পঞ্চৱগ্গো
১. কম্মৱগ্গো
৪৮২. চত্তাৰি কম্মানি. অপলোকনকম্মং, ঞত্তিকম্মং, ঞত্তিদুতিযকম্মং, ঞত্তিচতুত্থকম্মং – ইমানি চত্তাৰি কম্মানি. কতিহাকাৰেহি ৱিপজ্জন্তি? ইমানি চত্তাৰি কম্মানি পঞ্চহাকাৰেহি ৱিপজ্জন্তি – ৱত্থুতো ৱা ঞত্তিতো ৱা অনুস্সাৱনতো ৱা সীমতো ৱা পৰিসতো ৱা.
৪৮৩. কথং ৱত্থুতো কম্মানি ৱিপজ্জন্তি? সম্মুখাকৰণীযং কম্মং অসম্মুখা কৰোতি, ৱত্থুৱিপন্নং অধম্মকম্মং; পটিপুচ্ছাকৰণীযং কম্মং অপটিপুচ্ছা কৰোতি, ৱত্থুৱিপন্নং অধম্মকম্মং; পটিঞ্ঞায কৰণীযং কম্মং অপটিঞ্ঞায কৰোতি, ৱত্থুৱিপন্নং অধম্মকম্মং; সতিৱিনযাৰহস্স অমূড়্হৱিনযং দেতি, ৱত্থুৱিপন্নং অধম্মকম্মং; অমূড়্হৱিনযাৰহস্স তস্সপাপিযসিকাকম্মং কৰোতি, ৱত্থুৱিপন্নং অধম্মকম্মং; তস্সপাপিযসিকাকম্মাৰহস্স তজ্জনীযকম্মং কৰোতি, ৱত্থুৱিপন্নং অধম্মকম্মং; তজ্জনীযকম্মাৰহস্স নিযস্সকম্মং কৰোতি, ৱত্থুৱিপন্নং অধম্মকম্মং; নিযস্সকম্মাৰহস্স পব্বাজনীযকম্মং কৰোতি, ৱত্থুৱিপন্নং অধম্মকম্মং; পব্বাজনীযকম্মাৰহস্স পটিসাৰণীযকম্মং কৰোতি, ৱত্থুৱিপন্নং অধম্মকম্মং; পটিসাৰণীযকম্মাৰহস্স উক্খেপনীযকম্মং কৰোতি, ৱত্থুৱিপন্নং অধম্মকম্মং; উক্খেপনীযকম্মাৰহস্স পৰিৱাসং দেতি, ৱত্থুৱিপন্নং অধম্মকম্মং; পৰিৱাসাৰহং মূলায পটিকস্সতি, ৱত্থুৱিপন্নং অধম্মকম্মং; মূলাযপটিকস্সনাৰহস্স মানত্তং দেতি, ৱত্থুৱিপন্নং অধম্মকম্মং; মানত্তাৰহং অব্ভেতি, ৱত্থুৱিপন্নং অধম্মকম্মং; অব্ভানাৰহং উপসম্পাদেতি, ৱত্থুৱিপন্নং অধম্মকম্মং; অনুপোসথে উপোসথং কৰোতি, ৱত্থুৱিপন্নং অধম্মকম্মং; অপৱাৰণায পৱাৰেতি, ৱত্থুৱিপন্নং অধম্মকম্মং. এৱং ৱত্থুতো কম্মানি ৱিপজ্জন্তি.
৪৮৪. কথং ঞত্তিতো কম্মানি ৱিপজ্জন্তি? পঞ্চহাকাৰেহি ঞত্তিতো কম্মানি ৱিপজ্জন্তি – ৱত্থুং ন পৰামসতি, সঙ্ঘং ন পৰামসতি, পুগ্গলং ন পৰামসতি, ঞত্তিং ন পৰামসতি, পচ্ছা ৱা ঞত্তিং ঠপেতি – ইমেহি পঞ্চহাকাৰেহি ঞত্তিতো কম্মানি ৱিপজ্জন্তি.
