১. ৰহোগতৱগ্গো
১. পঠমৰহোগতসুত্তং
৮৯৯. এৱং মে সুতং – একং সমযং আযস্মা অনুৰুদ্ধো সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. অথ খো আযস্মতো অনুৰুদ্ধস্স ৰহোগতস্স পটিসল্লীনস্স এৱং চেতসো পৰিৱিতক্কো উদপাদি – ‘‘যেসং কেসঞ্চি চত্তাৰো সতিপট্ঠানা ৱিৰদ্ধা, ৱিৰদ্ধো তেসং অৰিযো মগ্গো সম্মা দুক্খক্খযগামী. যেসং কেসঞ্চি চত্তাৰো সতিপট্ঠানা আৰদ্ধা, আৰদ্ধো তেসং অৰিযো মগ্গো সম্মা দুক্খক্খযগামী’’তি.
অথ খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো আযস্মতো অনুৰুদ্ধস্স চেতসা চেতোপৰিৱিতক্কমঞ্ঞায – সেয্যথাপি নাম বলৱা পুৰিসো সমিঞ্জিতং ৱা বাহং পসাৰেয্য, পসাৰিতং ৱা বাহং সমিঞ্জেয্য, এৱমেৱ – আযস্মতো অনুৰুদ্ধস্স সম্মুখে পাতুৰহোসি. অথ খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো আযস্মন্তং অনুৰুদ্ধং এতদৱোচ – ‘‘কিত্তাৱতা নু খো, আৱুসো অনুৰুদ্ধ, ভিক্খুনো চত্তাৰো সতিপট্ঠানা আৰদ্ধা হোন্তী’’তি?
‘‘ইধাৱুসো, ভিক্খু অজ্ঝত্তং কাযে সমুদযধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি, অজ্ঝত্তং কাযে ৱযধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি, অজ্ঝত্তং কাযে সমুদযৱযধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. বহিদ্ধা কাযে সমুদযধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি, বহিদ্ধা কাযে ৱযধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি, বহিদ্ধা কাযে সমুদযৱযধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. অজ্ঝত্তবহিদ্ধা কাযে সমুদযধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি, অজ্ঝত্তবহিদ্ধা কাযে ৱযধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি, অজ্ঝত্তবহিদ্ধা কাযে সমুদযৱযধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং.
‘‘সো সচে আকঙ্খতি – ‘অপ্পটিকূলে পটিকূলসঞ্ঞী ৱিহৰেয্য’ন্তি, পটিকূলসঞ্ঞী তত্থ ৱিহৰতি; সচে আকঙ্খতি – ‘পটিকূলে অপ্পটিকূলসঞ্ঞী ৱিহৰেয্য’ন্তি, অপ্পটিকূলসঞ্ঞী তত্থ ৱিহৰতি; সচে আকঙ্খতি – ‘অপ্পটিকূলে চ পটিকূলে চ পটিকূলসঞ্ঞী ৱিহৰেয্য’ন্তি, পটিকূলসঞ্ঞী তত্থ ৱিহৰতি; সচে আকঙ্খতি – ‘পটিকূলে চ অপ্পটিকূলে চ অপ্পটিকূলসঞ্ঞী ৱিহৰেয্য’ন্তি, অপ্পটিকূলসঞ্ঞী তত্থ ৱিহৰতি; সচে আকঙ্খতি – ‘অপ্পটিকূলঞ্চ পটিকূলঞ্চ তদুভযং অভিনিৱজ্জেত্ৱা উপেক্খকো ৱিহৰেয্যং সতো সম্পজানো’তি, উপেক্খকো তত্থ ৱিহৰতি সতো সম্পজানো.
‘‘অজ্ঝত্তং ৱেদনাসু সমুদযধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি, অজ্ঝত্তং ৱেদনাসু ৱযধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি, অজ্ঝত্তং ৱেদনাসু সমুদযৱযধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. বহিদ্ধা ৱেদনাসু সমুদযধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি, বহিদ্ধা ৱেদনাসু ৱযধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি, বহিদ্ধা ৱেদনাসু সমুদযৱযধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. অজ্ঝত্তবহিদ্ধা ৱেদনাসু সমুদযধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি, অজ্ঝত্তবহিদ্ধা ৱেদনাসু ৱযধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি, অজ্ঝত্তবহিদ্ধা ৱেদনাসু সমুদযৱযধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং.
‘‘সো সচে আকঙ্খতি – ‘অপ্পটিকূলে পটিকূলসঞ্ঞী ৱিহৰেয্য’ন্তি, পটিকূলসঞ্ঞী তত্থ ৱিহৰতি; সচে আকঙ্খতি – ‘পটিকূলে অপ্পটিকূলসঞ্ঞী ৱিহৰেয্য’ন্তি, অপ্পটিকূলসঞ্ঞী তত্থ ৱিহৰতি; সচে আকঙ্খতি – ‘অপ্পটিকূলে চ পটিকূলে চ পটিকূলসঞ্ঞী ৱিহৰেয্য’ন্তি, পটিকূলসঞ্ঞী তত্থ ৱিহৰতি; সচে আকঙ্খতি – ‘পটিকূলে চ অপ্পটিকূলে চ অপ্পটিকূলসঞ্ঞী ৱিহৰেয্য’ন্তি, অপ্পটিকূলসঞ্ঞী তত্থ ৱিহৰতি; সচে আকঙ্খতি – ‘অপ্পটিকূলঞ্চ পটিকূলঞ্চ তদুভযং অভিনিৱজ্জেত্ৱা উপেক্খকো ৱিহৰেয্যং সতো সম্পজানো’তি, উপেক্খকো তত্থ ৱিহৰতি সতো সম্পজানো.
