পচ্চযসভাগো
পচ্চযসভাগো ৰুচ্চতে. পঞ্চদস সহজাতজাতিকা হোন্তি, চত্তারো মহাসহজাতা চত্তারো মজ্ঝিমসহজাতা সত্ত খুদ্দকসহজাতা. তত্থ চত্তারো মহাসহজাতা নাম সহজাতো সহজাতনিস্সযো সহজাতত্থি সহজাত অৰিগতো. চত্তারো মজ্ঝিমসহজাতা নাম অঞ্ঞমঞ্ঞো ৰিপাকো সম্পযুত্তো সহজাতৰিপ্পযুত্তো. সত্ত খুদ্দকসহ জাতা নাম হেতু সহজাতাধিপতি সহজাতকম্মং সহ জাতাহারো সহজাতিন্দ্রিযং ঝানং মগ্গো.
তযো রূপাহারা, রূপাহারো রূপাহারত্থি রূপাহারা ৰিগতো.
তীণি রূপজীৰিতিন্দ্রিযানি, রূপজীৰিতিন্দ্রিযং রূপজীৰিতিন্দ্রিযত্থি রূপজীৰিতিন্দ্রিযাৰিগতং.
সত্তরস পুরেজাতজাতিকা হোন্তি, ছ ৰত্থুপুরেজাতা ছ আরম্মণপুরেজাতা পঞ্চ ৰত্থারম্মণপুরেজাতা. তত্থ ছ ৰত্থুপুরেজাতা নাম ৰত্থুপুরেজাতো ৰত্থুপুরেজাতনিস্সযো ৰত্থুপুরেজাতিন্দ্রিযং ৰত্থুপুরেজাতৰিপ্পযুত্তং ৰত্থুপুরেজাতত্থি ৰত্থু পুরেজাতঅৰিগতো. ছ আরম্মণপুরেজাতা নাম আরম্মণ পুরেজাতো কিঞ্চিআরম্মণং কোচি আরম্মণাধিপতি কোচি আরম্মণূপনিস্সসো আরম্মণপুরেজাতত্থি আরম্মণপুরেজাত অৰিগতো. কিঞ্চি আরম্মণন্তিআদীসু কিঞ্চিকোচিৰচনেহি পচ্চুপ্পন্নং নিপ্ফন্নরূপং গয্হতি. পঞ্চ ৰত্থারম্মণপুরেজাতা নাম ৰত্থারম্মণ পুরেজাতো ৰত্থারম্মণপুরেজাতনিস্সযো ৰত্থারম্মণপুরে জাত ৰিপ্পযুত্তো ৰত্থারম্মণপুরেজাতত্থি ৰত্থারম্মণপুরেজাত অৰিগতো.
চত্তারো পচ্ছাজাতজাতিকা হোন্তি, পচ্ছাজাতো পচ্ছাজাতৰিপ্পযুত্তো পচ্ছাজাতত্থি পচ্ছাজাতঅৰিগতো.
সত্ত অনন্তরা হোন্তি, অনন্তরো সমনন্তরো অনন্তরূপ নিস্সযো আসেৰনং অনন্তরকম্মং নত্থি ৰিগতো. এত্থ চ অনন্তর কম্মং নাম অরিযমগ্গচেতনা, সা অত্তনো অনন্তরে অরিযফলং জনেতি.
পঞ্চ ৰিসুং পচ্চযা হোন্তি, অৰসেসং আরম্মণং অৰসেসো আরম্মণাধিপতি অৰসেসো আরম্মণূপ নিস্সযো সব্বো পকতূপনিস্সযো অৰসেসং নানাক্খণিক কম্মং. ইতি ৰিত্থারতো পট্ঠানপচ্চযা চতুপঞ্ঞাসপ্পভেদা হোন্তীতি.
তত্থ সব্বে সহজাতজাতিকা চ সব্বে পুরেজাত জাতিকা সব্বে পচ্ছাজাতজাতিকা রূপাহারো রূপজীৰিতিন্দ্রিযন্তি ইমে পচ্চুপ্পন্নপচ্চযা নাম. সব্বে অনন্তরজাতিকা সব্বং নানাক্খণিক কম্মন্তি ইমে অতীতপচ্চযা নাম. আরম্মণং পকতূপনিস্সযোতি ইমে তেকালিকা চ নিব্বানপঞ্ঞত্তীনং ৰসেন কালৰিমুত্তা চ হোন্তি.
নিব্বানঞ্চ পঞ্ঞত্তি চাতি ইমে দ্ৰে ধম্মা অপ্পচ্চযা নাম অসঙ্খতা নাম. কস্মা. অজাতিকত্তা. যেসঞ্হি জাতি নাম অত্থি, উপ্পাদো নাম অত্থি. তে সপ্পচ্চযানাম সঙ্খতা নাম পটিচ্চসমুপ্পন্না নাম. ইমে দ্ৰে ধম্মা অজাতিকত্তা অনুপ্পাদত্তা অজাতিপচ্চযত্তাচ অপ্পচ্চযা নাম অসঙ্খতা নামাতি.
সপ্পচ্চযেসু চ ধম্মেসু সঙ্খতেসু একোপি ধম্মো নিচ্চো ধুৰো সস্সতো অৰিপরীতধম্মো নাম নত্থি. অথ খো সব্বে তে খযট্ঠেন অনিচ্চা এৰ হোন্তি. কস্মা. সযঞ্চ পচ্চযাযত্তৰুত্তি কত্তা পচ্চযানঞ্চ অনিচ্চধম্মত্তা. ননু নিব্বানঞ্চ পঞ্ঞত্তি চ পচ্চযা হোন্তি. তে চ নিচ্চা ধুৰাতি. সচ্চং. কেৰলেন পন নিব্বানপচ্চযেন ৰা পঞ্ঞত্তিপচ্চযেন ৰা উপ্পন্নো নাম নত্থি, বহূহি পচ্চযেহি এৰ উপ্পন্নো, তে পন পচ্চযা অনিচ্চা এৰ অধুৰাতি.
যে চ ধম্মা অনিচ্চা হোন্তি, তে নিচ্চকালং সত্তে তিৰিধেহি দুক্খদণ্ডেহি পটিপ্পীল়েন্তি বাধেন্তি, তস্মা তে ধম্মা ভযট্ঠেন দুক্খা এৰ হোন্তি. তত্থ তিৰিধা দুক্খদণ্ডা নাম দুক্খদুক্খতা সঙ্খার দুক্খতা ৰিপরিণামদুক্খতা.
যে কেচি অনিচ্চা এৰ হোন্তি, একস্মিং ইরিযাপথেপি পুনপ্পুনং ভিজ্জন্তি, তে কথং যাৰজীৰং নিচ্চসঞ্ঞিতানং সত্তপুগ্গলানং অত্তা নাম ভৰেয্যুং, সারা নাম ভৰেয্যুং. যে চ দুক্খা এৰ হোন্তি, তে কথং দুক্খপ্পটিকুলানং সুখকামানং সত্তানং অত্তা নাম ভৰেয্যুং, সারা নাম ভৰেয্যুং. তস্মা তে ধম্মা অসারকট্ঠেন অনত্তা এৰ হোন্তি.
