(৭) ২. সতিপট্ঠানৰগ্গো
১. সিক্খাদুব্বল্যসুত্তং
৬৩. ‘‘পঞ্চিমানি, ভিক্খৰে, সিক্খাদুব্বল্যানি. কতমানি পঞ্চ? পাণাতিপাতো, অদিন্নাদানং, কামেসুমিচ্ছাচারো, মুসাৰাদো, সুরামেরযমজ্জপমাদট্ঠানং – ইমানি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ সিক্খাদুব্বল্যানি.
‘‘ইমেসং খো, ভিক্খৰে, পঞ্চন্নং সিক্খাদুব্বল্যানং পহানায চত্তারো সতিপট্ঠানা ভাৰেতব্বা. কতমে চত্তারো? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু কাযে কাযানুপস্সী ৰিহরতি আতাপী সম্পজানো সতিমা ৰিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং; ৰেদনাসু…পে… চিত্তে…পে… ধম্মেসু ধম্মানুপস্সী ৰিহরতি আতাপী সম্পজানো সতিমা ৰিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. ইমেসং খো, ভিক্খৰে, পঞ্চন্নং সিক্খাদুব্বল্যানং পহানায ইমে চত্তারো সতিপট্ঠানা ভাৰেতব্বা’’তি. পঠমং.
২. নীৰরণসুত্তং
৬৪. ‘‘পঞ্চিমানি, ভিক্খৰে, নীৰরণানি. কতমানি পঞ্চ? কামচ্ছন্দনীৰরণং, ব্যাপাদনীৰরণং, থিনমিদ্ধনীৰরণং, উদ্ধচ্চকুক্কুচ্চনীৰরণং, ৰিচিকিচ্ছানীৰরণং – ইমানি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ নীৰরণানি.
‘‘ইমেসং খো, ভিক্খৰে, পঞ্চন্নং নীৰরণানং পহানায চত্তারো সতিপট্ঠানা ভাৰেতব্বা. কতমে চত্তারো? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু কাযে কাযানুপস্সী ৰিহরতি আতাপী সম্পজানো সতিমা ৰিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং; ৰেদনাসু…পে… চিত্তে…পে… ধম্মেসু ধম্মানুপস্সী ৰিহরতি আতাপী সম্পজানো সতিমা ৰিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. ইমেসং খো, ভিক্খৰে, পঞ্চন্নং নীৰরণানং পহানায ইমে চত্তারো সতিপট্ঠানা ভাৰেতব্বা’’তি. দুতিযং.
৩. কামগুণসুত্তং
৬৫. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, কামগুণা. কতমে পঞ্চ? চক্খুৰিঞ্ঞেয্যা রূপা ইট্ঠা কন্তা মনাপা পিযরূপা কামূপসংহিতা রজনীযা, সোতৰিঞ্ঞেয্যা সদ্দা…পে… ঘানৰিঞ্ঞেয্যা গন্ধা… জিৰ্হাৰিঞ্ঞেয্যা রসা… কাযৰিঞ্ঞেয্যা ফোট্ঠব্বা ইট্ঠা কন্তা মনাপা পিযরূপা কামূপসংহিতা রজনীযা. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ কামগুণা.
‘‘ইমেসং খো, ভিক্খৰে, পঞ্চন্নং কামগুণানং পহানায…পে… ইমে চত্তারো সতিপট্ঠানা ভাৰেতব্বা’’তি. ততিযং.
৪. উপাদানক্খন্ধসুত্তং
৬৬. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, উপাদানক্খন্ধা. কতমে পঞ্চ? রূপুপাদানক্খন্ধো, ৰেদনুপাদানক্খন্ধো, সঞ্ঞুপাদানক্খন্ধো, সঙ্খারুপাদানক্খন্ধো, ৰিঞ্ঞাণুপাদানক্খন্ধো – ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চুপাদানক্খন্ধা.
‘‘ইমেসং খো, ভিক্খৰে, পঞ্চন্নং উপাদানক্খন্ধানং পহানায…পে… ইমে চত্তারো সতিপট্ঠানা ভাৰেতব্বা’’তি. চতুত্থং.
৫. ওরম্ভাগিযসুত্তং
৬৭. ‘‘পঞ্চিমানি, ভিক্খৰে, ওরম্ভাগিযানি সংযোজনানি. কতমানি পঞ্চ? সক্কাযদিট্ঠি, ৰিচিকিচ্ছা, সীলব্বতপরামাসো, কামচ্ছন্দো, ব্যাপাদো – ইমানি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চোরম্ভাগিযানি সংযোজনানি.
‘‘ইমেসং খো, ভিক্খৰে, পঞ্চন্নং ওরম্ভাগিযানং সংযোজনানং পহানায…পে… ইমে চত্তারো সতিপট্ঠানা ভাৰেতব্বা’’তি. পঞ্চমং.
৬. গতিসুত্তং
৬৮. ‘‘পঞ্চিমা, ভিক্খৰে, গতিযো. কতমা পঞ্চ? নিরযো, তিরচ্ছানযোনি, পেত্তিৰিসযো, মনুস্সা, দেৰা – ইমা খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ গতিযো.
‘‘ইমাসং খো, ভিক্খৰে, পঞ্চন্নং গতীনং পহানায…পে… ইমে চত্তারো সতিপট্ঠানা ভাৰেতব্বা’’তি. ছট্ঠং.
৭. মচ্ছরিযসুত্তং
৬৯. ‘‘পঞ্চিমানি, ভিক্খৰে, মচ্ছরিযানি. কতমানি পঞ্চ? আৰাসমচ্ছরিযং, কুলমচ্ছরিযং, লাভমচ্ছরিযং, ৰণ্ণমচ্ছরিযং, ধম্মমচ্ছরিযং – ইমানি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ মচ্ছরিযানি.
