৮. উণাদিকপ্প

ছট্ঠকণ্ড

৬২৪. , ৫৬৩. কত্তরি কিত.

কত্তুইচ্চেতস্মিং অত্থে কিত পচ্চযা হোন্তি.

কারু, কারুকো, কারকো, পাচকো, কত্তা, জনিতা, পচিতা, নেতা.

৬২৫. , ৬০৫. ভাৰকম্মেসু কিচ্চত্ত খত্থা.

ভাৰকম্মইচ্চেতেস্ৰত্থেসু কিচ্চ ত্ত খত্থইচ্চেতে পচ্চযা হোন্তি.

উপসম্পাদেতব্বং উপসম্পাদনীযং ভৰতা, সযিতব্বং ভৰতা, কত্তব্বং ভৰতা, ভোত্তব্বো ওদনো ভৰতা, অসিতব্বং ভোজনং ভৰতা, অসিতং ভৰতা, সযিতং ভৰতা, পচিতং ভৰতা, অসিতং অসনং ভৰতা, সযিতং সযনং ভৰতা, পচিতো ওদনো ভৰতা, কিঞ্চিস্সযো, ঈসস্সযো, দুস্সযো, সুস্সযো ভৰতা.

৬২৬. , ৬৩৪. কম্মনি দুতিযায ত্তো.

কম্মনি ইচ্চেতস্মিং অত্থে দুতিযাযং ৰিভত্তিযং কত্তরি ত্তপচ্চযো হোতি.

দানং দিন্নো দেৰদত্তো, সীলং রক্খিতো দেৰদত্তো, ভত্তং ভুত্তো দেৰদত্তো, গরুং উপাসিতো দেৰদত্তো.

৬২৭. , ৬৫২. খ্যাদীহি মান ম চ তো ৰা.

খি ভী সু রু হু ৰা ধূ হি লূ পী অদইচ্চেৰমাদীহি ধাতূহি মন পচ্চযো হোতি, মস্স চ তো হোতি ৰা.

খীযন্তি উপদ্দৰা এত্থাতি খেমো, ভাযিতব্বোতি ভেমো, ভাযন্তি এতস্মাতি ৰা ভেমো, রংসিযো অভিস্সৰেতীতি সোমো, রৰতি গচ্ছতীতি রোমো, হুৰতি জুহ্ৰতি এতেনাতি হোমো, পটিলোমৰসেন ৰাতি গচ্ছতীতি ৰামো, লামকৰসেন ৰাতি গচ্ছতি পৰত্ততীতি ৰা ৰামো, ধুনাতি কম্পতীতি ধূমো, সেট্ঠভাৰেন হিনোতি পৰত্ততি চিত্তং এতস্মিন্তি হেমো, লুনিতব্বোতি লোমো, মংসচম্মানি লুনাতি ছিন্দতীতি ৰা লোমো, পিযনং পেমো, পিযাযিতব্বোতি ৰা পেমো, সুখদুক্খং অদতি ভক্খতীতি অত্তা, জাতিজরামরণাদীহি অদীযতে ভক্খীযতেতি ৰা অত্তা, আতুমা.

৬২৮. , ৬৫৩. সমাদীহি থ মা.

সমু দমু দর রহ দু হি সি ভী দা যা সা ঠাভসইচ্চেৰমাদীহি ধাতূহি থ ম পচ্চযা হোন্তি.

সমেতীতি সমথো, দমতীতি দমথো, দমনং ৰা দমথো, দমিতব্বোতি ৰা দমথো, দরতীতি দরথো, জিণ্ণভাৰং রহিস্সতি গণ্হিস্সতীতি রথো, দব্বসম্ভারে রহতি গণ্হাতীতি ৰা রথো, দৰতি গচ্ছতীতি দুমো, দৰতি ৰুদ্ধি ৰিরুল়্হি গচ্ছতি পৰত্ততীতি উদ্ধং ৰা দুমো, পথৰীপব্বতাদীসু গচ্ছতি পততীতি হিমো, কম্মৰাচায বন্ধতি এত্থাতি সীমা. বন্ধিতব্বাতি ৰা সীমা. ভাযন্তি এতস্মাতি ভীমো, সত্তে অৰখণ্ডেন্তি নিৰারেন্তি এতেনাতি দামো, মূসিকাদীহি খাদীযতি অৰখণ্ডীযতীতি ৰা দামো, যাতি গচ্ছতীতি যামো, পরেসং চিত্তং গণ্হিতুং সমত্থেতীতি সামো, তিট্ঠন্তি এতেনাতি থামো, ভসতি ভস্মীকরীযতীতি ভস্মা.

৬২৯. , ৫৬৯. গহস্সু’পধস্সে ৰা.

গহইচ্চেতস্স ধাতুস্স উপধস্স অকারস্স এত্ত হোতি ৰা.

দব্বসম্ভার গণ্হাতীতি গেহং, গহং.

৬৩০. , ৬৫৪. মসুস্স সুস্স চ্ছর চ্ছেরা.

মসুইচ্চেতস্স পাটিপদিকস্স সুস্স চ্ছরচ্ছেরাদেসা হোন্তি.

মচ্ছরতীতি মচ্ছরো, এৰং মচ্ছেরো.

৬৩১. , ৬৫৫. আপুব্বচরস্স চ.

