৩. সামঞ্ঞকণ্ড
১. ৰিসেস্যাধীনৰগ্গ
৬৯১. ৰিসেস্যাধীন সংকিণ্ণা, নেকত্থেহ্য’ব্যযেহি চ;
সা’ঙ্গো’পাঙ্গেহি কথ্যন্তে, কণ্ডে ৰগ্গা ইহ ক্কমা.
৬৯২. গুণদব্বক্রিযাসদ্দা, সিযুং সব্বে ৰিসেসনা;
ৰিসেস্যাধীনভাৰেন, ৰিসেস্যসমলিঙ্গিনো.
৬৯৩. সোভনং রুচিরং সাধু, মনুঞ্ঞং চারু সুন্দরং;
ৰগ্গু মনোরমং কন্তং, হারী মঞ্জু চ পেসলং.
৬৯৪. ভদ্দং ৰামঞ্চ কল্যাণং, মনাপং লদ্ধকং সুভং;
উত্তমো পৰরো জেট্ঠো, পমুখা’নুত্তরো ৰরো.
৬৯৫. মুখ্যো পধানং পামোক্খো, পর মগ্গঞ্ঞ মুত্তরং;
পণীতং পরমং সেয্যো, গামণী সেট্ঠ সত্তমা.
৬৯৬. ৰিসিট্ঠা’রিয নাগে’কো, সভগ্গা মোক্খ পুঙ্গৰা;
সীহ কুঞ্জর সদ্দূলা, দী তু সমাসগা পুমে.
৬৯৭. চিত্ত’ক্খি পীতিজনন, মব্যাসেক মসেচনং;
ইট্ঠং তু সুভগং হজ্জং, দযিতং ৰল্লভং পিযং.
৬৯৮. তুচ্ছঞ্চ রিত্তকং সুঞ্ঞং, অথা’সারঞ্চ ফেগ্গু চ;
মেজ্ঝং পূতং পৰিত্তো থ, অৰিরদ্ধো অপণ্ণকো.
৬৯৯. উক্কট্ঠো চ পকট্ঠো থ, নিহীনো হীন লামকা;
পতিকিট্ঠং নিকিট্ঠঞ্চ, ইত্তরা’ৰজ্জ কুচ্ছিতা.
৭০০. অধমো’মক গারয্হা,
মলীনো তু মলীমসো;
ব্রহা মহন্তং ৰিপুলং, ৰিসালং পুথুলং পুথু.
৭০১. গরু’রু ৰিত্থিণ্ণ মথো, পীনং থূলঞ্চ পীৰরং;
থুল্লঞ্চ ৰঠরঞ্চা থ, আচিতং নিচিতং ভৰে.
৭০২. সব্বং সমত্ত মখিলং, নিখিলং সকলং তথা;
নিস্সেসং কসিণা’সেসং, সমগ্গঞ্চ অনূনকং,
৭০৩. ভূরি পহুতং পচুরং, ভিয্যো সম্বহুলং বহু;
যেভুয্যং বহুলং চাথ, বাহিরং পরিবাহিরং.
৭০৪. পরোসতাদী তে, যেসং, পরং মত্তং সতাদিতো;
পরিত্তং সুখুমং খুদ্দং, থোক মপ্পং কিসং তনু.
৭০৫. চুল্লং মত্তে’ত্থিযং লেস,
লৰা’ণুহি কণো পুমে;
সমীপং নিকটা’সন্নো, পকট্ঠা’ভ্যাস সন্তিকং.
৭০৬. অৰিদূরঞ্চ সামন্তং, সন্নিকট্ঠ মুপন্তিকং;
সকাসং অন্তিকং ঞত্তং, দূরং তু ৰিপ্পকট্ঠকং.
৭০৭. নিরন্তরং ঘনং সন্দং, ৰিরল়ং পেলৰং তনু;
অথা যতং দীঘ মথো, নিত্তলং ৰট্ট ৰট্টুলং.
৭০৮. উচ্চো তু উন্নতো তুঙ্গো, উদগ্গো চেৰ উচ্ছিতো;
নীচো রস্সো ৰামনো থ, অজিম্হো পগুণো উজু.
৭০৯. অল়ারং ৰেল্লিতং ৰঙ্কং, কুটিলং জিম্হ কুঞ্চিতং;
ধুৰো চ সস্সতো নিচ্চো, সদাতন সনন্তনা.
৭১০. কূটট্ঠো ত্ৰে’করূপেন, কালব্যাপী পকাসিতো;
লহু সল্লহুকং চাথ, সঙ্খ্যাতং গণিতং মিতং.
৭১১. তিণ্হং তু তিখিণং তিব্বং, চণ্ডং উগ্গং খরং ভৰে;
জঙ্গমঞ্চ চরঞ্চেৰ, তসং ঞেয্যং চরাচরং.
৭১২. কম্পনং চলনং চাথ, অতিরিত্তো তথা’ধিকো;
থাৰরো জঙ্গমা অঞ্ঞো, লোলং তু চঞ্চলং চলং.
