১৪. তিংসনিপাতো
১. সুভাজীৰকম্বৰনিকাথেরীগাথাৰণ্ণনা
তিংসনিপাতে জীৰকম্বৰনং রম্মন্তিআদিকা সুভায জীৰকম্বৰনিকায থেরিযা গাথা. অযম্পি পুরিমবুদ্ধেসু কতাধিকারা তত্থ তত্থ ভৰে ৰিৰট্টূপনিস্সযং কুসলং উপচিনন্তী, সম্ভাৰিতকুসলমূলা অনুক্কমেন পরিব্রূহিতৰিমোক্খসম্ভারা পরিপক্কঞাণা হুত্ৰা, ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে রাজগহে ব্রাহ্মণমহাসালকুলে নিব্বত্তি, সুভাতিস্সা নামমহোসি. তস্সা কির সরীরাৰযৰা সোভনৰণ্ণযুত্তা অহেসুং, তস্মা সুভাতি অন্ৰত্থমেৰ নামং জাতং. সা সত্থু রাজগহপ্পৰেসনে পটিলদ্ধসদ্ধা উপাসিকা হুত্ৰা অপরভাগে সংসারে জাতসংৰেগা কামেসু আদীনৰং দিস্ৰা নেক্খম্মঞ্চ খেমতো সল্লক্খন্তী মহাপজাপতিযা গোতমিযা সন্তিকে পব্বজিত্ৰা ৰিপস্সনায কম্মং করোন্তী কতিপাহেনেৰ অনাগামিফলে পতিট্ঠাসি.
অথ নং একদিৰসং অঞ্ঞতরো রাজগহৰাসী ধুত্তপুরিসো তরুণো পঠমযোব্বনে ঠিতো জীৰকম্বৰনে দিৰাৰিহারায গচ্ছন্তিং দিস্ৰা পটিবদ্ধচিত্তো হুত্ৰা মগ্গং ওৰরন্তো কামেহি নিমন্তেসি. সা তস্স নানপ্পকারেহি কামানং আদীনৰং অত্তনো চ নেক্খম্মজ্ঝাসযং পৰেদেন্তী ধম্মং কথেসি. সো ধম্মকথং সুত্ৰাপি ন পটিক্কমতি, নিবন্ধতিযেৰ. থেরী নং অত্তনো ৰচনে অতিট্ঠন্তং অক্খিম্হি চ অভিরত্তং দিস্ৰা, ‘‘হন্দ, তযা সম্ভাৰিতং অক্খি’’ন্তি অত্তনো একং অক্খিং উপ্পাটেত্ৰা তস্স উপনেসি. ততো সো পুরিসো সন্তাসো সংৰেগজাতো তত্থ ৰিগতরাগোৰ হুত্ৰা থেরিং খমাপেত্ৰা গতো. থেরী সত্থু সন্তিকং অগমাসি. সত্থুনো সহ দস্সনেনেৰস্সা অক্খি পটিপাকতিকং অহোসি. ততো সা বুদ্ধগতায পীতিযা নিরন্তরং ফুটা হুত্ৰা অট্ঠাসি. সত্থা তস্সা চিত্তাচারং ঞত্ৰা ধম্মং দেসেত্ৰা অগ্গমগ্গত্থায কম্মট্ঠানং আচিক্খি. সা পীতিং ৰিক্খম্ভেত্ৰা তাৰদেৰ ৰিপস্সনং ৰড্ঢেত্ৰা সহ পটিসম্ভিদাহি অরহত্তং পাপুণি. অরহত্তং পন পত্ৰা ফলসুখেন নিব্বানসুখেন ৰিহরন্তী অত্তনো পটিপত্তিং পচ্চৰেক্খিত্ৰা অত্তনা তেন চ ধুত্তপুরিসেন ৰুত্তগাথা উদানৰসেন –
৩৬৮. ‘‘জীৰকম্বৰনং রম্মং, গচ্ছন্তিং ভিক্খুনিং সুভং;
ধুত্তকো সন্নিৰারেসি, তমেনং অব্রৰী সুভা.
৩৬৯. ‘‘কিং তে অপরাধিতং মযা, যং মং ওৰরিযান তিট্ঠসি;
ন হি পব্বজিতায আৰুসো, পুরিসো সম্ফুসনায কপ্পতি.
৩৭০. ‘‘গরুকে মম সত্থুসাসনে, যা সিক্খা সুগতেন দেসিতা;
পরিসুদ্ধপদং অনঙ্গণং, কিং মং ওৰরিযান তিট্ঠসি.
৩৭১. ‘‘আৰিলচিত্তো অনাৰিলং, সরজো ৰীতরজং অনঙ্গণং;
সব্বত্থ ৰিমুত্তমানসং, কিং মং ওৰরিযান তিট্ঠসি.
৩৭২. ‘‘দহরা চ অপাপিকা চসি, কিং তে পব্বজ্জা করিস্সতি;
নিক্খিপ কাসাযচীৰরং, এহি রমাম সুপুপ্ফিতে ৰনে.
৩৭৩. ‘‘মধুরঞ্চ পৰন্তি সব্বসো, কুসুমরজেন সমুট্ঠিতা দুমা;
পঠমৰসন্তো সুখো উতু, এহি রমাম সুপুপ্ফিতে ৰনে.
৩৭৪. ‘‘কুসুমিতসিখরা চ পাদপা, অভিগজ্জন্তিৰ মালুতেরিতা;
কা তুয্হং রতি ভৰিস্সতি, যদি একা ৰনমোগহিস্সসি.
