চূল়সঙ্গামো
অনুৰিজ্জকস্স পটিপত্তিৰণ্ণনা
৩৬৫. চূল়সঙ্গামে সঙ্গামাৰচরেন ভিক্খুনাতি সঙ্গামো ৰুচ্চতি অধিকরণৰিনিচ্ছযত্থায সঙ্ঘসন্নিপাতো. তত্র হি অত্তপচ্চত্থিকা চেৰ সাসনপচ্চত্থিকা চ উদ্ধম্মং উব্বিনযং সত্থু সাসনং দীপেন্তা সমোসরন্তি ৰেসালিকা ৰজ্জিপুত্তকা ৰিয. যো ভিক্খু তেসং পচ্চত্থিকানং লদ্ধিং মদ্দিত্ৰা সকৰাদদীপনত্থায তত্থ অৰচরতি, অজ্ঝোগাহেত্ৰা ৰিনিচ্ছযং পৰত্তেতি, সো সঙ্গামাৰচরো নাম যসত্থেরো ৰিয. তেন সঙ্গামাৰচরেন ভিক্খুনা সঙ্ঘং উপসঙ্কমন্তেন নীচচিত্তেন সঙ্ঘো উপসঙ্কমিতব্বো. নীচচিত্তেনাতি মানদ্ধজং নিপাতেত্ৰা নিহতমানচিত্তেন. রজোহরণসমেনাতি পাদপুঞ্ছনসমেন; যথা রজোহরণস্স সংকিলিট্ঠে ৰা অসংকিলিট্ঠে ৰা পাদে পুঞ্ছিযমানে নেৰ রাগো ন দোসো; এৰং ইট্ঠানিট্ঠেসু অরজ্জন্তেন অদুস্সন্তেনাতি অত্থো. যথাপতিরূপে আসনেতি যথাপতিরূপং আসনং ঞত্ৰা অত্তনো পাপুণনট্ঠানে থেরানং ভিক্খূনং পিট্ঠিং অদস্সেত্ৰা নিসীদিতব্বং. অনানাকথিকেনাতি নানাৰিধং তং তং অনত্থকথং অকথেন্তেন. অতিরচ্ছানকথিকেনাতি দিট্ঠসুতমুতম্পি রাজকথাদিকং তিরচ্ছানকথং অকথেন্তেন. সামং ৰা ধম্মো ভাসিতব্বোতি সঙ্ঘসন্নিপাতট্ঠানে কপ্পিযাকপ্পিযনিস্সিতা ৰা রূপারূপপরিচ্ছেদসমথাচারৰিপস্সনাচারট্ঠাননিসজ্জৰত্তাদিনিস্সিতা ৰা কথা ধম্মো নাম. এৰরূপো ধম্মো সযং ৰা ভাসিতব্বো, পরো ৰা অজ্ঝেসিতব্বো. যো ভিক্খু তথারূপিং কথং কথেতুং পহোতি, সো ৰত্তব্বো – ‘‘আৰুসো সঙ্ঘমজ্ঝম্হি পঞ্হে উপ্পন্নে ত্ৰং কথেয্যাসী’’তি. অরিযো ৰা তুণ্হীভাৰো নাতিমঞ্ঞিতব্বোতি অরিযা তুণ্হী নিসীদন্তা ন বালপুথুজ্জনা ৰিয নিসীদন্তি. অঞ্ঞতরং কম্মট্ঠানং গহেত্ৰাৰ নিসীদন্তি. ইতি কম্মট্ঠানমনসিকারৰসেন তুণ্হীভাৰো অরিযো তুণ্হীভাৰো নাম, সো নাতিমঞ্ঞিতব্বো, কিং কম্মট্ঠানানুযোগেনাতি নাৰজানিতব্বো; অত্তনো পতিরূপং কম্মট্ঠানং গহেত্ৰাৰ নিসীদিতব্বন্তি অত্থো.