আপুব্বস্স চরইচ্চেতস্স ধাতুস্স চ্ছরিযচ্ছরচ্ছেরা দেসা হোন্তি, আপুব্বস্স চ রস্সো হোতি.

আভুসো চরিতব্বন্তি অচ্ছরিযং. এৰং অচ্ছরং, অচ্ছেরং.

চগ্গহণেন মসুস্স সুস্সাপি চ্ছরিযাদেসো হোতি, মচ্ছরিযং.

৬৩২. , ৬৫৬. অল কল সলেহি লযা.

অল কল সলইচ্চেতেহি ধাতূহি ল যপচ্চযা হোন্তি.

অলতি সমত্থেতীতি অল্লং, কলিতব্বং সঙ্খ্যাতব্বন্তি কল্লং, সলতি গচ্ছতি পৰিসতীতি সল্লং. এৰং অল্যং, কল্যং, সল্যং.

৬৩৩. , ৬৫৭. যাণ লাণা.

তেহি কল সলইচ্চেতেহি ধাতূহি যাণ লাণপচ্চযা হোন্তি.

কলিতব্বং সঙ্খ্যাতব্বন্তি কল্যাণং, গণতো পটিক্কমিত্ৰা সলন্তি এত্থাতি পটিসল্যাণং. এৰং সল্লাণো, পটিসল্লাণো.

৬৩৪. , ৬৫৮. মথিস্স থস্স লো চ.

মথইচ্চেতস্স ধাতুস্স থস্স লাদেসোহোতি. অঞ্ঞমঞ্ঞং মথতি ৰিলোল়তীতি মল্লো, মল্লং.

চগ্গহণেন লতো কো চ আগমো হোতি. মল্লকো, মল্লকং.

৬৩৫. , ৫৫৯. পেসাতিসগ্গপত্তকালেসুকিচ্চা.

পেস অতিসগ্গ পত্তকালইচ্চেতেস্ৰত্থেসু কিচ্চপচ্চযা হোন্তি.

কত্তব্বং কম্মং ভৰতা, করণীযং কিচ্চং ভৰতা, ভোত্তব্বং ভোজনং ভৰতা, ভোজনীযং ভোজনং ভৰতা, অজ্ঝযিতব্বং অজ্ঝেয্যং ভৰতা, অজ্ঝযনীযং অজ্ঝেয্যং ভৰতা.

৬৩৬. , ৬৫৯. অৰস্সকা’ধমিণেসু ণী চ.

অৰস্সক অধমিণইচ্চেতেস্ৰত্থেসু ণীপচ্চযো হোতি, কিচ্চা চ.

অৰস্সতে তাৰ – কারীসি মে কম্মং অৰস্সং হারীসি মে ভারং অৰস্সং.

অধমিণে – দাযীসি মে সতং ইণং, ধারীসি মে সহস্সং ইণং.

কিচ্চা চ – দাতব্বং মে ভৰতা সতং ইণং. ধারযিতব্বং মে ভৰতা সহস্সং ইণং, কত্তব্বং মে ভৰতা গেহং, করণীযং মে ভৰতা কিচ্চং, কারিযং মে ভৰতা সযনং.

৬৩৭. , ০. অরহসক্কাদীহি তুং.

অরহ সক্ক ভব্বইচ্চেৰমাদীহি পযোগে সতি সব্বধাতূহি তুংপচ্চযো হোতি.

অরহা ভৰং ৰত্তুং, অরহা ভৰং কত্তুং, সক্কা ভৰং হন্তুং, সক্কা ভৰং জনেতুং, জনিতুং, ভৰিতুং, সক্কা ভৰং দাতুং, সক্কা ভৰং গন্তুং, তব্বো ভৰং জনেতুং ইচ্চেৰমাদি.

৬৩৮. , ৬৬০. ৰজাদীহিপব্বজ্জাদযো নিপ্পজ্জন্তে.

ৰজইচ্চেৰমাদীহি ধাতূহি, উপসগ্গপচ্চযাদীহি চ পব্বজ্জাদযো সদ্দা নিপ্পজ্জন্তে.

পঠমমেৰ ৰজিতব্বাতি পব্বজ্জা, ইঞ্জনং এজ্জা, সমজ্জনং সমজ্জা, নিসীদনং নিসজ্জা, ৰিজাননং ৰিজ্জা ৰিসজ্জনং ৰিসজ্জা, পদনং পজ্জা, হননং ৰজ্ঝা, এসনং ইচ্ছা, অতিএসনং অতিচ্ছা, সদনং সজ্জা, সযন্তি এত্থাতি সেয্যা, সম্মা চিত্তং নিধেতি এতাযাতি সদ্ধা, চরিতব্বা চরিযা, করণং কিরিযা, রুজনং রুচ্ছা, পদনং পচ্ছা, রিঞ্চনং রিচ্ছা, তিকিচ্ছনং তিতিচ্ছা, সংকোচনং সংকুচ্ছা, মদনং মচ্ছা, লভনং লচ্ছা, রদিহব্বাতি রচ্ছা, রদনং ৰিলেখনং ৰারচ্ছা, অধো ভাগেন গচ্ছতীতি তিরচ্ছা, তিরচ্ছানো, অজনং অচ্ছা, তিতিক্খতীতি তিতিক্খা, সহ আগমনং সাগচ্ছা, দুট্ঠু ভক্খনং দোভচ্ছা, দুট্ঠু রোসনং দুরুচ্ছা, পুচ্ছনং পুচ্ছা, মুহনং মুচ্ছা, ৰসনং ৰচ্ছা, কচনং কচ্ছা, সহ কথনং সাকচ্ছা, তুদনং তুচ্ছা, ৰিসনং ৰিচ্ছা, পিসনং পিচ্ছিল্লা, সুখদুক্খং মুদতি ভক্খতীতি মচ্ছো, সত্তানং পাণং মুসেতি চজেতীতি মচ্চু, সতনং সচ্চং, উদ্ধং ধুনাতি কম্পতীতি উদ্ধচ্চং, নটনং নচ্চং, নিতনং নিচ্চং, তথনং তচ্ছং ইচ্চেৰমাদি.