৪৮৫. কথং অনুস্সাৱনতো কম্মানি ৱিপজ্জন্তি? পঞ্চহাকাৰেহি অনুস্সাৱনতো কম্মানি ৱিপজ্জন্তি – ৱত্থুং ন পৰামসতি, সঙ্ঘং ন পৰামসতি, পুগ্গলং ন পৰামসতি, সাৱনং হাপেতি, অকালে ৱা সাৱেতি – ইমেহি পঞ্চহাকাৰেহি অনুস্সাৱনতো কম্মানি ৱিপজ্জন্তি.
৪৮৬. কথং সীমতো কম্মানি ৱিপজ্জন্তি? একাদসহি আকাৰেহি সীমতো কম্মানি ৱিপজ্জন্তি – অতিখুদ্দকং সীমং সম্মন্নতি, অতিমহতিং সীমং সম্মন্নতি, খণ্ডনিমিত্তং সীমং সম্মন্নতি, ছাযানিমিত্তং সীমং সম্মন্নতি, অনিমিত্তং সীমং সম্মন্নতি, বহিসীমে ঠিতো সীমং সম্মন্নতি, নদিযা সীমং সম্মন্নতি, সমুদ্দে সীমং সম্মন্নতি, জাতস্সৰে সীমং সম্মন্নতি, সীমায সীমং সম্ভিন্দতি, সীমায সীমং অজ্ঝোত্থৰতি – ইমেহি একাদসহি আকাৰেহি সীমতো কম্মানি ৱিপজ্জন্তি.
৪৮৭. কথং পৰিসতো কম্মানি ৱিপজ্জন্তি? দ্ৱাদসহি আকাৰেহি পৰিসতো কম্মানি ৱিপজ্জন্তি – চতুৱগ্গকৰণে কম্মে যাৱতিকা ভিক্খূ কম্মপত্তা তে অনাগতা হোন্তি, ছন্দাৰহানং ছন্দো অনাহটো হোতি, সম্মুখীভূতা পটিক্কোসন্তি, চতুৱগ্গকৰণে কম্মে যাৱতিকা ভিক্খূ কম্মপত্তা তে আগতা হোন্তি, ছন্দাৰহানং ছন্দো অনাহটো হোতি, সম্মুখীভূতা পটিক্কোসন্তি, চতুৱগ্গকৰণে কম্মে যাৱতিকা ভিক্খূ কম্মপত্তা তে আগতা হোন্তি, ছন্দাৰহানং ছন্দো আহটো হোতি, সম্মুখীভূতা পটিক্কোসন্তি. পঞ্চৱগ্গকৰণে কম্মে…পে… দসৱগ্গকৰণে কম্মে…পে… ৱীসতিৱগ্গকৰণে কম্মে যাৱতিকা ভিক্খূ কম্মপত্তা তে অনাগতা হোন্তি, ছন্দাৰহানং ছন্দো অনাহটো হোতি, সম্মুখীভূতা পটিক্কোসন্তি, ৱীসতিৱগ্গকৰণে কম্মে যাৱতিকা ভিক্খূ কম্মপত্তা, তে আগতা হোন্তি, ছন্দাৰহানং ছন্দো অনাহটো হোতি, সম্মুখীভূতা পটিক্কোসন্তি, ৱীসতিৱগ্গকৰণে কম্মে যাৱতিকা ভিক্খূ কম্মপত্তা, তে আগতা হোন্তি, ছন্দাৰহানং ছন্দো আহটো হোতি সম্মুখীভূতা পটিক্কোসন্তি – ইমেহি দ্ৱাদসহি আকাৰেহি পৰিসতো কম্মানি ৱিপজ্জন্তি.
৪৮৮. চতুৱগ্গকৰণে কম্মে চত্তাৰো ভিক্খূ পকতত্তা কম্মপত্তা, অৱসেসা পকতত্তা ছন্দাৰহা. যস্স সঙ্ঘো কম্মং কৰোতি সো নেৱ কম্মপত্তো নাপি ছন্দাৰহো, অপি চ কম্মাৰহো. পঞ্চৱগ্গকৰণে কম্মে পঞ্চ ভিক্খূ পকতত্তা কম্মপত্তা, অৱসেসা পকতত্তা ছন্দাৰহা. যস্স সঙ্ঘো কম্মং কৰোতি সো নেৱ কম্মপত্তো নাপি ছন্দাৰহো, অপি চ কম্মাৰহো. দসৱগ্গকৰণে কম্মে দস ভিক্খূ পকতত্তা কম্মপত্তা, অৱসেসা পকতত্তা ছন্দাৰহা. যস্স সঙ্ঘো কম্মং কৰোতি সো নেৱ কম্মপত্তো নাপি ছন্দাৰহো, অপি চ কম্মাৰহো. ৱীসতিৱগ্গকৰণে কম্মে ৱীসতি ভিক্খূ পকতত্তা কম্মপত্তা, অৱসেসা পকতত্তা ছন্দাৰহা. যস্স সঙ্ঘো কম্মং কৰোতি সো নেৱ কম্মপত্তো নাপি ছন্দাৰহো, অপি চ কম্মাৰহো.