৩৭৫. ‘‘ৰাল়মিগসঙ্ঘসেৰিতং, কুঞ্জরমত্তকরেণুলোল়িতং;
অসহাযিকা গন্তুমিচ্ছসি, রহিতং ভিংসনকং মহাৰনং.
৩৭৬. ‘‘তপনীযকতাৰ ধীতিকা, ৰিচরসি চিত্তলতেৰ অচ্ছরা;
কাসিকসুখুমেহি ৰগ্গুভি, সোভসী সুৰসনেহি নূপমে.
৩৭৭. ‘‘অহং তৰ ৰসানুগো সিযং, যদি ৰিহরেমসে কাননন্তরে;
ন হি মত্থি তযা পিযত্তরো, পাণো কিন্নরিমন্দলোচনে.
৩৭৮. ‘‘যদি মে ৰচনং করিস্সসি, সুখিতা এহি অগারমাৰস;
পাসাদনিৰাতৰাসিনী, পরিকম্মং তে করোন্তু নারিযো.
৩৭৯. ‘‘কাসিকসুখুমানি ধারয, অভিরোপেহি চ মালৰণ্ণকং;
কঞ্চনমণিমুত্তকং বহুং, ৰিৰিধং আভরণং করোমি তে.
৩৮০. ‘‘সুধোতরজপচ্ছদং সুভং, গোনকতূলিকসন্থতং নৰং;
অভিরুহ সযনং মহারহং, চন্দনমণ্ডিতসারগন্ধিকং.
৩৮১. ‘‘উপ্পলং চুদকা সমুগ্গতং, যথা তং অমনুস্সসেৰিতং;
এৰং ত্ৰং ব্রহ্মচারিনী, সকেসঙ্গেসু জরং গমিস্সসি.
৩৮২. ‘‘কিং তে ইধ সারসম্মতং, কুণপপূরম্হি সুসানৰড্ঢনে;
ভেদনধম্মে কল়েৰরে, যং দিস্ৰা ৰিমনো উদিক্খসি.
৩৮৩. ‘‘অক্খীনি চ তূরিযারিৰ, কিন্নরিযারিৰ পব্বতন্তরে;
তৰ মে নযনানি দক্খিয, ভিয্যো কামরতী পৰড্ঢতি.
৩৮৪. ‘‘উপ্পলসিখরোপমানি তে, ৰিমলে হাটকসন্নিভে মুখে;
তৰ মে নযনানি দক্খিয, ভিয্যো কামগুণো পৰড্ঢতি.
৩৮৫. ‘‘অপি দূরগতা সরম্হসে, আযতপম্হে ৰিসুদ্ধদস্সনে;
ন হি মত্থি তযা পিযত্তরো, নযনা কিন্নরিমন্দলোচনে.
৩৮৬. ‘‘অপথেন পযাতুমিচ্ছসি, চন্দং কীল়নকং গৰেসসি;
মেরুং লঙ্ঘেতুমিচ্ছসি, যো ত্ৰং বুদ্ধসুতং মগ্গযসি.
৩৮৭. ‘‘নত্থি হি লোকে সদেৰকে, রাগো যত্থপি দানি মে সিযা;
নপি নং জানামি কীরিসো, অথ মগ্গেন হতো সমূলকো.
৩৮৮. ‘‘ইঙ্গালকুযাৰ উজ্ঝিতো, ৰিসপত্তোরিৰ অগ্গিতো কতো;
নপি নং পস্সামি কীরিসো, অথ মগ্গেন হতো সমূলকো.
৩৮৯. ‘‘যস্সা সিযা অপচ্চৰেক্খিতং, সত্থা ৰা অনুপাসিতো সিযা;
ত্ৰং তাদিসিকং পলোভয, জানন্তিং সো ইমং ৰিহঞ্ঞসি.
৩৯০. ‘‘ময্হঞ্হি অক্কুট্ঠৰন্দিতে, সুখদুক্খে চ সতী উপট্ঠিতা;
সঙ্খতমসুভন্তি জানিয, সব্বত্থেৰ মনো ন লিম্পতি.
৩৯১. ‘‘সাহং সুগতস্স সাৰিকা, মগ্গট্ঠঙ্গিকযানযাযিনী;
উদ্ধটসল্লা অনাসৰা, সুঞ্ঞাগারগতা রমামহং.
৩৯২. ‘‘দিট্ঠা হি মযা সুচিত্তিতা, সোম্ভা দারুকপিল্লকানি ৰা;
তন্তীহি চ খীলকেহি চ, ৰিনিবদ্ধা ৰিৰিধং পনচ্চকা.
৩৯৩. ‘‘তম্হুদ্ধটে তন্তিখীলকে, ৰিস্সট্ঠে ৰিকলে পরিক্রিতে;
ন ৰিন্দেয্য খণ্ডসো কতে, কিম্হি তত্থ মনং নিৰেসযে.
৩৯৪. ‘‘তথূপমা দেহকানি মং, তেহি ধম্মেহি ৰিনা ন ৰত্তন্তি;
ধম্মেহি ৰিনা ন ৰত্ততি, কিম্হি তত্থ মনং নিৰেসযে.
৩৯৫. ‘‘যথা হরিতালেন মক্খিতং, অদ্দস চিত্তিকং ভিত্তিযা কতং;
তম্হি তে ৰিপরীতদস্সনং, সঞ্ঞা মানুসিকা নিরত্থিকা.
৩৯৬. ‘‘মাযং ৰিয অগ্গতো কতং, সুপিনন্তেৰ সুৰণ্ণপাদপং;
উপগচ্ছসি অন্ধ রিত্তকং, জনমজ্ঝেরিৰ রুপ্পরূপকং.
