পকিণ্ণকথৰিৰরণং

তেসু –’মিলিদো নাম সো রাজা …পে… সাগরন্তি এথ অজ্ঝাহারসম্বধো ৰেদিতব্বো যো’পি মিলিদো রাজা ভগৰতো পরিনিব্বানতো পঞ্চৰস্সসতে অতিক্কন্তে রাজকুলে উপ্পন্নো সো রাজা মিলিদো নাম.

সাগলাযং পুরুত্তমে সাগলনামকে উত্তমনগরে রজ্জং কারেন্তো নাগসেনথেরং উপগঞ্ছি কিং ৰিযা?তি.

গঙ্গাৰ যথ সাগরন্তি আহ. যথা গঙ্গা ৰা যমুনাদীসু অঞ্ঞতরা ৰা সাগরং উপগঞ্ছি তথা উপগঞ্ছি’তি অথো. ৰ-সদ্দো |ও০.০৩৭০| ৰেথ সমুচ্চযথো. গঙ্গা ৰা’তি ৰত্তব্বে আকারস্স রস্সত্তং কৰা গঙ্গাৰ ইতি ৰুত্তং. উপ্পলংৰ যথোদকে’তি এথ ৰুত্তসমুচ্চযথো ৰাসদ্দো ৰিয.

আসজ্জ রাজা …পে… ৰিদাল়নে’তি এথ যথাৰুত্তসম্বধো ৰেদিতব্বো. সো চ সুৰিঞেঞয্যো’ৰ. পদন্তি উপসগ্গ নিপাতনামআখ্যাতপদৰসেন চতুব্বিধং. তেসু নামপদং সামঞ্ঞগুণ-কিত্তিম-ওপপাতিক-নাম ৰসেন চতুব্বিধং. তথ পঠমকপ্পিকমহাজনেন সম্মন্তিৰা ঠপিতত্তা মহাসম্মতো’তি রঞ্ঞো নামং সামঞঞনামং নাম. ধম্মকথিকো পংসুকুলিকো ৰিনযধরো তেপিটকো সদ্ধো পসন্নো’তি এৰরূপং গুণতো আগতং নামং গুণনামং নাম. যম্পন জাতস্স কুমারস্স নামগহণদিৰসে দক্খিণেয্যানং সক্কারং কৰা সমীপে ঠিতা ঞাতকা কপ্পেৰা’অযং অমুকো নামা’তি নামং করোন্তি ইদং কিত্তিম নামং নাম. যা পন পুরিমপঞ্ঞত্তি পচ্ছিমপঞ্ঞত্তিযং পততি, পুরিমৰোহারো পচ্ছিমৰোহারে সেয্যথিদং পুরিমকপ্পে’পি চদো চদোযেৰ নাম এতরহি’পি চদো চদোযেৰ নাম, অতীতে সূরিযো সমুদ্দো পথৰী পব্বতোযেৰ নাম. এতরহি’পি পব্বতো পব্বতোযেৰ নামাতি ইদং ওপপাতিকনামং নাম, ইদং নামচতুক্কং অভিধম্মপরিযাযেন ৰুত্তং. সদ্দসথে পন নামনাম-সব্বনাম-সমাসনাম-তদ্ধিতনাম-কিতনামৰসেন পঞ্চৰিধং ৰুত্তং. তং সব্বং ইধ যথারহং ৰেদিতব্বং. পদথো পন আসজ্জা’তি পৰা. ঠানাঠানগতে’তি কারণাকারণগতে.

পুথূ’তি নানপ্পকারে.

সুত্তজালসমথিতা’তি সুত্তন্তপিটকসঙ্খাতসুত্তসমূহেন সমথিতা পথিতা, সুত্তং আহরিৰা সুত্তথৰিসোধনৰসেন সুত্তজালসোধকা

নযেহি চাতি অভিধম্মৰিনযাদীহি নযেহি যুত্তীহি ৰা.

পণিধাযা চাতি অভিধম্মৰিনযাদীহি নযেহি যুত্তীহি ৰা.

পণিধাযাতি অত্তনো ঞাণং ঠপেন্তো.

ভাসযিৰান মানসন্তি অত্তনো চিত্তং অতিসযেন পুনপ্পুনং পৰত্তাপনৰসেন হাসেৰা

কঙ্খাঠানৰিদাল়নে’তি কঙ্খায ৰিচিকিচ্ছায ৰস্সা কারণভূতানং অৰিজ্জাদিকিলেসানং ধম্মানং ৰিদাল়নকারণে.

অযং পদথো নাম.

ৰিগ্গহো |ও০.০৩৭১| পন এৰং ৰেদিতব্বো?

যোনকসঙ্খাতানং মিলানং ইদো

মিলিদো.

সোতং পতিতানং জনানং সংসীদনং রাতি আদদাতী’তি

সাগরো, তং সাগরং.

অভিধম্মৰিনযেসু অনুপৰিসনথেন ওগাল়্হা

অভিধম্মৰিনযোগাল়্হা.