৪৮৯. চত্তাৰি কম্মানি – অপলোকনকম্মং, ঞত্তিকম্মং, ঞত্তিদুতিযকম্মং, ঞত্তিচতুত্থকম্মং. ইমানি চত্তাৰি কম্মানি কতিহাকাৰেহি ৱিপজ্জন্তি? ইমানি চত্তাৰি কম্মানি পঞ্চহাকাৰেহি ৱিপজ্জন্তি – ৱত্থুতো ৱা ঞত্তিতো ৱা অনুস্সাৱনতো ৱা সীমতো ৱা পৰিসতো ৱা.
৪৯০. কথং ৱত্থুতো কম্মানি ৱিপজ্জন্তি? পণ্ডকং উপসম্পাদেতি, ৱত্থুৱিপন্নং অধম্মকম্মং. থেয্যসংৱাসকং উপসম্পাদেতি, ৱত্থুৱিপন্নং অধম্মকম্মং. তিত্থিযপক্কন্তকং উপসম্পাদেতি, ৱত্থুৱিপন্নং অধম্মকম্মং. তিৰচ্ছানগতং উপসম্পাদেতি, ৱত্থুৱিপন্নং অধম্মকম্মং. মাতুঘাতকং উপসম্পাদেতি, ৱত্থুৱিপন্নং অধম্মকম্মং. পিতুঘাতকং উপসম্পাদেতি, ৱত্থুৱিপন্নং অধম্মকম্মং. অৰহন্তঘাতকং উপসম্পাদেতি, ৱত্থুৱিপন্নং অধম্মকম্মং. ভিক্খুনিদূসকং উপসম্পাদেতি, ৱত্থুৱিপন্নং অধম্মকম্মং. সঙ্ঘভেদকং উপসম্পাদেতি, ৱত্থুৱিপন্নং অধম্মকম্মং. লোহিতুপ্পাদকং উপসম্পাদেতি, ৱত্থুৱিপন্নং অধম্মকম্মং. উভতোব্যঞ্জনং উপসম্পাদেতি, ৱত্থুৱিপন্নং অধম্মকম্মং. ঊনৱীসতিৱস্সং পুগ্গলং উপসম্পাদেতি, ৱত্থুৱিপন্নং অধম্মকম্মং. এৱং ৱত্থুতো কম্মানি ৱিপজ্জন্তি.
৪৯১. কথং ঞত্তিতো কম্মানি ৱিপজ্জন্তি? পঞ্চহাকাৰেহি ঞত্তিতো কম্মানি ৱিপজ্জন্তি. ৱত্থুং ন পৰামসতি, সঙ্ঘং ন পৰামসতি, পুগ্গলং ন পৰামসতি, ঞত্তিং ন পৰামসতি, পচ্ছা ৱা ঞত্তিং ঠপেতি – ইমেহি পঞ্চহাকাৰেহি ঞত্তিতো কম্মানি ৱিপজ্জন্তি.
৪৯২. কথং অনুস্সাৱনতো কম্মানি ৱিপজ্জন্তি? পঞ্চহাকাৰেহি অনুস্সাৱনতো কম্মানি ৱিপজ্জন্তি – ৱত্থুং ন পৰামসতি, সঙ্ঘং ন পৰামসতি, পুগ্গলং ন পৰামসতি, সাৱনং হাপেতি, অকালে ৱা সাৱেতি – ইমেহি পঞ্চহাকাৰেহি অনুস্সাৱনতো কম্মানি ৱিপজ্জন্তি.