‘‘ইমেসং খো, ভিক্খৰে, পঞ্চন্নং মচ্ছরিযানং পহানায…পে… ইমে চত্তারো সতিপট্ঠানা ভাৰেতব্বা’’তি. সত্তমং.
৮. উদ্ধম্ভাগিযসুত্তং
৭০. ‘‘পঞ্চিমানি, ভিক্খৰে, উদ্ধম্ভাগিযানি সংযোজনানি. কতমানি পঞ্চ? রূপরাগো, অরূপরাগো, মানো, উদ্ধচ্চং, অৰিজ্জা – ইমানি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চুদ্ধম্ভাগিযানি সংযোজনানি.
‘‘ইমেসং খো, ভিক্খৰে, পঞ্চন্নং উদ্ধম্ভাগিযানং সংযোজনানং পহানায…পে… ইমে চত্তারো সতিপট্ঠানা ভাৰেতব্বা’’তি. অট্ঠমং.
৯. চেতোখিলসুত্তং
৭১. [অ. নি. ৫.২০৫; দী. নি. ৩.৩১৯; ম. নি. ১.১৮৫] ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, চেতোখিলা [চেতোখীলা (ক.)]. কতমে পঞ্চ? ইধ ভিক্খৰে, ভিক্খু সত্থরি কঙ্খতি ৰিচিকিচ্ছতি নাধিমুচ্চতি ন সম্পসীদতি. যো সো, ভিক্খৰে, ভিক্খু সত্থরি কঙ্খতি ৰিচিকিচ্ছতি নাধিমুচ্চতি ন সম্পসীদতি, তস্স চিত্তং ন নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায. যস্স চিত্তং ন নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায, অযং পঠমো চেতোখিলো.
‘‘পুন চপরং, ভিক্খৰে, ভিক্খু ধম্মে কঙ্খতি…পে… সঙ্ঘে কঙ্খতি… সিক্খায কঙ্খতি… সব্রহ্মচারীসু কুপিতো হোতি অনত্তমনো আহতচিত্তো খিলজাতো. যো সো, ভিক্খৰে, ভিক্খু সব্রহ্মচারীসু কুপিতো হোতি অনত্তমনো আহতচিত্তো খিলজাতো, তস্স চিত্তং ন নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায. যস্স চিত্তং ন নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায, অযং পঞ্চমো চেতোখিলো.
‘‘ইমেসং, খো, ভিক্খৰে, পঞ্চন্নং চেতোখিলানং পহানায…পে… ইমে চত্তারো সতিপট্ঠানা ভাৰেতব্বা’’তি. নৰমং.
১০. চেতসোৰিনিবন্ধসুত্তং
৭২. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, চেতসোৰিনিবন্ধা [চেতোৰিনিবদ্ধা (সারত্থদীপনীটীকা) অ. নি. ৫.২০৬; দী. নি. ৩.৩২০]. কতমে পঞ্চ? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু কামেসু অৰীতরাগো হোতি অৰিগতচ্ছন্দো অৰিগতপেমো অৰিগতপিপাসো অৰিগতপরিল়াহো অৰিগততণ্হো. যো সো, ভিক্খৰে, ভিক্খু কামেসু অৰীতরাগো হোতি অৰিগতচ্ছন্দো অৰিগতপেমো অৰিগতপিপাসো অৰিগতপরিল়াহো অৰিগততণ্হো, তস্স চিত্তং ন নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায. যস্স চিত্তং ন নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায, অযং পঠমো চেতসোৰিনিবন্ধো.
‘‘পুন চপরং, ভিক্খৰে, ভিক্খু কাযে অৰীতরাগো হোতি…পে… রূপে অৰীতরাগো হোতি… যাৰদত্থং উদরাৰদেহকং ভুঞ্জিত্ৰা সেয্যসুখং পস্সসুখং মিদ্ধসুখং অনুযুত্তো ৰিহরতি … অঞ্ঞতরং দেৰনিকাযং পণিধায ব্রহ্মচরিযং চরতি – ‘ইমিনাহং সীলেন ৰা ৰতেন ৰা তপেন ৰা ব্রহ্মচরিযেন ৰা দেৰো ৰা ভৰিস্সামি দেৰঞ্ঞতরো ৰা’তি. যো সো, ভিক্খৰে, ভিক্খু অঞ্ঞতরং দেৰনিকাযং পণিধায ব্রহ্মচরিযং চরতি – ‘ইমিনাহং সীলেন ৰা ৰতেন ৰা তপেন ৰা ব্রহ্মচরিযেন ৰা দেৰো ৰা ভৰিস্সামি দেৰঞ্ঞতরো ৰা’তি, তস্স চিত্তং ন নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায. যস্স চিত্তং ন নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায, অযং পঞ্চমো চেতসোৰিনিবন্ধো. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ চেতসোৰিনিবন্ধা.
‘‘ইমেসং খো, ভিক্খৰে, পঞ্চন্নং চেতসোৰিনিবন্ধানং পহানায চত্তারো সতিপট্ঠানা ভাৰেতব্বা. কতমে চত্তারো? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু কাযে কাযানুপস্সী ৰিহরতি আতাপী সম্পজানো সতিমা ৰিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং; ৰেদনাসু…পে… চিত্তে…পে… ধম্মেসু ধম্মানুপস্সী ৰিহরতি আতাপী সম্পজানো সতিমা ৰিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. ইমেসং খো, ভিক্খৰে, পঞ্চন্নং চেতসোৰিনিবন্ধানং পহানায ইমে চত্তারো সতিপট্ঠানা ভাৰেতব্বা’’তি. দসমং.
সতিপট্ঠানৰগ্গো দুতিযো.