৫. সানুসুত্তৰণ্ণনা

২৩৯. পঞ্চমে যক্খেন গহিতো হোতীতি সো কির তস্সা উপাসিকায একপুত্তকো. অথ নং সা দহরকালেযেৰ পব্বাজেসি. সো পব্বজিতকালতো পট্ঠায সীলৰা অহোসি ৰত্তসম্পন্নো, আচরিযুপজ্ঝাযআগন্তুকাদীনং ৰত্তং কতমেৰ হোতি, মাসস্স অট্ঠমীদিৰসে পাতো ৰুট্ঠায উদকমাল়কে উদকং উপট্ঠাপেত্ৰা ধম্মস্সৰনগ্গং সম্মজ্জিত্ৰা দীপং জালেত্ৰা মধুরস্সরেন ধম্মস্সৰনং ঘোসেতি. ভিক্খূ তস্স থামং ঞত্ৰা ‘‘সরভাণং ভণ, সামণেরা’’তি অজ্ঝেসন্তি. সো ‘‘ময্হং হদযৰাতো রুজতি, কাসো ৰা বাধতী’’তি কিঞ্চি পচ্চাহারং অকত্ৰা ধম্মাসনং অভিরুহিত্ৰা আকাসগঙ্গং ওতারেন্তো ৰিয সরভাণং ৰত্ৰা ওতরন্তো – ‘‘ময্হং মাতাপিতূনম্পি ইমস্মিং সরভঞ্ঞে পত্তী’’তি ৰদতি. তস্স মনুস্সা মাতাপিতরো পত্তিযা দিন্নভাৰং ন জানন্তি. অনন্তরত্তভাৰে পনস্স মাতা যক্খিনী জাতা. সা দেৰতাহি সদ্ধিং আগতা, ধম্মং সুত্ৰা – ‘‘সামণেরেন দিন্নপত্তিং অনুমোদামি, তাতা’’তি ৰদতি. সীলসম্পন্না চ নাম ভিক্খূ সদেৰকস্স লোকস্স পিযা হোন্তীতি তস্মিং সামণেরে দেৰতা সলজ্জা সগারৰা মহাব্রহ্মং ৰিয অগ্গিক্খন্ধং ৰিয চ নং মঞ্ঞন্তি. সামণেরে গারৰেন তং যক্খিনিং গরুং কত্ৰা পস্সন্তি. ধম্মস্সৰনযক্খসমাগমাদীসু ‘‘সানুমাতা সানুমাতা’’তি যক্খিনিযা অগ্গাসনং অগ্গোদকং অগ্গপিণ্ডং দেন্তি. মহেসক্খাপি যক্খা তং দিস্ৰা মগ্গা ওক্কমন্তি, আসনা ৰুট্ঠহন্তি.

অথ খো সামণেরো ৰুড্ঢিমন্ৰায পরিপক্কিন্দ্রিযো অনভিরতিপীল়িতো অনভিরতিং ৰিনোদেতুং অসক্কোন্তো পরূল়্হকেসনখো কিলিট্ঠনিৰাসনপারুপনো কস্সচি অনারোচেত্ৰা পত্তচীৰরমাদায এককোৰ মাতু ঘরং গতো. উপাসিকা পুত্তং দিস্ৰা, ৰন্দিত্ৰা আহ – ‘‘তাত, ত্ৰং পুব্বে আচরিযুপজ্ঝাযেহি ৰা দহরসামণেরেহি ৰা সদ্ধিং ইধাগচ্ছসি. কস্মা এককোৰ অজ্জ আগতো’’তি? সো উক্কণ্ঠিতভাৰং আরোচেসি. সদ্ধা উপাসিকা নানপ্পকারেন ঘরাৰাসে আদীনৰং দস্সেত্ৰা পুত্তং ওৰদমানাপি তং সঞ্ঞাপেতুং অসক্কোন্তী, ‘‘অপ্পেৰ নাম অত্তনো ধম্মতাযপি সল্লক্খেস্সতী’’তি অনুযোজেত্ৰাৰ – ‘‘তিট্ঠ, তাত, যাৰ তে যাগুভত্তং সম্পাদেমি, যাগুং পিৰিত্ৰা কতভত্তকিচ্চস্স তে মনাপানি ৰত্থানি নীহরিত্ৰা দস্সামী’’তি ৰত্ৰা আসনং পঞ্ঞাপেত্ৰা অদাসি. নিসীদি সামণেরো. উপাসিকা মুহুত্তেনেৰ যাগুখজ্জকং সম্পাদেত্ৰা অদাসি. ততো ‘‘ভত্তং সম্পাদেস্সামী’’তি অৰিদূরে নিসিন্না তণ্ডুলে ধোৰতি. তস্মিং সমযে সা যক্খিনী ‘‘কহং নু খো সামণেরো? কিঞ্চি ভিক্খাহারং লভতি, উদাহু নো’’তি? আৰজ্জমানা তস্স ৰিব্ভমিতুকামতায নিসিন্নভাৰং ঞত্ৰা, ‘‘মা হেৰ খো মে দেৰতানং অন্তরে লজ্জং উপ্পাদেয্য, গচ্ছামিস্স ৰিব্ভমনে অন্তরাযং করোমী’’তি আগন্ত্ৰা সরীরে অধিমুচ্চিত্ৰা গীৰং পরিৰত্তেত্ৰা ভূমিযং পাতেসি. সো অক্খীহি ৰিপরিৰত্তেহি খেল়েন পগ্ঘরন্তেন ভূমিযং ৰিপ্ফন্দতি. তেন ৰুত্তং ‘‘যক্খেন গহিতো হোতী’’তি.