সুত্তজালস্স সমথিতা

সুত্তজালসমথিতা.

কঙ্খা চ কঙ্খাঠানঞ্চ কঙ্খাঠানানি কঙ্খাঠানানং ৰিদাল়নং

কঙ্খাঠানৰিদাল়নং.

অযং ৰিগ্গহো.

ইমা পঞ্চ গাথা কেন কতা?তি চোদনা ভদন্তবুদ্ধঘোসাচরিযেন কতা’তি পরিহারো. ন কেৰলং পঞচ গাথা’ৰ, থেররাজৰচনে’পি অঞ্ঞং পুব্বাপরৰচনম্পি তেন ৰুত্তং.

তেসু সম্বধনযে–

‘একখ্যাতো পদচ্চযো সিযা ৰাক্যং সকারকো’তি চ

‘যেন যস্স হি সম্বধো দূরট্ঠম্পি চ তস্স তং,

অথতো অসমানানং আসন্নত্তং অকারণংন্তি চ;

‘নানত্তা সতি যা নানা-ক্রিযা হোতি যথারহং,

একক্রিযায ছন্নন্তু নথি কারকতা সদা’;

‘ৰোহারৰিসযো সদ্দো’নেকথপরমথতো,

বুদ্ধিৰিকপ্পতো চথো তস্সথো’তি পৰুচ্চতি;

তীণী’পি লক্খণানি সল্লক্খেৰা যথা অথো চ সভাৰো চ লব্ভতি, তথা সদ্দপ্পযোগো কাতব্বো. সদ্দপ্পযোগেন হি অত্থসভাৰা অনুৰত্তিতব্বা, ন অত্থসভাৰেহি সদ্দপ্পযোগো অপি চ আচরিযা নানারট্ঠেসু ঠিতা অত্তনো অত্তনো রট্ঠৰোহারানুরূপেন |ও০.০৩৭২| সদ্দপ্পযোগস্স অথং ৰদন্তি. ইধ অম্হাকং বিঙ্গরট্ঠে সিলিট্ঠৰোহারানুরূপেন সদ্দপ্পযোগস্স অথো ৰত্তব্বো. যথা ৰচনং সিলিট্ঠং হোতি কুলপুত্তানঞ্চ হদযং পৰিসতি তথা ৰত্তব্বো কথং? যদি পঠমা কত্তা হোতি, দুতিযা কম্মং সৰিসেসনং পঠমন্তকত্তং ৰৰা ক্রিযাপদং ৰত্তব্বং. ক্রিযাপদং ৰৰা সৰিসেসনং দুতিযন্তকম্মং ৰত্তব্বং. যদি সৰিসেসনং পঠমন্তপদং কম্মং হোতি তং তস্স ৰিসেসনঞ্চ ৰৰা ততিযন্তকত্তা ৰত্তব্বো. তং ৰৰা ক্রিযাপদং ৰত্তব্বন্তি.

পদথো পন –

‘অথপ্পকারণা লিঙ্গা ওজঞ্ঞা (?) দেসকালতো;

সদ্দথা ৰিভজীযন্তি; ন সদ্দাযেৰ কেৰলা’তি চ;

‘পরভাৰপথাপেক্খং স-অমাদি তু কারকং,

পচ্চযস্স সধাতুস্স অথভুতন্তু সাধনন্তি চ;

‘ধাতু সদ্দো ক্রিযাৰাচী পচ্চযো সাধনৰাচকো,

অথস্স ৰাচকং লিঙ্গং ৰিভত্তি অথজোতকা;’

তি চ লক্খণানি সল্লক্খেৰা একেকপদস্স অথৰিগ্গহো ৰত্তব্বো.

পদ ৰিগ্গহো পন-

‘ধাৰথো হি সিযা হেতু - পচ্চযথো সিযা ফলং,

দ্ৰিন্নং জাননথঞ্চ ইতি সদ্দো পযুজ্জতে;

সব্বৰাক্যে ক্রিযাসদ্দো ইতিসদ্দো চ হোতি হি;

ক্রিযাব্যুপ্পত্তি নিমিত্তং ইতিসদ্দেন দীপিতন্তি,

আদীনি লক্খণানি সল্লক্খেৰা ৰত্তব্বো;

অযং অম্হেহি ৰুত্তো সদ্দপ্পযোগঅথপ্পযোগো যোজনানং নযো সব্বথ উপকারো কুলপুত্তেহি উগ্গহেতব্বো সল্লক্খেতব্বোযেৰ.

ইতো পরং যং অথতো চ রূপতো চ অপাকটং, তংযেৰ ৰণ্ণযিস্সাম.