৩৯৭. ‘‘ৰট্টনিরিৰ কোটরোহিতা, মজ্ঝে পুব্বুল়কা সঅস্সুকা;
পীল়কোল়িকা চেত্থ জাযতি, ৰিৰিধা চক্খুৰিধা চ পিণ্ডিতা.
৩৯৮. ‘‘উপ্পাটিয চারুদস্সনা, ন চ পজ্জিত্থ অসঙ্গমানসা;
হন্দ তে চক্খুং হরস্সু তং, তস্স নরস্স অদাসি তাৰদে.
৩৯৯. ‘‘তস্স চ ৰিরমাসি তাৰদে, রাগো তত্থ খমাপযী চ নং;
সোত্থি সিযা ব্রহ্মচারিনী, ন পুনো এদিসকং ভৰিস্সতি.
৪০০. ‘‘আসাদিয এদিসং জনং, অগ্গিং পজ্জলিতংৰ লিঙ্গিয;
গণ্হিয আসীৰিসং ৰিয, অপি নু সোত্থি সিযা খমেহি নো.
৪০১. ‘‘মুত্তা চ ততো সা ভিক্খুনী, অগমী বুদ্ধৰরস্স সন্তিকং;
পস্সিয ৰরপুঞ্ঞলক্খণং, চক্খু আসি যথা পুরাণক’’ন্তি. –
ইমা গাথা পচ্চুদাহাসি.
তত্থ জীৰকম্বৰনন্তি জীৰকস্স কোমারভচ্চস্স অম্বৰনং. রম্মন্তি রমণীযং. তং কির ভূমিভাগসম্পত্তিযা ছাযূদকসম্পত্তিযা চ রুক্খানং রোপিতাকারেন অতিৰিয মনুঞ্ঞং মনোরমং. গচ্ছন্তিন্তি অম্বৰনং উদ্দিস্স গতং, দিৰাৰিহারায উপগচ্ছন্তিং. সুভন্তি এৰংনামিকং. ধুত্তকোতি ইত্থিধুত্তো. রাজগহৰাসী কিরেকো মহাৰিভৰস্স সুৰণ্ণকারস্স পুত্তো যুৰা অভিরূপো ইত্থিধুত্তো পুরিসো মত্তো ৰিচরতি. সো তং পটিপথে দিস্ৰা পটিবদ্ধচিত্তো মগ্গং উপরুন্ধিত্ৰা অট্ঠাসি. তেন ৰুত্তং – ‘‘ধুত্তকো সন্নিৰারেসী’’তি, মম গমনং নিসেধেসীতি অত্থো. তমেনং অব্রৰী সুভাতি তমেনং নিৰারেত্ৰা ঠিতং ধুত্তং সুভা ভিক্খুনী কথেসি. এত্থ চ ‘‘গচ্ছন্তিং ভিক্খুনিং সুভং, অব্রৰি সুভা’’তি চ অত্তানমেৰ থেরী অঞ্ঞং ৰিয কত্ৰা ৰদতি. থেরিযা ৰুত্তগাথানং সম্বন্ধদস্সনৰসেন সঙ্গীতিকারেহি অযং গাথা ৰুত্তা.
‘‘অব্রৰী সুভা’’তি ৰত্ৰা তস্সা ৰুত্তাকারদস্সনত্থং আহ ‘‘কিং তে অপরাধিত’’ন্তিআদি. তত্থ কিং তে অপরাধিতং মযাতি কিং তুয্হং, আৰুসো, মযা অপরদ্ধং. যং মং ওৰরিযান তিট্ঠসীতি যেন অপরাধেন মং গচ্ছন্তিং ওৰরিত্ৰা গমনং নিসেধেত্ৰা তিট্ঠসি, সো নত্থেৰাতি অধিপ্পাযো. অথ ইত্থীতিসঞ্ঞায এৰং পটিপজ্জসি, এৰম্পি ন যুত্তন্তি দস্সেন্তী আহ – ‘‘ন হি পব্বজিতায, আৰুসো, পুরিসো সম্ফুসনায কপ্পতী’’তি, আৰুসো সুৰণ্ণকারপুত্ত, লোকিযচারিত্তেনপি পুরিসস্স পব্বজিতানং সম্ফুসনায ন কপ্পতি, পব্বজিতায পন পুরিসো তিরচ্ছানগতোপি সম্ফুসনায ন কপ্পতি, তিট্ঠতু তাৰ পুরিসফুসনা, রাগৰসেনস্সা নিস্সগ্গিযেন পুরিসস্স নিস্সগ্গিযস্সাপি ফুসনা ন কপ্পতেৰ.
তেনাহ ‘‘গরুকে মম সত্থুসাসনে’’তিআদি. তস্সত্থো – গরুকে পাসাণচ্ছত্তং ৰিয গরুকাতব্বে ময্হং সত্থু সাসনে যা সিক্খা ভিক্খুনিযো উদ্দিস্স সুগতেন সম্মাসম্বুদ্ধেন দেসিতা পঞ্ঞত্তা. তাহি পরিসুদ্ধপদং পরিসুদ্ধকুসলকোট্ঠাসং, রাগাদিঅঙ্গণানং সব্বসো অভাৰেন অনঙ্গণং, এৰংভূতং মং গচ্ছন্তিং কেন কারণেন আৰরিত্ৰা তিট্ঠসীতি.