ন উপজ্ঝাযো পুচ্ছিতব্বোতি ‘‘কো নামো তুয্হং উপজ্ঝাযো’’তি ন পুচ্ছিতব্বো. এস নযো সব্বত্থ. ন জাতীতি ‘‘খত্তিযজাতিযো ত্ৰং ব্রাহ্মণজাতিযো’’তি এৰং জাতি ন পুচ্ছিতব্বা. ন আগমোতি ‘‘দীঘভাণকোসি ত্ৰং মজ্ঝিমভাণকো’’তি এৰং আগমো ন পুচ্ছিতব্বো. কুলপদেসোতি খত্তিযকুলাদিৰসেনেৰ ৰেদিতব্বো. অত্রস্স পেমং ৰা দোসো ৰাতি অত্র পুগ্গলে এতেসং কারণানং অঞ্ঞতরৰসেন পেমং ৰা ভৰেয্য দোসো ৰা.
নো পরিসকপ্পিকেনাতি পরিসকপ্পকেন পরিসানুৰিধাযকেন ন ভৰিতব্বং; যং পরিসায রুচ্চতি, তদেৰ চেতেত্ৰা কপ্পেত্ৰা ন কথেতব্বন্তি অত্থো. ন হত্থমুদ্দা দস্সেতব্বাতি কথেতব্বে চ অকথেতব্বে চ সঞ্ঞাজননত্থং হত্থৰিকারো ন কাতব্বো.
অত্থং অনুৰিধিযন্তেনাতি ৰিনিচ্ছযপটিৰেধমেৰ সল্লক্খেন্তেন ‘‘ইদং সুত্তং উপলব্ভতি, ইমস্মিং ৰিনিচ্ছযে ইদং ৰক্খামী’’তি এৰং পরিতুলযন্তেন নিসীদিতব্বন্তি অত্থো. ন চ আসনা ৰুট্ঠাতব্বন্তি ন আসনা ৰুট্ঠায সন্নিপাতমণ্ডলে ৰিচরিতব্বং, ৰিনযধরে উট্ঠিতে সব্বা পরিসা উট্ঠহতি. ন ৰীতিহাতব্বন্তি ন ৰিনিচ্ছযো হাপেতব্বো. ন কুম্মগ্গো সেৰিতব্বোতি ন আপত্তি দীপেতব্বা. অসাহসিকেন ভৰিতব্বন্তি ন সহসাকারিনা ভৰিতব্বং; সহসা দুরুত্তৰচনং ন কথেতব্বন্তি অত্থো. ৰচনক্খমেনাতি দুরুত্তৰাচং খমনসীলেন. হিতপরিসক্কিনাতি হিতেসিনা হিতগৰেসিনা করুণা চ করুণাপুব্বভাগো চ উপট্ঠাপেতব্বোতি অযং পদদ্ৰযেপি অধিপ্পাযো. অনসুরুত্তেনাতি ন অসুরুত্তেন. অসুরুত্তং ৰুচ্চতি ৰিগ্গাহিককথাসঙ্খাতং অসুন্দরৰচনং; তং ন কথেতব্বন্তি অত্থো. অত্তা পরিগ্গহেতব্বোতি ‘‘ৰিনিচ্ছিনিতুং ৰূপসমেতুং সক্খিস্সামি নু খো নো’’তি এৰং অত্তা পরিগ্গহেতব্বো; অত্তনো পমাণং জানিতব্বন্তি অত্থো. পরো পরিগ্গহেতব্বোতি ‘‘লজ্জিযা নু খো অযং পরিসা, সক্কা সঞ্ঞাপেতুং উদাহু নো’’তি এৰং পরো পরিগ্গহেতব্বো.