অপি চ যস্মা ইমায চতুৰীসতিযা পচ্চযদেসনায ইমমত্থং দস্সেতি. সব্বেপি সঙ্খতধম্মা নাম পচ্চযাযত্তৰুত্তিকা এৰ হোন্তি, সত্তানং ৰসাযত্তৰুত্তিকা ন হোন্তি. পচ্চযাযত্ত ৰুত্তিকেসু চ তেসু ন একোপি ধম্মো অপ্পকেন পচ্চযেন উপ্পজ্জতি. অথ খো বহূহি এৰ পচ্চযেহি উপ্পজ্জতীতি, তস্মা অযং দেসনা ধম্মানং অনত্তলক্খণদীপনে মত্থকপত্তা হোতীতি.
পচ্চযসভাগসঙ্গহো নিট্ঠিতো.
পচ্চযঘটনানযো
পঞ্চৰিঞ্ঞাণেসু পচ্চযঘটনানযো
পচ্চযঘটনানযো ৰুচ্চতে. একেকস্মিং পচ্চযুপ্পন্নে বহুন্নং পচ্চযানং সমোধানং পচ্চযঘটনা নাম. যেন পন ধম্মা সপ্পচ্চযা সঙ্খতা পটিচ্চসমুপ্পন্নাতি ৰুচ্চন্তি, সব্বে তে ধম্মা উপ্পাদে চ ঠিতিযঞ্চ ইমেহি চতুৰীসতিযা পচ্চযেহি সহিতত্তা সপ্পচ্চযা নাম, সপ্পচ্চযত্তা সঙ্খতা নাম, সঙ্খতত্তা পটিচ্চসমুপ্পন্না নাম. কতমে পন তে ধম্মাতি. একৰীসসতচিত্তানি চ দ্ৰিপঞ্ঞাসচেতসিকানি চ অট্ঠৰীসতি রূপানি চ.
তত্থ একৰীসসতচিত্তানি ধাতুৰসেন সত্তৰিধানি ভৰন্তি, চক্খু ৰিঞ্ঞাণধাতু সোতৰিঞ্ঞাণধাতু ঘানৰিঞ্ঞাণধাতু জিৰ্হা ৰিঞ্ঞাণধাতু কাযৰিঞ্ঞাণধাতু মনোধাতু মনোৰিঞ্ঞাণ ধাতূতি. তত্থ চক্খুৰিঞ্ঞাণদ্ৰযং চক্খুৰিঞ্ঞাণধাতু নাম. সোতৰিঞ্ঞাণদ্ৰযং সোতৰিঞ্ঞাণধাতু নাম. ঘানৰিঞ্ঞাণদ্ৰযং ঘানৰিঞ্ঞাণধাতু নাম. জিৰ্হাৰিঞ্ঞাণদ্ৰযং জিৰ্হাৰিঞ্ঞাণধাতু নাম. কাযৰিঞ্ঞাণদ্ৰযং কাযৰিঞ্ঞাণধাতু নাম. পঞ্চদ্ৰারাৰজ্জন চিত্তঞ্চ সম্পটিচ্ছনচিত্তদ্ৰযঞ্চ মনোধাতু নাম. সেসানি অট্ঠসতং চিত্তানি মনোৰিঞ্ঞাণধাতু নাম.
দ্ৰিপঞ্ঞাসচেতসিকানি চ রাসিৰসেন চতুব্বিধানি ভৰন্তি, সত্ত সব্বচিত্তিকানি চ ছ পকিণ্ণকানি চ চুদ্দস পাপানিচ পঞ্চৰীসতি কল্যাণানি চ.
চতুৰীসতিপচ্চযেসু চ পন্নরসপচ্চযা সব্বচিত্তুপ্পাদ সাধারণা হোন্তি, আরম্মণঞ্চ অনন্তরঞ্চ সমনন্তরঞ্চ সহ জাতো চ অঞ্ঞমঞ্ঞঞ্চ নিস্সযো চ উপনিস্সযো চ কম্মঞ্চ আহারো চ ইন্দ্রিযঞ্চ সম্পযুত্তো চ অত্থি চ নত্থি চ ৰিগতো চ অৰিগতো চ. ন হি কিঞ্চি চিত্তং ৰা চেতসিকং ৰা আরম্মণেন ৰিনা উপ্পন্নং নাম অত্থি. তথা অনন্তরাদীহি চ. অট্ঠপচ্চযা কেসঞ্চি চিত্তুপ্পাদানং পচ্চযা সাধারণা হোন্তি, হেতু চ অধিপতি চ পুরে জাতো চ আসেৰনঞ্চ ৰিপাকো চ ঝানঞ্চ মগ্গো চ ৰিপ্পযুত্তো চ. তত্থ হেতু সহেতুকচিত্তুপ্পাদানং এৰ সাধারণা, অধিপতি চ সাধিপতিজৰনানং এৰ, পুরেজাতো চ কেসঞ্চি চিত্তুপ্পাদানং এৰ, আসেৰনঞ্চ কুসলাকুসলকিরিযজৰনানং এৰ, ৰিপাকো চ ৰিপাকচিত্তুপ্পাদানং এৰ, ঝানঞ্চ মনোধাতু মনোৰিঞ্ঞাণধাতু চিত্তুপ্পাদানং এৰ, মগ্গো চ সহেতুকচিত্তুপ্পাদানং এৰ, ৰিপ্পযুত্তো চ অরূপলোকে চিত্তুপ্পাদানং নত্থি, একো পচ্ছাজাতো রূপধম্মানং এৰ ৰিসুংভূতো হোতি.
তত্রাযং দীপনা. সত্ত সব্বচিত্তিকানি চেতসিকানি নাম, ফস্সো ৰেদনা সঞ্ঞা চেতনা একগ্গতা জীৰিতং মনসিকারো. তত্থ চিত্তং অধিপতিজাতিকঞ্চ আহারপচ্চযো চ ইন্দ্রিযপচ্চযো চ. ফস্সো আহারপচ্চযো. ৰেদনা ইন্দ্রিযপচ্চযো চ ঝান পচ্চযো চ. চেতনা কম্মপচ্চযো চ আহারপচ্চযো চ. একগ্গতা ইন্দ্রিযপচ্চযো চ ঝান পচ্চযো চ মগ্গপচ্চযো চ. জীৰিতং ইন্দ্রিযপচ্চযো. সেসা দ্ৰে ধম্মা ৰিসেসপচ্চযা ন হোন্তি.
