিচ্ছিনিত্ৰা ৰূপসমেতি, ইদং তত্থজাতকং ৰূপসন্তং নাম অধিকরণং. এতং উক্কোটেন্তস্সাপি পাচিত্তিযমেৰ.

অন্তরামগ্গেতি তে অত্তপচ্চত্থিকা ‘‘ন মযং এতস্স ৰিনিচ্ছযে তিট্ঠাম, নাযং ৰিনযে কুসলো, অসুকস্মিং নাম গামে ৰিনযধরা থেরা ৰসন্তি, তত্থ গন্ত্ৰা ৰিনিচ্ছিনিস্সামা’’তি গচ্ছন্তা অন্তরামগ্গেযেৰ কারণং সল্লক্খেত্ৰা অঞ্ঞমঞ্ঞং ৰা সঞ্ঞাপেন্তি, অঞ্ঞে ৰা তে ভিক্খূ নিজ্ঝাপেন্তি, ইদম্পি ৰূপসন্তমেৰ হোতি. এৰং ৰূপসন্তং অন্তরামগ্গে অধিকরণং উক্কোটেতি যো, তস্সাপি পাচিত্তিযমেৰ.

অন্তরামগ্গে ৰূপসন্তন্তি ন হেৰ খো পন অঞ্ঞমঞ্ঞং সঞ্ঞত্তিযা ৰা সভাগভিক্খুনিজ্ঝাপনেন ৰা ৰূপসন্তং হোতি; অপিচ খো পটিপথং আগচ্ছন্তো একো ৰিনযধরো দিস্ৰা ‘‘কত্থ আৰুসো গচ্ছথা’’তি পুচ্ছিত্ৰা ‘‘অসুকং নাম গামং, ইমিনা নাম কারণেনা’’তি ৰুত্তে ‘‘অলং, আৰুসো, কিং তত্থ গতেনা’’তি তত্থেৰ ধম্মেন ৰিনযেন তং অধিকরণং ৰূপসমেতি, ইদং অন্তরামগ্গে ৰূপসন্তং নাম. এতং উক্কোটেন্তস্সাপি পাচিত্তিযমেৰ.

তত্থ গতন্তি সচে পন ‘‘অলং, আৰুসো, কিং তত্থ গতেনা’’তি ৰুচ্চমানাপি ‘‘মযং তত্থেৰ গন্ত্ৰা ৰিনিচ্ছযং পাপেস্সামা’’তি ৰিনযধরস্স ৰচনং অনাদিযিত্ৰা গচ্ছন্তিযেৰ, গন্ত্ৰা সভাগানং ভিক্খূনং এতমত্থং আরোচেন্তি. সভাগা ভিক্খূ ‘‘অলং, আৰুসো, সঙ্ঘসন্নিপাতং নাম গরুক’’ন্তি তত্থেৰ নিসীদাপেত্ৰা ৰিনিচ্ছিনিত্ৰা সঞ্ঞাপেন্তি, ইদম্পি ৰূপসন্তমেৰ হোতি. এৰং ৰূপসন্তং তত্থ গতং অধিকরণং উক্কোটেতি যো, তস্সাপি পাচিত্তিযমেৰ.

তত্থ গতং ৰূপসন্তন্তি ন হেৰ খো পন সভাগভিক্খূনং সঞ্ঞত্তিযা ৰূপসন্তং হোতি; অপিচ খো সঙ্ঘং সন্নিপাতেত্ৰা আরোচিতং সঙ্ঘমজ্ঝে ৰিনযধরা ৰূপসমেন্তি, ইদং তত্থ গতং ৰূপসন্তং নাম. এতং উক্কোটেন্তস্সাপি পাচিত্তিযমেৰ.

সতিৰিনযন্তি খীণাসৰস্স দিন্নং সতিৰিনযং উক্কোটেতি, পাচিত্তিযমেৰ. উম্মত্তকস্স দিন্নে অমূল়্হৰিনযে পাপুস্সন্নস্স দিন্নায তস্সপাপিযসিকাযপি এসেৰ নযো.

