নমো তস্স ভগৰতো অরহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স
অভিধম্মপিটকে
পট্ঠানপাল়ি
(চতুত্থো ভাগো)
ধম্মানুলোমে দুকপট্ঠানং
১২. কিলেসগোচ্ছকং
৭৫. কিলেসদুকং
১. পটিচ্চৰারো
১. পচ্চযানুলোমং
১. ৰিভঙ্গৰারো
হেতুপচ্চযো
১. কিলেসং ধম্মং পটিচ্চ কিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি হেতুপচ্চযা – লোভং পটিচ্চ মোহো দিট্ঠি থিনং [থীনং (সী. স্যা.)] উদ্ধচ্চং অহিরিকং অনোত্তপ্পং, লোভং পটিচ্চ মোহো দিট্ঠি উদ্ধচ্চং অহিরিকং অনোত্তপ্পং, লোভং পটিচ্চ মোহো মানো থিনং উদ্ধচ্চং অহিরিকং অনোত্তপ্পং, লোভং পটিচ্চ মোহো মানো উদ্ধচ্চং অহিরিকং অনোত্তপ্পং, লোভং পটিচ্চ মোহো থিনং উদ্ধচ্চং অহিরিকং অনোত্তপ্পং, লোভং পটিচ্চ মোহো উদ্ধচ্চং অহিরিকং অনোত্তপ্পং; দোসং পটিচ্চ মোহো থিনং উদ্ধচ্চং অহিরিকং অনোত্তপ্পং, দোসং পটিচ্চ মোহো উদ্ধচ্চং অহিরিকং অনোত্তপ্পং; ৰিচিকিচ্ছং পটিচ্চ মোহো উদ্ধচ্চং অহিরিকং অনোত্তপ্পং; উদ্ধচ্চং পটিচ্চ মোহো অহিরিকং অনোত্তপ্পং. (১)
কিলেসং ধম্মং পটিচ্চ নোকিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি হেতুপচ্চযা – কিলেসং পটিচ্চ সম্পযুত্তকা খন্ধা চিত্তসমুট্ঠানঞ্চ রূপং. (২)
কিলেসং ধম্মং পটিচ্চ কিলেসো চ নোকিলেসো চ ধম্মা উপ্পজ্জন্তি হেতুপচ্চযা – লোভং পটিচ্চ মোহো দিট্ঠি থিনং উদ্ধচ্চং অহিরিকং অনোত্তপ্পং সম্পযুত্তকা চ খন্ধা চিত্তসমুট্ঠানঞ্চ রূপং (চক্কং). (৩)
২. নোকিলেসং ধম্মং পটিচ্চ নোকিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি হেতুপচ্চযা – নোকিলেসং একং খন্ধং পটিচ্চ তযো খন্ধা চিত্তসমুট্ঠানঞ্চ রূপং…পে… দ্ৰে খন্ধে…পে… পটিসন্ধিক্খণে…পে… খন্ধে পটিচ্চ ৰত্থু, ৰত্থুং পটিচ্চ খন্ধা, একং মহাভূতং…পে…. (১)
নোকিলেসং ধম্মং পটিচ্চ কিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি হেতুপচ্চযা – নোকিলেসে খন্ধে পটিচ্চ কিলেসা. (২)
নোকিলেসং ধম্মং পটিচ্চ কিলেসো চ নোকিলেসো চ ধম্মা উপ্পজ্জন্তি হেতুপচ্চযা – নোকিলেসং একং খন্ধং পটিচ্চ তযো খন্ধা কিলেসা চ চিত্তসমুট্ঠানঞ্চ রূপং…পে… দ্ৰে খন্ধে…পে…. (৩)
৩. কিলেসঞ্চ নোকিলেসঞ্চ ধম্মং পটিচ্চ কিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি হেতুপচ্চযা – লোভঞ্চ সম্পযুত্তকে চ খন্ধে পটিচ্চ মোহো দিট্ঠি থিনং উদ্ধচ্চং অহিরিকং অনোত্তপ্পং (চক্কং). (১)
কিলেসঞ্চ নোকিলেসঞ্চ ধম্মং পটিচ্চ নোকিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি হেতুপচ্চযা – নোকিলেসং একং খন্ধঞ্চ কিলেসে চ পটিচ্চ তযো খন্ধা চিত্তসমুট্ঠানঞ্চ রূপং…পে… দ্ৰে খন্ধে চ…পে… কিলেসে চ মহাভূতে চ পটিচ্চ চিত্তসমুট্ঠানং রূপং. (২)
কিলেসঞ্চ নোকিলেসঞ্চ ধম্মং পটিচ্চ কিলেসো চ নোকিলেসো চ ধম্মা উপ্পজ্জন্তি হেতুপচ্চযা – নোকিলেসং একং খন্ধঞ্চ লোভঞ্চ পটিচ্চ তযো খন্ধা মোহো দিট্ঠি থিনং উদ্ধচ্চং অহিরিকং অনোত্তপ্পং চিত্তসমুট্ঠানঞ্চ রূপং…পে… দ্ৰে খন্ধে চ…পে… (চক্কং, সংখিত্তং). (৩)
১. পচ্চযানুলোমং
২. সঙ্খ্যাৰারো
৪. হেতুযা নৰ, আরম্মণে নৰ, অধিপতিযা নৰ, অনন্তরে নৰ, সমনন্তরে নৰ (সব্বত্থ নৰ), ৰিপাকে একং…পে… অৰিগতে নৰ.