আৰিলচিত্তোতি চিত্তস্স আৰিলভাৰকরানং কামৰিতক্কাদীনং ৰসেন আৰিলচিত্তো, ত্ৰং তদভাৰতো অনাৰিলং, রাগরজাদীনং ৰসেন সরজো, সাঙ্গণো তদভাৰতো ৰীতরজং অনঙ্গণং সব্বত্থ খন্ধপঞ্চকে সমুচ্ছেদৰিমুত্তিযা ৰিমুত্তমানসং, মং কস্মা ওৰরিত্ৰা তিট্ঠসীতি?
এৰং থেরিযা ৰুত্তে ধুত্তকো অত্তনো অধিপ্পাযং ৰিভাৰেন্তো ‘‘দহরা চা’’তিআদিনা দস গাথা অভাসি. তত্থ দহরাতি তরুণী পঠমে যোব্বনে ঠিতা. অপাপিকা চসীতি রূপেন অলামিকা চ অসি, উত্তমরূপধরা চাহোসীতি অধিপ্পাযো. কিং তে পব্বজ্জা করিস্সতীতি তুয্হং এৰং পঠমৰযে ঠিতায রূপসম্পন্নায পব্বজ্জা কিং করিস্সতি, ৰুড্ঢায বীভচ্ছরূপায ৰা পব্বজিতব্বন্তি অধিপ্পাযেন ৰদতি. নিক্খিপাতি ছড্ডেহি. ‘‘উক্খিপা’’তি ৰা পাঠো, অপনেহীতি অত্থো.
মধুরন্তি সুভং, সুগন্ধন্তি অত্থো. পৰন্তীতি ৰাযন্তি. সব্বসোতি সমন্ততো. কুসুমরজেন সমুট্ঠিতা দুমাতি ইমে রুক্খা মন্দৰাতেন সমুট্ঠহমানকুসুমরেণুজাতেন অত্তনো কুসুমরজেন সযং সমুট্ঠিতা ৰিয হুত্ৰা সমন্ততো সুরভী ৰাযন্তি. পঠমৰসন্তো সুখো উতূতি অযং পঠমো ৰসন্তমাসো সুখসম্ফস্সো চ উতু ৰত্ততীতি অত্থো.
কুসুমিতসিখরাতি সুপুপ্ফিতগ্গা. অভিগজ্জন্তিৰ মালুতেরিতাতি ৰাতেন সঞ্চলিতা অভিগজ্জন্তিৰ অভিত্থনিতা ৰিয তিট্ঠন্তি. যদি একা ৰনমোগহিস্সসীতি সচে ত্ৰং একিকা ৰনমোগাহিস্সসি, কা নাম তে তত্থ রতি ভৰিস্সতীতি অত্তনা বদ্ধসুখাভিরত্তত্তা এৰমাহ.
ৰাল়মিগসঙ্ঘসেৰিতন্তি সীহব্যগ্ঘাদিৰাল়মিগসমূহেহি তত্থ তত্থ উপসেৰিতং. কুঞ্জরমত্তকরেণুলোল়িতন্তি মত্তকুঞ্জরেহি হত্থিনীহি চ মিগানং চিত্ততাপনেন রুক্খগচ্ছাদীনং সাখাভঞ্জনেন চ আলোল়িতপদেসং. কিঞ্চাপি তস্মিং ৰনে ঈদিসং তদা নত্থি, ৰনং নাম এৰরূপন্তি তং ভিংসাপেতুকামো এৰমাহ. রহিতন্তি জনরহিতং ৰিজনং. ভিংসনকন্তি ভযজনকং.
তপনীযকতাৰ ধীতিকাতি রত্তসুৰণ্ণেন ৰিচরিতা ধীতলিকা ৰিয সুকুসলেন যন্তাচরিযেন যন্তযোগৰসেন সজ্জিতা সুৰণ্ণপটিমা ৰিয ৰিচরসি, ইদানেৰ ইতো চিতো চ সঞ্চরসি. চিত্তলতেৰ অচ্ছরাতি চিত্তলতানামকে উয্যানে দেৰচ্ছরা ৰিয. কাসিকসুখুমেহীতি কাসিরট্ঠে উপ্পন্নেহি অতিৰিয সুখুমেহি. ৰগ্গুভীতি সিনিদ্ধমট্ঠেহি. সোভসী সুৰসনেহি নূপমেতি নিৰাসনপারুপনৰত্থেহি অনুপমে উপমারহিতে ত্ৰং ইদানি মে ৰসানুগো সোভসীতি ভাৰিনং অত্তনো অধিপ্পাযৰসেন একন্তিকং ৰত্তমানং ৰিয কত্ৰা ৰদতি.
অহং তৰ ৰসানুগো সিযন্তি অহম্পি তুয্হং ৰসানুগো কিংকারপটিস্সাৰী ভৰেয্যং. যদি ৰিহরেমসে কাননন্তরেতি যদি মযং উভোপি ৰনন্তরে সহ ৰসাম রমাম. ন হি মত্থি তযা পিযত্তরোতি ৰসানুগভাৰস্স কারণমাহ. পাণোতি সত্তো, অঞ্ঞো কোচিপি সত্তো তযা পিযতরো ময্হং ন হি অত্থীতি অত্থো. অথ ৰা পাণোতি অত্তনো জীৰিতং সন্ধায ৰদতি, ময্হং জীৰিতং তযা পিযতরং ন হি অত্থীতি অত্থো. কিন্নরিমন্দলোচনেতি কিন্নরিযা ৰিয মন্দপুথুৰিলোচনে.
