৯. নৰকনিপাতো

১. ৰড্ঢমাতুথেরীগাথাৰণ্ণনা

নৰকনিপাতে মা সু তে ৰড্ঢ লোকম্হীতিআদিকা ৰড্ঢমাতায থেরিযা গাথা. অযম্পি পুরিমবুদ্ধেসু কতাধিকারা তত্থ তত্থ ভৰে ৰিৰট্টূপনিস্সযং কুসলং উপচিনন্তী, অনুক্কমেন সম্ভতৰিমোক্খসম্ভারা হুত্ৰা ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে ভারুকচ্ছকনগরে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৰা ৰযপ্পত্তা পতিকুলং গতা একং পুত্তং ৰিজাযি. তস্স ৰড্ঢোতি নামং অহোসি. ততো পট্ঠায সা ৰড্ঢমাতাতি ৰোহরীযিত্থ. সা ভিক্খূনং সন্তিকে ধম্মং সুত্ৰা পটিলদ্ধসদ্ধা পুত্তং ঞাতীনং নিয্যাদেত্ৰা ভিক্খুনুপস্সযং গন্ত্ৰা পব্বজি. ইতো পরং যং ৰত্তব্বং, তং ৰড্ঢত্থেরস্স ৰত্থুম্হি (থেরগা. অট্ঠ. ২.ৰড্ঢত্থেরগাথাৰণ্ণনা) আগতমেৰ. ৰড্ঢত্থেরঞ্হি অত্তনো পুত্তং সন্তরুত্তরং এককং ভিক্খুনুপস্সযে অত্তনো দস্সনত্থায উপগতং অযং থেরী ‘‘কস্মা ত্ৰং এককো সন্তরুত্তরোৰ ইধাগতো’’তি চোদেত্ৰা ওৰদন্তী –

২০৪. ‘‘মা সু তে ৰড্ঢ লোকম্হি, ৰনথো অহু কুদাচনং;

মা পুত্তক পুনপ্পুনং, অহু দুক্খস্স ভাগিমা.

২০৫. ‘‘সুখঞ্হি ৰড্ঢ মুনযো, অনেজা ছিন্নসংসযা;

সীতিভূতা দমপ্পত্তা, ৰিহরন্তি অনাসৰা.

২০৬. ‘‘তেহানুচিণ্ণং ইসীহি, মগ্গং দস্সনপত্তিযা;

দুক্খস্সন্তকিরিযায, ত্ৰং ৰড্ঢ অনুব্রূহযা’’তি. –

ইমা তিস্সো গাথা অভাসি.

তত্থ মা সু তে ৰড্ঢ লোকম্হি, ৰনথো অহু কুদাচনন্তি সূতি নিপাতমত্তং. ৰড্ঢ, পুত্তক, সব্বস্মিম্পি সত্তলোকে, সঙ্খারলোকে চ কিলেসৰনথো তুয্হং কদাচিপি মা অহু মা অহোসি. তত্থ কারণমাহ – ‘‘মা, পুত্তক, পুনপ্পুনং, অহু দুক্খস্স ভাগিমা’’তি ৰনথং অনুচ্ছিন্দন্তো তং নিমিত্তস্স পুনপ্পুনং অপরাপরং জাতিআদিদুক্খস্স ভাগী মা অহোসি.

এৰং ৰনথস্স অসমুচ্ছেদে আদীনৰং দস্সেত্ৰা ইদানি সমুচ্ছেদে আনিসংসং দস্সেন্তী ‘‘সুখঞ্হি ৰড্ঢা’’তিআদিমাহ. তস্সত্থো – পুত্তক, ৰড্ঢ মোনেয্যধম্মসমন্নাগতেন মুনযো, এজাসঙ্খাতায তণ্হায অভাৰেন অনেজা, দস্সনমগ্গেনেৰ পহীনৰিচিকিচ্ছতায ছিন্নসংসযা, সব্বকিলেসপরিল়াহাভাৰেন সীতিভূতা, উত্তমস্স দমথস্স অধিগতত্তা দমপ্পত্তা অনাসৰা খীণাসৰা সুখং ৰিহরন্তি, ন তেসং এতরহি চেতোদুক্খং অত্থি, আযতিং পন সব্বম্পি দুক্খং ন ভৰিস্সতেৰ.