সুৰিভত্ত-ৰীথি-চচ্চর-চতুক্ক-সিঙ্ঘাটকন্নি সুৰিভত্তা রথিকাসঙ্খাতা ৰীথি চচ্চরসঙ্খাতা চতুক্কা মগ্গসধিসঙ্খাতা সিঙ্ঘাটকা |ও০.০৩৭৩| এথাতি সুৰিৰিভত্তৰীথিচচ্চরচতুক্কসিঙ্ঘাটং. ৰুত্তঞ্হেতং অভিধানপ্পদীপিকাযং;

‘‘রচ্ছা চ ৰিসিখা ৰুত্তা রটিকা ৰীথি চাপ্যথ

ৰ্যুহো রচ্ছা অনিব্বিদ্ধা নিব্বিদ্ধা তু পথদ্ধি চ,

চতুক্কং চচ্চরে মগ্গ-সধি-সিঙ্ঘাটকম্ভৰে’’তি;

কাসিক-কোটুম্বরকাদি - নানাৰিধৰথাপণসম্পন্নন্তি এথ মহগ্ঘৰথং কাসিকং কাসিকরট্ঠে ৰা উপ্পন্নং কাসিকং. কোটুম্বরদেসে জাতং ৰথং কোটুম্বরং. আদিসদ্দেন খোমং কপ্পাসিকং কোসেয্যং কম্বলং সাণং ভঙ্গন্তি. ধৰলৰথানি চ খোমস্স অনুলোমভুতং দুকুলং কোসেয্যস্স অনুলোমভুতানি পত্তুন্নপট্ট-সোমার-চীনজ ৰথানি চ সঙ্গণ্হাতি. ৰুত্তঞ্হেতং খুদ্দকসিক্খাগথে?

দুকূলঞ্চেৰ পত্তুন্ন - পত্তং সোমারচীনজং ইদ্ধিজং দেৰদিন্নঞ্চ তস্স তস্সানুলোমকন্তি.

তস্স টীকাযঞ্চ’ৰাকমযত্তা দুকুলা সাণস্স অনুলোমকেহি কতসুত্তমযত্তা পত্তুণ্ণপট্ট-সোমারচীনৰথানি কোসেয্যস্স অনুলোমানি ইদ্ধিজদেৰদিন্নৰথানি ছন্নং ৰথানং অনুলোমানি তেসং অঞ্ঞতরমযত্তা’তি ৰুত্তং.

তথ মিলিদপঞ্হো লক্খণপঞ্হো ৰিমতিচ্ছেদনপঞ্হো’তি দুৰিধো’তি এথ ধম্মানং লক্খণপুচ্ছনৰসেন পৰত্তো পঞ্হো লক্খণপঞেহা.ধম্মানং লক্খণপঞ্হো’তি কথচি লিখিতং. ঠানুপ্পন্তিকপটিহানো’তি তস্মিং তস্মিং গম্ভীরথৰিচারণকালে কত্তব্বকিচ্চসঙ্খাতে ঠানে উপ্পত্তি উপ্পজ্জনং ঠানুপ্পত্তি সা অস্স অথিতি ঠানুপ্পত্তিকং. আরম্মণে পটিভাতীতি পটিভানং, ঞাণং. ঠানুপ্পত্তিকং পটিভানং যস্স সো ঠানুপ্পত্তিকপটিভানো.

পটিবলো অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নানন্তি এথ অথানং জানিতুন্তি পাঠসেসো কাতব্বো সোযেৰ ৰা পাঠো. তথ অহং অতীতভৰে দিন্নদানো রক্খিতসীলো ভাৰিতভাৰনো কতকল্যাণো ইদানি ঞাণসম্পন্নো ধনৰা যসৰা’তি অতীতথং জানিতুং পটিবলো ইদানি মযা দানাদি পুঞ্ঞং কত্তব্বং সম্পত্তি |ও০.০৩৭৪| ভৰতো. সম্পত্তি ভৰে উপ্পজ্জিৰা সুখী হুৰা পরিনিব্বাযিস্সামী’তি. এৰং পচ্চুপ্পন্নঅনাগতথে জানিতুং পটিবলো নাম.

সমন্তযোগৰিধানকিরিযানং করণকালে’তি যুঞ্জিতব্বো যোগো. সমন্ততো সব্বতো সব্বকালে যোগো সব্বকালেসু সব্বকত্তব্বকম্মানং ৰিদহনং ৰিধানং নাম. ইদঞ্চিদঞ্চ করিস্সামি, ইমস্মিং কতে ইদং ভৰিস্সতী’তি পুব্বভাগে উপাযেন কত্তব্বৰিধানং কিরিযা নাম করণকালেযেৰ লব্ভতি. পুব্বভাগে চ করণকালে চ নিসম্মকারীতি অধিপ্পাযো.

সেয্যথীদন্তি যানি সথানি তেন উগ্গহিতানি তানি সেয্যথিদং ৰিভজিস্সামীতি অথো অনেকথতো মহনিদানসুত্তৰণ্ণনাযঞ্চ এৰমেৰথো ৰুত্তো’ সেয্যথিদং কতমানী’তি কেচি ৰদন্তি. তং’কতমে পঞ্চুপাদানক্খধা? সেয্যথিদং? রূপূপাদানক্খধো’তিআদিনা নযেন সমেতি. তেসু চ একূনৰীসতিসথেসু.

