৭. পাদুকৰগ্গৰণ্ণনা
৬৩৮. অক্কন্তস্সাতি ছত্তদণ্ডকে অঙ্গুলন্তরং অপ্পৰেসেত্ৰা কেৰলং পাদুকং অক্কমিত্ৰা ঠিতস্স. পটিমুক্কস্সাতি পটিমুঞ্চিত্ৰা ঠিতস্স. উপাহনাযপি এসেৰ নযো. ওমুক্কোতি পনেত্থ পণ্হিকবদ্ধং ওমুঞ্চিত্ৰা ঠিতো ৰুচ্চতি.
৬৪০. যানগতস্সাতি এত্থ সচেপি দ্ৰীহি জনেহি হত্থসঙ্ঘাটেন গহিতো, সাটকে ৰা ঠপেত্ৰা ৰংসেন ৰয্হতি, অযুত্তে ৰা ৰয্হাদিকে যানে, ৰিসঙ্খরিত্ৰা ৰা ঠপিতে চক্কমত্তেপি নিসিন্নো যানগতোত্ৰেৰ সঙ্খ্যং গচ্ছতি. সচে পন দ্ৰেপি একযানে নিসিন্না হোন্তি, ৰট্টতি. ৰিসুং নিসিন্নেসুপি উচ্চে যানে নিসিন্নেন নীচে নিসিন্নস্স দেসেতুং ৰট্টতি, সমপ্পমাণেপি ৰট্টতি. পুরিমে যানে নিসিন্নেন পচ্ছিমে নিসিন্নস্স ৰট্টতি. পচ্ছিমে পন উচ্চতরেপি নিসিন্নেন দেসেতুং ন ৰট্টতি.
৬৪১. সযনগতস্সাতি অন্তমসো কটসারকেপি পকতিভূমিযম্পি নিপন্নস্স উচ্চেপি মঞ্চপীঠে ৰা ভূমিপদেসে ৰা ঠিতেন নিসিন্নেন ৰা দেসেতুং ন ৰট্টতি. সযনগতেন পন সযনগতস্স উচ্চতরে ৰা সমপ্পমাণে ৰা নিপন্নেন দেসেতুং ৰট্টতি. নিপন্নেন চ ঠিতস্স ৰা নিসিন্নস্স ৰা দেসেতুং ৰট্টতি, নিসিন্নেনাপি ঠিতস্স ৰা নিসিন্নস্স ৰা ৰট্টতি. ঠিতেন ঠিতস্সেৰ ৰট্টতি.
৬৪২. পল্লত্থিকাযাতি আযোগপল্লত্থিকায ৰা হত্থপল্লত্থিকায ৰা দুস্সপল্লত্থিকায ৰা যায কাযচি পল্লত্থিকায নিসিন্নস্স অগিলানস্স দেসেতুং ন ৰট্টতি.
৬৪৩. ৰেঠিতসীসস্সাতি দুস্সৰেঠনেন ৰা মোল়িআদীহি ৰা যথা কেসন্তো ন দিস্সতি; এৰং ৰেঠিতসীসস্স.
৬৪৪. ওগুণ্ঠিতসীসস্সাতি সসীসং পারুতস্স.
৬৪৫. ছমাযং নিসিন্নেনাতি ভূমিযং নিসিন্নেন. আসনে নিসিন্নস্সাতি অন্তমসো ৰত্থম্পি তিণানিপি সন্থরিত্ৰা নিসিন্নস্স.
৬৪৭. ছপকস্সাতি চণ্ডালস্স. ছপকীতি চণ্ডালী. নিলীনোতি পটিচ্ছন্নো হুত্ৰা. যত্র হি নামাতি যো হি নাম. সব্বমিদং চরিমং কতন্তি তত্থেৰ পরিপতীতি ‘‘সব্বো অযং লোকো সঙ্করং গতো নিম্মরিযাদো’’তি ইমং ৰচনং ৰত্ৰা তত্থেৰ তেসং দ্ৰিন্নম্পি অন্তরা রুক্খতো পতিতো. পতিত্ৰা চ পন উভিন্নম্পি পুরতো ঠত্ৰা ইমং গাথং অভাসি –
‘‘উভো অত্থং ন জানন্তি…পে… অস্মা কুম্ভমিৰাভিদা’’তি.
তত্থ উভো অত্থং ন জানন্তীতি দ্ৰেপি জনা পাল়িযা অত্থং ন জানন্তি. ধম্মং ন পস্সরেতি পাল়িং ন পস্সন্তি. কতমে তে উভোতি? ‘‘যো চাযং মন্তং ৰাচেতি, যো চাধম্মেনধীযতী’’তি. এৰং ব্রাহ্মণঞ্চ রাজানঞ্চ উভোপি অধম্মিকভাৰে ঠপেসি.
