৮. কল্যাণমিত্ততাদিৰগ্গৰণ্ণনা
৭১. অট্ঠমস্স পঠমে কল্যাণমিত্ততাতি কল্যাণা মিত্তা অস্সাতি কল্যাণমিত্তো, তস্স ভাৰো কল্যাণমিত্ততা. সেসং ৰুত্তপটিপক্খনযেন ৰেদিতব্বং.
৭২-৭৩. দুতিযে অনুযোগোতি যোগো পযোগো. অননুযোগোতি অযোগো অপ্পযোগো. অনুযোগাতি অনুযোগেন. অননুযোগাতি অননুযোগেন. কুসলানং ধম্মানন্তি চতুভূমককুসলধম্মানং. ততিযং উত্তানত্থমেৰ.
৭৪. চতুত্থে বোজ্ঝঙ্গাতি বুজ্ঝনকসত্তস্স অঙ্গভূতা সত্ত ধম্মা. যায ৰা ধম্মসামগ্গিযা সো বুজ্ঝতি, সম্মোহনিদ্দাতো ৰা ৰুট্ঠাতি, চতুসচ্চধম্মং ৰা সচ্ছিকরোতি. তস্সা বোধিযা অঙ্গভূতাতিপি বোজ্ঝঙ্গা. ‘‘বোজ্ঝঙ্গাতি কেনট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা? বুজ্ঝন্তীতি বোজ্ঝঙ্গা, অনুবুজ্ঝন্তীতি বোজ্ঝঙ্গা, পটিবুজ্ঝন্তীতি বোজ্ঝঙ্গা, সম্বুজ্ঝন্তীতি বোজ্ঝঙ্গা, বোধায সংৰত্তন্তীতি বোজ্ঝঙ্গা’’তি (পটি. ম. ২.১৭). এৰং পনেতং পদং ৰিভত্তমেৰ.
৭৫. পঞ্চমে ভাৰনাপারিপূরিং গচ্ছন্তীতি ইমিনা পদেন বোজ্ঝঙ্গানং যাথাৰসরসভূমি নাম কথিতা. সা পনেসা চতুব্বিধা হোতি – ৰিপস্সনা, ৰিপস্সনাপাদকজ্ঝানং, মগ্গো, ফলন্তি. তত্থ ৰিপস্সনায উপ্পজ্জনকালে বোজ্ঝঙ্গা কামাৰচরা হোন্তি, ৰিপস্সনাপাদকজ্ঝানম্হি উপ্পজ্জনকালে রূপাৰচরঅরূপাৰচরা, মগ্গফলেসু উপ্পজ্জনকালে লোকুত্তরা. ইতি ইমস্মিং সুত্তে বোজ্ঝঙ্গা চতুভূমকা কথিতা.
৭৬. ছট্ঠস্স অট্ঠুপ্পত্তিকো নিক্খেপো. অট্ঠুপ্পত্তিযং হেতং নিক্খিত্তং, সম্বহুলা কির ভিক্খূ ধম্মসভাযং সন্নিসিন্না. তেসং অন্তরে বন্ধুলমল্লসেনাপতিং আরব্ভ অযং কথা উদপাদি, ‘‘আৰুসো, অসুকং নাম কুলং পুব্বে বহুঞাতিকং অহোসি বহুপক্খং, ইদানি অপ্পঞাতিকং অপ্পপক্খং জাত’’ন্তি. অথ ভগৰা তেসং চিত্তাচারং ঞত্ৰা ‘‘মযি গতে মহতী দেসনা ভৰিস্সতী’’তি ঞত্ৰা গন্ধকুটিতো নিক্খম্ম ধম্মসভাযং পঞ্ঞত্তৰরবুদ্ধাসনে নিসীদিত্ৰা ‘‘কায নুত্থ, ভিক্খৰে, এতরহি কথায সন্নিসিন্না’’তি আহ. ভগৰা অঞ্ঞা গামনিগমাদিকথা নত্থি, অসুকং নাম কুলং পুব্বে বহুঞাতিকং অহোসি বহুপক্খং, ইদানি অপ্পঞাতিকং অপ্পপক্খং জাতন্তি ৰদন্তা নিসিন্নম্হাতি. সত্থা ইমিস্সা অট্ঠুপ্পত্তিযা অপ্পমত্তিকা এসা, ভিক্খৰে, পরিহানীতি ইদং সুত্তং আরভি.