তিণৰত্থারকং উক্কোটেতীতি সঙ্ঘেন তিণৰত্থারকসমথেন ৰূপসমিতে অধিকরণে ‘‘আপত্তি নাম একং ভিক্খুং উপসঙ্কমিত্ৰা উক্কুটিকং নিসীদিত্ৰা অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৰা দেসিযমানা ৰুট্ঠাতি, যং পনেতং নিদ্দাযন্তস্সাপি আপত্তিৰুট্ঠানং নাম, এতং ময্হং ন খমতী’’তি এৰং ৰদন্তোপি তিণৰত্থারকং উক্কোটেতি নাম, তস্সাপি পাচিত্তিযমেৰ.

ছন্দাগতিং গচ্ছন্তো অধিকরণং উক্কোটেতীতি ৰিনযধরো হুত্ৰা অত্তনো উপজ্ঝাযাদীনং অত্থায ‘‘অধম্মং ধম্মো’’তিআদীনি দীপেত্ৰা পুব্বে ৰিনিচ্ছিতং অধিকরণং দ্ৰাদসসু উক্কোটেসু যেন কেনচি উক্কোটেন্তো ছন্দাগতিং গচ্ছন্তো অধিকরণং উক্কোটেতি নাম. দ্ৰীসু পন অত্তপচ্চত্থিকেসু একস্মিং ‘‘অনত্থং মে অচরী’’তিআদিনা নযেন সমুপ্পন্নাঘাতো, তস্স পরাজযং আরোপনত্থং ‘‘অধম্মং ধম্মো’’তিআদীনি দীপেত্ৰা পুব্বে ৰিনিচ্ছিতং অধিকরণং দ্ৰাদসসু উক্কোটেসু যেন কেনচি উক্কোটেন্তো দোসাগতিং গচ্ছন্তো অধিকরণং উক্কোটেতি নাম. মন্দো পন মোমূহো মোমূহত্তা এৰ ‘‘অধম্মং ধম্মো’’তিআদীনি দীপেত্ৰা ৰুত্তনযেনেৰ উক্কোটেন্তো মোহাগতিং গচ্ছন্তো অধিকরণং উক্কোটেতি নাম. সচে পন দ্ৰীসু অত্তপচ্চত্থিকেসু একো ৰিসমানি কাযকম্মাদীনি গহনমিচ্ছাদিট্ঠিং বলৰন্তে চ পক্খন্তরিযে অভিঞ্ঞাতে ভিক্খূ নিস্সিতত্তা ৰিসমনিস্সিতো গহননিস্সিতো বলৰনিস্সিতো চ হোতি, তস্স ভযেন ‘‘অযং মে জীৰিতন্তরাযং ৰা ব্রহ্মচরিযন্তরাযং ৰা করেয্যা’’তি ‘‘অধম্মং ধম্মো’’তিআদীনি দীপেত্ৰা ৰুত্তনযেনেৰ উক্কোটেন্তো ভযাগতিং গচ্ছন্তো অধিকরণং উক্কোটেতি নাম.

তদহুপসম্পন্নোতি একো সামণেরো ব্যত্তো হোতি বহুস্সুতো, সো ৰিনিচ্ছযে পরাজযং পত্ৰা মঙ্কুভূতে ভিক্খূ দিস্ৰা পুচ্ছতি ‘‘কস্মা মঙ্কুভূতাত্থা’’তি? তে তস্স তং অধিকরণং আরোচেন্তি. সো তে এৰং ৰদেতি ‘‘হোতু, ভন্তে, মং উপসম্পাদেথ, অহং তং অধিকরণং ৰূপসমেস্সামী’’তি. তে তং উপসম্পাদেন্তি. সো দুতিযদিৰসে ভেরিং পহরিত্ৰা সঙ্ঘং সন্নিপাতেতি. ততো ভিক্খূহি ‘‘কেন সঙ্ঘো সন্নিপাতিতো’’তি ৰুত্তে ‘‘মযা’’তি ৰদতি. ‘‘কস্মা সন্নিপাতিতো’’তি? ‘‘হিয্যো অধিকরণং দুব্বিনিচ্ছিতং, তমহং ৰিনিচ্ছিনিস্সামী’’তি. ‘‘ত্ৰং পন হিয্যো কুহিং গতো’’তি? ‘‘অনুপসম্পন্নোম্হি, ভন্তে, অজ্জ পন উপসম্পন্নোম্হী’’তি. সো ৰত্তব্বো ‘‘ইদং আৰুসো তুম্হাদিসানং ভগৰতা সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং, ‘তদহুপসম্পন্নো উক্কোটেতি, উক্কোটনকং পাচিত্তিয’ন্তি, গচ্ছ আপত্তিং দেসেহী’’তি. আগন্তুকেপি এসেৰ নযো.

