১৫. পন্নরসমৰগ্গো
(১৪৫) ১. পচ্চযতাকথা
৭১১. পচ্চযতা ৰৰত্থিতাতি? আমন্তা. ননু ৰীমংসা হেতু, সো চ অধিপতীতি? আমন্তা. হঞ্চি ৰীমংসা হেতু, সো চ অধিপতি, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘হেতুপচ্চযেন পচ্চযো, অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো’’তি.
ননু ছন্দাধিপতি সহজাতানং ধম্মানং অধিপতীতি? আমন্তা. হঞ্চি ছন্দাধিপতি সহজাতানং ধম্মানং অধিপতি, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো, সহজাতপচ্চযেন পচ্চযো’’তি.
৭১২. ননু ৰীরিযাধিপতি সহজাতানং ধম্মানং অধিপতীতি? আমন্তা. হঞ্চি ৰীরিযাধিপতি সহজাতানং ধম্মানং অধিপতি, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো, সহজাতপচ্চযেন পচ্চযো’’তি.
ননু ৰীরিযাধিপতি সহজাতানং ধম্মানং অধিপতি, তঞ্চ ইন্দ্রিযন্তি? আমন্তা. হঞ্চি ৰীরিযাধিপতি সহজাতানং ধম্মানং অধিপতি, তঞ্চ ইন্দ্রিযং, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো, ইন্দ্রিযপচ্চযেন পচ্চযো’’তি.
ননু ৰীরিযাধিপতি সহজাতানং ধম্মানং অধিপতি, তঞ্চ মগ্গঙ্গন্তি? আমন্তা. হঞ্চি ৰীরিযাধিপতি সহজাতানং ধম্মানং অধিপতি, তঞ্চ মগ্গঙ্গং, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো, মগ্গপচ্চযেন পচ্চযো’’তি.
৭১৩. ননু চিত্তাধিপতি সহজাতানং ধম্মানং অধিপতীতি? আমন্তা. হঞ্চি চিত্তাধিপতি সহজাতানং ধম্মানং অধিপতি, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো, সহজাতপচ্চযেন পচ্চযো’’তি.
ননু চিত্তাধিপতি সহজাতানং ধম্মানং অধিপতি, সো চ আহারোতি? আমন্তা. হঞ্চি চিত্তাধিপতি সহজাতানং ধম্মানং অধিপতি, সো চ আহারো, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো, আহারপচ্চযেন পচ্চযো’’তি.
ননু চিত্তাধিপতি সহজাতানং ধম্মানং অধিপতি, তঞ্চ ইন্দ্রিযন্তি? আমন্তা. হঞ্চি চিত্তাধিপতি সহজাতানং ধম্মানং অধিপতি, তঞ্চ ইন্দ্রিযং, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো, ইন্দ্রিযপচ্চযেন পচ্চযো’’তি.
৭১৪. ননু ৰীমংসাধিপতি সহজাতানং ধম্মানং অধিপতীতি? আমন্তা. হঞ্চি ৰীমংসাধিপতি সহজাতানং ধম্মানং অধিপতি, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো, সহজাতপচ্চযেন পচ্চযো’’তি.
ননু ৰীমংসাধিপতি সহজাতানং ধম্মানং অধিপতি, তঞ্চ ইন্দ্রিযন্তি? আমন্তা. হঞ্চি ৰীমংসাধিপতি সহজাতানং ধম্মানং অধিপতি, তঞ্চ ইন্দ্রিযং, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো, ইন্দ্রিযপচ্চযেন পচ্চযো’’তি.
ননু ৰীমংসাধিপতি সহজাতানং ধম্মানং অধিপতি, তঞ্চ মগ্গঙ্গন্তি? আমন্তা. হঞ্চি ৰীমংসাধিপতি সহজাতানং ধম্মানং অধিপতি, তঞ্চ মগ্গঙ্গং, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো, মগ্গপচ্চযেন পচ্চযো’’তি.
৭১৫. ননু অরিযং ধম্মং গরুং কত্ৰা উপ্পজ্জতি পচ্চৰেক্খণা, তঞ্চারম্মণন্তি? আমন্তা. হঞ্চি অরিযং ধম্মং গরুং কত্ৰা উপ্পজ্জতি পচ্চৰেক্খণা, তঞ্চারম্মণং, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো, আরম্মণপচ্চযেন পচ্চযো’’তি.