চক্খুৰিঞ্ঞাণে সত্ত সব্বচিত্তিকানি চেতসিকানি লব্ভন্তি, ৰিঞ্ঞাণেন সদ্ধিং অট্ঠ নামধম্মা হোন্তি. সব্বে তে ধম্মা সত্তহি পচ্চযেহি অঞ্ঞমঞ্ঞস্স পচ্চযা হোন্তি চতূহি মহাসহজাতেহি চ ৰিপ্পযুত্তৰজ্জিতেহি তীহি মজ্ঝিমসহজাতেহি চ. তেস্ৰেৰ অট্ঠসু ধম্মেসু ৰিঞ্ঞাণং সেসানং সত্তন্নং ধম্মানং আহারপচ্চযেন চ ইন্দ্রিযপচ্চযেন চ পচ্চযো হোতি. ফস্সো আহারপচ্চযেন, ৰেদনা ইন্দ্রিযপচ্চযমত্তেন, চেতনা কম্মপচ্চযেন চ আহার পচ্চযেন চ, একগ্গতা ইন্দ্রিযপচ্চযমত্তেন, জীৰিতং সেসানং সত্তন্নং ধম্মানং ইন্দ্রিযপচ্চযেন পচ্চযো হোতি. চক্খুৰত্থুরূপং পন তেসং অট্ঠন্নং ধম্মানং ছহি ৰত্থুপুরেজাতেহি তস্মিং চক্খুৰত্থুম্হি আপাতমাগতানি পচ্চুপ্পন্নানি রূপারম্মণানি তেসং চতূহি আরম্মণ পুরেজাতেহি, অনন্তরনিরুদ্ধং পঞ্চদ্ৰারাৰজ্জনচিত্তঞ্চ পঞ্চহি অনন্তরেহি, পুব্বে কতং কুসলকম্মং ৰা অকুসলকম্মং ৰা কুসলৰিপাকানং ৰা অকুসলৰিপাকানং ৰা তেসং নানাক্খণিককম্মপচ্চযেন, কম্ম সহাযভূতানি পুরিমভৰে অৰিজ্জাতণ্হূপাদানানি চ ইমস্মিং ভৰে আৰাসপুগ্গলউতুভোজনাদযো চ তেসং অট্ঠন্নং ধম্মানং পকতূপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযা হোন্তি. ইমস্মিং চিত্তে হেতু চ অধিপতি চ পচ্ছাজাতো চ আসেৰনঞ্চ ঝানঞ্চ মগ্গোচাতি ছপচ্চযা ন লব্ভন্তি, অট্ঠারসপচ্চযা লব্ভন্তি. যথা চ ইমস্মিং চিত্তে, তথা সোতৰিঞ্ঞাণাদীসুপি ছ পচ্চযা ন লব্ভন্তি, অট্ঠারসপচ্চযা লব্ভন্তীতি.
পঞ্চৰিঞ্ঞাণেসু পচ্চযঘটনানযো নিট্ঠিতো.
অহেতুক চিত্তুপ্পাদেসু পচ্চযঘটনানযো
ছ পকিণ্ণকানি চেতসিকানি নাম, ৰিতক্কো ৰিচারো অধিমোক্খো ৰীরিযং পীতি ছন্দো. তত্থ ৰিতক্কো ঝানপচ্চযো চ মগ্গপচ্চযো চ. ৰিচারো ঝানপচ্চযো. ৰীরিযং অধিপতিজাতিকঞ্চ ইন্দ্রিযপচ্চযো চ মগ্গপচ্চযো চ. পীতি ঝানপচ্চযো. ছন্দো অধিপতিজাতিকো. অধিমোক্খো পন ৰিসেসপচ্চযো ন হোতি.
পঞ্চদ্ৰারাৰজ্জনচিত্তঞ্চ সম্পটিচ্ছনচিত্তদ্ৰযঞ্চ উপেক্খাসন্তীরণ দ্ৰযঞ্চাতি পঞ্চসু চিত্তেসু দস চেতসিকানি লব্ভন্তি, সত্ত সব্ব চিত্তিকানি চ পকিণ্ণকেসু ৰিতক্কো চ ৰিচারো চ অধিমোক্খো চ. ৰিঞ্ঞাণেন সদ্ধিং পচ্চেকং একাদস নামধম্মা হোন্তি. ইমেসু চিত্তেসু ঝানকিচ্চং লব্ভতি. ৰেদনা চ একগ্গতা চ ৰিতক্কো চ ৰিচারো চ ঝানপচ্চযং সাধেন্তি. পঞ্চদ্ৰারাৰজ্জনচিত্তং পন কিরিযচিত্তং হোতি, ৰিপাকপচ্চযো নত্থি. নানাক্খণিককম্মঞ্চ উপনিস্সযট্ঠানে তিট্ঠতি. ৰিপাকপচ্চযেন সদ্ধিং ছ পচ্চযা ন লব্ভন্তি. ঝানপচ্চযেন সদ্ধিং অট্ঠারসপচ্চযা লব্ভন্তি. সেসেসু চতূসু ৰিপাকচিত্তেসু পঞ্চ পচ্চযা ন লব্ভন্তি. ৰিপাকপচ্চযেন চ ঝানপচ্চযেন চ সদ্ধিং একূনৰীসতি পচ্চযা লব্ভন্তি.
সোমনস্সসন্তীরণে পীতিযা সদ্ধিং একাদসচেতসিকা যুজ্জন্তি, মনোদ্ৰারাৰজ্জনচিত্তে চ ৰীরিযেন সদ্ধিং একাদসাতি ৰিঞ্ঞাণেন সদ্ধিং দ্ৰাদস নামধম্মা হোন্তি. হসিতুপ্পাদচিত্তে পন পীতিযা চ ৰীরিযেন চ সদ্ধিং দ্ৰাদস চেতসিকানি যুজ্জন্তি. ৰিঞ্ঞাণেন সদ্ধিং তেরস নামধম্মা হোন্তি. তত্থ সোমনস্সসন্তীরণে ঝানঙ্গেসু পীতিমত্তং অধিকং হোতি, পুব্বে উপেক্খাসন্তীরণদ্ৰযে ৰিয পঞ্চপচ্চযা ন লব্ভন্তি. একূনৰীসতিপচ্চযা লব্ভন্তি. মনোদ্ৰারা ৰজ্জনচিত্তে চ ৰীরিযমত্তং অধিকং হোতি, তঞ্চ ইন্দ্রিযকিচ্চ ঝান কিচ্চানিসাধেতি. অধিপতিকিচ্চঞ্চ মগ্গকিচ্চঞ্চ ন সাধেতি. কিরিয চিত্তত্তাৰিপাকপচ্চযো চ নত্থি. পুব্বে পঞ্চদ্ৰারাৰজ্জনচিত্তে ৰিয ৰিপাক পচ্চযেন সদ্ধিং ছ পচ্চযা ন লব্ভন্তি. ঝানপচ্চযেন সদ্ধিং অট্ঠরস পচ্চযা লব্ভন্তি. হসিতুপ্পাদচিত্তেপি কিরিযচিত্তত্তা ৰিপাকপচ্চযো নত্থি, জৰনচিত্তত্তা পন আসেৰনং অত্থি, ৰিপাকপচ্চযেন সদ্ধিং পঞ্চ পচ্চযা ন লব্ভন্তি. আসেৰনপচ্চযেন সদ্ধিং একূনৰীসতি পচ্চযা লব্ভন্তি.
