১৮. অতীতত্তিকং
৭. পঞ্হাৰারো
১. পচ্চযানুলোমং
১. ৰিভঙ্গৰারো
হেতুপচ্চযো
১. পচ্চুপ্পন্নো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স হেতুপচ্চযেন পচ্চযো – পচ্চুপ্পন্না হেতূ সম্পযুত্তকানং খন্ধানং চিত্তসমুট্ঠানানঞ্চ রূপানং হেতুপচ্চযেন পচ্চযো. পটিসন্ধিক্খণে…পে…. (১)
আরম্মণপচ্চযো
২. অতীতো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স আরম্মণপচ্চযেন পচ্চযো – দানং দত্ৰা সীলং সমাদিযিত্ৰা উপোসথকম্মং…পে… পচ্চৰেক্খতি, পুব্বে সুচিণ্ণানি পচ্চৰেক্খতি, ঝানা ৰুট্ঠহিত্ৰা ঝানং পচ্চৰেক্খতি. অরিযা মগ্গা ৰুট্ঠহিত্ৰা মগ্গং পচ্চৰেক্খন্তি, ফলং পচ্চৰেক্খন্তি, পহীনে কিলেসে পচ্চৰেক্খন্তি, ৰিক্খম্ভিতে কিলেসে পচ্চৰেক্খন্তি, পুব্বে সমুদাচিণ্ণে কিলেসে জানন্তি. অতীতং চক্খুং অনিচ্চতো দুক্খতো অনত্ততো ৰিপস্সতি…পে… দোমনস্সং উপ্পজ্জতি. অতীতং সোতং…পে… ঘানং… জিৰ্হং… কাযং… রূপে… সদ্দে… গন্ধে… রসে… ফোট্ঠব্বে… ৰত্থুং… অতীতে খন্ধে অনিচ্চতো দুক্খতো অনত্ততো ৰিপস্সতি, অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং আরব্ভ রাগো উপ্পজ্জতি, দিট্ঠি উপ্পজ্জতি, ৰিচিকিচ্ছা… উদ্ধচ্চং… দোমনস্সং উপ্পজ্জতি, আকাসানঞ্চাযতনং ৰিঞ্ঞাণঞ্চাযতনস্স আরম্মণপচ্চযেন পচ্চযো. আকিঞ্চঞ্ঞাযতনং নেৰসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনস্স আরম্মণপচ্চযেন পচ্চযো. অতীতা খন্ধা ইদ্ধিৰিধঞাণস্স, চেতোপরিযঞাণস্স, পুব্বেনিৰাসানুস্সতিঞাণস্স, যথাকম্মূপগঞাণস্স, আৰজ্জনায আরম্মণপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
৩. অনাগতো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স আরম্মণপচ্চযেন পচ্চযো – অনাগতং চক্খুং…পে… ৰত্থুং… অনাগতে খন্ধে অনিচ্চতো…পে… দোমনস্সং উপ্পজ্জতি. অনাগতা খন্ধা ইদ্ধিৰিধঞাণস্স, চেতোপরিযঞাণস্স, অনাগতংসঞাণস্স, আৰজ্জনায আরম্মণপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
পচ্চুপ্পন্নো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স আরম্মণপচ্চযেন পচ্চযো – পচ্চুপ্পন্নং চক্খুং…পে… কাযং… রূপে… সদ্দে… গন্ধে… রসে… ফোট্ঠব্বে… ৰত্থুং… পচ্চুপ্পন্নে খন্ধে অনিচ্চতো…পে… দোমনস্সং উপ্পজ্জতি, দিব্বেন চক্খুনা রূপং পস্সতি, দিব্বায সোতধাতুযা সদ্দং সুণাতি, রূপাযতনং চক্খুৰিঞ্ঞাণস্স…পে… ফোট্ঠব্বাযতনং কাযৰিঞ্ঞাণস্স…পে… পচ্চুপ্পন্না খন্ধা ইদ্ধিৰিধঞাণস্স, আৰজ্জনায আরম্মণপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
অধিপতিপচ্চযো
৪. অতীতো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো. আরম্মণাধিপতি – দানং দত্ৰা সীলং সমাদিযিত্ৰা…পে… পুব্বে সুচিণ্ণানি গরুং কত্ৰা পচ্চৰেক্খতি, ঝানা ৰুট্ঠহিত্ৰা ঝানং গরুং কত্ৰা পচ্চৰেক্খতি. অরিযা মগ্গা ৰুট্ঠহিত্ৰা মগ্গং গরুং কত্ৰা পচ্চৰেক্খন্তি, ফলং গরুং কত্ৰা পচ্চৰেক্খন্তি. অতীতং চক্খুং…পে… কাযং… রূপে… সদ্দে… গন্ধে… রসে… ফোট্ঠব্বে… ৰত্থুং… অতীতে খন্ধে গরুং কত্ৰা অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং গরুং কত্ৰা রাগো উপ্পজ্জতি, দিট্ঠি উপ্পজ্জতি. (১) অনাগতো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো. আরম্মণাধিপতি – অনাগতং চক্খুং…পে… ৰত্থুং… অনাগতে খন্ধে গরুং কত্ৰা অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং গরুং কত্ৰা রাগো উপ্পজ্জতি, দিট্ঠি উপ্পজ্জতি. (১)
