১. সম্বোধিসুত্তং
১. এৰং মে সুতং – একং সমযং ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তত্র খো ভগৰা ভিক্খূ আমন্তেসি –
‘‘সচে, ভিক্খৰে, অঞ্ঞতিত্থিযা পরিব্বাজকা এৰং পুচ্ছেয্যুং – ‘সম্বোধিপক্খিকানং [সম্বোধপক্খিকানং (সী. স্যা. পী.)], আৰুসো, ধম্মানং কা উপনিসা ভাৰনাযা’তি, এৰং পুট্ঠা তুম্হে, ভিক্খৰে, তেসং অঞ্ঞতিত্থিযানং পরিব্বাজকানং কিন্তি ব্যাকরেয্যাথা’’তি? ‘‘ভগৰংমূলকা নো, ভন্তে, ধম্মা…পে… ভগৰতো সুত্ৰা ভিক্খূ ধারেস্সন্তী’’তি.
‘‘তেন হি, ভিক্খৰে, সুণাথ, সাধুকং মনসি করোথ; ভাসিস্সামী’’তি. ‘‘এৰং, ভন্তে’’তি খো তে ভিক্খূ ভগৰতো পচ্চস্সোসুং. ভগৰা এতদৰোচ –
‘‘সচে, ভিক্খৰে, অঞ্ঞতিত্থিযা পরিব্বাজকা এৰং পুচ্ছেয্যুং – ‘সম্বোধিপক্খিকানং, আৰুসো, ধম্মানং কা উপনিসা ভাৰনাযা’তি, এৰং পুট্ঠা তুম্হে, ভিক্খৰে, তেসং অঞ্ঞতিত্থিযানং পরিব্বাজকানং এৰং ব্যাকরেয্যাথ –
‘‘ইধাৰুসো, ভিক্খু কল্যাণমিত্তো হোতি কল্যাণসহাযো কল্যাণসম্পৰঙ্কো. সম্বোধিপক্খিকানং, আৰুসো, ধম্মানং অযং পঠমা উপনিসা ভাৰনায.
‘‘পুন চপরং, আৰুসো, ভিক্খু সীলৰা হোতি, পাতিমোক্খসংৰরসংৰুতো ৰিহরতি আচারগোচরসম্পন্নো অণুমত্তেসু ৰজ্জেসু ভযদস্সাৰী, সমাদায সিক্খতি সিক্খাপদেসু. সম্বোধিপক্খিকানং, আৰুসো, ধম্মানং অযং দুতিযা উপনিসা ভাৰনায.
‘‘পুন চপরং, আৰুসো, ভিক্খু যাযং কথা অভিসল্লেখিকা চেতোৰিৰরণসপ্পাযা, সেয্যথিদং – অপ্পিচ্ছকথা সন্তুট্ঠিকথা পৰিৰেককথা অসংসগ্গকথা ৰীরিযারম্ভকথা সীলকথা সমাধিকথা পঞ্ঞাকথা ৰিমুত্তিকথা ৰিমুত্তিঞাণদস্সনকথা, এৰরূপিযা কথায নিকামলাভী হোতি অকিচ্ছলাভী অকসিরলাভী. সম্বোধিপক্খিকানং, আৰুসো, ধম্মানং অযং ততিযা উপনিসা ভাৰনায.
‘‘পুন চপরং, আৰুসো, ভিক্খু আরদ্ধৰীরিযো ৰিহরতি অকুসলানং ধম্মানং পহানায, কুসলানং ধম্মানং উপসম্পদায, থামৰা দল়্হপরক্কমো অনিক্খিত্তধুরো কুসলেসু ধম্মেসু. সম্বোধিপক্খিকানং, আৰুসো, ধম্মানং অযং চতুত্থী উপনিসা ভাৰনায.
‘‘পুন চপরং, আৰুসো, ভিক্খু পঞ্ঞৰা হোতি উদযত্থগামিনিযা পঞ্ঞায সমন্নাগতো অরিযায নিব্বেধিকায সম্মা দুক্খক্খযগামিনিযা. সম্বোধিপক্খিকানং, আৰুসো, ধম্মানং অযং পঞ্চমী উপনিসা ভাৰনায’’.
‘‘কল্যাণমিত্তস্সেতং, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো পাটিকঙ্খং কল্যাণসহাযস্স কল্যাণসম্পৰঙ্কস্স – সীলৰা ভৰিস্সতি, পাতিমোক্খসংৰরসংৰুতো ৰিহরিস্সতি আচারগোচরসম্পন্নো অণুমত্তেসু ৰজ্জেসু ভযদস্সাৰী, সমাদায সিক্খিস্সতি সিক্খাপদেসু.
‘‘কল্যাণমিত্তস্সেতং, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো পাটিকঙ্খং কল্যাণসহাযস্স কল্যাণসম্পৰঙ্কস্স – যাযং কথা অভিসল্লেখিকা চেতোৰিৰরণসপ্পাযা, সেয্যথিদং – অপ্পিচ্ছকথা সন্তুট্ঠিকথা পৰিৰেককথা অসংসগ্গকথা ৰীরিযারম্ভকথা সীলকথা সমাধিকথা পঞ্ঞাকথা ৰিমুত্তিকথা ৰিমুত্তিঞাণদস্সনকথা, এৰরূপিযা কথায নিকামলাভী ভৰিস্সতি অকিচ্ছলাভী অকসিরলাভী.
‘‘কল্যাণমিত্তস্সেতং, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো পাটিকঙ্খং কল্যাণসহাযস্স কল্যাণসম্পৰঙ্কস্স – আরদ্ধৰীরিযো ৰিহরিস্সতি অকুসলানং ধম্মানং পহানায, কুসলানং ধম্মানং উপসম্পদায, থামৰা দল়্হপরক্কমো অনিক্খিত্তধুরো কুসলেসু ধম্মেসু.
‘‘কল্যাণমিত্তস্সেতং, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো পাটিকঙ্খং কল্যাণসহাযস্স কল্যাণসম্পৰঙ্কস্স – পঞ্ঞৰা ভৰিস্সতি উদযত্থগামিনিযা পঞ্ঞায সমন্নাগতো অরিযায নিব্বেধিকায সম্মা দুক্খক্খযগামিনিযা.
‘‘তেন চ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনা ইমেসু পঞ্চসু ধম্মেসু পতিট্ঠায চত্তারো ধম্মা উত্তরি [উত্তরিং (সী. স্যা. পী.)] ভাৰেতব্বা – অসুভা ভাৰেতব্বা রাগস্স পহানায, মেত্তা ভাৰেতব্বা ব্যাপাদস্স পহানায, আনাপানস্সতি [আনাপানসতি (সী. পী.)] ভাৰেতব্বা ৰিতক্কুপচ্ছেদায, অনিচ্চসঞ্ঞা ভাৰেতব্বা অস্মিমানসমুগ্ঘাতায. অনিচ্চসঞ্ঞিনো, ভিক্খৰে, অনত্তসঞ্ঞা সণ্ঠাতি. অনত্তসঞ্ঞী অস্মিমানসমুগ্ঘাতং পাপুণাতি দিট্ঠেৰ ধম্মে নিব্বান’’ন্তি. পঠমং.