তত্থ অপ্পমত্তিকাতি পরিত্তা পরিত্তপ্পমাণা. এতায হি পরিহানিযা সগ্গতো ৰা মগ্গতো ৰা পরিহানি নাম নত্থি, দিট্ঠধম্মিকপরিহানিমত্তমেৰ এতন্তি আহ. এতং পতিকিট্ঠন্তি এতং পচ্ছিমং এতং লামকং. যদিদং পঞ্ঞাপরিহানীতি যা এসা মম সাসনে কম্মস্সকতপঞ্ঞায ঝানপঞ্ঞায ৰিপস্সনাপঞ্ঞায মগ্গপঞ্ঞায ফলপঞ্ঞায চ পরিহানি, এসা পচ্ছিমা, এসা লামকা, এসা ছড্ডনীযাতি অত্থো.
৭৭. সত্তমম্পি অট্ঠুপ্পত্তিযমেৰ কথিতং. ধম্মসভাযং কির নিসিন্নেসু ভিক্খূসু একচ্চে এৰং আহংসু – ‘‘অসুকং নাম কুলং পুব্বে অপ্পঞাতিকং অপ্পপক্খং অহোসি, ইদানি তং বহুঞাতিকং বহুপক্খং জাত’’ন্তি. কং সন্ধায এৰমাহংসূতি? ৰিসাখং উপাসিকং ৰেসালিকে চ লিচ্ছৰী. সত্থা তেসং চিত্তাচারং ঞত্ৰা পুরিমনযেনেৰ আগন্ত্ৰা ধম্মাসনে নিসিন্নো ‘‘কায নুত্থ, ভিক্খৰে, এতরহি কথায সন্নিসিন্না’’তি পুচ্ছি. তে যথাভূতং কথযিংসু. সত্থা ইমিস্সা অট্ঠুপ্পত্তিযা ইমং সুত্তং আরভি. তত্থ অপ্পমত্তিকাতি তং সম্পত্তিং নিস্সায সগ্গং ৰা মগ্গং ৰা সম্পত্তানং অভাৰতো পরিত্তা. যদিদং পঞ্ঞাৰুদ্ধীতি কম্মস্সকতপঞ্ঞাদীনং ৰুদ্ধি. তস্মাতি যস্মা ঞাতীনং ৰুদ্ধি নাম দিট্ঠধম্মিকমত্তা অপ্পা পরিত্তা, সা সগ্গং ৰা মগ্গং ৰা পাপেতুং অসমত্থা, তস্মা. পঞ্ঞাৰুদ্ধিযাতি কম্মস্সকতাদিপঞ্ঞায ৰুদ্ধিযা.
৭৮. অট্ঠমম্পি অট্ঠুপ্পত্তিযমেৰ কথিতং. সম্বহুলা কির ভিক্খূ ধম্মসভাযং সন্নিসিন্না মহাধনসেট্ঠিপুত্তং আরব্ভ ‘‘অসুকং নাম কুলং পুব্বে মহাভোগং মহাহিরঞ্ঞসুৰণ্ণং অহোসি, তং ইদানি অপ্পভোগং জাত’’ন্তি কথযিংসু. সত্থা পুরিমনযেনেৰ আগন্ত্ৰা তেসং ৰচনং সুত্ৰা ইমং সুত্তং আরভি.
৭৯. নৰমম্পি অট্ঠুপ্পত্তিযমেৰ ৰুত্তং. ধম্মসভাযং কির সন্নিসিন্না ভিক্খূ কাকৰলিযসেট্ঠিঞ্চ পুণ্ণসেট্ঠিঞ্চ আরব্ভ ‘‘অসুকং নাম কুলং পুব্বে অপ্পভোগং অহোসি, তং ইদানি মহাভোগং জাত’’ন্তি কথযিংসু. সত্থা পুরিমনযেনেৰ আগন্ত্ৰা তেসং ৰচনং সুত্ৰা ইমং সুত্তং আরভি. সেসং ইমেসু দ্ৰীসুপি হেট্ঠা ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বং.
৮০. দসমম্পি অট্ঠুপ্পত্তিযং ৰুত্তং. ধম্মসভাযং কির ভিক্খূ কোসলমহারাজানং আরব্ভ ‘‘অসুকং নাম কুলং পুব্বে মহাযসং মহাপরিৰারং অহোসি, ইদানি অপ্পযসং অপ্পপরিৰারং জাত’’ন্তি কথযিংসু. ভগৰা পুরিমনযেনেৰ আগন্ত্ৰা তেসং ৰচনং সুত্ৰা ইমং ধম্মদেসনং আরভি. সেসং ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বন্তি.
কল্যাণমিত্ততাদিৰগ্গৰণ্ণনা.