৪৯৩. কথং সীমতো কম্মানি ৱিপজ্জন্তি? একাদসহি আকাৰেহি সীমতো কম্মানি ৱিপজ্জন্তি. অতিখুদ্দকং সীমং সম্মন্নতি, অতিমহতিং সীমং সম্মন্নতি, খণ্ডনিমিত্তং সীমং সম্মন্নতি, ছাযানিমিত্তং সীমং সম্মন্নতি, অনিমিত্তং সীমং সম্মন্নতি, বহিসীমে ঠিতো সীমং সম্মন্নতি, নদিযা সীমং সম্মন্নতি, সমুদ্দে সীমং সম্মন্নতি, জাতস্সৰে সীমং সম্মন্নতি, সীমায সীমং সম্ভিন্দতি, সীমায সীমং অজ্ঝোত্থৰতি – ইমেহি একাদসহি আকাৰেহি সীমতো কম্মানি ৱিপজ্জন্তি.
৪৯৪. কথং পৰিসতো কম্মানি ৱিপজ্জন্তি? দ্ৱাদসহি আকাৰেহি পৰিসতো কম্মানি ৱিপজ্জন্তি – চতুৱগ্গকৰণে কম্মে যাৱতিকা ভিক্খূ কম্মপত্তা তে অনাগতা হোন্তি, ছন্দাৰহানং ছন্দো অনাহটো হোতি, সম্মুখীভূতা পটিক্কোসন্তি, চতুৱগ্গকৰণে কম্মে যাৱতিকা ভিক্খূ কম্মপত্তা তে আগতা হোন্তি, ছন্দাৰহানং ছন্দো অনাহটো হোতি, সম্মুখীভূতা পটিক্কোসন্তি. চতুৱগ্গকৰণে কম্মে যাৱতিকা ভিক্খূ কম্মপত্তা তে আগতা হোন্তি, ছন্দাৰহানং ছন্দো আহটো হোতি সম্মুখীভূতা পটিক্কোসন্তি. পঞ্চৱগ্গকৰণে কম্মে…পে… দসৱগ্গকৰণে কম্মে…পে… ৱীসতিৱগ্গকৰণে কম্মে যাৱতিকা ভিক্খূ কম্মপত্তা তে অনাগতা হোন্তি, ছন্দাৰহানং ছন্দো অনাহটো হোতি, সম্মুখীভূতা পটিক্কোসন্তি. ৱীসতিৱগ্গকৰণে কম্মে যাৱতিকা ভিক্খূ কম্মপত্তা তে আগতা হোন্তি, ছন্দাৰহানং ছন্দো অনাহটো হোতি, সম্মুখীভূতা পটিক্কোসন্তি. ৱীসতিৱগ্গকৰণে কম্মে যাৱতিকা ভিক্খূ কম্মপত্তা তে আগতা হোন্তি, ছন্দাৰহানং ছন্দো আহটো হোতি, সম্মুখীভূতা পটিক্কোসন্তি – ইমেহি দ্ৱাদসহি আকাৰেহি পৰিসতো কম্মানি ৱিপজ্জন্তি.
৪৯৫. অপলোকনকম্মং কতি ঠানানি গচ্ছতি? ঞত্তিকম্মং কতি ঠানানি গচ্ছতি? ঞত্তিদুতিযকম্মং কতি ঠানানি গচ্ছতি? ঞত্তিচতুত্থকম্মং কতি ঠানানি গচ্ছতি? অপলোকনকম্মং পঞ্চ ঠানানি গচ্ছতি. ঞত্তিকম্মং নৱ ঠানানি গচ্ছতি. ঞত্তিদুতিযকম্মং সত্ত ঠানানি গচ্ছতি. ঞত্তিচতুত্থকম্মং সত্ত ঠানানি গচ্ছতি.