সুতীতি এথ সুয্যতে ধম্মো এতাযাতি সুতি, ৰেদো.

সম্মুতীতি সদ্দগন্থো. সেসা সঙ্খ্যাদযোপি চ কত্তুযোনকত্তা বাহির সথেসু যদি দিস্সন্তি তে সুগহেতব্বা যেৰাতি.

ভত্তৰিস্সগ্গকরণথাযাতি ভত্তকিচ্চকরণথায.

সকিং এৰং চক্খুং উদপাদীতি অতীতভৰে তীসু ৰেদেসু পরিচযসতিঞাণবলেন সকিমেৰ একুগ্গহণৰারমেৰ চক্খু ৰেদুগ্গহঞাণচক্খু উদপাদি. বহুতরং অৰচাপেৰা একৰারমেৰ ৰদাপেৰা ধারেতুং অসক্কোন্তস্স ঞাণচক্খু উদপাদীতি অধিপ্পাযো.

আচরিযস্স অনুযোগং দৰা’তি’আচরিয, তুম্হেহি যং যং ইচ্ছথ, তং তং মং পুচ্ছথ, অহং ৰিস্সজেস্সামি. ব্যাকাতুং অসক্কোন্তস্স মে আচিক্খথা’তি আচরিযস্স অত্তনো অনুযোগং অনুযুঞ্জনং চোদনং দৰা. একচ্চো হি অনুযোগং দাতুং সক্কোতি ব্যাকাতুং পন ন সক্কোতি. নাগসেনদারকো পন তদুভযম্পি কাতুং সক্কোতিযেৰ.

ধম্মচক্খুং উদপাদীতি’যং কিঞ্চি সমুদযধম্মং সব্বং তং নিরোধধম্মন্তিধম্মচক্খু সোতাপত্তিমগ্গঞাণং নিব্বানারম্মণং হুৰা এৰং উপ্পজ্জনাকারেন উদপাদিযং কিঞ্চি সঙ্খতং ধম্মজাতং সমুদযধম্মং উপ্পজ্জনসভাৰং সব্বং তং নিরোধধম্মং, সব্বং তং ধম্মজাতং নিরুজ্ঝনসভাৰং অনিচ্চং খযৰযধম্মন্তি উদপাদি. |ও০.০৩৭৫| কস্মা নিব্বানারম্মণংযেৰ মগ্গঞাণমেৰ উদপাদী?তি. তপ্পটিচ্ছাদকমোহধকারং ৰিদ্ধংসেৰা উপ্পন্নত্তা.

(দোসিনা) দোসিতাতি ৰত্তব্বে তকারস্স তকারং কৰা দোসিনা’তি ৰুত্তং.

রথং আরুয্হা’তি এথ সামিকং রমযতীতি রথো’তি ৰিগ্গহো কাতব্বো.

রাজরথো নাম সব্বরতনৰিচিত্তো ইচ্ছিতব্বো.

(ৰযহং) ৰহন্তী এতেনাতি ৰযহং উপরিমণ্ডপসদিসপদরচ্ছন্নসব্বমালাগুণ্ঠিমং ৰা ছাদেৰাতি অট্ঠকথাযং ৰুত্তনযেন কতসকটং ৰয্হং নাম.

সদমানিকা’তি উভোসু পস্সেসু সুৰণ্ণরজতাদিমযা গোপানসিযো দৰা গরুল়পক্খকনযেন সদমানিকা’তি অট্ঠকথাযং ৰুত্তনযেন কতো যানৰিসেসো ৰয্হাদিদ্ৰযং চেকথায ইধানীতং

তিথকরো’তি’উগ্গহো সৰণং পুচ্ছা কথনং ধারণং ইতি পঞ্চধম্মৰসেনেৰ তিথৰাসো পৰুচ্চতী’তি এৰং ৰুত্তে তিথৰাসে পতিট্ঠায পরে চ পতিট্ঠাপেৰা পিটকত্তযতিথছেককরণেন ধম্মতিথঙ্করো.

নিপুণো’তি বধাদীসু উপজাননসমথো.

ৰিসারদো’তি পরিসাসু ভযরহিতো.

সামযিকো’তি দেসজভাসাসঙ্খাতসমযকুসলো সকসমযসমযন্তরচ্ছেকঞাণৰন্তো.

পটিভাণো’তি কল্যাণৰাক্য সঙ্খ্যাতপটিভাণৰন্তো.

মেধাৰীতি ধম্মোজপঞ্ঞায মেধাৰী. ধম্মোজপঞ্ঞা নায ঞানগতো পণ্ডিতো’কিং সুতং কিং ৰা সুণামি, কিং কুসলং গৰেসিন্তি’ যায ৰিচারেতি সা ধম্মোজপঞ্ঞা নাম.

