৫. জিণ্ণসুত্তৰণ্ণনা
১৪৮. পঞ্চমে জিণ্ণোতি থেরো মহল্লকো. গরুকানীতি তং সত্থু সন্তিকা লদ্ধকালতো পট্ঠায ছিন্নভিন্নট্ঠানে সুত্তসংসিব্বনেন চেৰ অগ্গল়দানেন চ অনেকানি পটলানি হুত্ৰা গরুকানি জাতানি. নিব্বসনানীতি পুব্বে ভগৰতা নিৰাসেত্ৰা অপনীততায এৰংলদ্ধনামানি. তস্মাতি যস্মা ত্ৰং জিণ্ণো চেৰ গরুপংসুকূলো চ. গহপতানীতি পংসুকূলিকঙ্গং ৰিস্সজ্জেত্ৰা গহপতীহি দিন্নচীৰরানি ধারেহীতি ৰদতি. নিমন্তনানীতি পিণ্ডপাতিকঙ্গং ৰিস্সজ্জেত্ৰা সলাকভত্তাদীনি নিমন্তনানি ভুঞ্জাহীতি ৰদতি. মম চ সন্তিকেতি আরঞ্ঞিকঙ্গং ৰিস্সজ্জেত্ৰা গামন্তসেনাসনেযেৰ ৰসাহীতি ৰদতি.
ননু চ যথা রাজা সেনাপতিং সেনাপতিট্ঠানে ঠপেত্ৰা তস্স রাজূপট্ঠানাদিনা অত্তনো কম্মেন আরাধেন্তস্সেৰ তং ঠানন্তরং গহেত্ৰা অঞ্ঞস্স দদমানো অযুত্তং নাম করোতি, এৰং সত্থা মহাকস্সপত্থেরস্স পচ্চুগ্গমনত্থায তিগাৰুতং মগ্গং গন্ত্ৰা রাজগহস্স চ নাল়ন্দায চ অন্তরে বহুপুত্তকরুক্খমূলে নিসিন্নো তীহি ওৰাদেহি উপসম্পাদেত্ৰা তেন সদ্ধিং অত্তনো চীৰরং পরিৰত্তেত্ৰা থেরং জাতিআরঞ্ঞিকঙ্গঞ্চেৰ জাতিপংসুকূলিকঙ্গঞ্চ অকাসি, সো তস্মিং কত্তুকম্যতাছন্দেন সত্থু চিত্তং আরাধেন্তস্সেৰ পংসুকূলাদীনি ৰিস্সজ্জাপেত্ৰা গহপতিচীৰরপটিগ্গহণাদীসু নিযোজেন্তো অযুত্তং নাম করোতীতি. ন করোতি. কস্মা? অত্তজ্ঝাসযত্তা. ন হি সত্থা ধুতঙ্গানি ৰিস্সজ্জাপেতুকামো, যথা পন অঘট্টিতা ভেরিআদযো সদ্দং ন ৰিস্সজ্জেন্তি, এৰং অঘট্টিতা এৰরূপা পুগ্গলা ন সীহনাদং নদন্তীতি নদাপেতুকামো সীহনাদজ্ঝাসযেন এৰমাহ. থেরোপি সত্থু অজ্ঝাসযানুরূপেনেৰ ‘‘অহং খো, ভন্তে, দীঘরত্তং আরঞ্ঞিকো চেৰা’’তিআদিনা নযেন সীহনাদং নদতি.
দিট্ঠধম্মসুখৰিহারন্তি দিট্ঠধম্মসুখৰিহারো নাম আরঞ্ঞিকস্সেৰ লব্ভতি, নো গামন্তৰাসিনো. গামন্তস্মিঞ্হি ৰসন্তো দারকসদ্দং সুণাতি, অসপ্পাযরূপানি পস্সতি, অসপ্পাযে সদ্দে সুণাতি, তেনস্স অনভিরতি উপ্পজ্জতি. আরঞ্ঞিকো পন গাৰুতং ৰা অড্ঢযোজনং ৰা অতিক্কমিত্ৰা অরঞ্ঞং অজ্ঝোগাহেত্ৰা ৰসন্তো দীপিব্যগ্ঘসীহাদীনং সদ্দে সুণাতি, যেসং সৰনপচ্চযা অমানুসিকাসৰনরতি উপ্পজ্জতি. যং সন্ধায ৰুত্তং –
‘‘সুঞ্ঞাগারং পৰিট্ঠস্স, সন্তচিত্তস্স ভিক্খুনো;
অমানুসী রতী হোতি, সম্মা ধম্মং ৰিপস্সতো.
‘‘যতো যতো সম্মসতি, খন্ধানং উদযব্বযং;
লভতী পীতিপামোজ্জং, অমতং তং ৰিজানতং. (ধ. প. ৩৭৩-৩৭৪);
‘‘পুরতো পচ্ছতো ৰাপি, অপরো চে ন ৰিজ্জতি;
তত্থেৰ ফাসু ভৰতি, একস্স রমতো ৰনে’’তি.
তথা পিণ্ডপাতিকস্সেৰ লব্ভতি, নো অপিণ্ডপাতিকস্স. অপিণ্ডপাতিকো হি অকালচারী হোতি, তুরিতচারং গচ্ছতি, পরিৰত্তেতি, পলিবুদ্ধোৰ গচ্ছতি, তত্থ চ বহুসংসযো হোতি. পিণ্ডপাতিকো পন ন অকালচারী হোতি, ন তুরিতচারং গচ্ছতি, ন পরিৰত্তেতি, অপলিবুদ্ধোৰ গচ্ছতি, তত্থ চ ন বহুসংসযো হোতি.
