৪. সুভূতিসুত্তং
১৪. অথ খো আযস্মা সুভূতি সদ্ধেন ভিক্খুনা সদ্ধিং যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নং খো আযস্মন্তং সুভূতিং ভগৰা এতদৰোচ – ‘‘কো নামাযং [কো নামো অযং (সী. ক.), কো নাম অযং (স্যা. কং.)], সুভূতি, ভিক্খূ’’তি? ‘‘সদ্ধো নামাযং, ভন্তে, ভিক্খু, সুদত্তস্স [সদ্ধস্স (সী. স্যা. কং. পী.)] উপাসকস্স পুত্তো, সদ্ধা অগারস্মা অনগারিযং পব্বজিতো’’তি.
‘‘কচ্চি পনাযং, সুভূতি, সদ্ধো ভিক্খু সুদত্তস্স উপাসকস্স পুত্তো সদ্ধা অগারস্মা অনগারিযং পব্বজিতো সন্দিস্সতি সদ্ধাপদানেসূ’’তি? ‘‘এতস্স, ভগৰা, কালো; এতস্স, সুগত, কালো, যং ভগৰা সদ্ধস্স সদ্ধাপদানানি ভাসেয্য. ইদানাহং জানিস্সামি যদি ৰা অযং ভিক্খু সন্দিস্সতি সদ্ধাপদানেসু যদি ৰা নো’’তি.
‘‘তেন হি, সুভূতি, সুণাহি, সাধুকং মনসি করোহি; ভাসিস্সামী’’তি. ‘‘এৰং, ভন্তে’’তি খো আযস্মা সুভূতি ভগৰতো পচ্চস্সোসি. ভগৰা এতদৰোচ –
‘‘ইধ, সুভূতি, ভিক্খু সীলৰা হোতি, পাতিমোক্খসংৰরসংৰুতো ৰিহরতি আচারগোচরসম্পন্নো অণুমত্তেসু ৰজ্জেসু ভযদস্সাৰী, সমাদায সিক্খতি সিক্খাপদেসু. যম্পি, সুভূতি, ভিক্খু সীলৰা হোতি…পে… সমাদায সিক্খতি সিক্খাপদেসু, ইদম্পি, সুভূতি, সদ্ধস্স সদ্ধাপদানং হোতি.
‘‘পুন চপরং, সুভূতি, ভিক্খু বহুস্সুতো হোতি সুতধরো সুতসন্নিচযো; যে তে ধম্মা আদিকল্যাণা মজ্ঝেকল্যাণা পরিযোসানকল্যাণা সাত্থং সব্যঞ্জনং কেৰলপরিপুণ্ণং পরিসুদ্ধং ব্রহ্মচরিযং অভিৰদন্তি, তথারূপাস্স ধম্মা বহুস্সুতা হোন্তি ধাতা ৰচসা পরিচিতা মনসানুপেক্খিতা দিট্ঠিযা সুপ্পটিৰিদ্ধা. যম্পি, সুভূতি, ভিক্খু বহুস্সুতো হোতি…পে… দিট্ঠিযা সুপ্পটিৰিদ্ধা, ইদম্পি, সুভূতি, সদ্ধস্স সদ্ধাপদানং হোতি.
‘‘পুন চপরং, সুভূতি, ভিক্খু কল্যাণমিত্তো হোতি কল্যাণসহাযো কল্যাণসম্পৰঙ্কো. যম্পি, সুভূতি, ভিক্খু কল্যাণমিত্তো হোতি কল্যাণসহাযো কল্যাণসম্পৰঙ্কো, ইদম্পি, সুভূতি, সদ্ধস্স সদ্ধাপদানং হোতি.