যদি মে ৰচনং করিস্সসি, সুখিতা এহি অগারমাৰসাতি সচে ত্ৰং মম ৰচনং করিস্সসি, একাসনং একসেয্যং ব্রহ্মচরিযদুক্খং পহায এহি কামভোগেহি সুখিতা হুত্ৰা অগারং অজ্ঝাৰস. ‘‘সুখিতা হেতি অগারমাৰসন্তী’’তি কেচি পঠন্তি, তেসং সুখিতা ভৰিস্সতি, অগারং অজ্ঝাৰসন্তীতি অত্থো. পাসাদনিৰাতৰাসিনীতি নিৰাতেসু পাসাদেসু ৰাসিনী. ‘‘পাসাদৰিমানৰাসিনী’’তি চ পাঠো, ৰিমানসদিসেসু পাসাদেসু ৰাসিনীতি অত্থো. পরিকম্মন্তি ৰেয্যাৰচ্চং.
ধারযাতি পরিদহ, নিৰাসেহি চেৰ উত্তরিযঞ্চ করোহি. অভিরোপেহীতি মণ্ডনৰিভূসনৰসেন ৰা সরীরং আরোপয, অলঙ্করোহীতি অত্থো. মালৰণ্ণকন্তি মালঞ্চেৰ গন্ধৰিলেপনঞ্চ. কঞ্চনমণিমুত্তকন্তি কঞ্চনেন মণিমুত্তাহি চ যুত্তং, সুৰণ্ণমযমণিমুত্তাহি খচিতন্তি অত্থো. বহুন্তি হত্থূপগাদিভেদতো বহুপ্পকারং. ৰিৰিধন্তি করণৰিকতিযা নানাৰিধং.
সুধোতরজপচ্ছদন্তি সুধোততায পৰাহিতরজং উত্তরচ্ছদং. সুভন্তি সোভনং. গোনকতূলিকসন্থতন্তি দীঘলোমকাল়কোজৰেন চেৰ হংসলোমাদিপুণ্ণায তূলিকায চ সন্থতং. নৰন্তি অভিনৰং. মহারহন্তি মহগ্ঘং. চন্দনমণ্ডিতসারগন্ধিকন্তি গোসীসকাদিসারচন্দনেন মণ্ডিততায সুরভিগন্ধিকং, এৰরূপং সযনমারুহ, তং আরুহিত্ৰা যথাসুখং সযাহি চেৰ নিসীদ চাতি অত্থো.
উপ্পলং চুদকা সমুগ্গতন্তি চ-কারো নিপাতমত্তং, উদকতো উগ্গতং উট্ঠিতং অচ্চুগ্গম্ম ঠিতং সুফুল্লমুপ্পলং. যথা তং অমনুস্সসেৰিতন্তি তঞ্চ রক্খসপরিগ্গহিতায পোক্খরণিযা জাতত্তা নিম্মনুস্সেহি সেৰিতং কেনচি অপরিভুত্তমেৰ ভৰেয্য. এৰং ত্ৰং ব্রহ্মচারিনীতি এৰমেৰ তং সুট্ঠু ফুল্লমুপ্পলং ৰিয তুৰং ব্রহ্মচারিনী. সকেসঙ্গেসু অত্তনো সরীরাৰযৰেসু কেনচি অপরিভুত্তেসুযেৰ জরং গমিস্সসি, মুধাযেৰ জরাজিণ্ণা ভৰিস্সসি.
এৰং ধুত্তকেন অত্তনো অধিপ্পাযে পকাসিতে থেরী সরীরসভাৰৰিভাৰনেন তং তত্থ ৰিচ্ছিন্দেন্তী ‘‘কিং তে ইধা’’তি গাথমাহ. তস্সত্থো – আৰুসো সুৰণ্ণকারপুত্ত, কেসাদিকুণপপূরে একন্তেন ভেদনধম্মে সুসানৰড্ঢনে, ইধ ইমস্মিং কাযসঞ্ঞিতে অসুচিকল়েৰরে কিং নাম তৰ সারন্তি সম্মতং সম্ভাৰিতং, যং দিস্ৰা ৰিমনো অঞ্ঞতরস্মিং আরম্মণে ৰিগতমনসঙ্কপ্পো, এত্থেৰ ৰা অৰিমনো সোমনস্সিকো হুত্ৰা উদিক্খসি, তং ময্হং কথেহীতি.
তং সুত্ৰা ধুত্তকো কিঞ্চাপি তস্সা রূপং চাতুরিযসোভিতং, পঠমদস্সনতো পন পট্ঠায যস্মিং দিট্ঠিপাতে পটিবদ্ধচিত্তো, তমেৰ অপদিসন্তো ‘‘অক্খীনি চ তূরিযারিৰা’’তিআদিমাহ. কামঞ্চাযং থেরী সুট্ঠু সংযততায সন্তিন্দ্রিযা, তায থিরৰিপ্পসন্নসোম্মসন্তনযননিপাতেসু কম্মানুভাৰনিপ্ফন্নেসু পসন্নপঞ্চপ্পসাদপটিমণ্ডিতেসু নযনেসু লব্ভমানে পভাৰিসিট্ঠচাতুরিযে দিট্ঠিপাতে, যস্মা সযং চরিতহাৰভাৰৰিলাসাদিপরিকপ্পৰঞ্চিতো সো ধুত্তো জাতো, তস্মাস্স দিট্ঠিরাগো সৰিসেসং ৰেপুল্লং অগমাসি. তত্থ অক্খীনি চ তূরিযারিৰাতি তূরি ৰুচ্চতি মিগী, চ-সদ্দো নিপাতমত্তং, মিগচ্ছাপায ৰিয তে অক্খীনীতি অত্থো. ‘‘কোরিযারিৰা’’তি ৰা পাল়ি, কুঞ্চকারকুক্কুটিযাতি ৰুত্তং হোতি. কিন্নরিযারিৰ পব্বতন্তরেতি পব্বতকুচ্ছিযং ৰিচরমানায কিন্নরিৰনিতায ৰিয চ তে অক্খীনীতি অত্থো. তৰ মে নযনানি দক্খিযাতি তৰ ৰুত্তগুণৰিসেসানি নযনানি দিস্ৰা, ভিয্যো উপরূপরি মে কামাভিরতি পৰড্ঢতি.