যস্মা চেতেৰং, তস্মা তেহানুচিণ্ণং ইসীহি…পে… অনুব্রূহযাতি তেহি খীণাসৰেহি ইসীহি অনুচিণ্ণং পটিপন্নং সমথৰিপস্সনামগ্গং ঞাণদস্সনস্স অধিগমায সকলস্সাপি ৰট্টদুক্খস্স অন্তকিরিযায ৰড্ঢ, ত্ৰং অনুব্রূহয ৰড্ঢেয্যাসীতি.

তং সুত্ৰা ৰড্ঢত্থেরো ‘‘অদ্ধা মম মাতা অরহত্তে পতিট্ঠিতা’’তি চিন্তেত্ৰা তমত্থং পৰেদেন্তো –

২০৭. ‘‘ৰিসারদাৰ ভণসি, এতমত্থং জনেত্তি মে;

মঞ্ঞামি নূন মামিকে, ৰনথো তে ন ৰিজ্জতী’’তি. – গাথমাহ;

তত্থ ৰিসারদাৰ ভণসি, এতমত্থং জনেত্তি মেতি ‘‘মা সু তে ৰড্ঢ লোকম্হি, ৰনথো অহু কুদাচন’’ন্তি এতমত্থং এতং ওৰাদং, অম্ম, ৰিগতসারজ্জা কত্থচি অলগ্গা অনল্লীনাৰ হুত্ৰা ময্হং ৰদসি. তস্মা মঞ্ঞামি নূন মামিকে, ৰনথো তে ন ৰিজ্জতীতি, নূন মামিকে ময্হং, অম্ম, গেহসিতপেমমত্তোপি ৰনথো তুয্হং মযি ন ৰিজ্জতীতি মঞ্ঞামি, ন মামিকাতি অত্থো.

তং সুত্ৰা থেরী ‘‘অণুমত্তোপি কিলেসো কত্থচিপি ৰিসযে মম ন ৰিজ্জতী’’তি ৰত্ৰা অত্তনো কতকিচ্চতং পকাসেন্তী –

২০৮. ‘‘যে কেচি ৰড্ঢ সঙ্খারা, হীনা উক্কট্ঠমজ্ঝিমা;

অণূপি অণুমত্তোপি, ৰনথো মে ন ৰিজ্জতি.

২০৯. ‘‘সব্বে মে আসৰা খীণা, অপ্পমত্তস্স ঝাযতো;

তিস্সো ৰিজ্জা অনুপ্পত্তা, কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি. –

ইমং গাথাদ্ৰযমাহ.

তত্থ যে কেচীতি অনিযমৰচনং. সঙ্খারাতি সঙ্খতধম্মা. হীনাতি লামকা পতিকুট্ঠা. উক্কট্ঠমজ্ঝিমাতি পণীতা চেৰ মজ্ঝিমা চ. তেসু ৰা অসঙ্খতা হীনা জাতিসঙ্খতা উক্কট্ঠা, উভযৰিমিস্সিতা মজ্ঝিমা. হীনেহি ৰা ছন্দাদীহি নিব্বত্তিতা হীনা, মজ্ঝিমেহি মজ্ঝিমা, পণীতেহি উক্কট্ঠা. অকুসলা ধম্মা ৰা হীনা, লোকুত্তরা ধম্মা উক্কট্ঠা, ইতরা মজ্ঝিমা. অণূপি অণুমত্তোপীতি ন কেৰলং তযি এৰ, অথ খো যে কেচি হীনাদিভেদভিন্না সঙ্খারা. তেসু সব্বেসু অণূপি অণুমত্তোপি অতিপরিত্তকোপি ৰনথো ময্হং ন ৰিজ্জতি.