৬৩৯. , ৫৮৫. ক্ৰিলোপো চ.

ক্ৰিলোপো হোতি, পুন চ নিপ্পজ্জন্তে.

ৰিৰিধেহি সীলাদিগুণেহি ভৰতীতি ৰিভূ, ৰিসেসেন ৰা ভৰতীতি ৰিভূ, সযং অত্তনা ভৰতীতি সযম্ভূ, অভিৰিত্ৰা ভৰতীতি অভিভূ, সং সুট্ঠু ধুনাতি কম্পতীতি সন্ধূ, ৰিসেসেন ভাতি দিব্বতীতি ৰিভা, নিস্সেসেন ভাতি দিব্বতীতি নিভা, পকারেন ভাতি দিব্বতীতি পভা, সহ ভাসন্তি এত্থাতি সভা, আভুসো ভাতি দিব্বতীতি আভা, ভুজেন কুটিলেন গচ্ছতীতি ভুজগো, তুরিততুরিতো গচ্ছতীতি তুরগো, সং সুট্ঠু পথৰিং খনতীতি সঙ্খো, ৰিসেসেন যমতি উপরমতীতি ৰিযো, সুট্ঠু মনতি জানাতীতি সুমো, পরি সমন্ততো তনোতি ৰিত্থারেতীতি পরিতো ইচ্চেৰমাদি.

৬৪০. , ০. সচজানং কগা ণানুবন্ধে.

সচ জানং ধাতূনমন্তানং চজানং কগাদেসা হোন্তি যথাসঙ্খ্যং ণানুবন্ধে পচ্চযে পরে.

ওকো, পাকো, সেকো, সোকো, ৰিৰেকো, চাগো, যোগো, ভোগো, রোগো, রাগো, ভাগো, ভঙ্গো, রঙ্গো, সঙ্গো.

৬৪১. , ৫৭২. নুদাদীহি যুণ্ৰূনমনাননাকাননকা সকারিতেহি চ.

নুদ সূদ জন সু লূ হু পু ভূ ঞা অ স সমুইচ্চেৰমাদীহি ধাতূহি, ফন্দ চিতি আণ ইচ্চেৰমাদীহি সকারিতেহি চ যুণ্ৰূনং পচ্চযানং অন আনন অক আননকাদেসা হোন্তি যথাসঙ্খ্যং কত্তরি, ভাৰকরণেসু চ.

কত্তরি তাৰ – পনুদতীতি পনূদনো. এৰং সূদনো, জননো, সৰণো, লৰনো, হৰনো, পৰনো, ভৰনো, ঞাণো, অসনো, সমণো.

ভাৰে চ – পনুদতে পনূদনং. এৰং সূদনং, জননং, সৰণং, লৰনং, হৰনং, পৰনং, ভৰনং, ঞাণং, অসনং, সমণং, সঞ্জাননং, কুযতে কাননং.

কারিতে চ – ফন্দাপীযতে ফন্দাপনং, চেতাপীযতে চেতাপনং, আণাপীযতে আণাপনং.

করণে – নুদন্তি অনেনাতি নূদনং, এৰং সূদনং, জননং, সৰণং, লৰণং, হৰনং, পৰনং, ভগনং, ঞাণং, অসনং, সৰণং.

পুন কত্তরি – নুদতীতি নূদকো, সূদতীতি সূদধকা, জনেতীতি জনকো, সুণোতীতি সাৰকো, লুনাতীতি লাৰকো, জুহোতীতি হাৰকো, পুনাতীতি পাৰকো, ভৰতীতি ভাৰকো, জানাতীতি জানকো, অসতীতি অসকো, উপাসতীতি উপাসকো, সমেতীতি সমকো.

কারিতে তু – ফন্দাপযতীতি ফন্দাপযকো. এৰং আণাপযকো, চেতাপযকো, সঞ্জাননকো.

৬৪২. , ৫৮৮. ই য ত ম কি এ সান’মন্তস্সরো দীঘং ক্ৰচি দু স স্স গুণং দো রং সক্খী চ.

ইয ত ম কি এ সইচ্চেতেসং সব্বনামানমন্তো সরো দীঘমাপজ্জতে, ক্ৰচি দুসইচ্চেতস্স ধাতুস্স উকারো গুণমাপজ্জতে, দকারো রকারমাপজ্জতে, ধাত্ৰন্তস্স সস্স চ স ক্খ ঈইচ্চেতে আদেসা হোন্তি যথাসম্ভৰং. এতে সদ্দা সকেন সকেন নামেন যথানুপরোধেন বুদ্ধসাসনে পচ্ছা পুন নিপ্পজ্জন্তে.