২. পচ্চযপচ্চনীযং
১. ৰিভঙ্গৰারো
নহেতুপচ্চযো
৫. কিলেসং ধম্মং পটিচ্চ কিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি নহেতুপচ্চযা – ৰিচিকিচ্ছং পটিচ্চ মোহো, উদ্ধচ্চং পটিচ্চ মোহো. (১)
নোকিলেসং ধম্মং পটিচ্চ নোকিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি নহেতুপচ্চযা – অহেতুকং নোকিলেসং একং খন্ধং পটিচ্চ তযো খন্ধা চিত্তসমুট্ঠানঞ্চ রূপং…পে… দ্ৰে খন্ধে…পে… অহেতুকপটিসন্ধিক্খণে…পে… (যাৰ অসঞ্ঞসত্তা). (১)
নোকিলেসং ধম্মং পটিচ্চ কিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি নহেতুপচ্চযা – ৰিচিকিচ্ছাসহগতে উদ্ধচ্চসহগতে খন্ধে পটিচ্চ ৰিচিকিচ্ছাসহগতো উদ্ধচ্চসহগতো মোহো. (২)
কিলেসঞ্চ নোকিলেসঞ্চ ধম্মং পটিচ্চ কিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি নহেতুপচ্চযা – ৰিচিকিচ্ছাসহগতে খন্ধে চ ৰিচিকিচ্ছঞ্চ পটিচ্চ ৰিচিকিচ্ছাসহগতো মোহো, উদ্ধচ্চসহগতে খন্ধে চ উদ্ধচ্চঞ্চ পটিচ্চ উদ্ধচ্চসহগতো মোহো. (১)
নআরম্মণপচ্চযাদি
৬. কিলেসং ধম্মং পটিচ্চ নোকিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি নআরম্মণপচ্চযা – কিলেসে পটিচ্চ চিত্তসমুট্ঠানং রূপং. (১)
নোকিলেসং ধম্মং পটিচ্চ নোকিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি নআরম্মণপচ্চযা – নোকিলেসে খন্ধে পটিচ্চ চিত্তসমুট্ঠানং রূপং; পটিসন্ধিক্খণে…পে… খন্ধে পটিচ্চ ৰত্থু (যাৰ অসঞ্ঞসত্তা). (১)
কিলেসঞ্চ নোকিলেসঞ্চ ধম্মং পটিচ্চ নোকিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি নআরম্মণপচ্চযা – কিলেসে চ সম্পযুত্তকে চ খন্ধে পটিচ্চ চিত্তসমুট্ঠানং রূপং, কিলেসে চ মহাভূতে চ পটিচ্চ চিত্তসমুট্ঠানং রূপং. (১)
নঅধিপতিপচ্চযা… নঅনন্তরপচ্চযা… নসমনন্তরপচ্চযা… নঅঞ্ঞমঞ্ঞপচ্চযা… নউপনিস্সযপচ্চযা.
নপুরেজাতপচ্চযাদি
৭. কিলেসং ধম্মং পটিচ্চ কিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি নপুরেজাতপচ্চযা – অরূপে লোভং পটিচ্চ মোহো দিট্ঠি থিনং উদ্ধচ্চং অহিরিকং অনোত্তপ্পং, লোভং পটিচ্চ মোহো দিট্ঠি উদ্ধচ্চং অহিরিকং অনোত্তপ্পং, লোভং পটিচ্চ মোহো মানো থিনং উদ্ধচ্চং অহিরিকং অনোত্তপ্পং, লোভং পটিচ্চ মোহো মানো উদ্ধচ্চং অহিরিকং অনোত্তপ্পং, লোভং পটিচ্চ মোহো থিনং উদ্ধচ্চং অহিরিকং অনোত্তপ্পং, লোভং পটিচ্চ মোহো উদ্ধচ্চং অহিরিকং অনোত্তপ্পং; ৰিচিকিচ্ছং পটিচ্চ মোহো উদ্ধচ্চং অহিরিকং অনোত্তপ্পং; উদ্ধচ্চং পটিচ্চ মোহো অহিরিকং অনোত্তপ্পং (অরূপে দোসমূলকং নত্থি). (১)
কিলেসং ধম্মং পটিচ্চ নোকিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি নপুরেজাতপচ্চযা – অরূপে কিলেসে পটিচ্চ সম্পযুত্তকা খন্ধা, কিলেসে পটিচ্চ চিত্তসমুট্ঠানং রূপং (এৰং নৰপি পঞ্হা কাতব্বা), নপচ্ছাজাতপচ্চযা, নআসেৰনপচ্চযা.
নকম্মপচ্চযো
৮. কিলেসং ধম্মং পটিচ্চ নোকিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি নকম্মপচ্চযা – কিলেসে পটিচ্চ সম্পযুত্তকা চেতনা. (১)
নোকিলেসং ধম্মং পটিচ্চ নোকিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি নকম্মপচ্চযা – নোকিলেসে খন্ধে পটিচ্চ সম্পযুত্তকা চেতনা; বাহিরং… আহারসমুট্ঠানং… উতুসমুট্ঠানং…পে…. (১)
কিলেসঞ্চ নোকিলেসঞ্চ ধম্মং পটিচ্চ নোকিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি নকম্মপচ্চযা – কিলেসে চ সম্পযুত্তকে চ খন্ধে পটিচ্চ সম্পযুত্তকা চেতনা. (১) (এৰং সব্বে পচ্চযা কাতব্বা.)