চোদকো পরিগ্গহেতব্বোতি ‘‘ধম্মচোদকো নু খো নো’’তি এৰং পরিগ্গহেতব্বো. চুদিতকো পরিগ্গহেতব্বোতি ‘‘ধম্মচুদিতকো নু খো নো’’তি এৰং পরিগ্গহেতব্বো. অধম্মচোদকো পরিগ্গহেতব্বোতি তস্স পমাণং জানিতব্বং. সেসেসুপি এসেৰ নযো. ৰুত্তং অহাপেন্তেনাতি চোদকচুদিতকেহি ৰুত্তৰচনং অহাপেন্তেন. অৰুত্তং অপকাসেন্তেনাতি অনোসটং ৰত্থুং অপ্পকাসেন্তেন. মন্দো হাসেতব্বোতি মন্দো মোমূহো পগ্গণ্হিতব্বো, ‘‘ননু ত্ৰং কুলপুত্তো’’তি উত্তেজেত্ৰা অনুযোগৰত্তং কথাপেত্ৰা তস্স অনুযোগো গণ্হিতব্বো. ভীরূ অস্সাসেতব্বোতি যস্স সঙ্ঘমজ্ঝং ৰা গণমজ্ঝং ৰা অনোসটপুব্বত্তা সারজ্জং উপ্পজ্জতি, তাদিসো ‘‘মা ভাযি, ৰিস্সট্ঠো কথেহি, মযং তে উপত্থম্ভা ভৰিস্সামা’’তি ৰত্ৰাপি অনুযোগৰত্তং কথাপেতব্বো. চণ্ডো নিসেধেতব্বোতি অপসাদেতব্বো তজ্জেতব্বো. অসুচি ৰিভাৰেতব্বোতি অলজ্জিং পকাসেত্ৰা আপত্তিং দেসাপেতব্বো. উজুমদ্দৰেনাতি যো ভিক্খু উজু সীলৰা কাযৰঙ্কাদিরহিতো, সো মদ্দৰেনেৰ উপচরিতব্বো. ধম্মেসু চ পুগ্গলেসু চাতি এত্থ যো ধম্মগরুকো হোতি ন পুগ্গলগরুকো, অযমেৰ ধম্মেসু চ পুগ্গলেসু চ মজ্ঝত্তোতি ৰেদিতব্বো.
৩৬৬. সুত্তং সংসন্দনত্থাযাতিআদীসু তেন চ পন এৰং সব্রহ্মচারীনং পিযমনাপগরুভাৰনীযেন অনুৰিজ্জকেন সমুদাহটেসু সুত্তাদীসু সুত্তং সংসন্দনত্থায; আপত্তানাপত্তীনং সংসন্দনত্থন্তি ৰেদিতব্বং. ওপম্মং নিদস্সনত্থাযাতি ওপম্মং অত্থদস্সনত্থায. অত্থো ৰিঞ্ঞাপনত্থাযাতি অত্থো জানাপনত্থায. পটিপুচ্ছা ঠপনত্থাযাতি পুচ্ছা পুগ্গলস্স ঠপনত্থায. ওকাসকম্মং চোদনত্থাযাতি ৰত্থুনা ৰা আপত্তিযা ৰা চোদনত্থায. চোদনা সারণত্থাযাতি দোসাদোসং সরাপনত্থায. সারণা সৰচনীযত্থাযাতি দোসাদোসসারণা সৰচনীযকরণত্থায. সৰচনীযং পলিবোধত্থাযাতি সৰচনীযং ‘‘ইমম্হা আৰাসা পরং মা পক্কমী’’তি এৰং পলিবোধত্থায. পলিবোধো ৰিনিচ্ছযত্থাযাতি ৰিনিচ্ছযং পাপনত্থায. ৰিনিচ্ছযো সন্তীরণত্থাযাতি দোসাদোসং সন্তীরণত্থায তুলনত্থায. সন্তীরণং ঠানাট্ঠানগমনত্থাযাতি আপত্তিঅনাপত্তিগরুকলহুকাপত্তিজাননত্থায. সঙ্ঘো সম্পরিগ্গহসম্পটিচ্ছনত্থাযাতি ৰিনিচ্ছযসম্পটিগ্গহণত্থায চ; সুৰিনিচ্ছিতদুব্বিনিচ্ছিতভাৰজাননত্থায চাতি অত্থো. পচ্চেকট্ঠাযিনো অৰিসংৰাদকট্ঠাযিনোতি ইস্সরিযাধিপচ্চজেট্ঠকট্ঠানে চ অৰিসংৰাদকট্ঠানে চ ঠিতা; ন তে অপসাদেতব্বাতি অত্থো.