ততো ব্রাহ্মণো সালীনন্তি গাথমাহ. তস্সত্থো – জানামহং ভো ‘‘অযং অধম্মো’’তি; অপি চ খো মযা দীঘরত্তং সপুত্তদারপরিজনেন রঞ্ঞো সন্তকো সালীনং ওদনো ভুত্তো. সুচিমংসূপসেচনোতি নানপ্পকারৰিকতিসম্পাদিতং সুচিমংসূপসেচনং মিস্সীকরণমস্সাতি সুচিমংসূপসেচনো. তস্মা ধম্মে ন ৰত্তামীতি যস্মা এৰং মযা রঞ্ঞো ওদনো ভুত্তো, অঞ্ঞে চ বহূ লাভা লদ্ধা, তস্মা ধম্মে অহং ন ৰত্তামি উদরে বদ্ধো হুত্ৰা, ন ধম্মং অজানন্তো. অযঞ্হি ধম্মো অরিযেহি ৰণ্ণিতো পসত্থো থোমিতোতি জানামি.
অথ নং ছপকো ‘‘ধিরত্থূ’’তিআদিনা গাথাদ্ৰযেন অজ্ঝভাসি. তস্সত্থো – যো তযা ধনলাভো চ যসলাভো চ লদ্ধো, ধিরত্থু তং ধনলাভং যসলাভঞ্চ ব্রাহ্মণ. কস্মা? যস্মা অযং তযা লদ্ধো লাভো আযতিং অপাযেসু ৰিনিপাতনহেতুনা সম্পতি চ অধম্মচরণেন ৰুত্তি নাম হোতি. এৰরূপা যা ৰুত্তি আযতিং ৰিনিপাতেন ইধ অধম্মচরণেন ৰা নিপ্পজ্জতি, কিং তায ৰুত্তিযা? তেন ৰুত্তং –
‘‘ধিরত্থু তং ধনলাভং, যসলাভঞ্চ ব্রাহ্মণ;
যা ৰুত্তি ৰিনিপাতেন, অধম্মচরণেন ৰা’’তি.
পরিব্বজ মহাব্রহ্মেতি মহাব্রাহ্মণ ইতো দিসা সীঘং পলাযস্সু. পচন্তঞ্ঞেপি পাণিনোতি অঞ্ঞেপি সত্তা পচন্তি চেৰ ভুঞ্জন্তি চ; ন কেৰলং ত্ৰঞ্চেৰ রাজা চ. মা ত্ৰং অধম্মো আচরিতো অস্মা কুম্ভমিৰাভিদাতি সচে হি ত্ৰং ইতো অপরিব্বজিত্ৰা ইমং অধম্মং আচরিস্সসি, ততো ত্ৰং সো অধম্মো এৰং আচরিতো যথা উদককুম্ভং পাসাণো ভিন্দেয্য; এৰং ভেচ্ছতি, তেন মযং তং ৰদাম –
‘‘পরিব্বজ মহাব্রহ্মে, পচন্তঞ্ঞেপি পাণিনো;
মা ত্ৰং অধম্মো আচরিতো, অস্মা কুম্ভমিৰাভিদা’’তি.
উচ্চে আসনেতি অন্তমসো ভূমিপ্পদেসেপি উন্নতট্ঠানে নিসিন্নস্স দেসেতুং ন ৰট্টতি.
৬৪৮. ন ঠিতো নিসিন্নস্সাতি সচেপি থেরুপট্ঠানং গন্ত্ৰা ঠিতং দহরভিক্খুং আসনে নিসিন্নো মহাথেরো পঞ্হং পুচ্ছতি, ন কথেতব্বং. গারৰেন পন থেরং উট্ঠহিত্ৰা পুচ্ছথাতি ৰত্তুং ন সক্কা, পস্সে ঠিতভিক্খুস্স কথেমীতি কথেতুং ৰট্টতি.
৬৪৯. ন পচ্ছতো গচ্ছন্তেনাতি এত্থ সচে পুরতো গচ্ছন্তো পচ্ছতো গচ্ছন্তং পঞ্হং পুচ্ছতি, ন কথেতব্বং. পচ্ছিমস্স ভিক্খুনো কথেমীতি কথেতুং ৰট্টতি. সদ্ধিং উগ্গহিতধম্মং পন সজ্ঝাযিতুং ৰট্টতি. সমধুরেন গচ্ছন্তস্স কথেতুং ৰট্টতি.