কারকোতি একং সঙ্ঘেন সদ্ধিং অধিকরণং ৰিনিচ্ছিনিত্ৰা পরিৰেণগতং পরাজিতা ভিক্খূ ৰদন্তি ‘‘কিস্স, ভন্তে, তুম্হেহি এৰং ৰিনিচ্ছিতং অধিকরণং, ননু এৰং ৰিনিচ্ছিনিতব্ব’’ন্তি. সো ‘‘কস্মা পঠমংযেৰ এৰং ন ৰদিত্থা’’তি তং অধিকরণং উক্কোটেতি. এৰং যো কারকো উক্কোটেতি, তস্সাপি উক্কোটনকং পাচিত্তিযং. ছন্দদাযকোতি একো অধিকরণৰিনিচ্ছযে ছন্দং দত্ৰা সভাগে ভিক্খূ পরাজযং পত্ৰা আগতে মঙ্কুভূতে দিস্ৰা ‘‘স্ৰে দানি অহং ৰিনিচ্ছিনিস্সামী’’তি সঙ্ঘং সন্নিপাতেত্ৰা ‘‘কস্মা সন্নিপাতেসী’’তি ৰুত্তে ‘‘হিয্যো অধিকরণং দুব্বিনিচ্ছিতং, তমহং অজ্জ ৰিনিচ্ছিনিস্সামী’’তি. ‘‘হিয্যো পন ত্ৰং কত্থ গতো’’তি. ‘‘ছন্দং দত্ৰা নিসিন্নোম্হী’’তি. সো ৰত্তব্বো ‘‘ইদং আৰুসো তুম্হাদিসানং ভগৰতা সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং, ‘ছন্দদাযকো উক্কোটেতি, উক্কোটনকং পাচিত্তিয’ন্তি, গচ্ছ আপত্তিং দেসেহী’’তি.

অধিকরণনিদানাদিৰণ্ণনা

৩৪২. ৰিৰাদাধিকরণং কিংনিদানন্তিআদীসু কিং নিদানমস্সাতি কিংনিদানং. কো সমুদযো অস্সাতি কিংসমুদযং. কা জাতি অস্সাতি কিংজাতিকং. কো পভৰো অস্সাতি কিংপভৰং. কো সম্ভারো অস্সাতি কিংসম্ভারং. কিং সমুট্ঠানং অস্সাতি কিংসমুট্ঠানং. সব্বানেতানি কারণৰেৰচনানিযেৰ.

ৰিৰাদনিদানন্তিআদীসুপি অট্ঠারসভেদকরৰত্থুসঙ্খাতো ৰিৰাদো নিদানমেতস্সাতি ৰিৰাদনিদানং. ৰিৰাদং নিস্সায উপ্পজ্জনকৰিৰাদৰসেনেতং ৰুত্তং. অনুৰাদো নিদানং অস্সাতি অনুৰাদনিদানং. ইদম্পি অনুৰাদং নিস্সায উপ্পজ্জনকঅনুৰাদৰসেন ৰুত্তং. আপত্তি নিদানং অস্সাতি আপত্তিনিদানং. আপত্তাধিকরণপচ্চযা চতস্সো আপত্তিযো আপজ্জতীতি এৰং আপত্তিং নিস্সায উপ্পজ্জনকআপত্তিৰসেনেতং ৰুত্তং. কিচ্চযং নিদানমস্সাতি কিচ্চযনিদানং; চতুব্বিধং সঙ্ঘকম্মং কারণমস্সাতি অত্থো. উক্খিত্তানুৰত্তিকায ভিক্খুনিযা যাৰততিযং সমনুভাসনাদীনং কিচ্চং নিস্সায উপ্পজ্জনককিচ্চানং ৰসেনেতং ৰুত্তং. অযং চতুন্নম্পি অধিকরণানং ৰিস্সজ্জনপক্খে একপদযোজনা. এতেনানুসারেন সব্বপদানি যোজেতব্বানি.