৭১৬. ননু পুরিমা পুরিমা কুসলা ধম্মা পচ্ছিমানং পচ্ছিমানং কুসলানং ধম্মানং অনন্তরপচ্চযেন পচ্চযো, সা চ আসেৰনাতি? আমন্তা. হঞ্চি পুরিমা পুরিমা কুসলা ধম্মা পচ্ছিমানং পচ্ছিমানং কুসলানং ধম্মানং অনন্তরপচ্চযেন পচ্চযো, সা চ আসেৰনা, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অনন্তরপচ্চযেন পচ্চযো, আসেৰনপচ্চযেন পচ্চযো’’তি.
ননু পুরিমা পুরিমা অকুসলা ধম্মা পচ্ছিমানং পচ্ছিমানং অকুসলানং ধম্মানং অনন্তরপচ্চযেন পচ্চযো, সা চ আসেৰনাতি? আমন্তা. হঞ্চি পুরিমা পুরিমা অকুসলা ধম্মা পচ্ছিমানং পচ্ছিমানং অকুসলানং ধম্মানং অনন্তরপচ্চযেন পচ্চযো, সা চ আসেৰনা, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অনন্তরপচ্চযেন পচ্চযো, আসেৰনপচ্চযেন পচ্চযো’’তি.
ননু পুরিমা পুরিমা কিরিযাব্যাকতা ধম্মা পচ্ছিমানং পচ্ছিমানং কিরিযাব্যাকতানং ধম্মানং অনন্তরপচ্চযেন পচ্চযো, সা চ আসেৰনাতি? আমন্তা. হঞ্চি পুরিমা পুরিমা কিরিযাব্যাকতা ধম্মা পচ্ছিমানং পচ্ছিমানং কিরিযাব্যাকতানং ধম্মানং অনন্তরপচ্চযেন পচ্চযো, সা চ আসেৰনা, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অনন্তরপচ্চযেন পচ্চযো, আসেৰনপচ্চযেন পচ্চযো’’তি.
৭১৭. ন ৰত্তব্বং – ‘‘পচ্চযতা ৰৰত্থিতা’’তি? আমন্তা. হেতুপচ্চযেন পচ্চযো হোতি, আরম্মণপচ্চযেন পচ্চযো হোতি, অনন্তরপচ্চযেন পচ্চযো হোতি, সমনন্তরপচ্চযেন পচ্চযো হোতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে. তেন হি পচ্চযতা ৰৰত্থিতাতি.
পচ্চযতাকথা নিট্ঠিতা.
১৫. পন্নরসমৰগ্গো
(১৪৬) ২. অঞ্ঞমঞ্ঞপচ্চযকথা
৭১৮. অৰিজ্জাপচ্চযাৰ সঙ্খারা, ন ৰত্তব্বং – ‘‘সঙ্খারপচ্চযাপি অৰিজ্জা’’তি? আমন্তা. ননু অৰিজ্জা সঙ্খারেন সহজাতাতি? আমন্তা. হঞ্চি অৰিজ্জা সঙ্খারেন সহজাতা, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অৰিজ্জাপচ্চযাপি সঙ্খারা, সঙ্খারপচ্চযাপি অৰিজ্জা’’তি.
তণ্হাপচ্চযাৰ উপাদানং, ন ৰত্তব্বং – ‘‘উপাদানপচ্চযাপি তণ্হা’’তি? আমন্তা. ননু তণ্হা উপাদানেন সহজাতাতি? আমন্তা. হঞ্চি তণ্হা উপাদানেন সহজাতা, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘তণ্হাপচ্চযাপি উপাদানং, উপাদানপচ্চযাপি তণ্হা’’তি.
৭১৯. ‘‘জরামরণপচ্চযা, ভিক্খৰে, জাতি, জাতিপচ্চযা ভৰো’’তি – অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? নত্থি. তেন হি অৰিজ্জাপচ্চযাৰ সঙ্খারা, ন ৰত্তব্বং – ‘‘সঙ্খারপচ্চযাপি অৰিজ্জা’’তি. তণ্হাপচ্চযাৰ উপাদানং, ন ৰত্তব্বং – ‘‘উপাদানপচ্চযাপি তণ্হা’’তি.