আযস্মাপি খো নাগসেনো পটিসম্মোদি…পে… আরাধেসিতি যেনেৰ সম্মোদনিযৰচনেন থেরো রঞেঞা মিলিদস্স চিত্তং আরাধেসি তোসেসি তেনেৰ সম্মোদনীযৰচনেন রঞ্ঞা সদ্ধিং পটিসম্মোদীতি যোজনা.

ঞাযামীতি ঞাতো পাকটো হোমি.

অপি |ও০.০৩৭৬| চ খো মহারাজ …পে… নাগসেনো’তি যং ইদংনাগসেনো’তি নামং এসা সঙ্খা সমঞ্ঞা পঞ্ঞত্তি ৰোহারো নামমত্তং হোতীতি যোজনা.

(সঙ্খা) এথ চ সঙ্খাযতীতি সঙ্খা. সঙ্কথিযতীতি অথো কিন্তি সঙ্কথিযতি? পরস্সাতি অত্তা’তি ভৰো’তি পোসো’তি পুগ্গলো’তি নরো’তি মাণৰো’তি তিস্সো’তি দত্তো’তি মঞ্চপীঠং ভিসিবিম্বো হনন্তি ৰিহারো পরিৰেণং দ্ৰারং ৰাতপানন্তি. এৰং অনেকেহি আকারেহি সঙ্কথীযতিতি সঙ্খা.

সমঞ্ঞা সম্মা ঞাযতীতি কিন্তি ঞাযতী?তি. অহন্তি মমন্তি…পে… দ্ৰারং ৰাতপানন্তি সম্মা ঞাযতীতি সমঞ্ঞা.

(পঞ্ঞত্তি) পঞ্ঞাপীযতীতি পঞ্ঞত্তি.

(ৰোহারো). কিন্তি পঞ্ঞাপীযতীতি…পে… ৰোহরীযতীতি ৰোহারো. কিন্নি ৰোহরীযতিতি. অহন্তি মমন্তি…পে… দ্ৰারং ৰাতপাতন্তি ৰোহরীযতীতি ৰোহারো. ইমেহি চতুহি সঙ্খাআদীহি পদেহী নামপঞ্ঞত্তিযেৰ অধিপ্পেতা নামমত্তন্তি দস্সনতো.

সচে ৰং মহারাজ পণ্ডিতৰাদা সল্লপিস্সসীতি ৰং সচে মযা সদ্ধিং পণ্ডিতানং সল্লাপেন.

আৰেঠনম্পি কযিরতি নিব্বেঠনম্পি কযিরতী’তি পঞ্হপূচ্ছনৰসেন ৰেঠনং পণ্ডিতেহি কযিরতি পঞ্হৰিস্সজ্জনৰসেন ৰেঠনং পণ্ডিতেহি কযিরতি পঞ্হৰিস্সজ্জনৰসেন নিব্বেঠনম্পি কযিরতি.

নিগ্গহো’পি কযিরতী’তি নাগসেনথেরো মুসাভণতীতিআদিনা নিগ্গহনযেন অঞ্ঞপণ্ডিতানং নিগ্গহণৰচনং অঞ্ঞপণ্ডিতেহি কযিরতি. অপি চ কথাৰথুপ্পকরণে আগতো সব্বনিগ্গহো নিগ্গহোযেৰ.

পটিক্কমম্পী’তি ৰং মহারাজ’রাজা মিলিদো জম্বুদীপে অগ্গরাজা কস্মা মুসা ভণসী’তিআদিনা পটিক্কমম্পি কযিরতি.

ৰিসেসো ‘পীতি’সম্পন্নং মুনিনো চিত্তং, ‘কম্মনা ব্যত্তত্তেন চ ৰিজ্জাচরণসম্পন্নং ধম্মগতানং পসংসতী’তিআদিনা গুণপসংসনসঙ্খাত ৰিসেসো. ইধ পন কল্লো’সি ভন্তে’তিআদি পটিগ্গহণৰিসেসো’তি’সম্পন্নং মুনিনো চিত্তং…পে… ধম্মগতানং অনুমোদসী’তিআদিনা গুণপসংসনসঙ্খাতো পটিগ্গহণৰিসেসো. ইধ পন সাধু খো ৰং মহারাজ রথং জানাসী’তিআদি. একং |ও০.০৩৭৭| ৰথুং পটিজানন্তীতি কল্যাণমণিআদিকং অঞ্ঞতরং একং ৰথুং কল্যাণং ৰা অথি নথিতি পটিজানন্তি পঠমদিৰসে তযো পঞ্হা রঞ্ঞা পুচ্ছিতা নামপঞ্ঞত্তিপঞ্হো সত্তৰস্সিকপঞ্হো ৰীমংসনপঞ্হো.

ভন্তে নাগসেন পুচ্ছিস্সামীতি …পে… কিম্পন মহারাজ তযা পুচ্ছিতন্তি ততিযো ৰীমংসনপঞ্হো ঠানুপ্পত্তিকপটিহানজাননথায ৰীমংসনৰসেন পুচ্ছিতত্তা ৰিমংসনপঞ্হো নাম. তথ’পুচ্ছিতো মে ভন্তে’তি ইদং রঞ্ঞা অত্তনা হেট্ঠা পুচ্ছিতে দ্ৰে পঞ্হে সধায ৰুত্তং.