উপ্পলসিখরোপমানি তেতি রত্তুপ্পলঅগ্গসদিসানি পম্হানি তৰ. ৰিমলেতি নিম্মলে. হাটকসন্নিভেতি কঞ্চনরূপকস্স মুখসদিসে তে মুখে, নযনানি দক্খিযাতি যোজনা.
অপি দূরগতাতি দূরং ঠানং গতাপি. সরম্হসেতি অঞ্ঞং কিঞ্চি অচিন্তেত্ৰা তৰ নযনানি এৰ অনুস্সরামি. আযতপম্হেতি দীঘপখুমে. ৰিসুদ্ধদস্সনেতি নিম্মললোচনে. ন হি মত্থি তযা পিযত্তরো নযনাতি তৰ নযনতো অঞ্ঞো কোচি ময্হং পিযতরো নত্থি. তযাতি হি সামিঅত্থে এৰ করণৰচনং.
এৰং চক্খুসম্পত্তিযা উম্মাদিতস্স ৰিয তং তং ৰিপ্পলপতো তস্স পুরিসস্স মনোরথং ৰিপরিৰত্তেন্তী থেরী ‘‘অপথেনা’’তিআদিনা দ্ৰাদস গাথা অভাসি. তত্থ অপথেন পযাতুমিচ্ছসীতি, আৰুসো সুৰণ্ণকারপুত্ত, সন্তে অঞ্ঞস্মিং ইত্থিজনে যো ত্ৰং বুদ্ধসুতং বুদ্ধস্স ভগৰতো ওরসধীতরং মং মগ্গযসি পত্থেসি, সো ত্ৰং সন্তে খেমে উজুমগ্গে অপথেন কণ্টকনিৰুতেন সভযেন কুম্মগ্গেন পযাতুমিচ্ছসি পটিপজ্জিতুকামোসি, চন্দং কীল়নকং গৰেসসি চন্দমণ্ডলং কীল়াগোল়কং কাতুকামোসি, মেরুং লঙ্ঘেতুমিচ্ছসি চতুরাসীতিযোজনসহস্সুব্বেধং সিনেরুপব্বতরাজং লঙ্ঘযিত্ৰা অপরভাগে ঠাতুকামোসি, সো ত্ৰং মং বুদ্ধসুতং মগ্গযসীতি যোজনা.
ইদানি তস্স অত্তনো অৰিসযভাৰং পত্থনায চ ৰিঘাতাৰহতং দস্সেতুং ‘‘নত্থী’’তিআদি ৰুত্তং. তত্থ রাগো যত্থপি দানি মে সিযাতি যত্থ ইদানি মে রাগো সিযা ভৰেয্য, তং আরম্মণং সদেৰকে লোকে নত্থি এৰ. নপি নং জানামি কীরিসোতি নং রাগং কীরিসোতিপি ন জানামি. অথ মগ্গেন হতো সমূলকোতি অথাতি নিপাতমত্তং. অযোনিসোমনসিকারসঙ্খাতেন মূলেন সমূলকো রাগো অরিযমগ্গেন হতো সমুগ্ঘাতিতো.
ইঙ্গালকুযাতি অঙ্গারকাসুযা. উজ্ঝিতোতি ৰাতুক্খিত্তো ৰিয যো কোচি, দহনিযা ইন্ধনং ৰিযাতি অত্থো. ৰিসপত্তোরিৰাতি ৰিসগতভাজনং ৰিয. অগ্গিতো কতোতি অগ্গিতো অঙ্গারতো অপগতো কতো, ৰিসস্স লেসম্পি অসেসেত্ৰা অপনীতো ৰিনাসিতোতি অত্থো.
যস্সা সিযা অপচ্চৰেক্খিতন্তি যস্সা ইত্থিযা ইদং খন্ধপঞ্চকং ঞাণেন অপ্পটিৰেক্খিতং অপরিঞ্ঞাতং সিযা. সত্তা ৰা অনুসাসিতো সিযাতি সত্তা ৰা ধম্মসরীরস্স অদস্সনেন যস্সা ইত্থিযা অননুসাসিতো সিযা. ত্ৰং তাদিসিকং পলোভযাতি, আৰুসো, ত্ৰং তথারূপং অপরিমদ্দিতসঙ্খারং অপচ্চৰেক্খিতলোকুত্তরধম্মং কামেহি পলোভয উপগচ্ছ. জানন্তিং সো ইমং ৰিহঞ্ঞসীতি সো ত্ৰং পৰত্তিং নিৰত্তিঞ্চ যাথাৰতো জানন্তিং পটিৰিদ্ধসচ্চং ইমং সুভং ভিক্খুনিং আগম্ম ৰিহঞ্ঞসি, সম্পতি আযতিঞ্চ ৰিঘাতং দুক্খং আপজ্জসি.
