১. ইন্দকসুত্তৰণ্ণনা

২৩৫. যক্খসংযুত্তস্স পঠমে ইন্দকস্সাতি ইন্দকূটনিৰাসিনো যক্খস্স. যক্খতো হি কূটেন, কূটতো চ যক্খেন নামং লদ্ধং. রূপং ন জীৰন্তি ৰদন্তীতি যদি বুদ্ধা রূপং জীৰন্তি ন ৰদন্তি, যদি রূপং সত্তো পুগ্গলোতি এৰং ন ৰদন্তীতি অত্থো. কথং ন্ৰযন্তি কথং নু অযং? কুতস্স অট্ঠীযকপিণ্ডমেতীতি অস্স সত্তস্স অট্ঠিযকপিণ্ডঞ্চ কুতো আগচ্ছতি? এত্থ চ অট্ঠিগ্গহণেন তীণি অট্ঠিসতানি, যকপিণ্ডগ্গহণেন নৰ মংসপেসিসতানি গহিতানি. যদি রূপং ন জীৰো, অথস্স ইমানি চ অট্ঠীনি ইমা চ মংসপেসিযো কুতো আগচ্ছন্তীতি পুচ্ছতি. কথং ন্ৰযং সজ্জতি গব্ভরস্মিন্তি কেন নু কারণেন অযং সত্তো মাতুকুচ্ছিস্মিং সজ্জতি লগ্গতি, তিট্ঠতীতি? পুগ্গলৰাদী কিরেস যক্খো, ‘‘একপ্পহারেনেৰ সত্তো মাতুকুচ্ছিস্মিং নিব্বত্ততী’’তি গহেত্ৰা গব্ভসেয্যকসত্তস্স মাতা মচ্ছমংসাদীনি খাদতি, সব্বানি একরত্তিৰাসেন পচিত্ৰা ফেণং ৰিয ৰিলীযন্তি. যদি রূপং সত্তো ন ভৰেয্য, এৰমেৰ ৰিলীযেয্যাতি লদ্ধিযা এৰমাহ. অথস্স ভগৰা – ‘‘ন মাতুকুচ্ছিস্মিং একপ্পহারেনেৰ নিব্বত্ততি, অনুপুব্বেন পন ৰড্ঢতী’’তি দস্সেন্তো পঠমং কললং হোতীতিআদিমাহ. তত্থ পঠমন্তি পঠমেন পটিসন্ধিৰিঞ্ঞাণেন সদ্ধিং তিস্সোতি ৰা ফুস্সোতি ৰা নামং নত্থি, অথ খো তীহি জাতিউণ্ণংসূহি কতসুত্তগ্গে সণ্ঠিততেলবিন্দুপ্পমাণং কললং হোতি, যং সন্ধায ৰুত্তং –

‘‘তিলতেলস্স যথা বিন্দু, সপ্পিমণ্ডো অনাৰিলো;

এৰং ৰণ্ণপ্পটিভাগং, কললং সম্পৰুচ্চতী’’তি.

কললা হোতি অব্বুদন্তি তস্মা কললা সত্তাহচ্চযেন মংসধোৰনউদকৰণ্ণং অব্বুদং নাম হোতি, কললন্তি নামং অন্তরধাযতি. ৰুত্তম্পি চেতং –

‘‘সত্তাহং কললং হোতি, পরিপক্কং সমূহতং;

ৰিৰট্টমানং তব্ভাৰং, অব্বুদং নাম জাযতী’’তি.

অব্বুদা জাযতে পেসীতি তস্মাপি অব্বুদা সত্তাহচ্চযেন ৰিলীনতিপুসদিসা পেসি নাম সঞ্জাযতি. সা মরিচফাণিতেন দীপেতব্বা. গামদারিকা হি সুপক্কানি মরিচানি গহেত্ৰা সাটকন্তে ভণ্ডিকং কত্ৰা পীল়েত্ৰা মণ্ডং আদায কপালে পক্খিপিত্ৰা আতপে ঠপেন্তি, তং সুক্খমানং সব্বভাগেহি মুচ্চতি. এৰরূপা পেসি হোতি, অব্বুদন্তি নামং অন্তরধাযতি. ৰুত্তম্পি চেতং –

‘‘সত্তাহং অব্বুদং হোতি, পরিপক্কং সমূহতং;

ৰিৰট্টমানং তব্ভাৰং, পেসি নাম পজাযতী’’তি.

পেসি নিব্বত্ততী ঘনোতি ততো পেসিতো সত্তাহচ্চযেন কুক্কুটণ্ডসণ্ঠানো ঘনো নাম মংসপিণ্ডো নিব্বত্ততি, পেসীতি নামং অন্তরধাযতি. ৰুত্তম্পি চেতং –

‘‘সত্তাহং পেসি ভৰতি, পরিপক্কং সমূহতং;

ৰিৰট্টমানং তব্ভাৰং, ঘনোতি নাম জাযতি.

‘‘যথা কুক্কুটিযা অণ্ডং, সমন্তা পরিমণ্ডলং;

এৰং ঘনস্স সণ্ঠানং, নিব্বত্তং কম্মপচ্চযা’’তি.

ঘনা পসাখা জাযন্তীতি পঞ্চমে সত্তাহে দ্ৰিন্নং হত্থপাদানং সীসস্স চত্থায পঞ্চ পীল়কা জাযন্তি, যং সন্ধাযেতং ৰুত্তং ‘‘পঞ্চমে, ভিক্খৰে, সত্তাহে পঞ্চ পীল়কা সণ্ঠহন্তি কম্মতো’’তি.

ইতো পরং ছট্ঠসত্তমাদীনি সত্তাহানি অতিক্কম্ম দেসনং সঙ্খিপিত্ৰা দ্ৰাচত্তালীসে সত্তাহে পরিণতকালং গহেত্ৰা দস্সেন্তো কেসাতিআদিমাহ. তত্থ কেসা লোমা নখাপি চাতি দ্ৰাচত্তালীসে সত্তাহে এতানি জাযন্তি.

তেন সো তত্থ যাপেতীতি তস্স হি নাভিতো উট্ঠিতো নাল়ো মাতু উদরপটলেন একাবদ্ধো হোতি, সো উপ্পলদণ্ডকো ৰিয ছিদ্দো, তেন আহাররসো সংসরিত্ৰা আহারসমুট্ঠানরূপং সমুট্ঠাপেতি. এৰং সো দস মাসে যাপেতি. মাতুকুচ্ছিগতো নরোতি মাতুযা তিরোকুচ্ছিগতো, কুচ্ছিযা অব্ভন্তরগতোতি অত্থো. ইতি ভগৰা ‘‘এৰং খো, যক্খ, অযং সত্তো অনুপুব্বেন মাতুকুচ্ছিযং ৰড্ঢতি, ন একপ্পহারেনেৰ নিব্বত্ততী’’তি দস্সেতি. পঠমং.