অহেতুকচিত্তুপ্পাদেসু পচ্চযঘটনানযো নিট্ঠিতো.
অকুসলচিত্তুপ্পাদেসু পচ্চযঘটনানযো
দ্ৰাদস অকুসলচিত্তানি, দ্ৰে মোহমূলিকানি অট্ঠ লোভ মূলিকানি দ্ৰে দোসমূলিকানি. চুদ্দস পাপচেতসিকানি নাম মোহো অহিরিকং অনোত্তপ্পং উদ্ধচ্চন্তি ইদং মোহচতুক্কং নাম. লোভো দিট্ঠি মানোতি ইদং লোভতিক্কং নাম. দোসো ইস্সা মচ্ছরিযং কুক্কুচ্চন্তি ইদং দোসচতুক্কং নাম. থিনং মিদ্ধং ৰিচিকিচ্ছাতি ইদং ৰিসুং তিক্কং নাম.
তত্থ লোভো দোসো মোহোতি তযো মূলধম্মা হেতুপচ্চযা, দিট্ঠি মগ্গপচ্চযো, সেসা দসধম্মা ৰিসেসপচ্চযা ন হোন্তি.
তত্থ দ্ৰে মোহমূলিকানি নাম ৰিচিকিচ্ছাসম্পযুত্তচিত্তং উদ্ধচ্চ সম্পযুত্তচিত্তং. তত্থ ৰিচিকিচ্ছাসম্পযুত্তচিত্তে পন্নরস চেতসিকানি উপ্পজ্জন্তি সত্ত সব্বচিত্তিকানি চ ৰিতক্কো ৰিচারো ৰীরিযন্তি তীণি পকিণ্ণকানি চ পাপচেতসিকেসু মোহচতুক্কঞ্চ ৰিচিকিচ্ছা চাতি, চিত্তেন সদ্ধিং সোল়স নামধম্মা হোন্তি. ইমস্মিং চিত্তে হেতু পচ্চযোপি মগ্গপচ্চযোপি লব্ভন্তি. তত্থ মোহো হেতুপচ্চযো, ৰিতক্কো চ ৰীরিযঞ্চ মগ্গপচ্চযো, একগ্গতা পন ৰিচিকিচ্ছায দুট্ঠত্তা ইমস্মিং চিত্তে ইন্দ্রিযকিচ্চঞ্চ মগ্গকিচ্চঞ্চ ন সাধেতি, ঝানকিচ্চমত্তং সাধেতি. অধিপতি চ পচ্ছাজাতো ৰিপাকো চাতি তযো পচ্চযান লব্ভন্তি, সেসা একৰীসতিপচ্চযা লব্ভন্তি. উদ্ধচ্চসম্পযুত্তচিত্তেপি ৰিচিকিচ্ছং পহায অধিমোক্খেন সদ্ধিং পন্নরসেৰ চেতসিকানি, সোল়সেৰ নামধম্মা হোন্তি. ইমস্মিং চিত্তে একগ্গতা ইন্দ্রিয কিচ্চঞ্চ ঝানকিচ্চঞ্চ মগ্গকিচ্চঞ্চ সাধেতি, তযো পচ্চযা ন লব্ভন্তি, একৰীসতি পচ্চযা লব্ভন্তি.
অট্ঠসু লোভমূলিকচিত্তেসু পন সত্ত সব্বচিত্তিকানি চ ছ পকিণ্ণকানি চ পাপেসু মোহচতুক্কঞ্চ লোভতিক্কঞ্চ থিনমিদ্ধঞ্চাতি দ্ৰাৰীসতি চেতসিকানি উপ্পজ্জন্তি. তেসু লোভো চ মোহোচাতি দ্ৰে মূলানি হেতুপচ্চযো. ছন্দো চ চিত্তঞ্চ ৰীরিযঞ্চাতি তযো অধিপতিজাতিকা কদাচি অধিপতিকিচ্চং সাধেন্তি, আরম্মণাধিপতিপি এত্থ লব্ভতি. চেতনা কম্মপচ্চযো. তযো আহারা আহারপচ্চযো. চিত্তঞ্চ ৰেদনা চ একগ্গতা চ জীৰিতঞ্চ ৰীরিযঞ্চাতি পঞ্চ ইন্দ্রিযধম্মা ইন্দ্রিযপচ্চযো. ৰিতক্কো চ ৰিচারো চ পীতি চ ৰেদনা চ একগ্গতাচাতি পঞ্চ ঝানঙ্গানি ঝানপচ্চযো. ৰিতক্কো চ একগ্গতা চ দিট্ঠি চ ৰীরিযঞ্চাতি চত্তারি মগ্গঙ্গানি মগ্গপচ্চযো. পচ্ছাজাতো চ ৰিপাকো চাতি দ্ৰে পচ্চযা ন লব্ভন্তি. সেসা দ্ৰাৰীসতি পচ্চযা লব্ভন্তি.
দ্ৰীসু দোসমূলিকচিত্তেসু পীতিঞ্চ লোভতিক্কঞ্চ পহায দোসচতুক্কেন সদ্ধিং দ্ৰাৰীসতি এৰ চেতসিকানি, দোসো চ মোহো চ দ্ৰে মূলানি, তযো অধিপতি জাতিকা, তযো আহারা, পঞ্চ ইন্দ্রিযানি, চত্তারি ঝানঙ্গানি, তীণি মগ্গঙ্গানি. এত্থাপি দ্ৰে পচ্চযা ন লব্ভন্তি, দ্ৰাৰীসতি পচ্চযা লব্ভন্তি.
অকুসলচিত্তুপ্পাদেসু পচ্চযঘটনানযো নিট্ঠিতো.
চিত্তুপ্পাদেসু পচ্চযঘটনানযো
একনৰুতি সোভণচিত্তানি নাম, চতুৰীসতি কাম সোভণচিত্তানি পন্নরস রূপচিত্তানি দ্ৰাদস অরূপচিত্তানি চত্তালীস লোকুত্তরচিত্তানি. তত্থ চতুৰীসতি কামসোভণ চিত্তানি নাম অট্ঠ কামকুসলচিত্তানি অট্ঠ কামসোভণৰিপাক চিত্তানি অট্ঠ কামসোভণকিরিযচিত্তানি.