‘‘পুন চপরং, সুভূতি, ভিক্খু সুৰচো হোতি সোৰচস্সকরণেহি ধম্মেহি সমন্নাগতো খমো পদক্খিণগ্গাহী অনুসাসনিং. যম্পি, সুভূতি, ভিক্খু সুৰচো হোতি সোৰচস্সকরণেহি ধম্মেহি সমন্নাগতো খমো পদক্খিণগ্গাহী অনুসাসনিং, ইদম্পি, সুভূতি, সদ্ধস্স সদ্ধাপদানং হোতি.
‘‘পুন চপরং, সুভূতি, ভিক্খু যানি তানি সব্রহ্মচারীনং উচ্চাৰচানি কিংকরণীযানি তত্র দক্খো হোতি অনলসো তত্রুপাযায ৰীমংসায সমন্নাগতো অলং কাতুং অলং সংৰিধাতুং. যম্পি, সুভূতি, ভিক্খু যানি তানি সব্রহ্মচারীনং উচ্চাৰচানি কিংকরণীযানি তত্র দক্খো হোতি অনলসো তত্রুপাযায ৰীমংসায সমন্নাগতো অলং কাতুং অলং সংৰিধাতুং, ইদম্পি, সুভূতি, সদ্ধস্স সদ্ধাপদানং হোতি.
‘‘পুন চপরং, সুভূতি, ভিক্খু ধম্মকামো হোতি পিযসমুদাহারো অভিধম্মে অভিৰিনযে উল়ারপামোজ্জো. যম্পি, সুভূতি, ভিক্খু ধম্মকামো হোতি পিযসমুদাহারো অভিধম্মে অভিৰিনযে উল়ারপামোজ্জো, ইদম্পি, সুভূতি, সদ্ধস্স সদ্ধাপদানং হোতি.
‘‘পুন চপরং, সুভূতি, ভিক্খু আরদ্ধৰীরিযো ৰিহরতি অকুসলানং ধম্মানং পহানায, কুসলানং ধম্মানং উপসম্পদায, থামৰা দল়্হপরক্কমো অনিক্খিত্তধুরো কুসলেসু ধম্মেসু. যম্পি, সুভূতি, ভিক্খু আরদ্ধৰীরিযো ৰিহরতি অকুসলানং ধম্মানং পহানায কুসলানং ধম্মানং উপসম্পদায থামৰা দল়্হপরক্কমো অনিক্খিত্তধুরো কুসলেসু ধম্মেসু, ইদম্পি, সুভূতি, সদ্ধস্স সদ্ধাপদানং হোতি.
‘‘পুন চপরং, সুভূতি, ভিক্খু চতুন্নং ঝানানং আভিচেতসিকানং দিট্ঠধম্মসুখৰিহারানং নিকামলাভী হোতি অকিচ্ছলাভী অকসিরলাভী. যম্পি, সুভূতি, ভিক্খু চতুন্নং ঝানানং আভিচেতসিকানং দিট্ঠধম্মসুখৰিহারানং নিকামলাভী হোতি অকিচ্ছলাভী অকসিরলাভী, ইদম্পি, সুভূতি, সদ্ধস্স সদ্ধাপদানং হোতি.