৬৫০. ন উপ্পথেনাতি এত্থাপি সচে দ্ৰেপি সকটপথে একেকচক্কপথেন ৰা উপ্পথেন ৰা সমধুরং গচ্ছন্তি, ৰট্টতি.
৬৫১. অসঞ্চিচ্চাতি পটিচ্ছন্নট্ঠানং গচ্ছন্তস্স সহসা উচ্চারো ৰা পস্সাৰো ৰা নিক্খমতি, অসঞ্চিচ্চ কতো নাম অনাপত্তি.
৬৫২. ন হরিতেতি এত্থ যম্পি জীৰরুক্খস্স মূলং পথৰিযং দিস্সমানং গচ্ছতি, সাখা ৰা ভূমিলগ্গা গচ্ছতি, সব্বং হরিতসঙ্খাতমেৰ. খন্ধে নিসীদিত্ৰা অপ্পহরিতট্ঠানে পাতেতুং ৰট্টতি. অপ্পহরিতট্ঠানং ওলোকেন্তস্সেৰ সহসা নিক্খমতি, গিলানট্ঠানে ঠিতো হোতি, ৰট্টতি. অপ্পহরিতে কতোতি অপ্পহরিতং অলভন্তেন তিণণ্ডুপকং ৰা পলালণ্ডুপকং ৰা ঠপেত্ৰা কতোপি পচ্ছা হরিতং ওত্থরতি, ৰট্টতিযেৰ. খেল়েন চেত্থ সিঙ্ঘাণিকাপি সঙ্গহিতাতি মহাপচ্চরিযং ৰুত্তং.
৬৫৩. ন উদকেতি এতং পরিভোগউদকমেৰ সন্ধায ৰুত্তং, ৰচ্চকুটিসমুদ্দাদিউদকেসু পন অপরিভোগেসু অনাপত্তি. দেৰে ৰস্সন্তে সমন্ততো উদকোঘো হোতি, অনুদকট্ঠানং ওলোকেন্তস্সেৰ নিক্খমতি, ৰট্টতি. মহাপচ্চরিযং ৰুত্তং – ‘‘এতাদিসে কালে অনুদকট্ঠানং অলভন্তেন কাতুং ৰট্টতী’’তি. সেসং সব্বসিক্খাপদেসু উত্তানত্থমেৰ.
সত্তমো ৰগ্গো.
সমুট্ঠানাদিদীপনত্থায পনেত্থ ইদং পকিণ্ণকং – উজ্জগ্ঘিকউচ্চাসদ্দপটিসংযুত্তানি চত্তারি, সকবল়েন মুখেন ব্যাহরণং একং, ছমানীচাসনঠানপচ্ছতোগমনউপ্পথগমনপটিসংযুত্তানি পঞ্চাতি ইমানি দস সিক্খাপদানি সমনুভাসনসমুট্ঠানানি কাযৰাচাচিত্ততো সমুট্ঠহন্তি, কিরিযানি, সঞ্ঞাৰিমোক্খানি, সচিত্তকানি, লোকৰজ্জানি, কাযকম্মৰচীকম্মানি, অকুসলচিত্তানি, দুক্খৰেদনানীতি.
সূপোদনৰিঞ্ঞত্তিসিক্খাপদং থেয্যসত্থসমুট্ঠানং কাযচিত্ততো কাযৰাচাচিত্ততো চ সমুট্ঠাতি, কিরিযং, সঞ্ঞাৰিমোক্খং, সচিত্তকং, লোকৰজ্জং, কাযকম্মং, ৰচীকম্মং, অকুসলচিত্তং, দুক্খৰেদনন্তি.
ছত্তপাণিদণ্ডপাণিসত্থপাণিআৰুধপাণিপাদুকউপাহনযানসযনপল্লত্থিকৰেঠিতওগুণ্ঠিতনামকানি একাদস সিক্খাপদানি ধম্মদেসনসমুট্ঠানানি ৰাচাচিত্ততো সমুট্ঠহন্তি, কিরিযাকিরিযানি, সঞ্ঞাৰিমোক্খানি, সচিত্তকানি, লোকৰজ্জানি, ৰচীকম্মানি, অকুসলচিত্তানি, দুক্খৰেদনানীতি.
অৰসেসানি তেপণ্ণাস সিক্খাপদানি পঠমপারাজিকসমুট্ঠানানীতি.
সব্বসেখিযেসু আবাধপচ্চযা অনাপত্তি, থূপীকতপিণ্ডপাতে সূপব্যঞ্জনেন পটিচ্ছাদনে উজ্ঝানসঞ্ঞিম্হীতি তীসু সিক্খাপদেসু গিলানো নত্থীতি.
সেখিযৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
সেখিযকণ্ডং নিট্ঠিতং.