পঞ্চ ৰীসতি কল্যাণচেতসিকানি নাম, অলোভো অদোসো অমোহোচেতি তীণি কল্যাণমূলিকানি চ সদ্ধা চ সতি চ হিরী চ ওত্তপ্পঞ্চ তত্রমজ্ঝত্ততা চ কাযপস্সদ্ধি চ চিত্ত পস্সদ্ধি চ কাযলহুতা চ চিত্তলহুতা চ কাযমুদুতা চ চিত্ত মুদুতা চ কাযকম্মঞ্ঞতা চ চিত্ত কম্মঞ্ঞতা চ কাযপাগুঞ্ঞতা চ চিত্তপাগুঞ্ঞতা চ কাযুজুকতা চ চিত্তুজুকতা চ সম্মাৰাচা সম্মাকম্মন্তো সম্মাআজীৰোতি তিস্সো ৰিরতিযো চ করুণা মুদিতাতি দ্ৰে অপ্পমঞ্ঞাযো চ.
তত্থ তীণি কল্যাণমূলানি হেতুপচ্চযো, অমোহো পন অধিপতিপচ্চযে ৰীমংসাধিপতিনাম, ইন্দ্রিযপচ্চযে পঞ্ঞিন্দ্রিযং নাম, মগ্গপচ্চযে সম্মাদিট্ঠি নাম. সদ্ধা ইন্দ্রিযপচ্চযে সদ্ধিন্দ্রিযং নাম. সতি ইন্দ্রিযপচ্চযে সতিন্দ্রিযং নাম, মগ্গপচ্চযে সম্মাসতি নাম. তিস্সো ৰিরতিযো মগ্গপচ্চযো, সেসা সত্তরস ধম্মা ৰিসেসপচ্চযা ন হোন্তি.
অট্ঠসু কামকুসলচিত্তেসু অট্ঠতিংস চেতসিকানি সঙ্গয্হন্তি, সত্ত সব্বচিত্তিকানি ছ পকিণ্ণকানি পঞ্চৰীসতি কল্যাণানি. তেসু চ পীতি চতূসু সোমনস্সিকেসু এৰ, অমোহো চতূসু ঞাণসম্পযুত্তেসু এৰ, তিস্সো ৰিরতিযো সিক্খাপদসীলপূরণ কালে এৰ, দ্ৰে অপ্পমঞ্ঞাযো সত্তেসু কারুঞ্ঞমোদনাকারেসু এৰাতি. ইমেসুপি অট্ঠসু চিত্তেসু দ্ৰে ৰা তীণি ৰা কল্যাণমূলানি হেতুপচ্চযো, ছন্দো চ চিত্তঞ্চ ৰীরিযঞ্চ ৰীমংসাচাতি চতূসু অধিপতিজাতিকেসু একমেকোৰ কদাচি অধিপতিপচ্চযো. চেতনা কম্মপচ্চযো. তযো আহারা আহারপচ্চযো. চিত্তঞ্চ ৰেদনা চ একগ্গতা চ জীৰিতঞ্চ সদ্ধা চ সতি চ ৰীরিযঞ্চ পঞ্ঞাচাতি অট্ঠ ইন্দ্রিযানি ইন্দ্রিযপচ্চযো. ৰিতক্কো চ ৰিচারো চ পীতি চ ৰেদনা চ একগ্গতাচাতি পঞ্চঝানঙ্গানি ঝানপচ্চযো. পঞ্ঞা চ ৰিতক্কো চ তিস্সো ৰিরতিযো চ সতি চ ৰীরিযঞ্চ একগ্গতাচাতি অট্ঠ মগ্গঙ্গানি মগ্গপচ্চযো. ইমেসুপি অট্ঠসু চিত্তেসু পচ্ছাজাতো চ ৰিপাকোচাতি দ্ৰে পচ্চযা ন লব্ভন্তি, সেসা দ্ৰাৰীসতিপচ্চযা লব্ভন্তি.
অট্ঠসু কামসোভণকিরিযচিত্তেসু তিস্সো ৰিরতিযো ন লব্ভন্তি, কুসলেসু ৰিয দ্ৰে পচ্চযা ন লব্ভন্তি, দ্ৰাৰীসতি পচ্চযা লব্ভন্তি.
অট্ঠসু কামসোভণৰিপাকেসু তিস্সো ৰিরতিযো চ দ্ৰে অপ্পমঞ্ঞাযো চ ন লব্ভন্তি. অধিপতিপচ্চযো চ পচ্ছাজাতো চ আসেৰনঞ্চাতি তযো পচ্চযা ন লব্ভন্তি, একৰীসতি পচ্চযা লব্ভন্তি.
উপরি রূপারূপলোকুত্তরচিত্তেসুপি দ্ৰাৰীসতিপচ্চযতো অতিরেকং নত্থি. তস্মা চতূসু ঞাণসম্পযুত্তকামকুসল চিত্তেসু ৰিয ইমেসু পচ্চযঘটনা ৰেদিতব্বা.
এৰং সন্তে কস্মা তানি চিত্তানি কামচিত্ততো মহন্ত তরানি চ পণীততরানি চ হোন্তীতি. আসেৰনমহন্তত্তা. তানি হি চিত্তানি ভাৰনাকম্মৰিসেসেহি সিদ্ধানি হোন্তি, তস্মা তেসু আসেৰনপচ্চযো মহন্তো হোতি. আসেৰন মহন্তত্তা চ ইন্দ্রিযপচ্চযোপি ঝানপচ্চযোপি মগ্গপচ্চযোপি অঞ্ঞেপি ৰা তেসং পচ্চযা মহন্তা হোন্তি. পচ্চযানং উপরূপরি মহন্তত্তা তানি চিত্তানি উপরূপরি চ কামচিত্ততো মহন্ততরানি চ পণীততরানি চ হোন্তীতি.
চিত্তুপ্পাদেসু পচ্চযঘটনানযো নিট্ঠিতো.
রূপকলাপেসু পচ্চযঘটনানযো
রূপকলাপেসু পচ্চযঘটনানযো ৰুচ্চতে. অট্ঠৰীসতি রূপানি নাম, চত্তারি মহাভূতানি পথৰী আপো তেজো ৰাযো. পঞ্চ পসাদরূপানি চক্খু সোতং ঘানং জিৰ্হা কাযো. পঞ্চ গোচররূপানি রূপং সদ্দো গন্ধো রসো ফোট্ঠব্বং. তত্থ ফোট্ঠব্বং তিৰিধং পথৰীফোট্ঠব্বং তেজোফোট্ঠব্বং ৰাযোফোট্ঠব্বং. দ্ৰে ভাৰরূপানি ইত্থিভাৰরূপং পুম্ভাৰরূপং. একং জীৰিতরূপং, একং হদযরূপং. একং আহাররূপং. একং আকাসধাতুরূপং. দ্ৰে ৰিঞ্ঞত্তিরূপানি কাযৰিঞ্ঞত্তিরূপং ৰচীৰিঞ্ঞত্তি রূপং. তীণি ৰিকাররূপানি লহুতা মুদুতা কম্মঞ্ঞতা. চত্তারি লক্খণরূপানি উপচযো সন্ততি জরতা অনিচ্চতা.