‘‘পুন চপরং, সুভূতি, ভিক্খু অনেকৰিহিতং পুব্বেনিৰাসং অনুস্সরতি, সেয্যথিদং – একম্পি জাতিং দ্ৰেপি জাতিযো তিস্সোপি জাতিযো চতস্সোপি জাতিযো পঞ্চপি জাতিযো দসপি জাতিযো ৰীসম্পি জাতিযো তিংসম্পি জাতিযো চত্তারীসম্পি জাতিযো পঞ্ঞাসম্পি জাতিযো জাতিসতম্পি জাতিসহস্সম্পি জাতিসতসহস্সম্পি অনেকেপি সংৰট্টকপ্পে অনেকেপি ৰিৰট্টকপ্পে অনেকেপি সংৰট্টৰিৰট্টকপ্পে – ‘অমুত্রাসিং এৰংনামো এৰংগোত্তো এৰংৰণ্ণো এৰমাহারো এৰংসুখদুক্খপ্পটিসংৰেদী এৰমাযুপরিযন্তো, সো ততো চুতো অমুত্র উদপাদিং; তত্রাপাসিং এৰংনামো এৰংগোত্তো এৰংৰণ্ণো এৰমাহারো এৰংসুখদুক্খপ্পটিসংৰেদী এৰমাযুপরিযন্তো, সো ততো চুতো ইধূপপন্নো’তি. ইতি সাকারং সউদ্দেসং অনেকৰিহিতং পুব্বেনিৰাসং অনুস্সরতি. যম্পি, সুভূতি, ভিক্খু অনেকৰিহিতং পুব্বেনিৰাসং অনুস্সরতি, সেয্যথিদং, একম্পি জাতিং দ্ৰেপি জাতিযো…পে… ইতি সাকারং সউদ্দেসং অনেকৰিহিতং পুব্বেনিৰাসং অনুস্সরতি. ইদম্পি, সুভূতি, সদ্ধস্স সদ্ধাপদানং হোতি.
‘‘পুন চপরং, সুভূতি, ভিক্খু দিব্বেন চক্খুনা ৰিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন সত্তে পস্সতি চৰমানে উপপজ্জমানে হীনে পণীতে সুৰণ্ণে দুব্বণ্ণে, সুগতে দুগ্গতে যথাকম্মূপগে সত্তে পজানাতি – ‘ইমে ৰত ভোন্তো সত্তা কাযদুচ্চরিতেন সমন্নাগতা ৰচীদুচ্চরিতেন সমন্নাগতা মনোদুচ্চরিতেন সমন্নাগতা অরিযানং উপৰাদকা মিচ্ছাদিট্ঠিকা মিচ্ছাদিট্ঠিকম্মসমাদানা, তে কাযস্স ভেদা পরং মরণা অপাযং দুগ্গতিং ৰিনিপাতং নিরযং উপপন্না. ইমে ৰা পন ভোন্তো সত্তা কাযসুচরিতেন সমন্নাগতা ৰচীসুচরিতেন সমন্নাগতা মনোসুচরিতেন সমন্নাগতা অরিযানং অনুপৰাদকা সম্মাদিট্ঠিকা সম্মাদিট্ঠিকম্মসমাদানা, তে কাযস্স ভেদা পরং মরণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপন্না’তি. ইতি দিব্বেন চক্খুনা ৰিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন সত্তে পস্সতি চৰমানে উপপজ্জমানে হীনে পণীতে সুৰণ্ণে দুব্বণ্ণে, সুগতে দুগ্গতে যথাকম্মূপগে সত্তে পজানাতি. যম্পি, সুভূতি, ভিক্খু দিব্বেন চক্খুনা ৰিসুদ্ধেন…পে… যথাকম্মূপগে সত্তে পজানাতি, ইদম্পি, সুভূতি, সদ্ধস্স সদ্ধাপদানং হোতি.
‘‘পুন চপরং, সুভূতি, ভিক্খু আসৰানং খযা অনাসৰং চেতোৰিমুত্তিং পঞ্ঞাৰিমুত্তিং দিট্ঠেৰ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৰা উপসম্পজ্জ ৰিহরতি. যম্পি, সুভূতি, ভিক্খু আসৰানং খযা…পে… সচ্ছিকত্ৰা উপসম্পজ্জ ৰিহরতি, ইদম্পি, সুভূতি, সদ্ধস্স সদ্ধাপদানং হোতী’’তি.
এৰং ৰুত্তে আযস্মা সুভূতি ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘যানিমানি, ভন্তে, ভগৰতা সদ্ধস্স সদ্ধাপদানানি ভাসিতানি, সংৰিজ্জন্তি তানি ইমস্স ভিক্খুনো, অযঞ্চ ভিক্খু এতেসু সন্দিস্সতি.