ইমমিৰ নং পস্সতীতি ঈদিসো, যমিৰ নং পস্সতীতি যাদিসো, তমিৰ নং পস্সতীতি তাদিসো, মমিৰ নং পস্সতীতি মাদিসো, কিমিৰ নং পস্সতীতি কীদিসো, এতমিৰ নং পস্সতীতি এদিসো, সমানমিৰ নং পস্সতীতি সাদিসো. ইমমিৰ নং পস্সতীতি ঈরিসো, যমিৰ নং পস্সতীতি যারিসো, তমিৰ নং পস্সতীতি তারিসো, মমিৰ নং পস্সতীতি মারিসো, কিমিৰ নং পস্সতীতি কীরিসো, এতমিৰ নং পস্সতীতি এরিসো, সমানমিৰ নং পস্সতীতি সারিসো. ইমমিৰ নং পস্সতীতি ঈদিক্খো, যমিৰ নং পস্সতীতি যাদিক্খো, তমিৰ নং পস্সতীতি তাদিক্খো, এৰং মাদিক্খো, কীদিক্খো, এদিক্খো, সাদিক্খো. ঈদী, যাদী, তাদী, মাদী, কীদী, এদী, সাদী.

চগ্গহণেন তেসমেৰ সদ্দানং ইযইচ্চেৰমাদীনমন্তো চ সরো ক্ৰচি দীঘত্থমাহু. ঈদিক্খো, যাদিক্খো, তাদিক্খো, মাদিক্খো, কীদিক্খো, এদিক্খো, সাদিক্খো. ইদিসো, সদিসো, সরিসো, সরিক্খো.

৬৪৩. , ৬৩৫. ভ্যাদীহি মতি বুধি পূজাদীহি চ ত্তো.

ভীইচ্চেৰমাদীহি ধাতূহি, মতি. বুধি পূজাদিতো চ ত্ত পচ্চযো হোতি.

ভাযিতব্বোতি ভীতো, সুপিতব্বোতি সুত্তো, মিজ্জিতব্বো সিনেহেতব্বোতি মিত্তো, সম্মন্নিতব্বোতি সম্মতো, সং সুট্ঠু মানিতব্বো পূজেতব্বোতি সম্মতো, সম্মানীযিত্থাতি সম্মতো, সংকপ্পীযতেতি সঙ্কপ্পিতো, সংকপ্পীযিত্থাতি সঙ্কপ্পিতো, সম্পাদীযতেতি সম্পাদিতো, সম্পাদীযিত্থাতি সম্পাদিতো, অৰধারীযতেতি অৰধারিতো, অৰধারীযিত্থাতি অৰধারিতো, বুজ্ঝিতব্বো ঞাতব্বোতি বুদ্ধো, অজ্ঝযিতব্বোতি ইতো, এতব্বো গন্তব্বোতি ইতো, ৰিদিতব্বো ঞাতব্বোতি ৰিদিতো, তক্কীযতেতি তক্কিতো, পূজীযতেতি পূজিতো, পূজীযিত্থাতি পূজিতো, অপচাযিতব্বোতি অপচাযিতো, মানিতব্বো পূজেতব্বোতি মানিতো, অপচীযতেতি অপচিতো, ৰন্দীযতেতি ৰন্দিতো, ৰন্দীযিত্থাতি ৰন্দিতো, সক্করীযতেতি সক্কারিতো, সক্করীযিত্থাতি সক্কারিতো.

৬৪৪. , ৬৬১. ৰেপু সী দৰ ৰমু কু দা ভূ হ্ৰাদীহি থু ত্তিম ণিমা নিব্বত্তে.

ৰেপু সী দৰ ৰমু কু দা ভূ হুইচ্চেৰমাদীহি ধাতূহি যথাসম্ভৰং থু ত্তিম ণিমপচ্চযা হোন্তি নিব্বত্তত্থে.

ৰেপনং ৰেপো, তেন নিব্বত্তো ৰেপথু, সযনং সযো, তেন নিব্বত্তো সযথু, দৰনং দৰো, তেন নিব্বত্তো দৰথু. ৰমনং ৰমো, তেন নিব্বত্তো ৰমথু. কুত্তি করণং, তেন নিব্বত্তং কুত্তিমং. দাতি দানং, তেন নিব্বত্তং দত্তিমং. ভূতি ভৰনং, তেন নিব্বত্তং ভোত্তিমং. অৰহুতি অৰহনং, তেন নিব্বত্তং ওহাৰিমং.

৬৪৫. , ৬৬২. অক্কোসে নম্হানি.

অক্কোসইচ্চেতস্মিং অত্থে নম্হি পটিসেধযুত্তে আনিপচ্চযো হোতি ধাতূহি.

ন গমিতব্বং অগমানি তে জম্ম দেসং, ন কত্তব্বং অকরাণি তে জম্ম কম্মং.

নম্হীতি কিমত্থং? ৰিপত্তি তে জম্ম, ৰিকতি তে জম্ম.

অক্কোসেতি কিমত্থং? ন গন্তব্বা অগতি তে.

৬৪৬. , ৪১৯. একাদিতো সকিস্স ক্খত্তুং.

একাদিতো সকিস্স ক্খত্তুং হোতি.

