৯. ঝানসংযুত্তং

১. গঙ্গাপেয্যালৱগ্গো

১-১২. ঝানাদিসুত্তদ্ৱাদসকং

৯২৩-৯৩৪. সাৱত্থিনিদানং ‘‘চত্তাৰো মে, ভিক্খৱে, ঝানা. কতমে চত্তাৰো? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু ৱিৱিচ্চেৱ কামেহি ৱিৱিচ্চ অকুসলেহি ধম্মেহি সৱিতক্কং সৱিচাৰং ৱিৱেকজং পীতিসুখং পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. ৱিতক্কৱিচাৰানং ৱূপসমা অজ্ঝত্তং সম্পসাদনং চেতসো একোদিভাৱং অৱিতক্কং অৱিচাৰং সমাধিজং পীতিসুখং দুতিযং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. পীতিযা চ ৱিৰাগা উপেক্খকো চ ৱিহৰতি সতো চ সম্পজানো সুখঞ্চ কাযেন পটিসংৱেদেতি, যং তং অৰিযা আচিক্খন্তি – ‘উপেক্খকো সতিমা সুখৱিহাৰী’তি ততিযং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. সুখস্স চ পহানা দুক্খস্স চ পহানা পুব্বেৱ সোমনস্সদোমনস্সানং অত্থঙ্গমা অদুক্খমসুখং উপেক্খাসতিপাৰিসুদ্ধিং চতুত্থং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. ইমে খো, ভিক্খৱে, চত্তাৰো ঝানা’’তি.

‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, গঙ্গা নদী পাচীননিন্না পাচীনপোণা পাচীনপব্ভাৰা; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, ভিক্খু চত্তাৰো ঝানে ভাৱেন্তো চত্তাৰো ঝানে বহুলীকৰোন্তো নিব্বাননিন্নো হোতি নিব্বানপোণো নিব্বানপব্ভাৰো. কথঞ্চ, ভিক্খৱে, ভিক্খু চত্তাৰো ঝানে ভাৱেন্তো চত্তাৰো ঝানে বহুলীকৰোন্তো নিব্বাননিন্নো হোতি নিব্বানপোণো নিব্বানপব্ভাৰো? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু ৱিৱিচ্চেৱ কামেহি ৱিৱিচ্চ অকুসলেহি ধম্মেহি সৱিতক্কং সৱিচাৰং ৱিৱেকজং পীতিসুখং পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. ৱিতক্কৱিচাৰানং ৱূপসমা…পে… দুতিযং ঝানং…পে… ততিযং ঝানং…পে… চতুত্থং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, ভিক্খু চত্তাৰো ঝানে ভাৱেন্তো চত্তাৰো ঝানে বহুলীকৰোন্তো নিব্বাননিন্নো হোতি নিব্বানপোণো নিব্বানপব্ভাৰো’’তি. দ্ৱাদসমং.

গঙ্গাপেয্যালৱগ্গো পঠমো.

তস্সুদ্দানং –

ছ পাচীনতো নিন্না, ছ নিন্না চ সমুদ্দতো;

দ্ৱেতে ছ দ্ৱাদস হোন্তি, ৱগ্গো তেন পৱুচ্চতীতি.

অপ্পমাদৱগ্গো ৱিত্থাৰেতব্বো.

তস্সুদ্দানং –

তথাগতং পদং কূটং, মূলং সাৰো চ ৱস্সিকং;

ৰাজা চন্দিমসূৰিযা, ৱত্থেন দসমং পদন্তি.

বলকৰণীযৱগ্গো ৱিত্থাৰেতব্বো.

তস্সুদ্দানং –

বলং বীজঞ্চ নাগো চ, ৰুক্খো কুম্ভেন সূকিযা;

আকাসেন চ দ্ৱে মেঘা, নাৱা আগন্তুকা নদীতি.

এসনাৱগ্গো ৱিত্থাৰেতব্বো.

তস্সুদ্দানং –

এসনা ৱিধা আসৱো, ভৱো চ দুক্খতা তিস্সো;

খিলং মলঞ্চ নীঘো চ, ৱেদনা তণ্হা তসিনা চাতি.

৫. ওঘৱগ্গো

১-১০. ওঘাদিসুত্তং

৯৬৭-৯৭৬. ‘‘পঞ্চিমানি, ভিক্খৱে, উদ্ধম্ভাগিযানি সংযোজনানি. কতমানি পঞ্চ? ৰূপৰাগো, অৰূপৰাগো, মানো, উদ্ধচ্চং, অৱিজ্জা – ইমানি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চুদ্ধম্ভাগিযানি সংযোজনানি. ইমেসং খো, ভিক্খৱে, পঞ্চন্নং উদ্ধম্ভাগিযানং সংযোজনানং অভিঞ্ঞায পৰিঞ্ঞায পৰিক্খযায পহানায চত্তাৰো ঝানা ভাৱেতব্বা. কতমে চত্তাৰো? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু ৱিৱিচ্চেৱ কামেহি ৱিৱিচ্চ অকুসলেহি ধম্মেহি সৱিতক্কং সৱিচাৰং ৱিৱেকজং পীতিসুখং পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. ৱিতক্কৱিচাৰানং ৱূপসমা অজ্ঝত্তং সম্পসাদনং চেতসো একোদিভাৱং অৱিতক্কং অৱিচাৰং সমাধিজং পীতিসুখং দুতিযং ঝানং…পে… ততিযং ঝানং…পে… চতুত্থং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. ইমেসং খো, ভিক্খৱে, পঞ্চন্নং উদ্ধম্ভাগিযানং সংযোজনানং অভিঞ্ঞায পৰিঞ্ঞায পৰিক্খযায পহানায ইমে চত্তাৰো ঝানা ভাৱেতব্বা’’তি ৱিত্থাৰেতব্বং. দসমং. (যথা মগ্গসংযুত্তং তথা ৱিত্থাৰেতব্বং).

ওঘৱগ্গো পঞ্চমো.

তস্সুদ্দানং –

ওঘো যোগো উপাদানং, গন্থা অনুসযেন চ;

কামগুণা নীৱৰণা, খন্ধা ওৰুদ্ধম্ভাগিযাতি.

ঝানসংযুত্তং নৱমং.