৪৯৬. অপলোকনকম্মং কতমানি পঞ্চ ঠানানি গচ্ছতি? ওসাৰণং, নিস্সাৰণং, ভণ্ডুকম্মং, ব্ৰহ্মদণ্ডং, কম্মলক্খণঞ্ঞেৱ পঞ্চমং – অপলোকনকম্মং ইমানি পঞ্চ ঠানানি গচ্ছতি. ঞত্তিকম্মং কতমানি নৱ ঠানানি গচ্ছতি? ওসাৰণং, নিস্সাৰণং, উপোসথং, পৱাৰণং, সম্মুতিং, দানং, পটিগ্গহং, পচ্চুক্কড্ঢনং, কম্মলক্খণঞ্ঞেৱ নৱমং – ঞত্তিকম্মং ইমানি নৱ ঠানানি গচ্ছতি. ঞত্তিদুতিযকম্মং কতমানি সত্ত ঠানানি গচ্ছতি? ওসাৰণং, নিস্সাৰণং, সম্মুতিং, দানং, উদ্ধৰণং, দেসনং, কম্মলক্খণঞ্ঞেৱ সত্তমং – ঞত্তিদুতিযকম্মং ইমানি সত্ত ঠানানি গচ্ছতি. ঞত্তিচতুত্থকম্মং কতমানি সত্ত ঠানানি গচ্ছতি? ওসাৰণং, নিস্সাৰণং, সম্মুতিং, দানং, নিগ্গহং, সমনুভাসনং, কম্মলক্খণঞ্ঞেৱ সত্তমং – ঞত্তিচতুত্থকম্মং ইমানি সত্ত ঠানানি গচ্ছতি.
৪৯৭. চতুৱগ্গকৰণে কম্মে চত্তাৰো ভিক্খূ পকতত্তা কম্মপত্তা, অৱসেসা পকতত্তা ছন্দাৰহা. যস্স সঙ্ঘো কম্মং কৰোতি সো নেৱ কম্মপত্তো নাপি ছন্দাৰহো, অপি চ কম্মাৰহো. পঞ্চৱগ্গকৰণে কম্মে পঞ্চ ভিক্খূ পকতত্তা কম্মপত্তা, অৱসেসা পকতত্তা ছন্দাৰহা. যস্স সঙ্ঘো কম্মং কৰোতি সো নেৱ কম্মপত্তো নাপি ছন্দাৰহো, অপি চ কম্মাৰহো. দসৱগ্গকৰণে কম্মে দস ভিক্খূ পকতত্তা কম্মপত্তা, অৱসেসা পকতত্তা ছন্দাৰহা. যস্স সঙ্ঘো কম্মং কৰোতি সো নেৱ কম্মপত্তো নাপি ছন্দাৰহো, অপি চ কম্মাৰহো. ৱীসতিৱগ্গকৰণে কম্মে ৱীসতি ভিক্খূ পকতত্তা কম্মপত্তা, অৱসেসা পকতত্তা ছন্দাৰহা. যস্স সঙ্ঘো কম্মং কৰোতি সো নেৱ কম্মপত্তো নাপি ছন্দাৰহো, অপি চ কম্মাৰহো.
কম্মৱগ্গো নিট্ঠিতো পঠমো.
২. অত্থৱসৱগ্গো
৪৯৮. [অ. নি. ২.২০১-২৩০] দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতেন সাৱকানং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং. সঙ্ঘসুট্ঠুতায, সঙ্ঘফাসুতায – ইমে দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতেন সাৱকানং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং. দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতেন সাৱকানং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং. দুম্মঙ্কূনং পুগ্গলানং নিগ্গহায, পেসলানং ভিক্খূনং ফাসুৱিহাৰায – ইমে দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতে সাৱকানং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং. দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতেন সাৱকানং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং. দিট্ঠধম্মিকানং আসৱানং সংৱৰায, সম্পৰাযিকানং আসৱানং পটিঘাতায – ইমে দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতেন সাৱকানং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং. দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতেন সাৱকানং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং. দিট্ঠধম্মিকানং ৱেৰানং সংৱৰায, সম্পৰাযিকানং ৱেৰানং পটিঘাতায – ইমে দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতেন সাৱকানং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং. দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতেন সাৱকানং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং. দিট্ঠধম্মিকানং ৱজ্জানং সংৱৰায, সম্পৰাযিকানং ৱজ্জানং পটিঘাতায – ইমে দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতেন সাৱকানং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং. দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতেন সাৱকানং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং. দিট্ঠধম্মিকানং ভযানং সংৱৰায, সম্পৰাযিকানং ভযানং পটিঘাতায – ইমে দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতেন সাৱকানং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং. দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতেন সাৱকানং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং. দিট্ঠধম্মিকানং অকুসলানং ধম্মানং সংৱৰায, সম্পৰাযিকানং অকুসলানং ধম্মানং পটিঘাতায – ইমে দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতেন সাৱকানং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং. দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতেন সাৱকানং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং. গিহীনং অনুকম্পায, পাপিচ্ছানং পক্খুপচ্ছেদায – ইমে দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতেন সাৱকানং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং. দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতেন সাৱকানং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং. অপ্পসন্নানং পসাদায, পসন্নানং ভিয্যোভাৱায – ইমে দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতেন সাৱকানং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং. দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতেন সাৱকানং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং. সদ্ধম্মট্ঠিতিযা, ৱিনযানুগ্গহায – ইমে দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতেন সাৱকানং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং.