‘‘অযং, ভন্তে, ভিক্খু সীলৰা হোতি, পাতিমোক্খসংৰরসংৰুতো ৰিহরতি আচারগোচরসম্পন্নো অণুমত্তেসু ৰজ্জেসু ভযদস্সাৰী, সমাদায সিক্খতি সিক্খাপদেসু.
‘‘অযং, ভন্তে, ভিক্খু বহুস্সুতো হোতি সুতধরো সুতসন্নিচযো; যে তে ধম্মা আদিকল্যাণা মজ্ঝেকল্যাণা পরিযোসানকল্যাণা সাত্থং সব্যঞ্জনং কেৰলপরিপুণ্ণং পরিসুদ্ধং ব্রহ্মচরিযং অভিৰদন্তি, তথারূপাস্স ধম্মা বহুস্সুতা হোন্তি ধাতা ৰচসা পরিচিতা মনসানুপেক্খিতা দিট্ঠিযা সুপ্পটিৰিদ্ধা.
‘‘অযং, ভন্তে, ভিক্খু কল্যাণমিত্তো হোতি কল্যাণসহাযো কল্যাণসম্পৰঙ্কো.
‘‘অযং, ভন্তে, ভিক্খু সুৰচো হোতি…পে… অনুসাসনিং.
‘‘অযং, ভন্তে, ভিক্খু যানি তানি সব্রহ্মচারীনং উচ্চাৰচানি কিংকরণীযানি তত্থ দক্খো হোতি অনলসো তত্রুপাযায ৰীমংসায সমন্নাগতো অলং কাতুং অলং সংৰিধাতুং.
‘‘অযং, ভন্তে, ভিক্খু ধম্মকামো হোতি পিযসমুদাহারো অভিধম্মে অভিৰিনযে উল়ারপামোজ্জো.
‘‘অযং, ভন্তে, ভিক্খু আরদ্ধৰীরিযো ৰিহরতি…পে… থামৰা দল়্হপরক্কমো অনিক্খিত্তধুরো কুসলেসু ধম্মেসু.
‘‘অযং, ভন্তে, ভিক্খু চতুন্নং ঝানানং আভিচেতসিকানং দিট্ঠধম্মসুখৰিহারানং নিকামলাভী হোতি অকিচ্ছলাভী অকসিরলাভী.
‘‘অযং, ভন্তে, ভিক্খু অনেকৰিহিতং পুব্বেনিৰাসং অনুস্সরতি, সেয্যথিদং – একম্পি জাতিং দ্ৰেপি জাতিযো…পে… ইতি সাকারং সউদ্দেসং অনেকৰিহিতং পুব্বেনিৰাসং অনুস্সরতি.
‘‘অযং, ভন্তে, ভিক্খু দিব্বেন চক্খুনা ৰিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন…পে… যথাকম্মূপগে সত্তে পজানাতি.
‘‘অযং, ভন্তে, ভিক্খু আসৰানং খযা…পে… সচ্ছিকত্ৰা উপসম্পজ্জ ৰিহরতি. যানিমানি, ভন্তে, ভগৰতা সদ্ধস্স সদ্ধাপদানানি ভাসিতানি, সংৰিজ্জন্তি তানি ইমস্স ভিক্খুনো, অযঞ্চ ভিক্খু এতেসু সন্দিস্সতী’’তি.
‘‘সাধু সাধু, সুভূতি! তেন হি ত্ৰং, সুভূতি, ইমিনা চ সদ্ধেন ভিক্খুনা সদ্ধিং ৰিহরেয্যাসি. যদা চ ত্ৰং, সুভূতি, আকঙ্খেয্যাসি তথাগতং দস্সনায, ইমিনা সদ্ধেন ভিক্খুনা সদ্ধিং উপসঙ্কমেয্যাসি তথাগতং দস্সনাযা’’তি. চতুত্থং.