একস্স পদত্থস্স সকিং ৰারং একক্খত্তুং, দ্ৰিন্নং পদত্থানং সকিং ৰারং দ্ৰিক্খত্তুং, তিণ্ণং পদত্থানং সকিং ৰারং তিক্খত্তুং, এৰং চতুক্খত্তুং, পঞ্চক্খত্তুং, ছক্খত্তুং, সত্তক্খত্তুং, অট্ঠক্খত্তুং, নৰক্খত্তুং, দসক্খত্তুং. ইচ্চেৰমাদযো সদ্দা যোজেতব্বা.

৬৪৭. , ৬৬৩. সুনস্সুনস্সোণ ৰানুৰানূনুনখুনানা.

সুনইচ্চেতস্স পাটিপদিকস্স উনস্স ওণ ৰান উৰান ঊন উনখ উন আ আনাদেসা হোন্তি.

সামিকস্স সদ্দং সুণাতীতি সোণো, সামিকস্স সদ্দং সুণাতীতি স্ৰানো, এৰং সুৰানো, সূনো, সুনখো, সুনো, সা, সানো.

৬৪৮. , ৬৬৪. তরুণস্স সুসু চ.

তরুণইচ্চেতস্স পাটিপদিকস্স সুসু আদেসো হোতি.

সুসু কাল়কেসো.

৬৪৯. , ৬৬৫. যুৰস্সুৰস্সুৰুৰানুনূনা.

যুৰইচ্চেতস্স পাটিপদিকস্স উৰস্স উৰউৰান উনঊনাদেসা হোন্তি.

যুৰা, যুৰানো, যুনো, যূনো.

৬৫০. , ৬৫১. কালে ৰত্তমানাতীতে ণ্ৰাদযো.

কালে ৰত্তমানত্থে চ অতীতত্থে চ ণু যু তপচ্চযা হোন্তি.

অকাসি, করোতীতি কারু, অগচ্ছি, গচ্ছতীতি, ৰাযু, অভৰি, ভৰতীতি ভূতং.

৬৫১. , ৬৪৭. তৰিস্সতি গমাদীহি ণী ঘিণ.

ভৰিস্সতিকালত্থে গমু ভজ সু ঠাইচ্চেৰমাদীহি ধাতূহি ণী ঘিণ পচ্চযা হোন্তি.

আযতিং গমিতুং সীলং যস্স, সো হোতীতি গামী, আযতিং ভজিতুং সীলং যস্স, সো হোতীতি ভাজী, আযতিং পস্সাপিতুং সীলং যস্স, সো হোতীতি পস্সাৰি, আযতিং পট্ঠাযিতুং সীলং যস্স, সো হোতীতি পট্ঠাযি.

৬৫২. , ৬৪৮. ক্রিযাযং ণ্ৰু তৰো.

ক্রিযাযমত্থে ণ্ৰু তুইচ্চেতে পচ্চযা হোন্তি ভৰিস্সতিকালে.

‘‘করিস্স’’ন্তি কারকো ৰজতি, ‘‘ভুঞ্জিস্স’’ন্তি ভোত্তা ৰজতি.

৬৫৩. , ৩০৬. ভাৰৰাচিম্হি চতুত্থী.

ভাৰৰাচিম্হি চতুত্থীৰিভত্তি হোতি ভৰিস্সতিকালে,

পচিস্সতে, পচনং ৰা পাকো, পাকায ৰজতি. ভুঞ্জিস্সতে, ভোজনং ৰা ভোগো, ভোগায ৰজতি. নচ্চিস্সতে, নচ্চনং ৰা নচ্চং, নচ্চায ৰজতি.

৬৫৪. , ৬৪৯. কম্মনি ণো.

কম্মনি উপপদে ণপচ্চযো হোতি ভৰিস্সতিকালে.

নগরং করিস্সতি নগরকারো ৰজতি, সালিং লাৰিস্সতি সালিলাৰো ৰজতি, ধঞ্ঞং ৰপিস্সতি ধঞ্ঞৰাপো ৰজতি, ভোগং দদিস্সতি ভোগদাযো ৰজতি, সিন্ধুং পিৰিস্সতি সিন্ধুপাযো ৰজতি.

৬৫৫. , ৬৫০. সেসে স্সং ন্তুমানানা.

সেসইচ্চেতস্মিং অত্থে স্সং ন্তু মান আন ইচ্চেতে পচ্চযা হোন্তি ভৰিস্সতিকালে কম্মূপপদে.

কম্মং করিস্সতি কম্মং করিস্সং, এৰং কম্মং করোন্তো, কম্মং কুরুমানো, কম্মং করানো ৰজতি. ভোজনং ভুঞ্জিস্সতি ভোজনং ভুঞ্জিস্সং, এৰং ভোজনং ভুঞ্জন্তো, ভোজনং ভুঞ্জমানো, ভোজনং ভুঞ্জানো ৰজতি. খাদনং খাদিস্সতি খাদনং খাদিস্সং, এৰং খাদনং খাদন্তো, খাদনং খাদমানো, খাদনং খাদানো ৰজতি. মগ্গং চরিস্সতি মগ্গং চরিস্সং, এৰং মগ্গং চরন্তো, মগ্গং চরমানো, মগ্গং চরানো ৰজতি. ভিক্খং ভিক্খিস্সতি ভিক্খং ভিক্খিস্সং, এৰং ভিক্খং ভিক্খন্তো, ভিক্খং ভিক্খমানো, ভিক্খং ভিক্খানো ৰজতি.