৭১৩. তরলঞ্চ পুরাণো তু, পুরাতন সনন্তনা;
চিরন্তনো থ পচ্চগ্ঘো, নূতনো’ভিনৰো নৰো.
৭১৪. কুরূরং কঠিনং দল়্হং, নিট্ঠুরং কক্খল়ং ভৰে;
অনিত্থ্য’ন্তো পরিযন্তো, পন্তো চ পচ্ছিম’ন্তিমা.
৭১৫. জিঘঞ্ঞং চরিমং পুব্বং, ত্ৰ’গ্গং পঠম মাদি সো;
পতিরূপো নুচ্ছৰিকং, অথ মোঘং নিরত্থকং.
৭১৬. ব্যত্তং পুট [ফুটং (সী.)] ঞ্চ মুদু তু, সুকুমারঞ্চ কোমলং;
পচ্চক্খং ইন্দ্রিযগ্গয্হং, অপচ্চক্খং অতিন্দ্রিযং.
৭১৭. ইতরা’ঞ্ঞতরো একো, অঞ্ঞো বহুৰিধো তু চ;
নানারূপো চ ৰিৰিধো, অবাধং তু নিরগ্গলং.
৭১৮. অথে’কাকী চ একচ্চো, একো চ এককো সমা;
সাধারণঞ্চ সামঞ্ঞং, সম্বাধো তু চ সংকটং.
৭১৯. ৰামং কল়েৰরং সব্যং; অপসব্যং তু দক্খিণং;
পটিকূলং ত্ৰ’পসব্যং, গহনং কলিলং সমা.
৭২০. উচ্চাৰচং বহুভেদং, সংকিণ্ণা’ কিণ্ণ সংকুলা;
কতহত্থো চ কুসলো, পৰীণা’ভিঞ্ঞ সিক্খিতা.
৭২১. নিপুণো চ পটু ছেকো, চাতুরো দক্খ পেসলা;
বালো দত্তু জলো মূল়্হো, মন্দো ৰিঞ্ঞূ চ বালিসো.
৭২২. পুঞ্ঞৰা সুকতী ধঞ্ঞো, মহুস্সাহো মহাধিতি;
মহাতণ্হো মহিচ্ছো থ, হদযী হদযালু চ.
৭২৩. সুমনো হট্ঠচিত্তো থ, দুম্মনো ৰিমনো প্যথ;
ৰদানিযো ৰদঞ্ঞূ চ, দানসোণ্ডো বহুপ্পদো.
৭২৪. খ্যাতো পতীতো পঞ্ঞাতো,
ভিঞ্ঞাতো পথিতো সুতো,
ৰিস্সুতো ৰিদিতো চেৰ, পসিদ্ধো পাকটো ভৰে.
৭২৫. ইস্সরো নাযকো সামী, পতী’সা’ধিপতী পভূ;
অয্যা’ধিপা’ধিভূ নেতা,
ইব্ভো ত্ৰ’ড্ঢো তথা ধনী.
৭২৬. দানারহো দক্খিণেয্যো, সিনিদ্ধো তু চ ৰচ্ছলো;
পরিক্খকো কারণিকো,
আসত্তো তু চ তপ্পরো.
৭২৭. কারুণিকো দযালুপি, সূরতো উস্সুকো তু চ;
ইট্ঠত্থে উয্যুতো চাথ, দীঘসুত্তো চিরক্রিযো.
৭২৮. পরাধীনো পরাযত্তো, আযত্তো তু চ সন্তকো;
পরিগ্গহো অধীনো চ, সচ্ছন্দো তু চ সেরিনি.
৭২৯. অনিসম্মকারী জম্মো, অতিতণ্হো তু লোলুপো;
গিদ্ধো তু লুদ্ধো লোলো থ,
কুণ্ঠো মন্দো ক্রিযাসু হি.
৭৩০. কামযিতা তু কমিতা, কামনো কামি কামুকো;
সোণ্ডো মত্তো ৰিধেয্যো তু,
অস্সৰো সুব্বচো সমা.
৭৩১. পগব্ভো পটিভাযুত্তো, ভীসীলো ভীরু ভীরুকো;
অধীরো [অৰীরো (টী.)] কাতরো চাথ,
হিংসাসীলো চ ঘাতুকো.
৭৩২. কোধনো রোসনো [দোসনো (সী.)] কোপী,
চণ্ডো ত্ৰচ্চন্তকোধনো;
সহনো খমনো খন্তা, তিতিক্খৰা চ খন্তিমা.
৭৩৩. সদ্ধাযুত্তো তু সদ্ধালু, ধজৰা তু ধজালু চ [লজ্জালুতু চ লজ্জৰা (ক.)];
নিদ্দালু নিদ্দাসীলো থ, ভস্সরো ভাসুরো ভৰে.