দুতিযপুচ্ছায হেতুনিদানন্তিআদিম্হি ৰিস্সজ্জনে নৰন্নং কুসলাকুসলাব্যাকতহেতূনং ৰসেন হেতুনিদানাদিতা ৰেদিতব্বা. ততিযপুচ্ছায ৰিস্সজ্জনে ব্যঞ্জনমত্তং নানং. হেতুযেৰ হি এত্থ পচ্চযোতি ৰুত্তো.

৩৪৩. মূলপুচ্ছায ৰিস্সজ্জনে দ্ৰাদস মূলানীতি কোধউপনাহযুগল়কাদীনি ছ ৰিৰাদামূলানি, লোভদোসমোহা তযো, অলোভাদোসামোহা তযোতি ইমানি অজ্ঝত্তসন্তানপ্পৰত্তানি দ্ৰাদস মূলানি. চুদ্দস মূলানীতি তানেৰ দ্ৰাদস কাযৰাচাহি সদ্ধিং চুদ্দস হোন্তি. ছ মূলানীতি কাযাদীনি ছ সমুট্ঠানানি.

সমুট্ঠানপুচ্ছায ৰিস্সজ্জনে অট্ঠারস ভেদকরৰত্থূনি সমুট্ঠানানি, তঞ্হি এতেসু অট্ঠারসসু ভেদকরৰত্থূসু সমুট্ঠাতি, এতেহি ৰা কারণভূতেহি সমুট্ঠাতি. তেনস্সেতানি সমুট্ঠানানি ৰুচ্চন্তি. এস নযো সব্বত্থ.

৩৪৪. ৰিৰাদাধিকরণং আপত্তীতিআদিভেদে একেন অধিকরণেন কিচ্চাধিকরণেনাতি ইদং যেন অধিকরণেন সম্মন্তি, তং দস্সেতুং ৰুত্তং, ন পনেতানি একংসতো কিচ্চাধিকরণেনেৰ সম্মন্তি. ন হি পুগ্গলস্স সন্তিকে দেসেন্তস্স কিচ্চাধিকরণং নাম অত্থি.

ন কতমেন সমথেনাতি সাৰসেসাপত্তি ৰিয ন সম্মতি. ন হি সক্কা সা দেসেতুং, ন ততো ৰুট্ঠায সুদ্ধন্তে পতিট্ঠাতুং.

৩৪৮. ৰিৰাদাধিকরণং হোতি অনুৰাদাধিকরণন্তিআদি নযো উত্তানোযেৰ.

৩৪৯. ততো পরং যত্থ সতিৰিনযোতিআদিকা সম্মুখাৰিনযং অমুঞ্চিত্ৰা ছ যমকপুচ্ছা ৰুত্তা, তাসং ৰিস্সজ্জনেনেৰ অত্থো পকাসিতো.

৩৫১. সংসট্ঠাদিপুচ্ছানং ৰিস্সজ্জনে সংসট্ঠাতি সতিৰিনযকম্মৰাচাক্খণস্মিংযেৰ দ্ৰিন্নম্পি সমথানং সিদ্ধত্তা সম্মুখাৰিনযোতি ৰা সতিৰিনযোতি ৰা ইমে ধম্মা সংসট্ঠা, নো ৰিসংসট্ঠা. যস্মা পন কদলিক্খন্ধে পত্তৰট্টীনং ৰিয ন সক্কা তেসং ৰিনিব্ভুজিত্ৰা নানাকরণং দস্সেতুং, তেন ৰুত্তং ‘‘ন চ লব্ভা ইমেসং ধম্মানং ৰিনিব্ভুজিত্ৰা ৰিনিব্ভুজিত্ৰা নানাকরণং পঞ্ঞাপেতু’’ন্তি. এস নযো সব্বত্থ.