ৰিস্সজ্জিতং মে’তি ইদম্পি থেরেন অত্তনা হেট্ঠা ৰিস্সজ্জিতে দ্ৰে পঞ্হে সধায ৰুত্তং.

নাগসেনো নাগসেনো’তি সজ্ঝাযং করোন্তো পক্কামীতি রঞ্ঞা নাগসেনথেরে বহুমানগারৰো কতো’তি দীপেতুং বুদ্ধঘোসাচরিযেন ৰুত্তং অগারৰো হি পুগ্গলো গরুট্ঠানিযং পুগ্গলং দিস্ৰাপি সুৰাপি জানিৰাপি অপস্সন্তো অসুণন্তো অজানন্তো ৰিয হোতীতি. তত্রাযং ৰচনথো? আগুং পাপং ন করোতীতি নাগো. সেন্তি সযন্তি এতেন ৰাদপচ্চথিকা জনাতি সেনো নাগো চ সো সেনো চাতি নাগসেনো সামঞ্ঞাদীসু চতুসু নামেসু ইদং কিত্তিমনামং.

সুট্ঠু থেরো অবভনুমোদীতি’সাধু সুট্ঠু’তি ৰচনেন. অন্তরামগ্গে পুচ্ছিতো অনথকালপঞ্হো.

কতমেথ নাগসেনো’তি কতমো ধম্মো এতস্মিং ৰচনে নাগসেনো নাম হোতীতি পুচ্ছি.

জীৰো’তি জীৰভুতো ৰাযো.

অস্সাসপস্সাসা নামেতে কাযসঙ্খারো’তি থেরো অভিধম্মকথং অকাসীতি ইমিনা অনন্তকাযস্স এতে অন্তো-পৰিসন-বহি-নিক্খমতৰাতা অস্সাসপস্সসা নাম করজকাযেন অভিসঙ্খরীযন্তি, তস্মা কাযসঙ্খারা চ হোন্তি, তেনেৰ জীৰেন নাগসেনো নাগসেনো’তি ইমিনা নামমত্তং গণ্হাতি ন পুগ্গলো জীৰো গহেতব্বো’তি থেরো অভিধম্মকথং অকাসি.

উপাসকত্তং পৰেদেসী’তি অত্তসন্নিয্যাতনেন সিস্সভাৰূপগমনেন পণিপাতেন সমাদানেনাতি চতুসু সরণগমনূপাযেসু সমাদানেন রতনত্তযস্স চ থেরস্স চ উপাসকভাৰং, বুদ্ধং সরণং গচ্ছামি, ধম্মং সরণং গচ্ছামি, সঙ্ঘং সরণং গচ্ছামি, তঞ্চ সরণং গচ্ছামি, উপাসকং মং ধারেহি অজ্জতগ্গে পাণুপেতং সরণং গতন্তি.

অনন্তকাযপঞ্হো চতুথো.

কিম্হি |ও০.০৩৭৮| হোতি কথাসল্লাপো’তি কিম্হি কারণে নিমিত্তভুতে কথাসল্লাপো হোতি. কিম্পযোজনো কথাসল্লাপো’তি অধিপ্পাযো ইদং রঞঞা কিমথায ৰুত্তং? অনুযোগদানথায চেৰ পুচ্ছনস্স ওকাসদাপনথায চাতি ঞাতব্বং.

অথেন মযং মহারাজ অথিকা অথেন হোতু কথাসল্লপো’তি ইমিনা থেরো রঞ্ঞো অনুযোগঞ্চেৰ ওকাসঞ্চ দেতি তথ অথেনা’তি.

’অথো পযোজনো সদ্দা’ভিধেয্য ৰুদ্ধিযং ধনে,

ৰথম্হি কারণে নাসে হিতে পচ্ছিমপব্বতে’তি;

এৰং ৰুত্তেসু অথেসু ইধ পযোজনঞ্চ হিতঞ্চ লব্ভতি. তেসু লোকিযলোকুত্তরফলং পযোজনং নাম, সাসনৰুদ্ধি ৰা. যথিচ্ছিতফলনিপ্ফাদানো হিনোতি পৰত্ততীতি হিতং. দানসীলাদিলোকিযলোকুত্তরকারণং.

কিন্তী’তি কিম্হি অসঙ্খতধাতুসঙ্খাতে নিব্বানে ফলসঙ্খাতে নিব্বানে ইদং পচ্চুপ্পন্নদুক্খং নিরুজ্ঝেয্য.