২. পচ্চযপচ্চনীযং
২. সঙ্খ্যাৰারো
সুদ্ধং
৯. নহেতুযা চত্তারি, নআরম্মণে তীণি, নঅধিপতিযা নৰ, নঅনন্তরে তীণি, নসমনন্তরে তীণি, নঅঞ্ঞমঞ্ঞে তীণি, নউপনিস্সযে তীণি, নপুরেজাতে নৰ, নপচ্ছাজাতে নৰ, নআসেৰনে নৰ, নকম্মে তীণি, নৰিপাকে নৰ, নআহারে একং, নইন্দ্রিযে একং, নঝানে একং, নমগ্গে একং, নসম্পযুত্তে তীণি, নৰিপ্পযুত্তে নৰ, নোনত্থিযা তীণি, নোৰিগতে তীণি.
২. সহজাতৰারো
(এৰং ইতরে দ্ৰে গণনাপি সহজাতৰারোপি কাতব্বো.)
৩. পচ্চযৰারো
১. পচ্চযানুলোমং
১. ৰিভঙ্গৰারো
হেতুপচ্চযো
১০. কিলেসং ধম্মং পচ্চযা কিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি হেতুপচ্চযা… তীণি (পটিচ্চসদিসা).
নোকিলেসং ধম্মং পচ্চযা নোকিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি হেতুপচ্চযা – নোকিলেসং একং খন্ধং পচ্চযা তযো খন্ধা…পে… (যাৰ অজ্ঝত্তিকা মহাভূতা) ৰত্থুং পচ্চযা নোকিলেসা খন্ধা. (১)
নোকিলেসং ধম্মং পচ্চযা কিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি হেতুপচ্চযা – নোকিলেসে খন্ধে পচ্চযা কিলেসা, ৰত্থুং পচ্চযা কিলেসা. (২)
নোকিলেসং ধম্মং পচ্চযা কিলেসো চ নোকিলেসো চ ধম্মা উপ্পজ্জন্তি হেতুপচ্চযা – নোকিলেসং একং খন্ধং পচ্চযা তযো খন্ধা কিলেসা চ চিত্তসমুট্ঠানঞ্চ রূপং…পে… দ্ৰে খন্ধে…পে… ৰত্থুং পচ্চযা কিলেসা, মহাভূতে পচ্চযা চিত্তসমুট্ঠানং রূপং, ৰত্থুং পচ্চযা কিলেসা চ সম্পযুত্তকা চ খন্ধা. (৩)
১১. কিলেসঞ্চ নোকিলেসঞ্চ ধম্মং পচ্চযা কিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি হেতুপচ্চযা – লোভঞ্চ সম্পযুত্তকে চ খন্ধে পচ্চযা মোহো দিট্ঠি থিনং উদ্ধচ্চং অহিরিকং অনোত্তপ্পং (চক্কং). লোভঞ্চ ৰত্থুঞ্চ পচ্চযা কিলেসা. (১)
কিলেসঞ্চ নোকিলেসঞ্চ ধম্মং পচ্চযা নোকিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি হেতুপচ্চযা – নোকিলেসং একং খন্ধঞ্চ কিলেসঞ্চ পচ্চযা তযো খন্ধা চিত্তসমুট্ঠানঞ্চ রূপং…পে… দ্ৰে খন্ধে চ…পে… কিলেসে চ মহাভূতে চ পচ্চযা চিত্তসমুট্ঠানং রূপং, কিলেসে চ ৰত্থুঞ্চ পচ্চযা নোকিলেসা খন্ধা. (২)
কিলেসঞ্চ নোকিলেসঞ্চ ধম্মং পচ্চযা কিলেসো চ নোকিলেসো চ ধম্মা উপ্পজ্জন্তি হেতুপচ্চযা – নোকিলেসং একং খন্ধঞ্চ লোভঞ্চ পচ্চযা তযো খন্ধা মোহো দিট্ঠি থিনং উদ্ধচ্চং অহিরিকং অনোত্তপ্পং চিত্তসমুট্ঠানঞ্চ রূপং…পে… দ্ৰে খন্ধে চ…পে… (চক্কং). লোভঞ্চ ৰত্থুঞ্চ পচ্চযা মোহো দিট্ঠি থিনং উদ্ধচ্চং অহিরিকং অনোত্তপ্পং সম্পযুত্তকা চ খন্ধা (চক্কং). (৩)
(আরম্মণপচ্চযে নোকিলেসমূলে পঞ্চ ৰিঞ্ঞাণা কাতব্বা.)
১. পচ্চযানুলোমং
২. সঙ্খ্যাৰারো
১২. হেতুযা নৰ, আরম্মণে নৰ, অধিপতিযা নৰ (সব্বত্থ নৰ), ৰিপাকে একং…পে… অৰিগতে নৰ.