তত্থ ছ রূপধম্মা রূপধম্মানং পচ্চযা হোন্তি চত্তারি মহাভূতানি চ জীৰিতরূপঞ্চ আহাররূপঞ্চ. তত্থ চত্তারি মহা ভূতানি অঞ্ঞমঞ্ঞস্স পঞ্চহি পচ্চযেহি পচ্চযা হোন্তি সহজাতেন চ অঞ্ঞমঞ্ঞেন চ নিস্সযেন চ অত্থিযা চ অৰিগতেনচ. সহজাতানং উপাদারূপানং অঞ্ঞমঞ্ঞৰজ্জিতেহি চতূহি পচ্চযেহি পচ্চযা হোন্তি. জীৰিতরূপং সহজাতানং কম্মজরূপানং ইন্দ্রিযপচ্চযেন পচ্চযো. আহাররূপং সহজাতানঞ্চ অসহজাতানঞ্চ সব্বেসং অজ্ঝত্তরূপধম্মানং আহারপচ্চযেন পচ্চযো.
তত্থেৰ তেরস রূপধম্মা নামধম্মানং ৰিসেসপচ্চযা হোন্তি, পঞ্চপসাদরূপানি চ সত্ত গোচররূপানি চ হদযৰত্থুরূপঞ্চ. তত্থ পঞ্চ পসাদরূপানি পঞ্চন্নং ৰিঞ্ঞাণধাতূনং মাতরো ৰিয পুত্তকানং ৰত্থুপুরেজাতেন চ ৰত্থুপুরেজাতিন্দ্রিযেন চ ৰত্থু পুরেজাতৰিপ্পযুত্তেন চ পচ্চযা হোন্তি. সত্ত গোচররূপানি পঞ্চন্নং ৰিঞ্ঞাণধাতূনং তিস্সন্নং মনোধাতূনঞ্চ পিতরো ৰিয পুত্তকানং আরম্মণপুরেজাতেন পচ্চযা হোন্তি. হদযৰত্থুরূপং দ্ৰিন্নং মনোধাতু মনোৰিঞ্ঞাণধাতূনং রুক্খো ৰিয রুক্খদেৰতানং যথারহং পটিসন্ধিক্খণে সহজাতনিস্সযেন পৰত্তিকালে ৰত্থুপুরেজাতেন চ ৰত্থুপুরেজাতৰিপ্পযুত্তেন চ পচ্চযো হোতি.
তেৰীসতি রূপকলাপা. তত্থ একায রজ্জুযা বন্ধিতানং কেসানং কেসকলাপো ৰিয তিণানং তিণকলাপো ৰিয একেন জাতিরূপেন বন্ধিতানং রূপধম্মানং কলাপো পরিপিণ্ডিরূপ কলাপো নাম.
তত্থ চত্তারি মহাভূতানি ৰণ্ণো গন্ধো রসো ওজাতি ইমে অট্ঠ ধম্মা একো সব্বমূলকলাপো নাম, সব্বমূলট্ঠকন্তি চ ৰুচ্চতি.
নৰ কম্মজরূপকলাপা, – জীৰিতনৰকং ৰত্থুদসকং কায দসকং ইত্থিভাৰদসকং পুম্ভাৰদসকং চক্খুদসকং সোতদসকং ঘানদসকং জিৰ্হাদসকং. তত্থ সব্বমূলট্ঠকমেৰজীৰিতরূপেন সহ জীৰিতনৰকং নাম. এতদেৰ কম্মজকলাপেসু মূলনৰকং হোতি. মূলনৰকমেৰ যথাক্কমং হদযৰত্থুরূপাদীহি অট্ঠরূপেহি সহ ৰত্থুদসকাদীনি অট্ঠদসকানি ভৰতি. তত্থ জীৰিতনৰকঞ্চ কাযদসকঞ্চ ভাৰদসকানিচাতি চত্তারো কলাপা সকল কাযে পৰত্তন্তি. তত্থ জীৰিতনৰকন্তি পাচকগ্গি চ কাযগ্গি চ ৰুচ্চতি. পাচকগ্গি নাম পাচকতেজো কোট্ঠাসো, সো আমাসযে পৰত্তিত্ৰা অসিতপীতখাযিতসাযিতানি পরিপাচেতি. কাযগ্গি নাম সকলকাযব্যাপকো উস্মাতেজো কোট্ঠাসো, সো সকল কাযে পৰত্তিত্ৰা পিত্তসেম্হলোহিতানি অপূতীনি ৰিপ্পসন্নানি করোতি. তেসং দ্ৰিন্নং ৰিসমৰুত্তিযা সতি সত্তা বহ্ৰাবাধা হোন্তি, সমৰুত্তিযা সতি অপ্পাবাধা. তদুভযং জীৰিতনৰকং সত্তানং আযুং সম্পাদেতি. ৰণ্ণং সম্পাদেতি. কাযদসকং সকলকাযে সুখসম্ফস্স দুক্খসম্ফস্সানি সম্পাদেতি. ভাৰ দসকানি ইত্থীনং সব্বে ইত্থাকারে সম্পাদেতি. পুরিসানং সব্বে পুরিসাকারে সম্পাদেহি. সেসানি ৰত্থুদসকাদীনি পঞ্চদসকানি পদেসদসকানি নাম. তত্থ ৰত্থুদসকং হদযকোসব্ভন্তরে পৰত্তিত্ৰা সত্তানং নানাপকারানি সুচিন্তিতদুচিন্তিতানি সম্পাদেতি. চক্খুদসকাদীনি চত্তারি দসকানি চক্খুগুল় কণ্ণবিল নাসবিল জিৰ্হাতলেসু পৰত্তিত্ৰা দস্সন সৰন ঘাযন সাযনানি সম্পাদেতি.
অট্ঠ চিত্তজরূপকলাপা, সব্বমূলট্ঠকং সদ্দনৰকং কায ৰিঞ্ঞত্তিনৰকং সদ্দৰচীৰিঞ্ঞত্তিদসকন্তি চত্তারো মূলকলাপা চ তেযেৰ লহুতা মুদুতা কম্মঞ্ঞতাসঙ্খাতেহি তীহি ৰিকার রূপেহি সহ চত্তারো সৰিকারকলাপা চ.
তত্থ সরীরধাতূনং ৰিসমপ্পৰত্তিকালে গিলানস্স মূল কলাপানি এৰ পৰত্তন্তি. তদা হি তস্স সরীররূপানি গরূনি ৰা থদ্ধানি ৰা অকম্মঞ্ঞানি ৰা হোন্তি, যথারুচি ইরিযপথংপি পৰত্তেতুং অঙ্গ পচ্চঙ্গানিপি চালেতুং ৰচনংপি কথেতুং দুক্খো হোতি. সরীরধাতূনং সমপ্পৰত্তিকালে পন অগিলানস্স গরুথদ্ধাদীনং সরীরদোসানং অভাৰতো সৰিকারা পৰত্তন্তি. তেসু চ চিত্তঙ্গৰসেন কাযঙ্গ চলনে দ্ৰে কাযৰিঞ্ঞত্তিকলাপা পৰত্তন্তি. চিত্তৰসেনেৰ মুখতো ৰচনসদ্দপ্পৰত্তিকালে দ্ৰে ৰচীৰিঞ্ঞত্তিকলাপা, চিত্তৰসেনেৰ অক্খরৰণ্ণরহিতানং হসনরোদনাদীনং অৰচনসদ্দানং মুখতো পৰত্তিকালে দ্ৰে সদ্দকলাপা, সেসকালেসু দ্ৰে আদি কলাপা পৰত্তন্তি.