পচ্চুপ্পন্নো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো – আরম্মণাধিপতি, সহজাতাধিপতি. আরম্মণাধিপতি – পচ্চুপ্পন্নং চক্খুং…পে… ৰত্থুং… পচ্চুপ্পন্নে খন্ধে গরুং কত্ৰা অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং গরুং কত্ৰা রাগো উপ্পজ্জতি, দিট্ঠি উপ্পজ্জতি. সহজাতাধিপতি – পচ্চুপ্পন্নাধিপতি সম্পযুত্তকানং খন্ধানং চিত্তসমুট্ঠানানঞ্চ রূপানং অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
অনন্তরপচ্চযো
৫. অতীতো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স অনন্তরপচ্চযেন পচ্চযো – পুরিমা পুরিমা অতীতা খন্ধা পচ্ছিমানং পচ্ছিমানং পচ্চুপ্পন্নানং খন্ধানং অনন্তরপচ্চযেন পচ্চযো. অনুলোমং গোত্রভুস্স… অনুলোমং ৰোদানস্স… গোত্রভু মগ্গস্স… ৰোদানং মগ্গস্স… মগ্গো ফলস্স… ফলং ফলস্স… অনুলোমং ফলসমাপত্তিযা… নিরোধা ৰুট্ঠহন্তস্স নেৰসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং ফলসমাপত্তিযা অনন্তরপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
সমনন্তরপচ্চযো
৬. অতীতো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স সমনন্তরপচ্চযেন পচ্চযো (অনন্তরসদিসং). (১)
সহজাতপচ্চযাদি
৭. পচ্চুপ্পন্নো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স সহজাতপচ্চযেন পচ্চযো… অঞ্ঞমঞ্ঞপচ্চযেন পচ্চযো… নিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো (সংখিত্তং). (১)
উপনিস্সযপচ্চযো
৮. অতীতো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো – আরম্মণূপনিস্সযো, অনন্তরূপনিস্সযো, পকতূপনিস্সযো…পে…. পকতূপনিস্সযো – অতীতং সদ্ধং উপনিস্সায দানং দেতি, সীলং সমাদিযতি, উপোসথকম্মং করোতি, ঝানং উপ্পাদেতি, ৰিপস্সনং… মগ্গং… অভিঞ্ঞং… সমাপত্তিং উপ্পাদেতি, মানং জপ্পেতি, দিট্ঠিং গণ্হাতি. অতীতং সীলং…পে… পঞ্ঞং… রাগং…পে… পত্থনং… কাযিকং সুখং… কাযিকং দুক্খং উপনিস্সায দানং দেতি সীলং সমাদিযতি, উপোসথকম্মং…পে… সমাপত্তিং উপ্পাদেতি, পাণং হনতি…পে… সঙ্ঘং ভিন্দতি. অতীতা সদ্ধা…পে… পঞ্ঞা, রাগো…পে… পত্থনা, কাযিকং সুখং… কাযিকং দুক্খং… পচ্চুপ্পন্নায সদ্ধায…পে… পঞ্ঞায, রাগস্স…পে… পত্থনায…পে… ফলসমাপত্তিযা উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
অনাগতো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো – আরম্মণূপনিস্সযো, পকতূপনিস্সযো…পে…. পকতূপনিস্সযো – অনাগতং চক্খুসম্পদং পত্থযমানো…পে… সোতসম্পদং… ঘানসম্পদং জিৰ্হাসম্পদং… কাযসম্পদং… ৰণ্ণসম্পদং… সদ্দসম্পদং… গন্ধসম্পদং… রসসম্পদং… ফোট্ঠব্বসম্পদং…পত্থযমানো…পে… অনাগতে খন্ধে পত্থযমানো দানং দেতি, সীলং সমাদিযতি, উপোসথকম্মং… অনাগতা চক্খুসম্পদা…পে… ৰণ্ণসম্পদা…পে… ফোট্ঠব্বসম্পদা… অনাগতা খন্ধা পচ্চুপ্পন্নায সদ্ধায…পে… পঞ্ঞায, কাযিকস্স সুখস্স, কাযিকস্স দুক্খস্স, মগ্গস্স, ফলসমাপত্তিযা উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