তত্থ কারণমাহ – ‘‘সব্বে মে আসৰা খীণা, অপ্পমত্তস্স ঝাযতো’’তি. তত্থ অপ্পমত্তস্স ঝাযতোতি অপ্পমত্তায ঝাযন্তিযা, লিঙ্গৰিপল্লাসেন হেতং ৰুত্তং. এত্থ চ যস্মা তিস্সো ৰিজ্জা অনুপ্পত্তা, তস্মা কতং বুদ্ধস্স সাসনং. যস্মা অপ্পমত্তা ঝাযিনী, তস্মা সব্বে মে আসৰা খীণা, অণূপি অণুমত্তোপি ৰনথো মে ন ৰিজ্জতীতি যোজনা.

এৰং ৰুত্তওৰাদং অঙ্কুসং কত্ৰা সঞ্জাতসংৰেগো থেরো ৰিহারং গন্ত্ৰা দিৰাট্ঠানে নিসিন্নো ৰিপস্সনং ৰড্ঢেত্ৰা অরহত্তং পত্ৰা অত্তনো পটিপত্তিং পচ্চৰেক্খিত্ৰা সঞ্জাতসোমনস্সো মাতু সন্তিকং গন্ত্ৰা অঞ্ঞং ব্যাকরোন্তো –

২১০. ‘‘উল়ারং ৰত মে মাতা, পতোদং সমৰস্সরি;

পরমত্থসঞ্হিতা গাথা, যথাপি অনুকম্পিকা.

২১১. ‘‘তস্সাহং ৰচনং সুত্ৰা, অনুসিট্ঠিং জনেত্তিযা;

ধম্মসংৰেগমাপাদিং, যোগক্খেমস্স পত্তিযা.

২১২. ‘‘সোহং পধানপহিতত্তো, রত্তিন্দিৰমতন্দিতো;

মাতরা চোদিতো সন্তে, অফুসিং সন্তিমুত্তম’’ন্তি. –

ইমা তিস্সো গাথা অভাসি.

অথ থেরী অত্তনো ৰচনং অঙ্কুসং কত্ৰা পুত্তস্স অরহত্তপ্পত্তিযা আরাধিতচিত্তা তেন ভাসিতগাথা সযং পচ্চনুভাসি. এৰং তাপি থেরিযা গাথা নাম জাতা.

তত্থ উল়ারন্তি ৰিপুলং মহন্তং. পতোদন্তি ওৰাদপতোদং. সমৰস্সরীতি সম্মা পৰত্তেসি ৰতাতি যোজনা. কো পন সো পতোদোতি আহ ‘‘পরমত্থসঞ্হিতা গাথা’’তি. তং ‘‘মা সু তে, ৰড্ঢ, লোকম্হী’’তিআদিকা গাথা সন্ধায ৰদতি. যথাপি অনুকম্পিকাতি যথা অঞ্ঞাপি অনুগ্গাহিকা, এৰং ময্হং মাতা পৰত্তিনিৰত্তিৰিভাৰনগাথাসঙ্খাতং উল়ারং পতোদং পাজনদণ্ডকং মম ঞাণৰেগসমুত্তেজং পৰত্তেসীতি অত্থো.

ধম্মসংৰেগমাপাদিন্তি ঞাণভযাৰহত্তা অতিৰিয মহন্তং ভিংসনং সংৰেগং আপজ্জিং.

পধানপহিতত্তোতি চতুব্বিধসম্মপ্পধানযোগেন দিব্বানং পটিপেসিতচিত্তো. অফুসিং সন্তিমুত্তমন্তি অনুত্তরং সন্তিং নিব্বানং ফুসিং অধিগচ্ছিন্তি অত্থো.

ৰড্ঢমাতুথেরীগাথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

নৰকনিপাতৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.