সত্তসমথনিদানৰণ্ণনা

৩৫২. কিংনিদানোতি পুচ্ছাৰিস্সজ্জনে নিদানং নিদানমস্সাতি নিদাননিদানো. তত্থ সঙ্ঘসম্মুখতা, ধম্মসম্মুখতা, ৰিনযসম্মুখতা, পুগ্গলসম্মুখতাতি ইদং সম্মুখাৰিনযস্স নিদানং. সতিৰেপুল্লপত্তো খীণাসৰো লদ্ধুপৰাদো সতিৰিনযস্স নিদানং. উম্মত্তকো ভিক্খু অমূল়্হৰিনযস্স নিদানং. যো চ দেসেতি, যস্স চ দেসেতি, উভিন্নং সম্মুখীভাৰো পটিঞ্ঞাতকরণস্স নিদানং. ভণ্ডনজাতানং অধিকরণং ৰূপসমেতুং অসক্কুণেয্যতা যেভুয্যসিকায নিদানং. পাপুস্সন্নো পুগ্গলো তস্সপাপিযসিকায নিদানং. ভণ্ডনজাতানং বহু অস্সামণকঅজ্ঝাচারো তিণৰত্থারকস্স নিদানং. হেতুপচ্চযৰারা ৰুত্তনযা এৰ.

৩৫৩. মূলপুচ্ছায ৰিস্সজ্জনং উত্তানমেৰ. সমুট্ঠানপুচ্ছায কিঞ্চাপি ‘‘সত্তন্নং সমথানং কতমে ছত্তিংস সমুট্ঠানা’’তি ৰুত্তং, সম্মুখাৰিনযস্স পন কম্মসঙ্গহাভাৰেন সমুট্ঠানাভাৰতো ছন্নংযেৰ সমথানং ছ সমুট্ঠানানি ৰিভত্তানি. তত্থ কম্মস্স কিরিযাতি ঞত্তি ৰেদিতব্বা. করণন্তি তস্সাযেৰ ঞত্তিযা ঠপেতব্বকালে ঠপনং. উপগমনন্তি সযং উপগমনং; অত্তনাযেৰ তস্স কম্মস্স করণন্তি অত্থো. অজ্ঝুপগমনন্তি অজ্ঝেসনুপগমনং; অঞ্ঞং সদ্ধিৰিহারিকাদিকং ‘‘ইদং কম্মং করোহী’’তি অজ্ঝেসনন্তি অত্থো. অধিৰাসনাতি ‘‘রুচ্চতি মে এতং, করোতু সঙ্ঘো’’তি এৰং অধিৰাসনা; ছন্দদানন্তি অত্থো. অপ্পটিক্কোসনাতি ‘‘ন মেতং খমতি, মা এৰং করোথা’’তি অপ্পটিসেধনা. ইতি ছন্নং ছক্কানং ৰসেন ছত্তিংস সমুট্ঠানা ৰেদিতব্বা.

সত্তসমথনানাত্থাদিৰণ্ণনা

৩৫৪. নানাত্থপুচ্ছাৰিস্সজ্জনং উত্তানমেৰ. অধিকরণপুচ্ছাৰিস্সজ্জনে অযং ৰিৰাদো নো অধিকরণন্তি অযং মাতাপুত্তাদীনং ৰিৰাদো ৰিরুদ্ধৰাদত্তা ৰিৰাদো নাম হোতি, সমথেহি পন অধিকরণীযতায অভাৰতো অধিকরণং ন হোতি. অনুৰাদাদীসুপি এসেৰ নযো. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৰাতি.

অধিকরণভেদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.