পচ্চুপ্পন্নো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো – আরম্মণূপনিস্সযো, পকতূপনিস্সযো…পে…. পকতূপনিস্সযো – পচ্চুপ্পন্নং উতুং উপনিস্সায ঝানং উপ্পাদেতি, ৰিপস্সনং…পে… পচ্চুপ্পন্নং ভোজনং সেনাসনং উপনিস্সায ঝানং উপ্পাদেতি…পে… সমাপত্তিং উপ্পাদেতি. পচ্চুপ্পন্নং উতু… ভোজনং… সেনাসনং পচ্চুপ্পন্নায সদ্ধায…পে… পঞ্ঞায কাযিকস্স…পে… ফলসমাপত্তিযা উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
পুরেজাতপচ্চযো
৯. পচ্চুপ্পন্নো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স পুরেজাতপচ্চযেন পচ্চযো – আরম্মণপুরেজাতং, ৰত্থুপুরেজাতং. আরম্মণপুরেজাতং – চক্খুং…পে… ৰত্থুং অনিচ্চতো…পে… দোমনস্সং উপ্পজ্জতি, দিব্বেন চক্খুনা রূপং পস্সতি, দিব্বায সোতধাতুযা সদ্দং সুণাতি, রূপাযতনং চক্খুৰিঞ্ঞাণস্স…পে… ফোট্ঠব্বাযতনং কাযৰিঞ্ঞাণস্স পুরেজাতপচ্চযেন পচ্চযো. ৰত্থুপুরেজাতং – চক্খাযতনং চক্খুৰিঞ্ঞাণস্স…পে… কাযাযতনং কাযৰিঞ্ঞাণস্স… ৰত্থু পচ্চুপ্পন্নানং খন্ধানং পুরেজাতপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
পচ্ছাজাতপচ্চযো
১০. পচ্চুপ্পন্নো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স পচ্ছাজাতপচ্চযেন পচ্চযো – পচ্ছাজাতা পচ্চুপ্পন্না খন্ধা পুরেজাতস্স ইমস্স কাযস্স পচ্ছাজাতপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
আসেৰনপচ্চযো
১১. অতীতো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স আসেৰনপচ্চযেন পচ্চযো – পুরিমা পুরিমা অতীতা খন্ধা পচ্ছিমানং পচ্ছিমানং পচ্চুপ্পন্নানং খন্ধানং আসেৰনপচ্চযেন পচ্চযো. অনুলোমং গোত্রভুস্স… অনুলোমং ৰোদানস্স… গোত্রভু মগ্গস্স… ৰোদানং মগ্গস্স আসেৰনপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
কম্মপচ্চযো
১২. অতীতো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স কম্মপচ্চযেন পচ্চযো. নানাক্খণিকা – অতীতা চেতনা পচ্চুপ্পন্নানং ৰিপাকানং খন্ধানং কটত্তা চ রূপানং কম্মপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
পচ্চুপ্পন্নো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স কম্মপচ্চযেন পচ্চযো – পচ্চুপ্পন্না চেতনা সম্পযুত্তকানং খন্ধানং চিত্তসমুট্ঠানানঞ্চ রূপানং কম্মপচ্চযেন পচ্চযো. পটিসন্ধিক্খণে পচ্চুপ্পন্না চেতনা সম্পযুত্তকানং খন্ধানং কটত্তা চ রূপানং কম্মপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
ৰিপাকপচ্চযো
১৩. পচ্চুপ্পন্নো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স ৰিপাকপচ্চযেন পচ্চযো – ৰিপাকো পচ্চুপ্পনো একো খন্ধো তিণ্ণন্নং খন্ধানং চিত্তসমুট্ঠানানঞ্চ রূপানং ৰিপাকপচ্চযেন পচ্চযো…পে… দ্ৰে খন্ধা…পে… পটিসন্ধিক্খণে…পে… খন্ধা ৰত্থুস্স ৰিপাকপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
আহারপচ্চযাদি