চত্তারো উতুজরূপকলাপা, সব্বমূলট্ঠকং সদ্দনৰকন্তি দ্ৰে মূলকলাপা চ দ্ৰে সৰিকারকলাপা চ. তত্থ অযং কাযো যাৰজীৰং ইরিযাপথসোতং অনুগচ্ছন্তো যাপেতি, তস্মা ইরিযাপথনানত্তং পটিচ্চ ইমস্মিং কাযে খণে খণে ধাতূনং সমপ্পৰত্তিৰিসমপ্পৰত্তিযো পঞ্ঞাযন্তি. তথা উতুনানত্তং পটিচ্চ আহারনানত্তং পটিচ্চ ৰাতাতপসপ্ফস্সনানত্তং পটিচ্চ কাযঙ্গ পরিহারনানত্তং পটিচ্চ অত্তূপক্কমপরূপক্কমনানত্তং পটিচ্চ. তত্থ ৰিসমপ্পৰত্তিকালে দ্ৰে মূলকলাপা এৰ পৰত্তন্তি, সমপ্পৰত্তিকালে দ্ৰে সৰিকারা. তেসু চ দ্ৰে সদ্দকলাপা চিত্তজসদ্দতো পরম্পরসদ্দেসু চ অঞ্ঞেসু লোকে নানপ্পকারসদ্দেসু চ পৰত্তন্তি.
দ্ৰে আহারজরূপকলাপা, – সব্বমূলট্ঠকং সৰিকারন্তি. ইমে দ্ৰে কলাপা সপ্পাযেন ৰা অসপ্পাযেন ৰা আহারেন জাতানং সমরূপৰিসমরূপানং ৰসেন ৰেদিতব্বা.
আকাসধাতু চ লক্খণরূপানিচাতি পঞ্চরূপানি কলাপ মুত্তানি হোন্তি. তেসু আকাসধাতু কলাপানং অন্তরা পরিচ্ছেদ মত্তত্তা কলাপমুত্তা হোতি. লক্খণরূপানি সঙ্খতভূতানং রূপ কলাপানং সঙ্খতভাৰজাননত্থায লক্খণমত্তত্তা কলাপ মুত্তানি.
ইমে তেৰীসতি কলাপা অজ্ঝত্তসন্তানে লব্ভন্তি. বহিদ্ধা সন্তানে পন দ্ৰে উতুজমূলকলাপা এৰ লব্ভন্তি. তত্থ দ্ৰে রূপ সন্তানানি অজ্ঝত্তসন্তানঞ্চ বহিদ্ধাসন্তানঞ্চ. তত্থ অজ্ঝত্তসন্তানং নাম সত্তসন্তানং ৰুচ্চতি. বহিদ্ধাসন্তানং নাম পথৰীপব্বতনদীসমুদ্দ রুক্খতিণাদীনি ৰুচ্চতি. তত্থ অজ্ঝত্তসন্তানে অট্ঠৰীসতি রূপানি তেৰীসতি রূপকলাপানি লব্ভন্তি.
তত্থ পটিসন্ধিনামধম্মা পটিসন্ধিক্খণে কম্মজরূপকলাপানং ছধা পচ্চযা হোন্তি চতূহি মহাসহজাতেহি চ ৰিপাকেন চ ৰিপ্পযুত্তেন চ. হদযৰত্থুরূপস্স পন অঞ্ঞমঞ্ঞেন সহ সত্তধা পচ্চযা হোন্তি. তেস্ৰেৰ নামধম্মেসু হেতুধম্মা হেতুভাৰেন, চেতনা কম্মভাৰেন, আহারধম্মা আহারভাৰেন, ইন্দ্রিয ধম্মা ইন্দ্রিযভাৰেন, ঝানধম্মা ঝান ভাৰেন, মগ্গধম্মা মগ্গ ভাৰেনাতি যথারহং ছধা পচ্চযা হোন্তি. অতীতানি পন কুসলাকুসলকম্মানি একধাৰ পচ্চযা হোন্তি কম্মপচ্চযেন, পঠমভৰঙ্গাদিকা পচ্ছাজাতা পৰত্তনামধম্মা পুরেজাতানং কম্মজরূপ কলাপানং একধা পচ্চযা হোন্তি পচ্ছাজাতেন. এত্থ চ পচ্ছাজাত ৰচনেন চত্তারো পচ্ছাজাতজাতিকা পচ্চযা গহিতা হোন্তি. অতীতানি চ কম্মানি একধাৰ পচ্চযা হোন্তি. এৰং নামধম্মা কম্মজরূপকলাপানং যথারহং চুদ্দসহি পচ্চযেহি পচ্চযা হোন্তি. ইধ দসপচ্চযা ন লব্ভন্তি আরম্মণঞ্চ অধিপতি চ অনন্তরঞ্চ সমনন্তরঞ্চ উপনিস্সযো চ পুরেজাতো চ আসেৰনঞ্চ সম্পযুত্তো চ নত্থি চ ৰিগতো চ.
পৰত্তিকালে রূপজনকা নামধম্মা অত্তনা সহজাতানং চিত্তজরূপকলাপানং পঞ্চধা পচ্চযা হোন্তি চতূহি মহাসহ জাতেহি চ ৰিপ্পযুত্তেন চ. তেস্ৰেৰ নামধম্মেসু হেতুধম্মা হেতুভাৰেন, অধিপতিধম্মা অধিপতিভাৰেন, চেতনা কম্মভাৰেন, ৰিপাকধম্মা ৰিপাকভাৰেন, আহারধম্মা আহার ভাৰেন, ইন্দ্রিযধম্মা ইন্দ্রিযভাৰেন, ঝানধম্মা ঝানভাৰেন, মগ্গধম্মা মগ্গভাৰেনাতি যথারহং অট্ঠধা পচ্চযা হোন্তি. পচ্ছাজাতা সব্বে নামধম্মা পুরেজাতানং চিত্তজরূপকলাপানং একধা পচ্চযা হোন্তি পচ্ছাজাতেন. এৰং নামধম্মা চিত্তজরূপ কলাপানং যথারহং চুদ্দসহি পচ্চযেহি পচ্চযা হোন্তি. ইধপি দস পচ্চযা ন লব্ভন্তি আরম্মণঞ্চ অনন্তরঞ্চ সমনন্তরঞ্চ অঞ্ঞমঞ্ঞঞ্চ উপনিস্সযো চ পুরেজাতো চ আসেৰনঞ্চ সম্পযুত্তো চ নত্থি চ ৰিগতো চ.