২. পচ্চযপচ্চনীযং
১. ৰিভঙ্গৰারো
নহেতুপচ্চযো
১৩. কিলেসং ধম্মং পচ্চযা কিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি নহেতুপচ্চযা – ৰিচিকিচ্ছং পচ্চযা ৰিচিকিচ্ছাসহগতো মোহো, উদ্ধচ্চং পচ্চযা উদ্ধচ্চসহগতো মোহো. (১)
নোকিলেসং ধম্মং পচ্চযা নোকিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি নহেতুপচ্চযা (যাৰ অসঞ্ঞসত্তা) – চক্খাযতনং পচ্চযা চক্খুৰিঞ্ঞাণং…পে… কাযাযতনং…পে… ৰত্থুং পচ্চযা অহেতুকা নোকিলেসা খন্ধা. (১)
নোকিলেসং ধম্মং পচ্চযা কিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি নহেতুপচ্চযা – ৰিচিকিচ্ছাসহগতে উদ্ধচ্চসহগতে খন্ধে চ ৰত্থুঞ্চ পচ্চযা ৰিচিকিচ্ছাসহগতো উদ্ধচ্চসহগতো মোহো. (২)
কিলেসঞ্চ নোকিলেসঞ্চ ধম্মং পচ্চযা কিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি নহেতুপচ্চযা – ৰিচিকিচ্ছঞ্চ সম্পযুত্তকে চ খন্ধে ৰত্থুঞ্চ পচ্চযা ৰিচিকিচ্ছাসহগতো মোহো, উদ্ধচ্চঞ্চ সম্পযুত্তকে চ খন্ধে ৰত্থুঞ্চ পচ্চযা উদ্ধচ্চসহগতো মোহো (সংখিত্তং). (১)
২. পচ্চযপচ্চনীযং
২. সঙ্খ্যাৰারো
১৪. নহেতুযা চত্তারি, নআরম্মণে তীণি, নঅধিপতিযা নৰ…পে… নকম্মে তীণি, নৰিপাকে নৰ, নআহারে একং…পে… নোৰিগতে তীণি.
৪. নিস্সযৰারো
(এৰং ইতরে দ্ৰে গণনাপি নিস্সযৰারোপি কাতব্বো.)
৫. সংসট্ঠৰারো
১-৪. পচ্চযানুলোমাদি
১৫. কিলেসং ধম্মং সংসট্ঠো কিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি হেতুপচ্চযা – লোভং সংসট্ঠো মোহো দিট্ঠি থিনং উদ্ধচ্চং অহিরিকং অনোত্তপ্পং. (চক্কং. এৰং নৰ পঞ্হা কাতব্বা.)
হেতুযা নৰ, আরম্মণে নৰ (সব্বত্থ নৰ), ৰিপাকে একং…পে… অৰিগতে নৰ.
অনুলোমং.
কিলেসং ধম্মং সংসট্ঠো কিলেসো ধম্মো উপ্পজ্জতি নহেতুপচ্চযা (এৰং নহেতুপঞ্হা চত্তারি কাতব্বা.)
নহেতুযা চত্তারি, নঅধিপতিযা নৰ, নপুরেজাতে নৰ, নপচ্ছাজাতে নৰ, নআসেৰনে নৰ, নকম্মে তীণি, নৰিপাকে নৰ, নঝানে একং, নমগ্গে একং, নৰিপ্পযুত্তে নৰ.
পচ্চনীযং.
৬. সম্পযুত্তৰারো
(এৰং ইতরে দ্ৰে গণনাপি সম্পযুত্তৰারোপি কাতব্বো.)
৭. পঞ্হাৰারো
১. পচ্চযানুলোমং
১. ৰিভঙ্গৰারো
হেতুপচ্চযো
১৬. কিলেসো ধম্মো কিলেসস্স ধম্মস্স হেতুপচ্চযেন পচ্চযো – কিলেসা হেতূ সম্পযুত্তকানং কিলেসানং হেতুপচ্চযেন পচ্চযো. (মূলং পুচ্ছিতব্বং.) কিলেসা হেতূ সম্পযুত্তকানং খন্ধানং চিত্তসমুট্ঠানানঞ্চ রূপানং হেতুপচ্চযেন পচ্চযো. (মূলং পুচ্ছিতব্বং.) কিলেসা হেতূ সম্পযুত্তকানং খন্ধানং কিলেসানং চিত্তসমুট্ঠানানঞ্চ রূপানং হেতুপচ্চযেন পচ্চযো. (৩)
নোকিলেসো ধম্মো নোকিলেসস্স ধম্মস্স হেতুপচ্চযেন পচ্চযো – নোকিলেসা হেতূ সম্পযুত্তকানং খন্ধানং চিত্তসমুট্ঠানানঞ্চ রূপানং হেতুপচ্চযেন পচ্চযো; পটিসন্ধিক্খণে…পে…. (১)
আরম্মণপচ্চযো
১৭. কিলেসো ধম্মো কিলেসস্স ধম্মস্স আরম্মণপচ্চযেন পচ্চযো – কিলেসে আরব্ভ কিলেসা উপ্পজ্জন্তি. (মূলং পুচ্ছিতব্বং.) কিলেসে আরব্ভ নোকিলেসা খন্ধা উপ্পজ্জন্তি. (মূলং পুচ্ছিতব্বং.) কিলেসে আরব্ভ কিলেসা চ সম্পযুত্তকা চ খন্ধা উপ্পজ্জন্তি. (৩)
১৮. নোকিলেসো ধম্মো নোকিলেসস্স ধম্মস্স আরম্মণপচ্চযেন পচ্চযো – দানং…পে… সীলং…পে… উপোসথকম্মং…পে… পুব্বে সুচিণ্ণানি…পে… ঝানা ৰুট্ঠহিত্ৰা ঝানং পচ্চৰেক্খতি অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং আরব্ভ রাগো…পে… দিট্ঠি…পে… ৰিচিকিচ্ছা…পে… উদ্ধচ্চং…পে… দোমনস্সং উপ্পজ্জতি; অরিযা মগ্গা ৰুট্ঠহিত্ৰা…পে… ফলস্স, আৰজ্জনায আরম্মণপচ্চযেন পচ্চযো; চক্খুং…পে… ৰত্থুং নোকিলেসে খন্ধে অনিচ্চতো…পে… দোমনস্সং উপ্পজ্জতি; দিব্বেন চক্খুনা রূপং পস্সতি, দিব্বায সোতধাতুযা সদ্দং সুণাতি…পে… অনাগতংসঞাণস্স, আৰজ্জনায আরম্মণপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