অত্থৱসৱগ্গো নিট্ঠিতো দুতিযো.
৩. পঞ্ঞত্তৱগ্গো
৪৯৯. দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতেন সাৱকানং পাতিমোক্খং পঞ্ঞত্তং…পে… পাতিমোক্খুদ্দেসো পঞ্ঞত্তো… পাতিমোক্খট্ঠপনং পঞ্ঞত্তং… পৱাৰণা পঞ্ঞত্তা… পৱাৰণাঠপনং পঞ্ঞত্তং… তজ্জনীযকম্মং পঞ্ঞত্তং… নিযস্সকম্মং পঞ্ঞত্তং… পব্বাজনীযকম্মং পঞ্ঞত্তং… পটিসাৰণীযকম্মং পঞ্ঞত্তং… উক্খেপনীযকম্মং পঞ্ঞত্তং… পৰিৱাসদানং পঞ্ঞত্তং… মূলাযপটিকস্সনা পঞ্ঞত্তা… মানত্তদানং পঞ্ঞত্তং… অব্ভানং পঞ্ঞত্তং… ওসাৰণীযং পঞ্ঞত্তং… নিস্সাৰণীযং পঞ্ঞত্তং… উপসম্পদং পঞ্ঞত্তং… অপলোকনকম্মং পঞ্ঞত্তং… ঞত্তিকম্মং পঞ্ঞত্তং… ঞত্তিদুতিযকম্মং পঞ্ঞত্তং… ঞত্তিচতুত্থকম্মং পঞ্ঞত্তং…পে….
পঞ্ঞত্তৱগ্গো নিট্ঠিতো ততিযো.
৪. অপঞ্ঞত্তে পঞ্ঞত্তৱগ্গো
৫০০. …পে… অপঞ্ঞত্তে পঞ্ঞত্তং, পঞ্ঞত্তে অনুপঞ্ঞত্তং…পে… সম্মুখাৱিনযো পঞ্ঞত্তো…পে… সতিৱিনযো পঞ্ঞত্তো…পে… অমূড়্হৱিনযো পঞ্ঞত্তো…পে… পটিঞ্ঞাতকৰণং পঞ্ঞত্তং…পে… যেভুয্যসিকা পঞ্ঞত্তা…পে… তস্সপাপিযসিকা পঞ্ঞত্তা…পে… তিণৱত্থাৰকো পঞ্ঞত্তো সঙ্ঘসুট্ঠুতায, সঙ্ঘফাসুতায – ইমে দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতেন সাৱকানং তিণৱত্থাৰকো পঞ্ঞত্তো. দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতেন সাৱকানং তিণৱত্থাৰকো পঞ্ঞত্তো. দুম্মঙ্কূনং পুগ্গলানং নিগ্গহায, পেসলানং ভিক্খূনং ফাসুৱিহাৰায – ইমে দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতেন সাৱকানং তিণৱত্থাৰকো পঞ্ঞত্তো. দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতেন সাৱকানং তিণৱত্থাৰকো পঞ্ঞত্তো. দিট্ঠধম্মিকানং আসৱানং সংৱৰায, সম্পৰাযিকানং আসৱানং পটিঘাতায – ইমে দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতেন সাৱকানং তিণৱত্থাৰকো পঞ্ঞত্তো. দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতেন সাৱকানং তিণৱত্থাৰকো পঞ্ঞত্তো. দিট্ঠধম্মিকানং ৱেৰানং সংৱৰায, সম্পৰাযিকানং ৱেৰানং পটিঘাতায – ইমে দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতেন সাৱকানং তিণৱত্থাৰকো পঞ্ঞত্তো. দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতেন সাৱকানং তিণৱত্থাৰকো পঞ্ঞত্তো. দিট্ঠধম্মিকানং ৱজ্জানং সংৱৰায, সম্পৰাযিকানং ৱজ্জানং পটিঘাতায – ইমে দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতেন সাৱকানং তিণৱত্থাৰকো