ইদানিস্স ৰিঘাতাপত্তিতং কারণৰিভাৰনেন দস্সেন্তী ‘‘ময্হং হী’’তিআদিমাহ. তত্থ হীতি হেতুঅত্থে নিপাতো. অক্কুট্ঠৰন্দিতেতি অক্কোসে ৰন্দনায চ. সুখদুক্খেতি সুখে চ দুক্খে চ, ইট্ঠানিট্ঠৰিসযসমাযোগে ৰা. সতী উপট্ঠিতাতি পচ্চৰেক্খণযুত্তা সতি সব্বকালং উপট্ঠিতা. সঙ্খতমসুভন্তি জানিযাতি তেভূমকং সঙ্খারগতং কিলেসাসুচিপগ্ঘরণেন অসুভন্তি ঞত্ৰা. সব্বত্থেৰাতি সব্বস্মিংযেৰ ভৰত্তযে ময্হং মনো তণ্হালেপাদিনা ন উপলিম্পতি.
মগ্গট্ঠঙ্গিকযানযাযিনীতি অট্ঠঙ্গিকমগ্গসঙ্খাতেন অরিযযানেন নিব্বানপুরং যাযিনী উপগতা. উদ্ধটসল্লাতি অত্তনো সন্তানতো সমুদ্ধটরাগাদিসল্লা.
সুচিত্তিতাতি হত্থপাদমুখাদিআকারেন সুট্ঠু চিত্তিতা ৰিরচিতা. সোম্ভাতি সুম্ভকা. দারুকপিল্লকানি ৰাতি দারুদণ্ডাদীহি উপরচিতরূপকানি. তন্তীহীতি ন্হারুসুত্তকেহি. খীলকেহীতি হত্থপাদপিট্ঠিকণ্ণাদিঅত্থায ঠপিতদণ্ডেহি. ৰিনিবদ্ধাতি ৰিৰিধেনাকারেন বদ্ধা. ৰিৰিধং পনচ্চকাতি যন্তসুত্তাদীনং অঞ্ছনৰিস্সজ্জনাদিনা পট্ঠপিতনচ্চকা, পনচ্চন্তা ৰিয দিট্ঠাতি যোজনা.
তম্হুদ্ধটে তন্তিখীলকেতি সন্নিৰেসৰিসিট্ঠরচনাৰিসেসযুত্তং উপাদায রূপকসমঞ্ঞা তম্হি তন্তিম্হি খীলকে চ ঠানতো উদ্ধটে বন্ধন্তো ৰিস্সট্ঠে, ৰিসুং করণেন অঞ্ঞমঞ্ঞং ৰিকলে, তহিং তহিং খিপনেন পরিক্রিতে ৰিকিরিতে. ন ৰিন্দেয্য খণ্ডসো কতেতি পোত্থকরূপস্স অৰযৰে খণ্ডাখণ্ডিতে কতে পোত্থকরূপং ন ৰিন্দেয্য, ন উপলভেয্য. এৰং সন্তে কিম্হি তত্থ মনং নিৰেসযে তস্মিং পোত্থকরূপাৰযৰে কিম্হি কিং খাণুকে, উদাহু রজ্জুকে, মত্তিকাপিণ্ডাদিকে ৰা মনং মনসঞ্ঞং নিৰেসেয্য, ৰিসঙ্খারে অৰযৰে সা সঞ্ঞা কদাচিপি নপতেয্যাতি অত্থো.
তথূপমাতি তংসদিসা তেন পোত্থকরূপেন সদিসা. কিন্তি চে আহ ‘‘দেহকানী’’তিআদি. তত্থ দেহকানীতি হত্থপাদমুখাদিদেহাৰযৰা. মন্তি মে পটিবদ্ধা উপট্ঠহন্তি. তেহি ধম্মেহীতি তেহি পথৰিআদীহি চ চক্খাদীহি চ ধম্মেহি. ৰিনা ন ৰত্তন্তীতি ন হি তথা তথা সন্নিৰিট্ঠে পথৰিআদিধম্মে মুঞ্চিত্ৰা দেহা নাম সন্তি. ধম্মেহি ৰিনা ন ৰত্ততীতি দেহো অৰযৰেহি অৰযৰধম্মেহি ৰিনা ন ৰত্ততি ন উপলব্ভতি. এৰং সন্তে কিম্হি তত্থ মনং নিৰেসযেতি কিম্হি কিং পথৰিযং, উদাহু আপাদিকে দেহোতি ৰা হত্থপাদাদীনীতি ৰা মনং মনসঞ্ঞং নিৰেসেয্য. যস্মা পথৰিআদিপসাদধম্মমত্তে এসা সমঞ্ঞা, যদিদং দেহোতি ৰা হত্থপাদাদীনীতি ৰা সত্তোতি ৰা ইত্থীতি ৰা পুরিসোতি ৰা, তস্মা ন এত্থ জানতো কোচি অভিনিৰেসো হোতীতি.
যথা হরিতালেন মক্খিতং, অদ্দস চিত্তিকং ভিত্তিযা কতন্তি যথা কুসলেন চিত্তকারেন ভিত্তিযং হরিতালেন মক্খিতং লিত্তং তেন লেপং দত্ৰা কতং আলিখিতং চিত্তিকং ইত্থিরূপং অদ্দস পস্সেয্য. তত্থ যা উপথম্ভনখেপনাদিকিরিযাসম্পত্তিযা মানুসিকা নু খো অযং ভিত্তি অপস্সায ঠিতাতি সঞ্ঞা, সা নিরত্থকা মনুস্সভাৰসঙ্খাতস্স অত্থস্স তত্থ অভাৰতো, মানুসীতি পন কেৰলং তহিং তস্স চ ৰিপরীতদস্সনং, যাথাৰতো গহণং ন হোতি, ধম্মপুঞ্জমত্তে ইত্থিপুরিসাদিগহণম্পি এৰং সম্পদমিদং দট্ঠব্বন্তি অধিপ্পাযো.
