১. নিব্বানপঞ্হাসুত্তৰণ্ণনা

৩১৪. জম্বুখাদকসংযুত্তে জম্বুখাদকো পরিব্বাজকোতি এৰংনামো থেরস্স ভাগিনেয্যো ছন্নপরিব্বাজকো. যো খো আৰুসো রাগক্খযোতি নিব্বানং আগম্ম রাগো খীযতি, তস্মা নিব্বানং রাগক্খযোতি ৰুচ্চতি. দোসমোহক্খযেসুপি এসেৰ নযো.

যো পন ইমিনাৰ সুত্তেন কিলেসক্খযমত্তং নিব্বানন্তি ৰদেয্য, সো ৰত্তব্বো ‘‘কস্স কিলেসানং খযো, কিং অত্তনো, উদাহু পরেস’’ন্তি? অদ্ধা ‘‘অত্তনো’’তি ৰক্খতি. ততো পুচ্ছিতব্বো ‘‘গোত্রভুঞাণস্স কিং আরম্মণ’’ন্তি? জানমানো ‘‘নিব্বান’’ন্তি ৰক্খতি. কিং পন গোত্রভুঞাণক্খণে কিলেসা খীণা খীযন্তি খীযিস্সন্তীতি? ‘‘খীণা’’তি ৰা ‘‘খীযন্তী’’তি ৰা ন ৰত্তব্বা, ‘‘খীযিস্সন্তী’’তি পন ৰত্তব্বাতি. কিং পন তেসু অখীণেসুযেৰ কিলেসেসু গোত্রভুঞাণং কিলেসক্খযং আরম্মণং করোতীতি? অদ্ধা এৰং ৰুত্তে নিরুত্তরো ভৰিস্সতি.

মগ্গঞাণেনাপি চেতং যোজেতব্বং. মগ্গক্খণেপি হি কিলেসা ‘‘খীণা’’তি ৰা ‘‘খীযিস্সন্তী’’তি ৰা ন ৰত্তব্বা, ‘‘খীযন্তী’’তি পন ৰত্তব্বা, ন চ অখীণেসুযেৰ কিলেসেসু কিলেসক্খযো আরম্মণং হোতি, তস্মা সম্পটিচ্ছিতব্বমেতং. যং আগম্ম রাগাদযো খীযন্তি, তং নিব্বানং. তং পনেতং ‘‘রূপিনো ধম্মা অরূপিনো ধম্মা’’তিআদীসু (ধ. স. দুকমাতিকা ১১) দুকেসু অরূপিনো ধম্মাতি সঙ্গহিতত্তা ন কিলেসক্খযমত্তমেৰাতি.