অনুপাদাপরিনিব্বানন্তি অরহত্তফলসঙ্খাতং অনুপাদাপরিনিব্বানং. নিব্বানঞ্হি দুৰিধং অপচ্চযপরিনিব্বানং অনুপাদাপরিনিব্বানন্তি. তেসু অৰিজ্জাদিপচ্চযরহিতত্তা অসঙ্খতধাতু অপচ্চয-পরিনিব্বানং নাম. কিলেসসঙ্খত-পরিনিব্বানসঙ্খাতং উপাদান রহিতত্তা অরহত্তফলং অনুপাদাপরিনিব্বানং নাম.

রাজাভিনীতা’তি রাজূহি পীল়িতা রাজভীতা ৰা.

ইণট্টা’তি ইণেন পীল়িতা.

কল্লো’সীতি ব্যাকরণ ঞাণেন ছেকো’সি, অঙ্গুত্তরটীকাযং’ ব্যাকরণে সমথো’. পটিবলো’তিপি ৰত্তুং ৰট্টতি যেৰাতি.

পব্বজ্জাপঞ্হো পঞ্চমো.

সোপাদানো’তি সকিলেসো.

পটিসদহনপঞ্হো ছট্ঠো.

যোনিসো মনসিকারেনাতি অনিচ্চং দুক্খন্তি উপাযেন পথেন সারণলক্খণেন আরম্মণপটিপাদকমনসিকারেন.

মনসিকারপঞ্হো সত্তমো.

উস্সহনলক্খণে’তি |ও০.০৩৭৯| সম্পযুত্তানং আরম্মণে সংযোজনৰসেন উস্সহনলক্খণে গণ্হনলক্খণে ৰা.

মনসিকারলক্খণপঞ্হো অট্ঠমো.

যো সীলক্খধো ৰরপাতিমোক্খিযো’তি যো পাতিমোক্খসীলসংৰরসঙ্খাতো বুদ্ধুপ্পাদেযেৰ উপ্পন্নো সীলগুণো সযং পতিট্ঠাতি ইদুযাদীনং একদসন্নং কুসলধম্মানং নিস্সযাকারেন নিস্সযপচ্চযো চেৰ বলৰকারণট্ঠেন উপনিস্সযো চ পথৰী ইৰ সত্তানং পতিট্ঠা.

সীলপতিট্ঠানলক্খণপঞ্হো নৰমো.

অঞ্ঞেসং চিত্তং ৰিমুত্তং পস্সিৰা’তি অঞ্ঞেসং অরিযানং সোতাপত্তিফলাদিকে ফলে ৰিসেসেন অধিমুত্তং পক্খদন্তং ঞাণচক্খুনা পস্সিৰা.

সদ্ধালক্খণপঞ্হো দসমো.

সব্বে কুসলা ধম্মা’তি সব্বে লোকিযকুসলধম্মা উপ্পন্না ন পরিহাযন্তি.

ৰীরিযলক্খণপঞ্হো একাদসমো.

অপিলাপনলক্খণো’তি আরম্মণে অনুপৰিসনট্ঠেন ওগাহনলক্খণো সপ্পটিভাগধম্মো’তি পটিভাগেন পচ্চথিকেন সহ ৰত্তন্তীতি সপ্পটিভাগা সুক্কো চ কণ্হপটিভাগেন সপ্পটিভাগো.

কণ্হসুক্কসপ্পটিভাগে’তি ঈদিসপাঠো যদি অথি সুদরোযেৰ.

অপিলাপেতীতি অনুপৰিসনট্ঠেন ওগাহতি.

হিতাহিতানং ধম্মানং গতিযো’তি কুসলাকুসলানং ধম্মানং ইট্ঠানিট্ঠ-ৰিপাকদানভাৰ-সংখাত-নিপ্ফত্তিযো.

সব্বথকন্তি সব্বকিচ্চে নিযুত্তং সব্বলীনুধচ্চেসু ইচ্ছিতব্বং ৰা.

সতিলক্খণপঞ্হো দ্ৰাদসমো.

তপ্পমুখা’ৰাতি রাজপ্পধানা ইৰ.

সমাধিপঞ্হো তেরসমো.

যো উপ্পজ্জতি সো এৰ সো’তি যো পথৰিফস্সাদিপরমথধম্মো উপ্পজ্জতি, সো উপ্পন্নপুব্বধম্মো এৰ.

পঞ্ঞালক্খণপঞ্হো |ও০.০৩৮০| চুদ্দসমো.

নানা-এককিচ্চকরণপঞ্হো পণ্ণরসমো.

পণ্ণরসপঞ্হৰন্তো পঠমৰগ্গো সমত্তো.

ৰং পন ভন্তে এৰং ৰুত্তে কিং ৰদেয্যাসী’তি যদা ৰং দহরো তরুণো মদো উত্তানসেয্যকো অহোসি সোযেৰ ৰং এতরহি মহন্তো’তি ইমস্মিং ৰচনে মযা চ কেনৰিধ পুচ্ছনৰসেন ৰুত্তে ৰং কিং ৰদেয্যাসীতি যোজনা.

দুতিযৰগ্গে পন ধম্মসন্ততিপঞ্হো পঠমো.