নোকিলেসো ধম্মো কিলেসস্স ধম্মস্স আরম্মণপচ্চযেন পচ্চযো – দানং…পে… ঝানা ৰুট্ঠহিত্ৰা ঝানং অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং আরব্ভ রাগো…পে… দিট্ঠি…পে… ৰিচিকিচ্ছা…পে… উদ্ধচ্চং উপ্পজ্জতি, ঝানে পরিহীনে ৰিপ্পটিসারিস্স দোমনস্সং উপ্পজ্জতি, চক্খুং…পে… ৰত্থুং নোকিলেসে খন্ধে অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং আরব্ভ রাগো…পে… দোমনস্সং উপ্পজ্জতি. (২)
নোকিলেসো ধম্মো কিলেসস্স চ নোকিলেসস্স চ ধম্মস্স আরম্মণপচ্চযেন পচ্চযো – দানং…পে… ঝানা ৰুট্ঠহিত্ৰা…পে… চক্খুং…পে… ৰত্থুং নোকিলেসে খন্ধে অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং আরব্ভ কিলেসা চ সম্পযুত্তকা চ খন্ধা উপ্পজ্জন্তি. (৩)
কিলেসো চ নোকিলেসো চ ধম্মা কিলেসস্স ধম্মস্স আরম্মণপচ্চযেন পচ্চযো… তীণি.
অধিপতিপচ্চযো
১৯. কিলেসো ধম্মো কিলেসস্স ধম্মস্স অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো. আরম্মণাধিপতি – কিলেসে গরুং কত্ৰা কিলেসা উপ্পজ্জন্তি… তীণি (আরম্মণাধিপতিযেৰ). (৩)
নোকিলেসো ধম্মো নোকিলেসস্স ধম্মস্স অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো – আরম্মণাধিপতি, সহজাতাধিপতি. আরম্মণাধিপতি – দানং…পে… সীলং…পে… উপোসথকম্মং কত্ৰা তং গরুং কত্ৰা পচ্চৰেক্খতি অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং গরুং কত্ৰা রাগো উপ্পজ্জতি, দিট্ঠি উপ্পজ্জতি; পুব্বে…পে… ঝানা…পে… অরিযা মগ্গা ৰুট্ঠহিত্ৰা মগ্গং গরুং কত্ৰা পচ্চৰেক্খন্তি…পে… ফলস্স অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো; চক্খুং…পে… ৰত্থুং নোকিলেসে খন্ধে গরুং কত্ৰা অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং গরুং কত্ৰা রাগো উপ্পজ্জতি, দিট্ঠি উপ্পজ্জতি. সহজাতাধিপতি – নোকিলেসাধিপতি সম্পযুত্তকানং খন্ধানং চিত্তসমুট্ঠানানঞ্চ রূপানং অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
নোকিলেসো ধম্মো কিলেসস্স ধম্মস্স অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো – আরম্মণাধিপতি, সহজাতাধিপতি. আরম্মণাধিপতি – দানং…পে… ঝানং…পে… চক্খুং…পে… ৰত্থুং নোকিলেসে খন্ধে গরুং কত্ৰা অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং গরুং কত্ৰা রাগো উপ্পজ্জতি, দিট্ঠি উপ্পজ্জতি. সহজাতাধিপতি – নোকিলেসাধিপতি সম্পযুত্তকানং কিলেসানং অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো. (২)
নোকিলেসো ধম্মো কিলেসস্স চ নোকিলেসস্স চ ধম্মস্স অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো – আরম্মণাধিপতি, সহজাতাধিপতি. আরম্মণাধিপতি – দানং…পে… ঝানং…পে… চক্খুং…পে… ৰত্থুং নোকিলেসে খন্ধে গরুং কত্ৰা অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং গরুং কত্ৰা কিলেসা চ সম্পযুত্তকা চ খন্ধা উপ্পজ্জন্তি. সহজাতাধিপতি – নোকিলেসাধিপতি সম্পযুত্তকানং খন্ধানং কিলেসানঞ্চ চিত্তসমুট্ঠানানঞ্চ রূপানং অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো. (৩)
কিলেসো চ নোকিলেসো চ ধম্মা কিলেসস্স ধম্মস্স অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো… তীণি (আরম্মণাধিপতিযেৰ). (৩)
অনন্তরপচ্চযাদি