মাযং ৰিয অগ্গতো কতন্তি মাযাকারেন পুরতো উপট্ঠাপিতং মাযাসদিসং. সুপিনন্তেৰ সুৰণ্ণপাদপন্তি সুপিনমেৰ সুপিনন্তং, তত্থ উপট্ঠিতসুৰণ্ণমযরুক্খং ৰিয. উপগচ্ছসি অন্ধ রিত্তকন্তি অন্ধবাল রিত্তকং তুচ্ছকং অন্তোসাররহিতং ইমং অত্তভাৰং ‘‘এতং মমা’’তি সারৰন্তং ৰিয উপগচ্ছসি অভিনিৰিসসি. জনমজ্ঝেরিৰ রুপ্পরূপকন্তি মাযাকারেন মহাজনমজ্ঝে দস্সিতং রূপিযরূপসদিসং সারং ৰিয উপট্ঠহন্তং, অসারন্তি অত্থো.
ৰট্টনিরিৰাতি লাখায গুল়িকা ৰিয. কোটরোহিতাতি কোটরে রুক্খসুসিরে ঠপিতা. মজ্ঝে পুব্বুল়কাতি অক্খিদলমজ্ঝে ঠিতজলপুব্বুল়সদিসা. সঅস্সুকাতি অস্সুজলসহিতা. পীল়কোল়িকাতি অক্খিগূথকো. এত্থ জাযতীতি এতস্মিং অক্খিমণ্ডলে উভোসু কোটীসু ৰিসগন্ধং ৰাযন্তো নিব্বত্ততি. পীল়কোল়িকাতি ৰা অক্খিদলেসু নিব্বত্তনকা পীল়কা ৰুচ্চতি. ৰিৰিধাতি সেতনীলমণ্ডলানঞ্চেৰ রত্তপীতাদীনং সত্তন্নং পটলানঞ্চ ৰসেন অনেকৰিধা. চক্খুৰিধাতি চক্খুভাগা চক্খুপ্পকারা ৰা তস্স অনেককলাপগতভাৰতো. পিণ্ডিতাতি সমুদিতা.
এৰং চক্খুস্মিং সারজ্জন্তস্স চক্খুনো অসুভতং অনৰট্ঠিততায অনিচ্চতঞ্চ ৰিভাৰেসি. ৰিভাৰেত্ৰা চ যথা নাম কোচি লোভনীযং ভণ্ডং গহেত্ৰা চোরকন্তারং পটিপজ্জন্তো চোরেহি পলিবুদ্ধো তং লোভনীযভণ্ডং দত্ৰা গচ্ছতি, এৰমেৰ চক্খুম্হি সারত্তেন তেন পুরিসেন পলিবুদ্ধা থেরী অত্তনো চক্খুং উপ্পাটেত্ৰা তস্স অদাসি. তেন ৰুত্তং ‘‘উপ্পাটিয চারুদস্সনা’’তিআদি. তত্থ উপ্পাটিযাতি উপ্পাটেত্ৰা চক্খুকূপতো নীহরিত্ৰা. চারুদস্সনাতি পিযদস্সনা মনোহরদস্সনা. ন চ পজ্জিত্থাতি তস্মিং চক্খুস্মিং সঙ্গং নাপজ্জি. অসঙ্গমানসাতি কত্থচিপি আরম্মণে অনাসত্তচিত্তা. হন্দ তে চক্খুন্তি তযা কামিতং ততো এৰ মযা দিন্নত্তা তে চক্খুসঞ্ঞিতং অসুচিপিণ্ডং গণ্হ, গহেত্ৰা হরস্সু পসাদযুত্তং ইচ্ছিতং ঠানং নেহি.
তস্স চ ৰিরমাসি তাৰদেতি তস্স ধুত্তপুরিসস্স তাৰদেৰ অক্খিম্হি উপ্পাটিতক্খণে এৰ রাগো ৰিগচ্ছি. তত্থাতি অক্খিম্হি, তস্সং ৰা থেরিযং. অথ ৰা তত্থাতি তস্মিংযেৰ ঠানে. খমাপযীতি খমাপেসি. সোত্থি সিযা ব্রহ্মচারিনীতি সেট্ঠচারিনি মহেসিকে তুয্হং আরোগ্যমেৰ ভৰেয্য. ন পুনো এদিসকং ভৰিস্সতীতি ইতো পরং এৰরূপং অনাচারচরণং ন ভৰিস্সতি, ন করিস্সামীতি অত্থো.
আসাদিযাতি ঘট্টেত্ৰা. এদিসন্তি এৰরূপং সব্বত্থ ৰীতরাগং. অগ্গিং পজ্জলিতংৰ লিঙ্গিযাতি পজ্জলিতং অগ্গিং আলিঙ্গেত্ৰা ৰিয.
ততোতি তস্মা ধুত্তপুরিসা. সা ভিক্খুনীতি সা সুভা ভিক্খুনী. অগমী বুদ্ধৰরস্স সন্তিকন্তি সম্মাসম্বুদ্ধস্স সন্তিকং উপগচ্ছি উপসঙ্কমি. পস্সিয ৰরপুঞ্ঞলক্খণন্তি উত্তমেহি পুঞ্ঞসম্ভারেহি নিব্বত্তমহাপুরিসলক্খণং দিস্ৰা. যথা পুরাণকন্তি পোরাণং ৰিয উপ্পাটনতো পুব্বে ৰিয চক্খু পটিপাকতিকং অহোসি. যমেত্থ অন্তরন্তরা ন ৰুত্তং, তং ৰুত্তনযত্তা সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰ.
সুভাজীৰকম্বৰনিকাথেরীগাথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
তিংসনিপাতৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.