পঞ্ঞত্তো. দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতেন সাৱকানং তিণৱত্থাৰকো পঞ্ঞত্তো. দিট্ঠধম্মিকানং ভযানং সংৱৰায, সম্পৰাযিকানং ভযানং পটিঘাতায – ইমে দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতেন সাৱকানং তিণৱত্থাৰকো পঞ্ঞত্তো. দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতেন সাৱকানং তিণৱত্থাৰকো পঞ্ঞত্তো. দিট্ঠধম্মিকানং অকুসলানং ধম্মানং সংৱৰায, সম্পৰাযিকানং অকুসলানং ধম্মানং পটিঘাতায – ইমে দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতেন সাৱকানং তিণৱত্থাৰকো পঞ্ঞত্তো. দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতেন সাৱকানং তিণৱত্থাৰকো পঞ্ঞত্তো. গিহীনং অনুকম্পায, পাপিচ্ছানং পক্খুপচ্ছেদায – ইমে দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতেন সাৱকানং তিণৱত্থাৰকো পঞ্ঞত্তো. দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতেন সাৱকানং তিণৱত্থাৰকো পঞ্ঞত্তো. অপ্পসন্নানং পসাদায, পসন্নানং ভিয্যোভাৱায – ইমে দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতেন সাৱকানং তিণৱত্থাৰকো পঞ্ঞত্তো. দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতেন সাৱকানং তিণৱত্থাৰকো পঞ্ঞত্তো. সদ্ধম্মট্ঠিতিযা, ৱিনযানুগ্গহায – ইমে দ্ৱে অত্থৱসে পটিচ্চ তথাগতেন সাৱকানং তিণৱত্থাৰকো পঞ্ঞত্তো.
অপঞ্ঞত্তে পঞ্ঞত্তৱগ্গো নিট্ঠিতো চতুত্থো.
৫. নৱসঙ্গহৱগ্গো
৫০১. নৱসঙ্গহা – ৱত্থুসঙ্গহো, ৱিপত্তিসঙ্গহো আপত্তিসঙ্গহো, নিদানসঙ্গহো, পুগ্গলসঙ্গহো, খন্ধসঙ্গহো, সমুট্ঠানসঙ্গহো, অধিকৰণসঙ্গহো, সমথসঙ্গহোতি.
অধিকৰণে সমুপ্পন্নে সচে উভো অত্থপচ্চত্থিকা আগচ্ছন্তি উভিন্নম্পি ৱত্থু আৰোচাপেতব্বং. উভিন্নম্পি ৱত্থু আৰোচাপেত্ৱা উভিন্নম্পি পটিঞ্ঞা সোতব্বা. উভিন্নম্পি পটিঞ্ঞং সুত্ৱা উভোপি ৱত্তব্বা – ‘‘অম্হাকং ইমস্মিং অধিকৰণে ৱূপসমিতে [ৱূপসমেপি (ক.)] উভোপি তুট্ঠা ভৱিস্সথা’’তি. সচে আহংসু – ‘‘উভোপি তুট্ঠা ভৱিস্সামা’’তি, সঙ্ঘেন তং অধিকৰণং সম্পটিচ্ছিতব্বং. সচে অলজ্জুস্সন্না হোতি, পৰিসা উব্বাহিকায ৱূপসমেতব্বং. সচে বালুস্সন্না হোতি, পৰিসা ৱিনযধৰো পৰিযেসিতব্বো যেন ধম্মেন যেন ৱিনযেন যেন সত্থুসাসনেন তং অধিকৰণং ৱূপসম্মতি. তথা তং অধিকৰণং ৱূপসমেতব্বং.
ৱত্থু জানিতব্বং, গোত্তং জানিতব্বং, নামং জানিতব্বং, আপত্তি জানিতব্বা.
মেথুনধম্মোতি ৱত্থু চেৱ গোত্তঞ্চ – পাৰাজিকন্তি নামঞ্চেৱ আপত্তি চ.