ইদানি যে মন্দা মন্দবুদ্ধিনো এৰং ৰদেয্যুং ‘‘ৰিনযো নাম কিমত্থাযা’’তি তেসং ৰচনোকাসপিদহনত্থমত্তং দস্সেতুং ৰিনযো সংৰরত্থাযাতিআদিমাহ. তত্থ ৰিনযো সংৰরত্থাযাতি সকলাপি ৰিনযপঞ্ঞত্তি কাযৰচীদ্ৰারসংৰরত্থায. আজীৰৰিসুদ্ধিপরিযোসানস্স সীলস্স উপনিস্সযো হোতি; পচ্চযো হোতীতি অত্থো. এস নযো সব্বত্থ. অপিচেত্থ অৰিপ্পটিসারোতি পাপপুঞ্ঞানং কতাকতৰসেন চিত্তৰিপ্পটিসারাভাৰো. পামুজ্জন্তি দুব্বলা তরুণপীতি. পীতীতি বলৰা বহলপীতি. পস্সদ্ধীতি কাযচিত্তদরথপটিপ্পস্সদ্ধি. সুখন্তি কাযিকচেতসিকসুখং. তঞ্হি দুৰিধম্পি সমাধিস্স উপনিস্সযপচ্চযো হোতি. সমাধীতি চিত্তেকগ্গতা. যথাভূতঞাণদস্সনন্তি তরুণৰিপস্সনা; উদযব্বযঞাণস্সেতং অধিৰচনং. চিত্তেকগ্গতা হি তরুণৰিপস্সনায উপনিস্সযপচ্চযো হোতি. নিব্বিদাতি সিখাপত্তা ৰুট্ঠানগামিনিবলৰৰিপস্সনা. ৰিরাগোতি অরিযমগ্গো. ৰিমুত্তীতি অরহত্তফলং. চতুব্বিধোপি হি অরিযমগ্গো অরহত্তফলস্স উপনিস্সযপচ্চযো হোতি. ৰিমুত্তিঞাণদস্সনন্তি পচ্চৰেক্খণাঞাণং. ৰিমুত্তিঞাণদস্সনং অনুপাদাপরিনিব্বানত্থাযাতি অপচ্চযপরিনিব্বানত্থায. অপচ্চযপরিনিব্বানস্স হি তং পচ্চযো হোতি, তস্মিং অনুপ্পত্তে অৰস্সং পরিনিব্বাযিতব্বতোতি. এতদত্থা কথাতি অযং ৰিনযকথা নাম এতদত্থা. মন্তনাতি ৰিনযমন্তনা এৰ. উপনিসাতি অযং ‘‘ৰিনযো সংৰরত্থাযা’’তিআদিকা পরম্পরপচ্চযতাপি এতদত্থায. সোতাৰধানন্তি ইমিস্সা পরম্পরপচ্চযকথায সোতাৰধানং. ইমং কথং সুত্ৰা যং উপ্পজ্জতি ঞাণং, তম্পি এতদত্থায. যদিদং অনুপাদা চিত্তস্স ৰিমোক্খোতি যো অযং চতূহি উপাদানেহি অনুপাদিযিত্ৰা চিত্তস্স অরহত্তফলসঙ্খাতো ৰিমোক্খো, সোপি এতদত্থায; অপচ্চযপরিনিব্বানত্থায এৰাতি অত্থো.