অভাসীতি উপাসিকা পুত্তস্স তং ৰিপ্পকারং দিস্ৰা ৰেগেন গন্ত্ৰা পুত্তং আলিঙ্গেত্ৰা ঊরূসু নিপজ্জাপেসি. সকলগামৰাসিনো আগন্ত্ৰা বলিকম্মাদীনি করোন্তি. উপাসিকা পরিদেৰমানা ইমা গাথাযো অভাসি.

পাটিহারিযপক্খঞ্চাতি মনুস্সা ‘‘অট্ঠমীউপোসথস্স পচ্চুগ্গমনঞ্চ অনুগ্গমনঞ্চ করিস্সামা’’তি সত্তমিযাপি নৰমিযাপি উপোসথঙ্গানি সমাদিযন্তি, চাতুদ্দসীপন্নরসীনং পচ্চুগ্গমনানুগ্গমনং করোন্তা তেরসিযাপি পাটিপদেপি সমাদিযন্তি, ‘‘ৰস্সাৰাসস্স অনুগ্গমনং করিস্সামা’’তি দ্ৰিন্নং পৰারণানং অন্তরে অড্ঢমাসং নিবদ্ধুপোসথিকা ভৰন্তি. ইদং সন্ধায ৰুত্তং ‘‘পাটিহারিযপক্খঞ্চা’’তি. অট্ঠঙ্গসুসমাগতন্তি অট্ঠঙ্গেহি সুট্ঠু সমাগতং, সম্পযুত্তন্তি অত্থো. ব্রহ্মচরিযন্তি সেট্ঠচরিযং. ন তে হি যক্খা কীল়ন্তীতি ন তে গহেত্ৰা যক্খা কিলমেন্তি.

পুন চাতুদ্দসিন্তি ইমায গাথায সামণেরস্স কাযে অধিমুত্তা যক্খিনী আহ. আৰি ৰা যদি ৰা রহোতি কস্সচি সম্মুখে ৰা পরম্মুখে ৰা. পমুত্যত্থীতি পমুত্তি অত্থি. উপ্পচ্চাপীতি উপ্পতিত্ৰাপি. সচেপি সকুণো ৰিয উপ্পতিত্ৰা পলাযসি, তথাপি তে মোক্খো নত্থীতি ৰদতি. এৰঞ্চ পন ৰত্ৰা সামণেরং মুঞ্চি. সামণেরো অক্খীনি উম্মীলেসি, মাতা কেসে পকিরিয অস্সসন্তী পস্সসন্তী রোদতি. সো ‘‘অমনুস্সেন গহিতোম্হী’’তি ন জানাতি. ওলোকেন্তো পন ‘‘অহং পুব্বে পীঠে নিসিন্নো. মাতা মে অৰিদূরে নিসীদিত্ৰা তণ্ডুলে ধোৰতি. ইদানি পনম্হি ভূমিযং নিসিন্নো, মাতাপি মে অস্সসন্তী পস্সসন্তী রোদতি, সকলগামৰাসিনোপি সন্নিপতিতা. কিং নু খো এত’’ন্তি? নিপন্নকোৰ মতং ৰা অম্মাতি গাথমাহ.

কামে চজিত্ৰানাতি দুৰিধেপি কামে পহায. পুনরাগচ্ছতেতি ৰিব্ভমনৰসেন আগচ্ছতি. পুন জীৰং মতো হি সোতি উপ্পব্বজিত্ৰা পুন জীৰন্তোপি সো মতকোৰ, তস্মা তম্পি রোদন্তীতি ৰদতি.

ইদানিস্স ঘরাৰাসে আদীনৰং দস্সেন্তী কুক্কুল়াতিআদিমাহ. তত্থ কুক্কুল়াতি ঘরাৰাসো কির উণ্হট্ঠেন কুক্কুল়া নাম হোতি. কস্স উজ্ঝাপযামসেতি – ‘‘অভিধাৰথ, ভদ্দং তে হোতূ’’তি এৰং ৰত্ৰা – ‘‘যং ত্ৰং ৰিব্ভমিতুকামো যক্খেন পাপিতো, ইমং ৰিপ্পকারং কস্স মযং উজ্ঝাপযাম নিজ্ঝাপযাম আরোচযামা’’তি ৰদতি. পুন ডয্হিতুমিচ্ছসীতিআদিত্তঘরতো নীহটভণ্ডং ৰিয ঘরা নীহরিত্ৰা বুদ্ধসাসনে পব্বজিতো পুন মহাডাহসদিসে ঘরাৰাসে ডয্হিতুং ইচ্ছসীতি অত্থো. সো মাতরি কথেন্তিযা কথেন্তিযা সল্লক্খেত্ৰা হিরোত্তপ্পং পটিলভিত্ৰা, ‘‘নত্থি ময্হং গিহিভাৰেন অত্থো’’তি আহ. অথস্স মাতা ‘‘সাধু, তাতা’’তি তুট্ঠা পণীতভোজনং ভোজেত্ৰা, ‘‘কতি ৰস্সোসি, তাতা’’তি পুচ্ছি. পরিপুণ্ণৰস্সোম্হি উপাসিকেতি. ‘‘তেন হি, তাত, উপসম্পদং করোহী’’তি চীৰরসাটকে অদাসি. সো তিচীৰরং কারাপেত্ৰা উপসম্পন্নো বুদ্ধৰচনং উগ্গণ্হন্তো তেপিটকো হুত্ৰা সীলাদীনং আগতট্ঠানে তং তং পূরেন্তো নচিরস্সেৰ অরহত্তং পত্ৰা মহাধম্মকথিকো হুত্ৰা ৰীসৰস্সসতং ঠত্ৰা সকলজম্বুদীপং খোভেত্ৰা পরিনিব্বাযি. পঞ্চমং.