অদিন্নাদানন্তি ৱত্থু চেৱ গোত্তঞ্চ – পাৰাজিকন্তি নামঞ্চেৱ আপত্তি চ.
মনুস্সৱিগ্গহোতি ৱত্থু চেৱ গোত্তঞ্চ – পাৰাজিকন্তি নামঞ্চেৱ আপত্তি চ.
উত্তৰিমনুস্সধম্মোতি ৱত্থু চেৱ গোত্তঞ্চ – পাৰাজিকন্তি নামঞ্চেৱ আপত্তি চ.
সুক্কৱিস্সট্ঠীতি ৱত্থু চেৱ গোত্তঞ্চ – সঙ্ঘাদিসেসোতি নামঞ্চেৱ আপত্তি চ.
কাযসংসগ্গোতি ৱত্থু চেৱ গোত্তঞ্চ – সঙ্ঘাদিসেসোতি নামঞ্চেৱ আপত্তি চ.
দুট্ঠুল্লৱাচাতি ৱত্থু চেৱ গোত্তঞ্চ – সঙ্ঘাদিসেসোতি নামঞ্চেৱ আপত্তি চ.
অত্তকামন্তি ৱত্থু চেৱ গোত্তঞ্চ – সঙ্ঘাদিসেসোতি নামঞ্চেৱ আপত্তি চ.
সঞ্চৰিত্তন্তি ৱত্থু চেৱ গোত্তঞ্চ – সঙ্ঘাদিসেসোতি নামঞ্চেৱ আপত্তি চ.
সঞ্ঞাচিকায কুটিং কাৰাপনন্তি ৱত্থু চেৱ গোত্তঞ্চ – সঙ্ঘাদিসেসোতি নামঞ্চেৱ আপত্তি চ.
মহল্লকং ৱিহাৰং কাৰাপনন্তি ৱত্থু চেৱ গোত্তঞ্চ – সঙ্ঘাদিসেসোতি নামঞ্চেৱ আপত্তি চ.
ভিক্খুং অমূলকেন পাৰাজিকেন ধম্মেন অনুদ্ধংসনন্তি ৱত্থু চেৱ গোত্তঞ্চ – সঙ্ঘাদিসেসোতি নামঞ্চেৱ আপত্তি চ.
ভিক্খুং অঞ্ঞভাগিযস্স অধিকৰণস্স কিঞ্চি দেসং লেসমত্তং উপাদায পাৰাজিকেন ধম্মেন অনুদ্ধংসনন্তি ৱত্থু চেৱ গোত্তঞ্চ – সঙ্ঘাদিসেসোতি নামঞ্চেৱ আপত্তি চ.
সঙ্ঘভেদকস্স ভিক্খুনো যাৱততিযং সমনুভাসনায ন পটিনিস্সজ্জনন্তি ৱত্থু চেৱ গোত্তঞ্চ – সঙ্ঘাদিসেসোতি নামঞ্চেৱ আপত্তি চ.
ভেদকানুৱত্তকানং ভিক্খূনং যাৱততিযং সমনুভাসনায ন পটিনিস্সজ্জনন্তি ৱত্থু চেৱ গোত্তঞ্চ – সঙ্ঘাদিসেসোতি নামঞ্চেৱ আপত্তি চ.
দুব্বচস্স ভিক্খুনো যাৱততিযং সমনুভাসনায ন পটিনিস্সজ্জনন্তি ৱত্থু চেৱ গোত্তঞ্চ – সঙ্ঘাদিসেসোতি নামঞ্চেৱ আপত্তি চ.
কুলদূসকস্স ভিক্খুনো যাৱততিযং সমনুভাসনায ন পটিনিস্সজ্জনন্তি ৱত্থু চেৱ গোত্তঞ্চ – সঙ্ঘাদিসেসোতি নামঞ্চেৱ আপত্তি চ…পে….
অনাদৰিযং পটিচ্চ উদকে উচ্চাৰং ৱা পস্সাৱং ৱা খেড়ং ৱা কৰণন্তি ৱত্থু চেৱ গোত্তঞ্চ – দুক্কটন্তি নামঞ্চেৱ আপত্তি চাতি.
নৱসঙ্গহৱগ্গো নিট্ঠিতো পঞ্চমো.