‘‘ৰিঞ্ঞাণপচ্চযা, ভিক্খৰে, নামরূপং, নামরূপপচ্চযাপি ৰিঞ্ঞাণ’’ন্তি [দী. নি. ২.৫৮, থোকং পন ৰিসদিসং] – অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি অৰিজ্জাপচ্চযাপি সঙ্খারা, সঙ্খারপচ্চযাপি অৰিজ্জা; তণ্হাপচ্চযাপি উপাদানং, উপাদানপচ্চযাপি তণ্হাতি.
অঞ্ঞমঞ্ঞপচ্চযকথা নিট্ঠিতা.
১৫. পন্নরসমৰগ্গো
(১৪৭) ৩. অদ্ধাকথা
৭২০. অদ্ধা পরিনিপ্ফন্নোতি? আমন্তা. রূপন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… ৰেদনা…পে… সঞ্ঞা…পে… সঙ্খারা…পে… ৰিঞ্ঞাণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অতীতো অদ্ধা পরিনিপ্ফন্নোতি? আমন্তা. রূপন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… ৰেদনা…পে… সঞ্ঞা…পে… সঙ্খারা…পে… ৰিঞ্ঞাণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অনাগতো অদ্ধা পরিনিপ্ফন্নোতি? আমন্তা. রূপন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… ৰেদনা…পে… সঞ্ঞা…পে… সঙ্খারা…পে… ৰিঞ্ঞাণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… পচ্চুপ্পন্নো অদ্ধা পরিনিপ্ফন্নোতি? আমন্তা. রূপন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… ৰেদনা…পে… সঞ্ঞা…পে… সঙ্খারা…পে… ৰিঞ্ঞাণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
অতীতং রূপং ৰেদনা সঞ্ঞা সঙ্খারা ৰিঞ্ঞাণং অতীতো অদ্ধাতি? আমন্তা. অতীতা পঞ্চদ্ধাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অনাগতং রূপং ৰেদনা সঞ্ঞা সঙ্খারা ৰিঞ্ঞাণং অনাগতো অদ্ধাতি? আমন্তা. অনাগতা পঞ্চদ্ধাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… পচ্চুপ্পন্নং রূপং ৰেদনা সঞ্ঞা সঙ্খারা ৰিঞ্ঞাণং পচ্চুপ্পন্নো অদ্ধাতি? আমন্তা. পচ্চুপ্পন্না পঞ্চদ্ধাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
অতীতা পঞ্চক্খন্ধা অতীতো অদ্ধা, অনাগতা পঞ্চক্খন্ধা অনাগতো অদ্ধা, পচ্চুপ্পন্না পঞ্চক্খন্ধা পচ্চুপ্পন্নো অদ্ধাতি? আমন্তা. পন্নরসদ্ধাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
অতীতানি দ্ৰাদসাযতনানি অতীতো অদ্ধা, অনাগতানি দ্ৰাদসাযতনানি অনাগতো অদ্ধা, পচ্চুপ্পন্নানি দ্ৰাদসাযতনানি পচ্চুপ্পন্নো অদ্ধাতি? আমন্তা. ছত্তিংস অদ্ধাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
অতীতা অট্ঠারস ধাতুযো অতীতো অদ্ধা, অনাগতা অট্ঠারস ধাতুযো অনাগতো অদ্ধা, পচ্চুপ্পন্না অট্ঠারস ধাতুযো পচ্চুপ্পন্নো অদ্ধাতি? আমন্তা. চতুপঞ্ঞাস অদ্ধাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
অতীতানি বাৰীসতিন্দ্রিযানি অতীতো অদ্ধা, অনাগতানি বাৰীসতিন্দ্রিযানি অনাগতো অদ্ধা, পচ্চুপ্পন্নানি বাৰীসতিন্দ্রিযানি পচ্চুপ্পন্নো অদ্ধাতি? আমন্তা. ছসট্ঠি অদ্ধাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
৭২১. ন ৰত্তব্বং – ‘‘অদ্ধা পরিনিপ্ফন্নোতি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘তীণিমানি, ভিক্খৰে, কথাৰত্থূনি! কতমানি তীণি? অতীতং ৰা, ভিক্খৰে, অদ্ধানং আরব্ভ কথং কথেয্য – ‘এৰং অহোসি অতীতমদ্ধান’ন্তি; অনাগতং ৰা, ভিক্খৰে, অদ্ধানং আরব্ভ কথং কথেয্য – ‘এৰং ভৰিস্সতি অনাগতমদ্ধান’ন্তি; এতরহি ৰা, ভিক্খৰে, পচ্চুপ্পন্নং অদ্ধানং আরব্ভ কথং কথেয্য – ‘এৰং হোতি এতরহি পচ্চুপ্পন্ন’ন্তি. ইমানি খো, ভিক্খৰে, তীণি কথাৰত্থূনী’’তি [অ. নি. ৩.৬৮; দী. নি. ৩.৩০৫]. অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি অদ্ধা পরিনিপ্ফন্নোতি.