৭৩৪. নগ্গো দিগম্বরো’ৰত্থো, ঘস্মরো তু চ ভক্খকো;
এল়মূগো তু ৰত্তুঞ্চ, সোতুং চা’কুসলো ভৰে.
৭৩৫. মুখরো দুম্মুখা’বদ্ধ, মুখা চাপ্পিযৰাদিনি;
ৰাচালো বহুগারয্হ, ৰচে ৰত্তা তু সো ৰদো.
৭৩৬. নিজো সকো অত্তনিযো,
ৰিম্হযো’চ্ছরিয’ব্ভুতো;
ৰিহত্থো ব্যাকুলো চাথ,
আততাযী ৰধুদ্যতো.
৭৩৭. সীসচ্ছেজ্জম্হি ৰজ্ঝো থ, নিকতো চ সঠো’নুজু;
সূচকো পিসুণো কণ্ণে,
জপো ধুত্তো তু ৰঞ্চকো.
৭৩৮. অনিসম্ম হি যো কিচ্চং, পুরিসো ৰধবন্ধনাদি মাচরতি;
অৰিনিচ্ছিতকারিত্তা, সোখলু চপলোতি ৰিঞ্ঞেয্যো.
৭৩৯. খুদ্দো কদরিযো থদ্ধ, মচ্ছরী কপণো প্যথ;
অকিঞ্চনো দলিদ্দো চ, দীনো নিদ্ধন দুগ্গতা.
৭৪০. অসম্ভাৰিতসম্পত্তং, কাকতালিয মুচ্চতে;
অথ যাচনকো অত্থী, যাচকো চ ৰনিব্বকো.
৭৪১. অণ্ডজা পক্খিসপ্পাদী, নরাদী তু জলাবুজা;
সেদজা কিমিডংসাদী, দেৰাদী ত্ৰো’ পপাতিকা.
৭৪২. জণ্ণুতগ্ঘো জণ্ণুমত্তো, কপ্পো তু কিঞ্চিদূনকে;
অন্তগ্গতং ভু পরিযা, পন্ন মন্তোগধো’গধা.
৭৪৩. রাধিতো সাধিতো চাথ, নিপ্পক্কং কুথিতং ভৰে;
আপন্নো ত্ৰা’পদপ্পত্তো, ৰিৰসো ত্ৰৰসো ভৰে.
৭৪৪. নুণ্ণো নুত্তা’ত্ত, খিত্তা চে’, রিতা ৰিদ্ধা থ কম্পিতো;
ধূতো আধূত চলিতা, নিসিতং তু চ তেজিতং.
৭৪৫. পত্তব্বং গম্ম মাপজ্জং [আসজ্জং (ক.)], পক্কং পরিণতং সমা;
ৰেঠিতং তু ৰলযিতং, রুদ্ধং সংৰুত মাৰুতং.
৭৪৬. পরিক্খিত্তঞ্চ নিৰুতং, ৰিসটং ৰিত্থতং ততং;
লিত্তো তু দিদ্ধো গূল়্হো তু,
গুত্তো পুট্ঠো তু পোসিতো.
৭৪৭. লজ্জিতো হীল়িতো চাথ, সনিতং ধনিতং প্যথ;
সন্দানিতো সিতো বদ্ধো,
কীলিতো সংযতো ভৰে.
৭৪৮. সিদ্ধে নিপ্ফন্ন নিব্বত্তা, দারিতে ভিন্ন ভেদিতা;
ছন্নো তু ছাদিতে চাথ, ৰিদ্ধে ছিদ্দিত ৰেধিতা.
৭৪৯. আহটো আভতা’নীতা,
দন্তো তু দমিতো সিযা;
সন্তো তু সমিতো চেৰ,
পুণ্ণো তু পূরিতো ভৰে.
৭৫০. অপচাযিতো মহিতো, পূজিতা’রহিতো’চ্চিতো;
মানিতো চা’পচিতো চ, তচ্ছিতং তুতনূকতে.
৭৫১. সন্তত্তো ধূপিতো চোপ,
চরিতো তু উপাসিতো;
ভট্ঠং তু গলিতং পন্নং, চুতঞ্চ ধংসিতং ভৰে.
৭৫২. পীতো পমুদিতো হট্ঠো,
মত্তো তুট্ঠো থ কন্তিতো;
সঞ্ছিন্নো লূন দাতা থ,
পসত্থো ৰণ্ণিতো থুতো.
৭৫৩. তিন্তো’ল্ল’দ্দ কিলিন্নো’ন্না, মগ্গিতং পরিযেসিতং;
অন্ৰেসিতং গৰেসিতং, লদ্ধং তু পত্ত মুচ্চতে.
৭৫৪. রক্খিতং গোপিতং গুত্তং, তাতং গোপাযিতা’ৰিতা;
পালিতং অথ ওস্সট্ঠং, চত্তং হীনং সমুজ্ঝিতং.
৭৫৫. ভাসিতং লপিতং ৰুত্তা, ভিহিতা’খ্যাত জপ্পিতা;