৩৬৭. অনুযোগৰত্তগাথাসু পঠমগাথা ৰুত্তত্থা এৰ.
ৰত্থুং ৰিপত্তিং আপত্তিং, নিদানং আকারঅকোৰিদো পুব্বাপরং ন জানাতীতি ‘‘ৰত্থু’’ন্তিআদীনি ‘‘ন জানাতী’’তি পদেন সম্বন্ধো. ‘‘অকোৰিদো’’তি পদস্স ‘‘স ৰে তাদিসকো’’তি ইমিনা সম্বন্ধো. তস্মা অযমেত্থ যোজনা – যো ভিক্খু পারাজিকাদীনং ৰত্থুং ন জানাতি, চতুব্বিধং ৰিপত্তিং ন জানাতি, সত্তৰিধং আপত্তিং ন জানাতি, ‘‘ইদং সিক্খাপদং অসুকস্মিং নাম নগরে পঞ্ঞত্ত’’ন্তি এৰং নিদানং ন জানাতি, ‘‘ইদং পুরিমৰচনং ইদং পচ্ছিমৰচন’’ন্তি পুব্বাপরং ন জানাতি, ‘‘ইদং কতং ইদং অকত’’ন্তি কতাকতং ন জানাতি. সমেন চাতি তেনেৰ পুব্বাপরং অজাননস্স সমেন অঞ্ঞাণেন, ‘‘কতাকতং ন জানাতী’’তি ৰুত্তং হোতি; এৰং তাৰ নজানাতি-পদেন সদ্ধিং সম্বন্ধো ৰেদিতব্বো. যং পনেতং ‘‘আকারঅকোৰিদো’’তি ৰুত্তং, তত্থ আকারঅকোৰিদোতি কারণাকারণে অকোৰিদো. ইতি য্ৰাযং ৰত্থুআদীনিপি ন জানাতি, আকারস্স চ অকোৰিদো, স ৰে তাদিসকো ভিক্খু অপটিক্খোতি ৰুচ্চতি.
কম্মঞ্চ অধিকরণঞ্চাতি ইমেসম্পি পদানং ‘‘ন জানাতী’’তি পদেনেৰ সম্বন্ধো. অযং পনেত্থ যোজনা – তথেৰ ইতি য্ৰাযং কম্মঞ্চ ন জানাতি, অধিকরণঞ্চ ন জানাতি, সত্তপ্পকারে সমথে চাপি অকোৰিদো, রাগাদীহি পন রত্তো দুট্ঠো চ মূল়্হো চ, ভযেন ভযা গচ্ছতি, সম্মোহেন মোহা গচ্ছতি, রত্তত্তা পন দুট্ঠত্তা চ ছন্দা দোসা চ গচ্ছতি, পরং সঞ্ঞাপেতুং অসমত্থতায ন চ সঞ্ঞত্তিকুসলো, কারণাকারণদস্সনে অসমত্থতায নিজ্ঝত্তিযা চ অকোৰিদো অত্তনো সদিসায পরিসায লদ্ধত্তা লদ্ধপক্খো, হিরিযা পরিবাহিরত্তা অহিরিকো, কাল়কেহি কম্মেহি সমন্নাগতত্তা কণ্হকম্মো, ধম্মাদরিযপুগ্গলাদরিযানং অভাৰতো অনাদরো, স ৰে তাদিসকো ভিক্খু অপটিক্খোতি ৰুচ্চতি, ন পটিক্খিতব্বো ন ওলোকেতব্বো, ন সম্মন্নিত্ৰা ইস্সরিযাধিপচ্চজেট্ঠকট্ঠানে ঠপেতব্বোতি অত্থো. সুক্কপক্খগাথানম্পি যোজনানযো ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বোতি.
চূল়সঙ্গামৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.