অদ্ধাকথা নিট্ঠিতা.
১৫. পন্নরসমৰগ্গো
(১৪৮) ৪. খণলযমুহুত্তকথা
৭২২. খণো পরিনিপ্ফন্নো, লযো পরিনিপ্ফন্নো, মুহুত্তং পরিনিপ্ফন্নন্তি? আমন্তা. রূপন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… ৰেদনা… সঞ্ঞা… সঙ্খারা… ৰিঞ্ঞাণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
৭২৩. ন ৰত্তব্বং – ‘‘মুহুত্তং পরিনিপ্ফন্নন্তি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘তীণিমানি, ভিক্খৰে, কথাৰত্থূনি! কতমানি তীণি? অতীতং ৰা, ভিক্খৰে, অদ্ধানং আরব্ভ কথং কথেয্য – ‘এৰং অহোসি অতীতমদ্ধান’ন্তি; অনাগতং ৰা, ভিক্খৰে, অদ্ধানং আরব্ভ কথং কথেয্য – ‘এৰং ভৰিস্সতি অনাগতমদ্ধান’ন্তি; এতরহি ৰা, ভিক্খৰে, পচ্চুপ্পন্নং অদ্ধানং আরব্ভ কথং কথেয্য – ‘এৰং হোতি এতরহি পচ্চুপ্পন্ন’ন্তি. ইমানি খো, ভিক্খৰে, তীণি কথাৰত্থূনী’’তি. অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি মুহুত্তং পরিনিপ্ফন্নন্তি.
খণলযমুহুত্তকথা নিট্ঠিতা.
১৫. পন্নরসমৰগ্গো
(১৪৯) ৫. আসৰকথা
৭২৪. চত্তারো আসৰা অনাসৰাতি? আমন্তা. মগ্গো ফলং নিব্বানং, সোতাপত্তিমগ্গো সোতাপত্তিফলং…পে… বোজ্ঝঙ্গোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
৭২৫. ন ৰত্তব্বং – ‘‘চত্তারো আসৰা অনাসৰাতি? আমন্তা. অত্থঞ্ঞেৰ আসৰা যেহি আসৰেহি তে আসৰা সাসৰা হোন্তীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে. তেন হি চত্তারো আসৰা অনাসৰাতি.
আসৰকথা নিট্ঠিতা.
১৫. পন্নরসমৰগ্গো
(১৫০) ৬. জরামরণকথা
৭২৬. লোকুত্তরানং ধম্মানং জরামরণং লোকুত্তরন্তি? আমন্তা. মগ্গো ফলং নিব্বানং, সোতাপত্তিমগ্গো সোতাপত্তিফলং…পে… বোজ্ঝঙ্গোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… সোতাপত্তিমগ্গস্স জরামরণং সোতাপত্তিমগ্গোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… সোতাপত্তিমগ্গস্স জরামরণং সোতাপত্তিমগ্গোতি? আমন্তা. সোতাপত্তিফলস্স জরামরণং সোতাপত্তিফলন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে …পে… সকদাগামিমগ্গস্স…পে… সকদাগামিফলস্স…পে… অনাগামিমগ্গস্স…পে… অনাগামিফলস্স…পে… অরহত্তমগ্গস্স জরামরণং অরহত্তমগ্গোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অরহত্তমগ্গস্স জরামরণং অরহত্তমগ্গোতি? আমন্তা. অরহত্তফলস্স জরামরণং অরহত্তফলন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… সতিপট্ঠানানং… সম্মপ্পধানানং… ইদ্ধিপাদানং… ইন্দ্রিযানং… বলানং… বোজ্ঝঙ্গানং জরামরণং বোজ্ঝঙ্গোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
৭২৭. ন ৰত্তব্বং – ‘‘লোকুত্তরানং ধম্মানং জরামরণং লোকুত্তরন্তি? আমন্তা. লোকিযন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে. তেন হি লোকুত্তরন্তি.