ন পটিসদহনজাননপঞ্হো দুতিযো.

সকিচ্চযন্তি অত্তনো ৰিসযোভাসনকিচ্চং.

আলিম্পনং ৰিজ্ঝাপেতুন্তি অগ্গিং নিব্বাপেতুং

পঞ্ঞানিরুজ্ঝনপঞ্হো ততিযো.

নিব্বিসং ভতকো যথা’তি যথা ভতকো ভতককম্মং কৰা লক্খং নিব্বিসং নিব্বিসন্তো লভন্তো দুক্খং জীৰিতুং নাভিনদতি মরণঞ্চ নাভিনদতি মরণকালং আগমেতি, এৰমেৰাহং কালং মরণকালং পটিকঙ্খামি আগমেমীতি অধিপ্পাযো.

পরীনিব্বানপঞ্হো চতুথো.

যদি কুসলা ন দুক্খা’তি সুখা ৰেদনা কুসলা যদি সিযা সা কুসলা ৰেদনা ন দুক্খভূতা.যদি সিযা সা কুসলা ন হোতি. কুসলং দুক্খন্তি ন উপপজ্জতী’তি কুসলং দুক্খভুতন্তি ৰচনং ন উপপজ্জতীতি ৰত্তুং ন যুজ্জতি. কুসলং দুক্খং ন. অঞ্ঞমঞ্ঞপচ্চনীকত্তা’তি রঞ্ঞো অধিপ্পাযো. সভাৰো পন এৰং ন হোতি. কুসলা হি সুখা ৰেদনা সঙ্খারদুক্খেন ৰিপরিণামদুক্খেন’পি দুক্খা. নেক্খম্মনিস্সিতদোমনস্সসঙ্খাতদুক্খা’পি অনৰজ্জট্ঠেন কুসলা সিযাতি থেরো পন মযি রাজানং অযোগুল়হিমপিণ্ডপঞ্হং পুচ্ছন্তে তং রাজা মিচ্ছা ব্যাকরিস্সতি. তস্মিং দোসং আরোপেস্সামি. রাজা তং মিচ্ছা ব্যাকরিস্সতি. তস্মিং দোসং আরোপেস্সামি. রাজা তং হরিতুং অসক্কোন্তো মং অথজপ্পনং যাচিস্সতি. অথ রাজাতং সভাৰথং সঞ্ঞাপেস্সামীতি মন্ৰা তং কিম্মঞ্ঞসি মহারাজা’তিআদিমাহ. কিন্নু |ও০.০৩৮১| খো মহারাজ উভো’পি তে দহেয্যুন্তি ইমস্মিং পুচ্ছাৰচনে থেরেন ৰুত্তে রাজা সীতুণ্হসমঞ্ঞাতা তেজোধাতু’তি সুতত্তা সীতহিমপিণ্ডস্স খরখাদনভাৰঞ্চ সধায ধাতুনং উস্সদভাৰজাননঞাণতো ৰিরুজ্ঝিৰা’আম ভন্তে উভো’পি তে দহেয্যুন্তি ৰিরুদ্ধপটিৰচনং অদাসি.

ন হি ভন্তে’তি রঞ্ঞো অৰজাননপটিক্খপনং.

অজানাহি নিগ্গহন্তি থেরৰচনং. যস্মা তে পুরিমায’আমা’তি পটিঞ্ঞায পচ্ছিমা’ন হি ভন্তে’তি পটিঞ্ঞা পচ্ছিমায চ পুরিমা ন সধিযতী. তস্মা ৰং নিগ্গহং পত্তো. ৰং নিগ্গহং দোসং অপরাধং সম্পিটিচ্ছাহী’তি অথো. ইদানি উভিন্নং তত্তাভাৰদস্সনৰসেন উভিন্নং সীতলাভাৰদস্সনৰসেন চ তং নিগ্গহং পাকটং করোন্তো যদি তত্তং দহতী’তিআদিমাহ.

তথ– ‘যদি তত্তং দহতী’তি সচে উভিন্নং তত্ততা দহতি. যদি তত্তং দহতী’তি চ ঠপনৰচনং.

ন চ তে উভো’তি দোসারোপনৰচনং.

তেন ন উপ্পজ্জতী’তি তেন তস্মিং উভিন্নং উণ্হভাৰকারণা উভো’পেতে দহন্তি’তি ৰচনং তত্তভাৰস্স দহনে ন উপপজ্জতি, ন যুজ্জতি.

যদি সীতলং দহতীতি সচে উভিন্নং সীতলভাৰো দহতি তেন ন উপপজ্জতী’তি তস্মা কারণা উভিন্নং সীতলাভাৰকারণা উভো’পি তে দহন্তি’তি ৰচনং সীতলভাৰস্স দহনেন ন উপপজ্জতী’তি ৰত্তুং ন যুজ্জতি পুন তং দোসং পাকটতরং করোন্তো থেরো কিস্স পন তে মহারাজ উভো’পি দহন্তিতিআদিমাহ.