৬৫৬. , ৬৬৬. ছৰাদীতি তত্রণ.

ছ দ চি তি সু নী ৰি দ পদ তনু যত অদ মদ যুজ ৰতুমিদ মা পু ক ল ৰর ৰে পু গুপ দা ইচ্চেৰমাদীহি ধাতূহি তত্রণ ইচ্চেতে পচ্চযা হোন্তি যথাসম্ভৰং.

আতপং ছাদেতীতি ছত্তং, ছত্রং. আরম্মণং চিন্তেতীতি চিত্তং, চিত্রং. চিন্তেন্তি সম্পযুত্তধম্মা এথেনাতি ৰা চিত্তং, চিত্রং. অত্থে অভিস্সৰেতীতি সুত্তং, সুত্রং. অত্থে সূচেতীতি ৰা সুত্তং, সুত্রং. সত্তে নেতীতি নেত্তং, নেত্রং. সত্তে ইচ্ছিতট্ঠানং নেন্তি এতেনাতি ৰা নেত্তং, নেত্রং. পকারেন ৰিদতীতি পৰিত্তং, পৰিত্রং. ৰিৰিধেন আকারেন মঙ্গ পাপং পুনাতি, সোধেতীতি পৰিত্তং, পৰিত্রং. সুচিভাৰং ৰা পাপুণাতীতি পৰিত্তং, পৰিত্রং. পদতি পাপুণাতীতি পত্তো, পত্রো. আহারা পতন্তি এত্থ ভাজনেতি পত্তং, পত্রং. পদতি পৰত্ততীতি ৰা পত্তং, পত্রং. তনোতি ৰিত্থারেতীতি তন্তং, তন্ত্রং, তনিতব্বং ৰিত্থারেতব্বন্তি ৰা তন্তং, তন্ত্র. যততীতি যত্তং, যত্রং. যততি ৰীরিযং করোতি এতেনাতি ৰা যত্তং, যত্রং. যতনং ৰা যত্তং, যত্রং. সুখদুক্খং অদতি ভক্খতীতি অত্তা, অত্রা. মদতীতি মত্তং, মত্রং. ৰত্থুং যুজ্জন্তি এতেনাতি যোত্তং, যোত্রং. ৰত্ততীতি ৰত্তং, ৰত্রং. মিদতি সিনেহং করোতীতি মিত্তং. মিত্রং. মিদতি সিনেহতি এতাযাতি মেত্তা, মেত্রা. পরি সমন্ত তো সব্বাকারেন মিনন্তি এতাযাতি মত্তা, মত্রা. মাননং ৰা মত্তং, মত্রং. অত্তনো কুলং পুনাতি সোধেতীতি পুত্তো, পুত্রো. কলিতব্বং সঙ্খ্যাতব্বন্তি কলত্তং, কলত্রং. সংসুট্ঠু ৰারেতি এতেনাতি ৰরত্তং, ৰরত্রং. ৰেপতি কম্পতীতি ৰেত্তং, ৰেত্রং. গোপিতব্বং রক্খিতব্বন্তি গুত্তং. গুত্রং, গোত্তং, গোত্রং. দাতি অৰখণ্ডতি এতেনাতি দাত্তং, দাত্রং ইচ্চেৰমাদি.

৬৫৭. , ৬৬৭. ৰদাদীহি ণিত্তো গণে.

ৰদ চর ৰরইচ্চেৰমাদীহি ধাতূহি ণিত্তপচ্চযো হোতি গণত্থে.

ৰাদিতানং গণো ৰাদিত্তং. এৰং চারিত্তং, ৰারিত্তং, ইচ্চেৰমাদি.

৬৫৮. , ৬৬৮. মিদাদীহি ত্তিতিযো.

মিদ পদ রন্জ তনু ধাইচ্চেৰমাদীহি ধাতূহি ত্তি তি ইচ্চেতে পচ্চযা হোন্তি.

মিদতি সিনেহতীতি মেত্তি, পদতি গচ্ছতীতি পত্তি, রন্জতি এত্থাতি রত্তি, তনোতি ৰিত্থারেতীতি তন্তি, অত্তনো কুলং তনোতি ৰিত্থারেতীতি ৰা তন্তি, পরেসং ইত্থীনং পুত্তং ধারেতীতি ধাতি, খীরং ধারেতীতি ৰা ধাতি, অত্তনো সভাৰং ধারেতীতি ৰা ধাতি ইচ্চেৰমাদি.

৬৫৯. , ৬৬৯. উসু রন্জ দংসানং দংসস্স দড্ঢোঢ ঠা চ.

উসু রন্জ দংসইচ্চেতেসং ধাতূনং দংসস্স দড্ঢাদেসো হোতি, ঢ ঠপচ্চযা চ হোন্তি.

উসীযতে উড্ঢো, রন্জন্তি এত্থাতি রট্ঠং, দংসীযতেতি দড্ঢো.

৬৬০. , ৬৭০. সূৰুসানমূৰুসানমতোথোচ.

সূৰু অসইচ্চেতেসং ধাতূনং ঊউঅসানং অতাদেসো হোতি, থপচ্চযো চ.