জরামরণকথা নিট্ঠিতা.
১৫. পন্নরসমৰগ্গো
(১৫১) ৭. সঞ্ঞাৰেদযিতকথা
৭২৮. সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধসমাপত্তি লোকুত্তরাতি? আমন্তা. মগ্গো ফলং নিব্বানং, সোতাপত্তিমগ্গো সোতাপত্তিফলং…পে… বোজ্ঝঙ্গোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
৭২৯. ন ৰত্তব্বং – ‘‘সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধসমাপত্তি লোকুত্তরাতি? আমন্তা. লোকিযাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে. তেন হি লোকুত্তরাতি.
সঞ্ঞাৰেদযিতকথা নিট্ঠিতা.
১৫. পন্নরসমৰগ্গো
(১৫২) ৮. দুতিযসঞ্ঞাৰেদযিতকথা
৭৩০. সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধসমাপত্তি লোকিযাতি? আমন্তা. রূপন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… ৰেদনা… সঞ্ঞা… সঙ্খারা… ৰিঞ্ঞাণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… কামাৰচরাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… রূপাৰচরাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অরূপাৰচরাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
৭৩১. ন ৰত্তব্বং – ‘‘সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধসমাপত্তি লোকিযাতি? আমন্তা. লোকুত্তরাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে. তেন হি লোকিযাতি.
দুতিযসঞ্ঞাৰেদযিতকথা নিট্ঠিতা.
১৫. পন্নরসমৰগ্গো
(১৫৩) ৯. ততিযসঞ্ঞাৰেদযিতকথা
৭৩২. সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধং সমাপন্নো কালং করেয্যাতি? আমন্তা. অত্থি সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধং সমাপন্নস্স মারণন্তিযো ফস্সো, মারণন্তিযা ৰেদনা, মারণন্তিযা সঞ্ঞা, মারণন্তিযা চেতনা, মারণন্তিযং চিত্তন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… নত্থি সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধং সমাপন্নস্স মারণন্তিযো ফস্সো, মারণন্তিযা ৰেদনা, মারণন্তিযা সঞ্ঞা, মারণন্তিযা চেতনা, মারণন্তিযং চিত্তন্তি? আমন্তা. হঞ্চি নত্থি সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধং সমাপন্নস্স মারণন্তিযো ফস্সো, মারণন্তিযা ৰেদনা, মারণন্তিযা সঞ্ঞা, মারণন্তিযা চেতনা, মারণন্তিযং চিত্তং, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধং সমাপন্নো কালং করেয্যা’’তি.
সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধং সমাপন্নো কালং করেয্যাতি? আমন্তা. অত্থি সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধং সমাপন্নস্স ফস্সো ৰেদনা সঞ্ঞা চেতনা চিত্তন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… নত্থি সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধং সমাপন্নস্স ফস্সো ৰেদনা সঞ্ঞা চেতনা চিত্তন্তি? আমন্তা. অফস্সকস্স কালং কিরিযা, অৰেদনকস্স কালং কিরিযা…পে… অচিত্তকস্স কালং কিরিযাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… ননু সফস্সকস্স কালং কিরিযা…পে… সচিত্তকস্স কালং কিরিযাতি? আমন্তা. হঞ্চি সফস্সকস্স কালং কিরিযা…পে… সচিত্তকস্স কালং কিরিযা, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধং সমাপন্নো কালং করেয্যা’’তি.
সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধং সমাপন্নো কালং করেয্যাতি? আমন্তা. সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধং সমাপন্নস্স কাযে ৰিসং কমেয্য, সত্থং কমেয্য, অগ্গি কমেয্যাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধং সমাপন্নস্স কাযে ৰিসং ন কমেয্য, সত্থং ন কমেয্য, অগ্গি ন কমেয্যাতি? আমন্তা. হঞ্চি সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধং সমাপন্নস্স কাযে ৰিসং ন কমেয্য, সত্থং ন কমেয্য, অগ্গি ন কমেয্য, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধং সমাপন্নো কালং করেয্যা’’তি.
সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধং সমাপন্নো কালং করেয্যাতি? আমন্তা. সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধং সমাপন্নস্স কাযে ৰিসং কমেয্য, সত্থং কমেয্য, অগ্গি কমেয্যাতি? আমন্তা. ন নিরোধং সমাপন্নোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
৭৩৩. সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধং সমাপন্নো ন কালং করেয্যাতি? আমন্তা. অত্থি সো নিযামো যেন নিযামেন নিযতো সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধং সমাপন্নো ন কালং করেয্যাতি? নত্থি. হঞ্চি নত্থি সো নিযামো যেন নিযামেন নিযতো সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধং সমাপন্নো ন কালং করেয্য, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধং সমাপন্নো ন কালং করেয্যাতি.
৭৩৪. চক্খুৰিঞ্ঞাণসমঙ্গী ন কালং করেয্যাতি? আমন্তা. অত্থি সো নিযামো যেন নিযামেন নিযতো চক্খুৰিঞ্ঞাণসমঙ্গী ন কালং করেয্যাতি? নত্থি. হঞ্চি নত্থি সো নিযামো যেন নিযামেন নিযতো চক্খুৰিঞ্ঞাণসমঙ্গী ন কালং করেয্য, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘চক্খুৰিঞ্ঞাণসমঙ্গী ন কালং করেয্যা’’তি.
ততিযসঞ্ঞাৰেদযিতকথা নিট্ঠিতা.
১৫. পন্নরসমৰগ্গো
(১৫৪) ১০. অসঞ্ঞসত্তুপিককথা
৭৩৫. সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধসমাপত্তি অসঞ্ঞসত্তুপিকাতি? আমন্তা. অত্থি সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধং সমাপন্নস্স অলোভো কুসলমূলং, অদোসো কুসলমূলং, অমোহো কুসলমূলং, সদ্ধা ৰীরিযং সতি সমাধি পঞ্ঞাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… নত্থি সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধং সমাপন্নস্স অলোভো কুসলমূলং, অদোসো কুসলমূলং…পে… পঞ্ঞাতি? আমন্তা. হঞ্চি নত্থি সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধং সমাপন্নস্স অলোভো কুসলমূলং, অদোসো কুসলমূলং, অমোহো কুসলমূলং, সদ্ধা ৰীরিযং সতি সমাধি পঞ্ঞা, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধসমাপত্তি অসঞ্ঞসত্তুপিকা’’তি.
সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধসমাপত্তি অসঞ্ঞসত্তুপিকাতি? আমন্তা. অত্থি সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধং সমাপন্নস্স ফস্সো ৰেদনা সঞ্ঞা চেতনা চিত্তন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… নত্থি সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধং সমাপন্নস্স ফস্সো ৰেদনা সঞ্ঞা চেতনা চিত্তন্তি? আমন্তা. অফস্সকস্স মগ্গভাৰনা…পে… অচিত্তকস্স মগ্গভাৰনাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… ননু সফস্সকস্স মগ্গভাৰনা…পে… সচিত্তকস্স মগ্গভাৰনাতি? আমন্তা. হঞ্চি সফস্সকস্স মগ্গভাৰনা…পে… সচিত্তকস্স মগ্গভাৰনা, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধসমাপত্তি অসঞ্ঞসত্তুপিকা’’তি.
সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধসমাপত্তি অসঞ্ঞসত্তুপিকাতি? আমন্তা. যে কেচি সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধং সমাপজ্জন্তি, সব্বে তে অসঞ্ঞসত্তুপিকাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
৭৩৬. ন ৰত্তব্বং – ‘‘সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধসমাপত্তি অসঞ্ঞসত্তুপিকা’’তি? আমন্তা. ননু ইধাপি অসঞ্ঞী তত্রাপি অসঞ্ঞীতি? আমন্তা. হঞ্চি ইধাপি অসঞ্ঞী তত্রাপি অসঞ্ঞী, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধসমাপত্তি অসঞ্ঞসত্তুপিকা’’তি.
অসঞ্ঞসত্তুপিককথা নিট্ঠিতা.
১৫. পন্নরসমৰগ্গো
(১৫৫) ১১. কম্মূপচযকথা
৭৩৭. অঞ্ঞং কম্মং অঞ্ঞো কম্মূপচযোতি? আমন্তা. অঞ্ঞো ফস্সো, অঞ্ঞো ফস্সূপচযো; অঞ্ঞা ৰেদনা, অঞ্ঞো ৰেদনূপচযো; অঞ্ঞা সঞ্ঞা, অঞ্ঞো সঞ্ঞূপচযো; অঞ্ঞা চেতনা, অঞ্ঞো চেতনূপচযো; অঞ্ঞং চিত্তং, অঞ্ঞো চিত্তূপচযো; অঞ্ঞা সদ্ধা, অঞ্ঞো সদ্ধূপচযো; অঞ্ঞং ৰীরিযং, অঞ্ঞো ৰীরিযূপচযো; অঞ্ঞা সতি, অঞ্ঞো সতূপচযো; অঞ্ঞো সমাধি, অঞ্ঞো সমাধূপচযো; অঞ্ঞা পঞ্ঞা, অঞ্ঞো পঞ্ঞূপচযো; অঞ্ঞো রাগো, অঞ্ঞো রাগূপচযো…পে… অঞ্ঞং অনোত্তপ্পং, অঞ্ঞো অনোত্তপ্পূপচযোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
৭৩৮. অঞ্ঞং কম্মং, অঞ্ঞো কম্মূপচযোতি? আমন্তা. কম্মূপচযো কম্মেন সহজাতোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
কম্মূপচযো কম্মেন সহজাতোতি, আমন্তা. কুসলেন কম্মেন সহজাতো কম্মূপচযো কুসলোতি, ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
কুসলেন কম্মেন সহজাতো কম্মূপচযো কুসলোতি? আমন্তা. সুখায ৰেদনায সম্পযুত্তেন কম্মেন সহজাতো কম্মূপচযো সুখায ৰেদনায সম্পযুত্তোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… দুক্খায ৰেদনায…পে… অদুক্খমসুখায ৰেদনায সম্পযুত্তেন কম্মেন সহজাতো কম্মূপচযো অদুক্খমসুখায ৰেদনায সম্পযুত্তোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
৭৩৯. কম্মূপচযো কম্মেন সহজাতোতি? আমন্তা. অকুসলেন কম্মেন সহজাতো কম্মূপচযো অকুসলোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
অকুসলেন কম্মেন সহজাতো কম্মূপচযো অকুসলোতি? আমন্তা. সুখায ৰেদনায সম্পযুত্তেন কম্মেন সহজাতো কম্মূপচযো সুখায ৰেদনায সম্পযুত্তোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… দুক্খায ৰেদনায…পে… অদুক্খমসুখায ৰেদনায সম্পযুত্তেন কম্মেন সহজাতো কম্মূপচযো অদুক্খমসুখায ৰেদনায সম্পযুত্তোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
৭৪০. কম্মং চিত্তেন সহজাতং, কম্মং সারম্মণন্তি? আমন্তা. কম্মূপচযো চিত্তেন সহজাতো, কম্মূপচযো সারম্মণোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… কম্মূপচযো চিত্তেন সহজাতো, কম্মূপচযো অনারম্মণোতি? আমন্তা. কম্মং চিত্তেন সহজাতং, কম্মং অনারম্মণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