২০. কিলেসো ধম্মো কিলেসস্স ধম্মস্স অনন্তরপচ্চযেন পচ্চযো – পুরিমা পুরিমা কিলেসা পচ্ছিমানং পচ্ছিমানং কিলেসানং অনন্তরপচ্চযেন পচ্চযো. (মূলং কাতব্বং.) পুরিমা পুরিমা কিলেসা পচ্ছিমানং পচ্ছিমানং নোকিলেসানং খন্ধানং অনন্তরপচ্চযেন পচ্চযো; কিলেসা ৰুট্ঠানস্স অনন্তরপচ্চযেন পচ্চযো. (মূলং কাতব্বং.) পুরিমা পুরিমা কিলেসা পচ্ছিমানং পচ্ছিমানং কিলেসানং সম্পযুত্তকানঞ্চ খন্ধানং অনন্তরপচ্চযেন পচ্চযো. (৩)
২১. নোকিলেসো ধম্মো নোকিলেসস্স ধম্মস্স অনন্তরপচ্চযেন পচ্চযো – পুরিমা পুরিমা নোকিলেসা খন্ধা পচ্ছিমানং পচ্ছিমানং নোকিলেসানং খন্ধানং অনন্তরপচ্চযেন পচ্চযো…পে… ফলসমাপত্তিযা অনন্তরপচ্চযেন পচ্চযো. (মূলং কাতব্বং.) পুরিমা পুরিমা নোকিলেসা খন্ধা পচ্ছিমানং পচ্ছিমানং কিলেসানং অনন্তরপচ্চযেন পচ্চযো; আৰজ্জনা কিলেসানং অনন্তরপচ্চযেন পচ্চযো. (মূলং কাতব্বং.) পুরিমা পুরিমা নোকিলেসা খন্ধা পচ্ছিমানং পচ্ছিমানং কিলেসানং সম্পযুত্তকানঞ্চ খন্ধানং অনন্তরপচ্চযেন পচ্চযো; আৰজ্জনা কিলেসানং সম্পযুত্তকানঞ্চ খন্ধানং অনন্তরপচ্চযেন পচ্চযো. (৩)
২২. কিলেসো চ নোকিলেসো চ ধম্মা কিলেসস্স ধম্মস্স অনন্তরপচ্চযেন পচ্চযো – পুরিমা পুরিমা কিলেসা চ সম্পযুত্তকা চ খন্ধা পচ্ছিমানং পচ্ছিমানং কিলেসানং অনন্তরপচ্চযেন পচ্চযো. (মূলং কাতব্বং.) পুরিমা পুরিমা কিলেসা চ সম্পযুত্তকা চ খন্ধা পচ্ছিমানং পচ্ছিমানং নোকিলেসানং খন্ধানং অনন্তরপচ্চযেন পচ্চযো; কিলেসা চ সম্পযুত্তকা চ খন্ধা ৰুট্ঠানস্স অনন্তরপচ্চযেন পচ্চযো. (মূলং কাতব্বং.) পুরিমা পুরিমা কিলেসা চ সম্পযুত্তকা চ খন্ধা পচ্ছিমানং পচ্ছিমানং কিলেসানং সম্পযুত্তকানঞ্চ খন্ধানং অনন্তরপচ্চযেন পচ্চযো. (৩)
সমনন্তরপচ্চযেন পচ্চযো, সহজাতপচ্চযেন পচ্চযো, অঞ্ঞমঞ্ঞপচ্চযেন পচ্চযো, নিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো.
উপনিস্সযপচ্চযো
২৩. কিলেসো ধম্মো কিলেসস্স ধম্মস্স উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো – আরম্মণূপনিস্সযো, অনন্তরূপনিস্সযো, পকতূপনিস্সযো…পে…. পকতূপনিস্সযো – কিলেসা কিলেসানং উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো… তীণি.
২৪. নোকিলেসো ধম্মো নোকিলেসস্স ধম্মস্স উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো – আরম্মণূপনিস্সযো, অনন্তরূপনিস্সযো, পকতূপনিস্সযো…পে…. পকতূপনিস্সযো – সদ্ধং উপনিস্সায দানং দেতি…পে… মানং জপ্পেতি, দিট্ঠিং গণ্হাতি; সীলং…পে… পঞ্ঞং… রাগং… দোসং… মোহং… মানং… দিট্ঠিং… পত্থনং… কাযিকং সুখং…পে… সেনাসনং উপনিস্সায দানং দেতি…পে… সঙ্ঘং ভিন্দতি; সদ্ধা…পে… সেনাসনং সদ্ধায…পে… ফলসমাপত্তিযা উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
নোকিলেসো ধম্মো কিলেসস্স ধম্মস্স উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো – আরম্মণূপনিস্সযো, অনন্তরূপনিস্সযো, পকতূপনিস্সযো…পে…. পকতূপনিস্সযো – সদ্ধং উপনিস্সায মানং জপ্পেতি… দিট্ঠিং গণ্হাতি; সীলং…পে… সেনাসনং উপনিস্সায পাণং হনতি…পে… সঙ্ঘং ভিন্দতি; সদ্ধা…পে… সেনাসনং কিলেসানং উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো. (২)
নোকিলেসো ধম্মো কিলেসস্স চ নোকিলেসস্স চ ধম্মস্স উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো – আরম্মণূপনিস্সযো, অনন্তরূপনিস্সযো, পকতূপনিস্সযো…পে…. পকতূপনিস্সযো – সদ্ধং উপনিস্সায মানং জপ্পেতি… দিট্ঠিং গণ্হাতি; সীলং…পে… সেনাসনং উপনিস্সায পাণং হনতি…পে… সঙ্ঘং ভিন্দতি; সদ্ধা…পে… সেনাসনং কিলেসানং সম্পযুত্তকানঞ্চ খন্ধানং উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো. (৩)
কিলেসো চ নোকিলেসো চ ধম্মা কিলেসস্স ধম্মস্স উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো… তীণি.