সৰতি হিংসতি এতেনাতি সত্থং, হিরোত্তপ্পং সংৰরতি এতেনাতিৰত্থং, সদ্দানুরূপং অসতিভৰতীতি অত্থো,

৬৬১. , ৬৭১. রন্জুদাদীহি ধ দিদ্দ কিরা ক্ৰচি জদলোপোচ.

রন্জ উদ ইদি চদি মদি খুদ ছিদি রুদি দল সুস সুচ ৰচ ৰজ ইচ্চেৰমাদীহি ধাতূহি ধ দ ইদ্দ ক ইরইচ্চেতে পচ্চযা হোন্তি, ক্ৰচি জ দ লোপো চ, পুন নিপ্পজ্জন্তে.

রঞ্জিতব্বন্তি রন্ধং, রন্জযিত্থাতি ৰা রন্ধং, অত্তনি সন্নিস্সিতানং মচ্ছমকরানং পীতিসোমনস্সং উন্দতি পসৰতি জনেতীতি সমুদ্দো, ইন্দতি পরমিস্সরিযং করোতীতি ইন্দো, ইন্দত্তং অধিপতিভাৰং করোতীতি ৰা ইন্দো, চন্দিতব্বো ইচ্ছিতব্বোতি চন্দো, মন্দতি হাসেতীতি মন্দো, মদিতব্বো হাসেতব্বোতি ৰা মন্দো, খুদতি পিপাসেতীতি খুদ্দো, ছিন্দিতব্বোতি ছিদ্দো, রুদতি হিংসতীতি রুদ্দো, দলতি দুগ্গতভাৰং গচ্ছতীতি দলিদ্দো, সুস্সতীতি সুক্কং, সুচতীতিসোকো, ৰচিতব্বন্তি ৰক্কং, অপ্পটিহতো হুত্ৰা ৰজতি গচ্ছতীতি ৰজিরং ইচ্চেৰমাদি.

৬৬২. , ৬৭২. পটিতো হিস্স হেরণ হীরণ.

পটিইচ্চেতস্মা হিস্স ধাতুস্স হেরণ হীরণ আদেসা হোন্তি.

পটিপক্খেমদ্দিত্ৰাগচ্ছতি পৰত্ততীতি পাটিহেরং, পাটিহীরং.

৬৬৩. , ৬৭৩. কড্যাদীহি কো.

কডি ঘডি ৰডি করডি মডি সডি কুঠি ভডি পডি দডি রডি তডি ইসিডি চডি গডি অডি লডি মেডি এরডি খডি ইচ্চেৰমাদীহি ধাতূহি কপচ্চযো হোতি সহ পচ্চযেন চ নিপ্পজ্জন্তে যথাসম্ভৰং.

কণ্ডিতব্বো ছিন্দিতব্বোতি কণ্ডো, ঘণ্ডিতব্বো ঘটেতব্বোতি ঘণ্ডো, ৰণ্ডন্তি এত্থাতি ৰণ্ডো, করণ্ডিতব্বো ভাজেতব্বোতি করণ্ডো, মণ্ডীযতে ৰিভূসীযতে এতেনাতি মণ্ডো, সণ্ডন্তি গুম্বন্তি এত্থাতি সণ্ডো, অঙ্গমঙ্গানি কুণ্ঠতি ছিন্দতীতি কুট্ঠং, ভণ্ডিতব্বন্তি ভণ্ডং, পণ্ডতি লিঙ্গৰেকল্লভাৰং গচ্ছতীতি পণ্ডকো. দণ্ডতি আণং করোতি এতেনাতি দণ্ডো, রণ্ডতি হিংসতীতি রণ্ডো, ৰিসেসেন তণ্ডতি চালেতি পরেসং ৰিঞ্ঞূনং হদযং কম্পেতীতি ৰিতণ্ডো, ইসিণ্ডতি পরেসং মদ্দতীতি ইসিণ্ডো, চণ্ডতি চণ্ডিক্কভাৰং করোতীতি চণ্ডো, গণ্ডতি সন্নিচযতি সমূহং করোতি এত্থাতি গণ্ডো, অণ্ডীযতি নিব্বত্তীযতীতি অণ্ডো, লণ্ডিতব্বো জিগুচ্ছিতব্বোতি লণ্ডো, মেণ্ডতি কুটিলভাৰং গচ্ছতীতি মেণ্ডো, এরণ্ডতি রোগং হিংসতীতি এরণ্ডো, খণ্ডিতব্বো ছিন্দিতব্বোতি খণ্ডো ইচ্চেৰমাদি.

৬৬৪. , ৬৭৪. খাদামগমানং খ ন্ধ’ন্ধ গন্ধা.

খাদ অম গমুইচ্চেতেসং ধাতূনং খন্ধ অন্ধ গন্ধাদেসা হোন্তি, কপচ্চযো চ হোতি.

জাতিজরামরণাদীহি সংসারদুক্খেহি খাদিতব্বোতি খন্ধো, অমতি অঙ্গমঙ্গস্স রুজ্জনভাৰং গচ্ছতীতি অন্ধো, চক্খুনা অমতি রুজ্জতীতি ৰা অন্ধো, তং তং ঠানং ৰাতেন গচ্ছতীতি গন্ধো. এৰং খন্ধকো, অন্ধকো, গন্ধকো.