কম্মং চিত্তেন সহজাতং, চিত্তং ভিজ্জমানং কম্মং ভিজ্জতীতি? আমন্তা. কম্মূপচযো চিত্তেন সহজাতো, চিত্তং ভিজ্জমানং কম্মূপচযো ভিজ্জতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
কম্মূপচযো চিত্তেন সহজাতো, চিত্তং ভিজ্জমানং কম্মূপচযো ন ভিজ্জতীতি? আমন্তা. কম্মং চিত্তেন সহজাতং, চিত্তং ভিজ্জমানং কম্মং ন ভিজ্জতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
৭৪১. কম্মম্হি কম্মূপচযোতি? আমন্তা. তঞ্ঞেৰ কম্মং সো কম্মূপচযোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
কম্মম্হি কম্মূপচযো, কম্মূপচযতো ৰিপাকো নিব্বত্ততীতি? আমন্তা. তঞ্ঞেৰ কম্মং, সো কম্মূপচযো, সো কম্মৰিপাকোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
কম্মম্হি কম্মূপচযো, কম্মূপচযতো ৰিপাকো নিব্বত্ততি, ৰিপাকো সারম্মণোতি? আমন্তা. কম্মূপচযো সারম্মণোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… কম্মূপচযো অনারম্মণোতি? আমন্তা. ৰিপাকো অনারম্মণোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
৭৪২. অঞ্ঞং কম্মং অঞ্ঞো কম্মূপচযোতি, আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘ইধ, পুণ্ণ, একচ্চো সব্যাবজ্ঝম্পি অব্যাবজ্ঝম্পি [সব্যাপজ্ঝম্পি অব্যাপজ্ঝম্পি (ক.) ম. নি. ২.৮১ পস্সিতব্বং] কাযসঙ্খারং অভিসঙ্খরোতি, সব্যাবজ্ঝম্পি অব্যাবজ্ঝম্পি ৰচীসঙ্খারং…পে… মনোসঙ্খারং অভিসঙ্খরোতি, সো সব্যাবজ্ঝম্পি অব্যাবজ্ঝম্পি কাযসঙ্খারং অভিসঙ্খরিত্ৰা, সব্যাবজ্ঝম্পি অব্যাবজ্ঝম্পি ৰচীসঙ্খারং…পে… মনোসঙ্খারং অভিসঙ্খরিত্ৰা সব্যাবজ্ঝম্পি অব্যাবজ্ঝম্পি লোকং উপপজ্জতি. তমেনং সব্যাবজ্ঝম্পি অব্যাবজ্ঝম্পি লোকং উপপন্নং সমানং সব্যাবজ্ঝাপি অব্যাবজ্ঝাপি ফস্সা ফুসন্তি. সো সব্যাবজ্ঝেহিপি অব্যাবজ্ঝেহিপি ফস্সেহি ফুট্ঠো সমানো সব্যাবজ্ঝম্পি অব্যাবজ্ঝম্পি ৰেদনং ৰেদেতি ৰোকিণ্ণসুখদুক্খং, সেয্যথাপি মনুস্সা একচ্চে চ দেৰা একচ্চে চ ৰিনিপাতিকা. ইতি খো, পুণ্ণ, ভূতা ভূতস্স উপপত্তি হোতি, যং করোতি তেন উপপজ্জতি, উপপন্নমেতং ফস্সা ফুসন্তি. এৰম্পাহং, পুণ্ণ, ‘কম্মদাযাদা সত্তা’তি ৰদামী’’তি [ম. নি. ২.৮১]. অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৰত্তব্বং – ‘‘অঞ্ঞং কম্মং, অঞ্ঞো কম্মূপচযো’’তি.
কম্মূপচযকথা নিট্ঠিতা.
পন্নরসমৰগ্গো.
তস্সুদ্দানং –
পচ্চযতা ৰৰত্থিতা, পটিচ্চসমুপ্পাদো, অদ্ধা, খণো লযো মুহুত্তং, চত্তারো আসৰা অনাসৰা, লোকুত্তরানং ধম্মানং জরামরণং লোকুত্তরা, সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধসমাপত্তি লোকুত্তরা, সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধসমাপত্তি লোকিযা, সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধং সমাপন্নো কালং করেয্য, স্ৰেৰ মগ্গো অসঞ্ঞসত্তুপপত্তিযা, অঞ্ঞং কম্মং অঞ্ঞো কম্মূপচযোতি.
ততিযো পণ্ণাসকো.
তস্সুদ্দানং –
অনুসযা, সংৰরো, কপ্পো, মূলঞ্চ ৰৰত্থিতাতি.