পুরেজাতপচ্চযো
২৫. নোকিলেসো ধম্মো নোকিলেসস্স ধম্মস্স পুরেজাতপচ্চযেন পচ্চযো – আরম্মণপুরেজাতং, ৰত্থুপুরেজাতং. আরম্মণপুরেজাতং – চক্খুং…পে… ৰত্থুং অনিচ্চতো…পে… দোমনস্সং উপ্পজ্জতি, দিব্বেন চক্খুনা রূপং পস্সতি, দিব্বায সোতধাতুযা সদ্দং সুণাতি. রূপাযতনং চক্খুৰিঞ্ঞাণস্স…পে… ফোট্ঠব্বাযতনং কাযৰিঞ্ঞাণস্স…পে…. ৰত্থুপুরেজাতং – চক্খাযতনং চক্খুৰিঞ্ঞাণস্স…পে… কাযাযতনং কাযৰিঞ্ঞাণস্স…পে… ৰত্থু নোকিলেসানং খন্ধানং পুরেজাতপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
নোকিলেসো ধম্মো কিলেসস্স ধম্মস্স পুরেজাতপচ্চযেন পচ্চযো – আরম্মণপুরেজাতং, ৰত্থুপুরেজাতং. আরম্মণপুরেজাতং – চক্খুং…পে… ৰত্থুং অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং আরব্ভ রাগো…পে… দোমনস্সং উপ্পজ্জতি. ৰত্থুপুরেজাতং – ৰত্থু কিলেসানং পুরেজাতপচ্চযেন পচ্চযো. (২)
নোকিলেসো ধম্মো কিলেসস্স চ নোকিলেসস্স চ ধম্মস্স পুরেজাতপচ্চযেন পচ্চযো – আরম্মণপুরেজাতং, ৰত্থুপুরেজাতং. আরম্মণপুরেজাতং – চক্খুং…পে… ৰত্থুং অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং আরব্ভ কিলেসা চ সম্পযুত্তকা চ খন্ধা উপ্পজ্জন্তি. ৰত্থুপুরেজাতং – ৰত্থু কিলেসানং সম্পযুত্তকানঞ্চ খন্ধানং পুরেজাতপচ্চযেন পচ্চযো. (৩)
পচ্ছাজাতাসেৰনপচ্চযা
২৬. কিলেসো ধম্মো নোকিলেসস্স ধম্মস্স পচ্ছাজাতপচ্চযেন পচ্চযো (সংখিত্তং). (১)
নোকিলেসো ধম্মো নোকিলেসস্স ধম্মস্স পচ্ছাজাতপচ্চযেন পচ্চযো (সংখিত্তং). (১)
কিলেসো চ নোকিলেসো চ ধম্মা নোকিলেসস্স ধম্মস্স পচ্ছাজাতপচ্চযেন পচ্চযো (সংখিত্তং) আসেৰনপচ্চযেন পচ্চযো …নৰ.
কম্মপচ্চযো
২৭. নোকিলেসো ধম্মো নোকিলেসস্স ধম্মস্স কম্মপচ্চযেন পচ্চযো – সহজাতা, নানাক্খণিকা. সহজাতা – নোকিলেসা চেতনা সম্পযুত্তকানং খন্ধানং চিত্তসমুট্ঠানানঞ্চ রূপানং কম্মপচ্চযেন পচ্চযো; পটিসন্ধিক্খণে…পে…. নানাক্খণিকা – নোকিলেসা চেতনা ৰিপাকানং খন্ধানং কটত্তা চ রূপানং কম্মপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
নোকিলেসো ধম্মো কিলেসস্স ধম্মস্স কম্মপচ্চযেন পচ্চযো – নোকিলেসা চেতনা কিলেসানং কম্মপচ্চযেন পচ্চযো. (২)
নোকিলেসো ধম্মো কিলেসস্স চ নোকিলেসস্স চ ধম্মস্স কম্মপচ্চযেন পচ্চযো – নোকিলেসা চেতনা সম্পযুত্তকানং খন্ধানং কিলেসানং চিত্তসমুট্ঠানানঞ্চ রূপানং কম্মপচ্চযেন পচ্চযো. (৩)
ৰিপাকপচ্চযাদি
২৮. নোকিলেসো ধম্মো নোকিলেসস্স ধম্মস্স ৰিপাকপচ্চযেন পচ্চযো… একং… আহারপচ্চযেন পচ্চযো… তীণি… ইন্দ্রিযপচ্চযেন পচ্চযো… তীণি… ঝানপচ্চযেন পচ্চযো… তীণি… মগ্গপচ্চযেন পচ্চযো… নৰ… সম্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো… নৰ.
ৰিপ্পযুত্তপচ্চযো
২৯. কিলেসো ধম্মো নোকিলেসস্স ধম্মস্স ৰিপ্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো – সহজাতং, পচ্ছাজাতং (সংখিত্তং). (১)
নোকিলেসো ধম্মো নোকিলেসস্স ধম্মস্স ৰিপ্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো – সহজাতং, পুরেজাতং, পচ্ছাজাতং (সংখিত্তং). (১)
নোকিলেসো ধম্মো কিলেসস্স ধম্মস্স ৰিপ্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো. পুরেজাতং – ৰত্থু কিলেসানং ৰিপ্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো. (২)
নোকিলেসো ধম্মো কিলেসস্স চ নোকিলেসস্স চ ধম্মস্স ৰিপ্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো. পুরেজাতং – ৰত্থু কিলেসানং সম্পযুত্তকানঞ্চ খন্ধানং ৰিপ্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো. (৩)
কিলেসো চ নোকিলেসো চ ধম্মা নোকিলেসস্স ধম্মস্স ৰিপ্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো – সহজাতং, পচ্ছাজাতং (সংখিত্তং. ৰিত্থারেতব্বং.)