১৪. পচ্চুপ্পন্নো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স আহারপচ্চযেন পচ্চযো… ইন্দ্রিযপচ্চযেন পচ্চযো… ঝানপচ্চযেন পচ্চযো… মগ্গপচ্চযেন পচ্চযো… সম্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো… ৰিপ্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো – সহজাতং, পুরেজাতং, পচ্ছাজাতং. সহজাতা – পচ্চুপ্পন্না খন্ধা চিত্তসমুট্ঠানানং রূপানং ৰিপ্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো. পটিসন্ধিক্খণে পচ্চুপ্পন্না খন্ধা কটত্তারূপানং ৰিপ্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো, খন্ধা ৰত্থুস্স ৰিপ্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো, ৰত্থু খন্ধানং ৰিপ্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো. পুরেজাতং – চক্খাযতনং চক্খুৰিঞ্ঞাণস্স…পে… কাযাযতনং কাযৰিঞ্ঞাণস্স… ৰত্থু পচ্চুপ্পন্নানং খন্ধানং ৰিপ্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো. পচ্ছাজাতা – পচ্চুপ্পন্না খন্ধা পুরেজাতস্স ইমস্স কাযস্স ৰিপ্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
অত্থিপচ্চযো
১৫. পচ্চুপ্পন্নো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো (উপ্পন্নত্তিকে অত্থিসদিসং). (১)
নত্থিৰিগতাৰিগতপচ্চযা
১৬. অতীতো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স নত্থিপচ্চযেন পচ্চযো… ৰিগতপচ্চযেন পচ্চযো.
পচ্চুপ্পন্নো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স অৰিগতপচ্চযেন পচ্চযো…পে….
১. পচ্চযানুলোমং
২. সঙ্খ্যাৰারো
১৭. হেতুযা একং, আরম্মণে তীণি, অধিপতিযা তীণি, অনন্তরে একং, সমনন্তরে একং, সহজাতে অঞ্ঞমঞ্ঞে নিস্সযে একং, উপনিস্সযে তীণি, পুরেজাতে পচ্ছাজাতে আসেৰনে একং, কম্মে দ্ৰে, ৰিপাকে আহারে একং…পে… অৰিগতে একং (এৰং গণেতব্বং).
অনুলোমং.
পচ্চনীযুদ্ধারো
১৮. অতীতো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স আরম্মণপচ্চযেন পচ্চযো… উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো… কম্মপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
অনাগতো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স আরম্মণপচ্চযেন পচ্চযো… উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
পচ্চুপ্পন্নো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স আরম্মণপচ্চযেন পচ্চযো… সহজাতপচ্চযেন পচ্চযো… উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো… পুরেজাতপচ্চযেন পচ্চযো… পচ্ছাজাতপচ্চযেন পচ্চযো… আহারপচ্চযেন পচ্চযো… ইন্দ্রিযপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
২. পচ্চযপচ্চনীযং
২. সঙ্খ্যাৰারো
১৯. নহেতুযা তীণি, নআরম্মণে তীণি, নঅধিপতিযা তীণি, নঅনন্তরে তীণি …পে… নসম্পযুত্তে তীণি, নৰিপ্পযুত্তে তীণি, নোঅত্থিযা দ্ৰে, নোনত্থিযা তীণি, নোৰিগতে তীণি, নোঅৰিগতে দ্ৰে (এৰং গণেতব্বং).
পচ্চনীযং.
৩. পচ্চযানুলোমপচ্চনীযং
২০. হেতুপচ্চযা নআরম্মণে একং, নঅধিপতিযা নঅনন্তরে নসমনন্তরে নঅঞ্ঞমঞ্ঞে নউপনিস্সযে…পে… নসম্পযুত্তে নৰিপ্পযুত্তে নোনত্থিযা নোৰিগতে একং (এৰং গণেতব্বং).
অনুলোমপচ্চনীযং.
৪. পচ্চযপচ্চনীযানুলোমং
২১. নহেতুপচ্চযা আরম্মণে তীণি, অধিপতিযা তীণি, অনন্তরে সমনন্তরে সহজাতে অঞ্ঞমঞ্ঞে নিস্সযে একং, উপনিস্সযে তীণি, পুরেজাতে একং, পচ্ছাজাতে আসেৰনে একং…পে… কম্মে দ্ৰে, ৰিপাকে একং (ইমেসু পদেসু একংযেৰ), অৰিগতে একং (এৰং গণেতব্বং).
পচ্চনীযানুলোমং.
পঞ্হাৰারো.
অতীতত্তিকং নিট্ঠিতং.