পটিসন্ধিচিত্তস্স ঠিতিকালতো পট্ঠায পৰত্তিকালে সব্বেপি নামধম্মা সব্বেসং উতুজরূপকলাপানঞ্চ আহারজরূপ কলাপানঞ্চ একধা পচ্চযা হোন্তি পচ্ছাজাতৰসেন. এত্থপি পচ্ছাজাতৰচনেন চত্তারো পচ্ছাজাতজাতিকা গহিতা হোন্তি, সেসা ৰীসতি পচ্চযা ন লব্ভন্তি.
সব্বেসু পন তেৰীসতিযা রূপকলাপেসুচত্তারোমহা ভূতা অঞ্ঞমঞ্ঞস্স পঞ্চধা পচ্চযা হোন্তি চতূহি মহাসহ জাতেহি চ অঞ্ঞমঞ্ঞেন চ, সহজাতানং উপাদারূপানং চতুধা পচ্চযা হোন্তি চতূহি মহাসহজাতেহি. আহাররূপং সহজাতানঞ্চ অসহজাতানঞ্চ সব্বেসং অজ্ঝত্তরূপকলাপানং আহার পচ্চযেন পচ্চযো হোতি. নৰসু কম্মজরূপকলাপেসু জীৰিতরূপং সহজাতানমেৰ রূপানং ইন্দ্রিযপচ্চযেন পচ্চযো হোতি. এৰং অজ্ঝত্তরূপধম্মা অজ্ঝত্তরূপধম্মানং সত্তধা পচ্চযা হোন্তি. বহিদ্ধা রূপধম্মা পন বহিদ্ধাভূতানং দ্ৰিন্নং উতুজরূপকলাপানং পঞ্চধা পচ্চযা হোন্তীতি.
রূপকলাপেসু পচ্চযঘটনানযো নিট্ঠিতো.
এত্থ চ পট্ঠানসদ্দস্স অত্থো ৰত্তব্বো. পধানং ঠানন্তি পট্ঠানং. তত্থ পধানন্তি পমুখং, ঠানন্তি পচ্চযো, পমুখপচ্চযো মুখ্যপচ্চযো একন্তপচ্চযোতি ৰুত্তং হোতি. সো চ একন্ত পচ্চযো একন্তপচ্চযুপ্পন্নং পটিচ্চ ৰত্তব্বো.
দুৰিধঞ্হি পচ্চযুপ্পন্নং মুখ্যপচ্চযুপ্পন্নং নিস্সন্দপচ্চযুপ্পন্নন্তি. তত্থ মুখ্যপচ্চযুপ্পন্নং নাম মূলপচ্চযুপ্পন্নং, নিস্সন্দপচ্চযুপ্পন্নং নাম পরম্পর পচ্চযুপ্পন্নং. তত্থ মূলপচ্চযুপ্পন্নমেৰ একন্তপচ্চযুপ্পন্নং নাম. তঞ্হি অত্তনো পচ্চযে সতি একন্তেন উপ্পজ্জতিযেৰ, নো নুপ্পজ্জতি. পরম্পরপচ্চযুপ্পন্নং পন অনেকন্তপচ্চযুপ্পন্নংনাম, তঞ্হি তস্মিং পচ্চযে সতিপি উপ্পজ্জতি ৰা, ন ৰা উপ্পজ্জতি. তত্থ একন্তপচ্চযুপ্পন্নং পটিচ্চ সো পচ্চযো একন্তপচ্চযো নাম. সো এৰ ইমস্মিং মহাপকরণে ৰুত্তো. ততো এৰ অযং চতুৰীসতিপচ্চযগণো চ ইমং মহা পকরণঞ্চ পট্ঠানন্তি ৰুচ্চতি.
তত্থ একস্স পুরিসস্স ধনধঞ্ঞত্থায লোভো উপ্পজ্জতি. সো লোভৰসেন উট্ঠায অরঞ্ঞং গন্ত্ৰা একস্মিং পদেসে খেত্তানি করোতি, ৰত্থূনি করোতি, উয্যানানি করোতি. তেসু সম্পজ্জমানেসু সো পুরিসো বহূনি ধনধঞ্ঞানি লভিত্ৰা অত্তনা চ পরিভুঞ্জতি, পুত্তদারে চ পোসেতি, পুঞ্ঞানি চ করোতি, পুঞ্ঞফলানি চ আযতিং পচ্চনুভৰিস্সতি. তত্থ লোভসহ জাতানি নামরূপানি মুখ্যপচ্চযুপ্পন্নানি নাম. ততো পরং যাৰ আযতিং ভৰেসু পুঞ্ঞফলানি পচ্চনুভোতি, তাৰ উপ্পন্নানি পরম্পরফলানি তস্স লোভস্স নিস্সন্দপচ্চযুপ্পন্নানি নাম. তেসু দ্ৰীসু পচ্চযুপ্পন্নেসু মুখ্যপচ্চযুপ্পন্নমেৰ পট্ঠানে ৰুত্তং. নিস্সন্দপচ্চযুপ্পন্নং পন সুত্তন্তনযেন কথেতব্বং. তত্থ সুত্তন্তনযো নাম ইমস্মিং সতি ইদং হোতি, ইমস্স উপ্পাদা ইদং উপ্পজ্জতীতি এৰরূপো পচ্চযনযো. অপি চ লোভো দোসো মোহোতি তযো ধম্মা সকলস্স সত্তলোকস্সপি সঙ্খারলোকস্সপি ওকাস লোকস্সপি ৰিপত্তিযা মূলট্ঠেন হেতূ নাম. অলোভো অদোসো অমোহোতি তযো ধম্মা সম্পত্তিযা মূলট্ঠেন হেতূনামাতি কথেতব্বং. এস নযো সব্বেসু পট্ঠানপচ্চযেসু যথারহং ৰেদিতব্বো. এৰঞ্চ সতি লোকে সব্বা লোকপ্পৰত্তিযো ইমেসং চতুৰীসতিযা পচ্চযানং মুখ্য পচ্চযুপ্পন্নেন সদ্ধিং নিস্সন্দপচ্চযুপ্পন্না এৰ হোন্তীতি ৰেদিতব্বোতি.
এত্তাৰতা পচ্চযানং অত্থদীপনা পচ্চযানং সভাগসঙ্গহো পচ্চযানং ঘটনানযোতি তীহি কণ্ডেহি পরিচ্ছিন্না পট্ঠানুদ্দেস দীপনী নিট্ঠিতা হোতি.
ম্রম্মরট্ঠে ম্ौংজ্ৰানগরে লেডীতীঅরঞ্ঞৰিহারৰাসিনা মহা থেরেন কতাযং পচ্চযুদ্দেসদীপনী.