৬৬৫. , ৬৭৫. পটাদীহ্যলং.

পট কল কুস কদ ভগন্দ মেখ ৰক্ক তক্ক পল্ল সদ্দ মূল বিল ৰিদ চডং পঞ্চ ৰা ৰস পচি মচ মুস গোত্থু পুথু বহু মঙ্গ বহ কম্ব সম্ব অগ্গইচ্চেৰমাদীহি ধাতূহি পাটি পদিকেহি চ উত্তরপদেসু অলপচ্চযো হোতি, পচ্ছা পুন নিপ্পজ্জন্তে.

পটে অলন্তি পটলং, কলে অলন্তি কললং, পাপকে অকুসলে ধম্মে কুসতি ছিন্দতীতি কুসলং, কুসভূতে যথাসভাৰধম্মে অলন্তি ৰা কুসলং, কুসে উদ্দিস্স দানে অলন্তি ৰা কুসলং, কুসে সঞ্চযে ধম্মসমুদাযে অলন্তি ৰা কুসলং, কদ্দে মদ্দে অলন্তি কদলং, ভগন্দে সেচনে অলন্তি ভগন্দলং, ভগন্দে মুত্তকরীসহরণে অলন্তি ৰা ভগন্দলং, মেখে কটিৰিচিত্তে অলন্তি মেখলং, ৰক্কে রুক্খতচে অলন্তি ৰক্কলং, তক্কে রুক্খসিলেসে অলন্তি তক্কলং, পল্লে নিন্নট্ঠানে অলন্তি পল্ললং, সদ্দে হরিতে অলন্তি সদ্দলং, মূলে পতিট্ঠানে অলন্তি মুলালং, বিল়ে নিস্সযে অলন্তি বিলালং, ৰিদে ৰিজ্জমানে অলন্তি ৰিদলং, চণ্ডে অলন্তি চণ্ডালো, পঞ্চন্নং রাজূনং অলন্তি পঞ্চালো, ৰা গতিগন্ধনেসু অলন্তি ৰালং, ৰা পদগমনে অলন্তি ৰা ৰাল়ো, ৰসে অচ্ছাদনে অলন্তি ৰসলো, পচে ৰিত্থারে অলন্তি পচলো, মচে চোরকম্মে অলন্তি মচলো, মুসে থেয্যে, মুসে পাণচাগে ৰা অলন্তি মুসলো, গোত্তে ৰংসে সিঙ্গালজাতিযং অলন্তি গোত্থুলো, পুথুম্হি ৰিত্থারে অলন্তি পুথুলো, বহুম্হি সঙ্খ্যানে অলন্তি বহুলো, বহুম্হি ৰুদ্ধিম্হি অলন্তি ৰা বহুলো, মঙ্গম্হি গমনে অলন্তি মঙ্গলং, বহুম্হি ৰুদ্ধিম্হি অলন্তি বহলং, কম্বম্হি সঞ্চলনে অলন্তি কম্বলং. সম্বম্হি মণ্ডলে অলন্তি সম্বলং, অগ্গে গতিকোটিল্লে অলন্তি অগ্গল়ং. ইচ্চেৰমাদযো অঞ্ঞেপি সদ্দা ভৰন্তি.

৬৬৬. , ৬৭৬. পুথস্স পুথু পথা মো ৰা.

পুথইচ্চেতস্স পাটিপদিকস্স পুথু পথাদেসা হোন্তি, ক্ৰচি অমপচ্চযো হোতি.

পুথ হুত্ৰা জাতন্তি পুথৰী পথমে জাতো পথমো, পথৰী, পঠমো ৰা, পুথু কিলেসে জনেতীতি পুথুজ্জনো, পুথু হুত্ৰা জাতন্তি পথৰী, পথৰী ৰা.

৬৬৭. , ৬৭৭. সস্ৰাদীহি তু দৰো.

সসু দদ অদ মদইচ্চেৰমাদীহি ধাতূহি তু দুইচ্চেতে পচ্চযা হোন্তি.

অঞ্ঞে সত্তে সসতি হিংসতীতি সত্তু, দুক্খং দদাতীতি দদ্দু, দুক্খেন অদতি ভক্খতি এত্থাতি অদ্দু, দুক্খং অদতি অনুভৰতি জনো এতেনাতি ৰা অদ্দু, দুক্খং ভাজনং আধারং ভাৰতীতি ৰা অদ্দু, মদতি উম্মত্তং করোতীতি মদ্দু, মদতি মদ্দভাৰং করোতীতি ৰা মদ্দু.

৬৬৮. , ৬৭৮. ঝাদীহি ঈৰরো.

চি পা ধাইচ্চেৰমাদীহি ধাতূহি ঈৰরপচ্চযোহোতি.

চীযতীতি চীৰরং, পিৰতীতি পীৰরো, পাতব্বং রক্খিতব্বন্তি ৰা পীৰরং. ধারেতি ধারেত্ৰা জীৰিতং কপ্পেতীতি ধীৰরো, ধীৰরং.

৬৬৯. , ৬৭৯. মুনাদীহি চি.

মুন যত অগ্গ পত কৰ সুচ রুচ মহাল ভদ্দাল মনইইচ্চেৰমাদীহি ধাতূহি, পাটিপদিকেহি চ ইপচ্চযো হোতি.