কথং? অপিণ্ডপাতিকো হি গামতো দূরৰিহারে ৰসমানো কালস্সেৰ ‘‘যাগুং ৰা পারিৰাসিকভত্তং ৰা লচ্ছামি, আসনসালায ৰা পন উদ্দেসভত্তাদীসু কিঞ্চিদেৰ ময্হং পাপুণিস্সতী’’তি মক্কটকসুত্তানি ছিন্দন্তো সযিতগোরূপানি উট্ঠাপেন্তো পাতোৰ গচ্ছন্তো অকালচারী হোতি. মনুস্সে খেত্তকম্মাদীনং অত্থায গেহা নিক্খন্তেযেৰ সম্পাপুণিতুং মিগং অনুবন্ধন্তো ৰিয ৰেগেন গচ্ছন্তো তুরিতচারী হোতি. অন্তরা কিঞ্চিদেৰ দিস্ৰা ‘‘অসুকউপাসকো ৰা অসুকউপাসিকা ৰা গেহে, নো গেহে’’তি পুচ্ছতি, ‘‘নো গেহে’’তি সুত্ৰা ‘‘ইদানি কুতো লভিস্সামী’’তি? অগ্গিদড্ঢো ৰিয পৰেধতি, সযং পচ্ছিমদিসং গন্তুকামো পাচীনদিসায সলাকং লভিত্ৰা অঞ্ঞং পচ্ছিমদিসায লদ্ধসলাকং উপসঙ্কমিত্ৰা, ‘‘ভন্তে, অহং পচ্ছিমদিসং গমিস্সামি, মম সলাকং তুম্হে গণ্হথ, তুম্হাকং সলাকং ময্হং দেথা’’তি সলাকং পরিৰত্তেতি. একং ৰা পন সলাকভত্তং আহরিত্ৰা পরিভুঞ্জন্তো ‘‘অপরস্সাপি সলাকভত্তস্স পত্তং দেথা’’তি মনুস্সেহি ৰুত্তে, ‘‘ভন্তে, তুম্হাকং পত্তং দেথ, অহং ময্হং পত্তে ভত্তং পক্খিপিত্ৰা তুম্হাকং পত্তং দস্সামী’’তি অঞ্ঞস্স পত্তং দাপেত্ৰা ভত্তে আহটে অত্তনো পত্তে পক্খিপিত্ৰা পত্তং পটিদেন্তো পত্তং পরিৰত্তেতি নাম. ৰিহারে রাজরাজমহামত্তাদযো মহাদানং দেন্তি, ইমিনা চ ভিয্যো দূরগামে সলাকা লদ্ধা, তত্থ অগচ্ছন্তো পুন সত্তাহং সলাকং ন লভতীতি অলাভভযেন গচ্ছতি, এৰং গচ্ছন্তো পলিবুদ্ধো হুত্ৰা গচ্ছতি নাম. যস্স চেস সলাকভত্তাদিনো অত্থায গচ্ছতি, ‘‘তং দস্সন্তি নু খো মে, উদাহু ন দস্সন্তি, পণীতং নু খো দস্সন্তি, উদাহু লূখং, থোকং নু খো, উদাহু বহুকং, সীতলং নু খো, উদাহু উণ্হ’’ন্তি এৰং তত্থ চ বহুসংসযো হোতি.
পিণ্ডপাতিকো পন কালস্সেৰ ৰুট্ঠায ৰত্তপটিৰত্তং কত্ৰা সরীরং পটিজগ্গিত্ৰা ৰসনট্ঠানং পৰিসিত্ৰা কম্মট্ঠানং মনসিকত্ৰা কালং সল্লক্খেত্ৰা মহাজনস্স উল়ুঙ্কভিক্খাদীনি দাতুং পহোনককালে গচ্ছতীতি ন অকালচারী হোতি, একেকং পদৰারং ছ কোট্ঠাসে কত্ৰা ৰিপস্সন্তো গচ্ছতীতি ন তুরিতচারী হোতি, অত্তনো গরুভাৰেন ‘‘অসুকো গেহে, ন গেহে’’তি ন পুচ্ছতি, সলাকভত্তাদীনিযেৰ ন গণ্হাতি. অগণ্হন্তো কিং পরিৰত্তেস্সতি? ন অঞ্ঞস্স ৰসেন পলিবুদ্ধোৰ হোতি, কম্মট্ঠানং মনসিকরোন্তো যথারুচি গচ্ছতি, ইতরো ৰিয ন বহুসংসযো হোতি. একস্মিং গামে ৰা ৰীথিযা ৰা অলভিত্ৰা অঞ্ঞত্থ চরতি. তস্মিম্পি অলভিত্ৰা অঞ্ঞত্থ চরন্তো মিস্সকোদনং সঙ্কড্ঢিত্ৰা অমতং ৰিয পরিভুঞ্জিত্ৰা গচ্ছতি.
পংসুকূলিকস্সেৰ লব্ভতি, নো অপংসুকূলিকস্স. অপংসুকূলিকো হি ৰস্সাৰাসিকং পরিযেসন্তো চরতি, ন সেনাসনসপ্পাযং পরিযেসতি. পংসুকূলিকো পন ন ৰস্সাৰাসিকং পরিযেসন্তো চরতি, সেনাসনসপ্পাযমেৰ পরিযেসতি. তেচীৰরিকস্সেৰ লব্ভতি, ন ইতরস্স. অতেচীৰরিকো হি বহুভণ্ডো বহুপরিক্খারো হোতি, তেনস্স ফাসুৰিহারো নত্থি. অপ্পিচ্ছাদীনঞ্চেৰ লব্ভতি, ন ইতরেসন্তি. তেন ৰুত্তং – ‘‘অত্তনো চ দিট্ঠধম্মসুখৰিহারং সম্পস্সমানো’’তি. পঞ্চমং.