অত্থিপচ্চযাদি
৩০. কিলেসো ধম্মো কিলেসস্স ধম্মস্স অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো… একং (পটিচ্চসদিসং). (১)
কিলেসো ধম্মো নোকিলেসস্স ধম্মস্স অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো – সহজাতং, পচ্ছাজাতং (সংখিত্তং). (২)
কিলেসো ধম্মো কিলেসস্স চ নোকিলেসস্স চ ধম্মস্স অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো (পটিচ্চসদিসং). (৩)
নোকিলেসো ধম্মো নোকিলেসস্স ধম্মস্স অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো – সহজাতং, পুরেজাতং, পচ্ছাজাতং, আহারং, ইন্দ্রিযং (সংখিত্তং). (১)
নোকিলেসো ধম্মো কিলেসস্স ধম্মস্স অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো – সহজাতং, পুরেজাতং (সংখিত্তং. সহজাতং সহজাতসদিসং, পুরেজাতং পুরেজাতসদিসং.) (২)
নোকিলেসো ধম্মো কিলেসস্স চ নোকিলেসস্স চ ধম্মস্স অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো – সহজাতং, পুরেজাতং (সহজাতং সহজাতসদিসং, পুরেজাতং পুরেজাতসদিসং.) (৩)
৩১. কিলেসো চ নোকিলেসো চ ধম্মা কিলেসস্স ধম্মস্স অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো – সহজাতং, পুরেজাতং. সহজাতো – লোভো চ সম্পযুত্তকা চ খন্ধা মোহস্স, দিট্ঠিযা, থিনস্স, উদ্ধচ্চস্স, অহিরিকস্স, অনোত্তপ্পস্স অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো (চক্কং). সহজাতো – লোভো চ ৰত্থু চ মোহস্স, দিট্ঠিযা, থিনস্স, উদ্ধচ্চস্স, অহিরিকস্স, অনোত্তপ্পস্স অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো (চক্কং). (১)
কিলেসো চ নোকিলেসো চ ধম্মা নোকিলেসস্স ধম্মস্স অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো – সহজাতং, পুরেজাতং, পচ্ছাজাতং, আহারং, ইন্দ্রিযং. সহজাতো – নোকিলেসো একো খন্ধো চ কিলেসো চ তিণ্ণন্নং খন্ধানং চিত্তসমুট্ঠানানঞ্চ রূপানং অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো…পে… দ্ৰে খন্ধা চ…পে…. সহজাতা – কিলেসা চ মহাভূতা চ চিত্তসমুট্ঠানানং রূপানং অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো. সহজাতা – কিলেসা চ ৰত্থু চ নোকিলেসানং খন্ধানং অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো. পচ্ছাজাতা – কিলেসা চ সম্পযুত্তকা খন্ধা চ পুরেজাতস্স ইমস্স কাযস্স অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো. পচ্ছাজাতা – কিলেসা চ সম্পযুত্তকা চ খন্ধা কবল়ীকারো আহারো চ ইমস্স কাযস্স অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো. পচ্ছাজাতা – কিলেসা চ সম্পযুত্তকা চ খন্ধা রূপজীৰিতিন্দ্রিযঞ্চ কটত্তারূপানং অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো. (২)
কিলেসো চ নোকিলেসো চ ধম্মা কিলেসস্স চ নোকিলেসস্স চ ধম্মস্স অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো – সহজাতং, পুরেজাতং. সহজাতো – নোকিলেসো একো খন্ধো চ লোভো চ তিণ্ণন্নং খন্ধানং চিত্তসমুট্ঠানানঞ্চ রূপানং মোহস্স চ, দিট্ঠিযা, থিনস্স, উদ্ধচ্চস্স, অহিরিকস্স, অনোত্তপ্পস্স অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো…পে… দ্ৰে খন্ধা চ…পে…. সহজাতো – লোভো চ ৰত্থু চ মোহস্স, দিট্ঠিযা, থিনস্স, উদ্ধচ্চস্স, অহিরিকস্স, অনোত্তপ্পস্স সম্পযুত্তকানঞ্চ খন্ধানং অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো (চক্কং). (৩)
নত্থিপচ্চযেন পচ্চযো… ৰিগতপচ্চযেন পচ্চযো… অৰিগতপচ্চযেন পচ্চযো.
১. পচ্চযানুলোমং
২. সঙ্খ্যাৰারো
সুদ্ধং
৩২. হেতুযা চত্তারি, আরম্মণে নৰ, অধিপতিযা নৰ, অনন্তরে নৰ, সমনন্তরে নৰ, সহজাতে নৰ, অঞ্ঞমঞ্ঞে নৰ, নিস্সযে নৰ, উপনিস্সযে নৰ, পুরেজাতে তীণি, পচ্ছাজাতে তীণি, আসেৰনে নৰ, কম্মে তীণি, ৰিপাকে একং, আহারে তীণি, ইন্দ্রিযে তীণি, ঝানে তীণি, মগ্গে নৰ, সম্পযুত্তে নৰ, ৰিপ্পযুত্তে পঞ্চ, অত্থিযা নৰ, নত্থিযা নৰ, ৰিগতে নৰ, অৰিগতে নৰ.