‘‘অজ্ঝত্তং চিত্তে…পে… বহিদ্ধা চিত্তে…পে… অজ্ঝত্তবহিদ্ধা চিত্তে সমুদযধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি… অজ্ঝত্তবহিদ্ধা চিত্তে ৱযধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি… অজ্ঝত্তবহিদ্ধা চিত্তে সমুদযৱযধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী…পে… অভিজ্ঝাদোমনস্সং.
‘‘সো সচে আকঙ্খতি – ‘অপ্পটিকূলে পটিকূলসঞ্ঞী ৱিহৰেয্য’ন্তি, পটিকূলসঞ্ঞী তত্থ ৱিহৰতি…পে… উপেক্খকো তত্থ ৱিহৰতি সতো সম্পজানো.
‘‘অজ্ঝত্তং ধম্মেসু…পে… বহিদ্ধা ধম্মেসু…পে… অজ্ঝত্তবহিদ্ধা ধম্মেসু সমুদযধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি… অজ্ঝত্তবহিদ্ধা ধম্মেসু ৱযধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি… অজ্ঝত্তবহিদ্ধা ধম্মেসু সমুদযৱযধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং.
‘‘সো সচে আকঙ্খতি – ‘অপ্পটিকূলে পটিকূলসঞ্ঞী ৱিহৰেয্য’ন্তি, পটিকূলসঞ্ঞী তত্থ ৱিহৰতি…পে… উপেক্খকো তত্থ ৱিহৰতি সতো সম্পজানো. এত্তাৱতা খো, আৱুসো, ভিক্খুনো চত্তাৰো সতিপট্ঠানা আৰদ্ধা হোন্তী’’তি. পঠমং.
২. দুতিযৰহোগতসুত্তং
৯০০. সাৱত্থিনিদানং. অথ খো আযস্মতো অনুৰুদ্ধস্স ৰহোগতস্স পটিসল্লীনস্স এৱং চেতসো পৰিৱিতক্কো উদপাদি – ‘‘যেসং কেসঞ্চি চত্তাৰো সতিপট্ঠানা ৱিৰদ্ধা, ৱিৰদ্ধো তেসং অৰিযো মগ্গো সম্মা দুক্খক্খযগামী; যেসং কেসঞ্চি চত্তাৰো সতিপট্ঠানা আৰদ্ধা, আৰদ্ধো তেসং অৰিযো মগ্গো সম্মা দুক্খক্খযগামী’’তি.
অথ খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো আযস্মতো অনুৰুদ্ধস্স চেতসা চেতোপৰিৱিতক্কমঞ্ঞায – সেয্যথাপি নাম বলৱা পুৰিসো সমিঞ্জিতং ৱা বাহং পসাৰেয্য, পসাৰিতং ৱা বাহং সমিঞ্জেয্য, এৱমেৱ – আযস্মতো অনুৰুদ্ধস্স সম্মুখে পাতুৰহোসি.
অথ খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো আযস্মন্তং অনুৰুদ্ধং এতদৱোচ – ‘‘কিত্তাৱতা নু খো, আৱুসো অনুৰুদ্ধ, ভিক্খুনো চত্তাৰো সতিপট্ঠানা আৰদ্ধা হোন্তী’’তি?
‘‘ইধাৱুসো, ভিক্খু অজ্ঝত্তং কাযে কাযানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. বহিদ্ধা কাযে কাযানুপস্সী ৱিহৰতি…পে… অজ্ঝত্তবহিদ্ধা কাযে কাযানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং.
‘‘অজ্ঝত্তং ৱেদনাসু ৱেদনানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. বহিদ্ধা ৱেদনাসু ৱেদনানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. অজ্ঝত্তবহিদ্ধা ৱেদনাসু ৱেদনানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং.
‘‘অজ্ঝত্তং চিত্তে…পে… বহিদ্ধা চিত্তে…পে… অজ্ঝত্তবহিদ্ধা চিত্তে চিত্তানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং.
‘‘অজ্ঝত্তং ধম্মেসু…পে… বহিদ্ধা ধম্মেসু…পে… অজ্ঝত্তবহিদ্ধা ধম্মেসু ধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. এত্তাৱতা খো, আৱুসো, ভিক্খুনো চত্তাৰো সতিপট্ঠানা আৰদ্ধা হোন্তী’’তি. দুতিযং.
৩. সুতনুসুত্তং
৯০১. একং সমযং আযস্মা অনুৰুদ্ধো সাৱত্থিযং ৱিহৰতি সুতনুতীৰে. অথ খো সম্বহুলা ভিক্খূ যেনাযস্মা অনুৰুদ্ধো তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মতা অনুৰুদ্ধেন সদ্ধিং সম্মোদিংসু. সম্মোদনীযং কথং সাৰণীযং ৱীতিসাৰেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্না খো তে ভিক্খূ আযস্মন্তং অনুৰুদ্ধং এতদৱোচুং – ‘‘কতমেসং আযস্মা অনুৰুদ্ধো ধম্মানং ভাৱিতত্তা বহুলীকতত্তা মহাভিঞ্ঞতং পত্তো’’তি?
‘‘চতুন্নং খ্ৱাহং, আৱুসো, সতিপট্ঠানানং ভাৱিতত্তা বহুলীকতত্তা মহাভিঞ্ঞতং পত্তো. কতমেসং চতুন্নং? ইধাহং, আৱুসো, কাযে কাযানুপস্সী ৱিহৰামি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং; ৱেদনাসু…পে… চিত্তে…পে… ধম্মেসু ধম্মানুপস্সী ৱিহৰামি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং – ইমেসং খ্ৱাহং, আৱুসো, চতুন্নং সতিপট্ঠানানং ভাৱিতত্তা বহুলীকতত্তা মহাভিঞ্ঞতং পত্তো. ইমেসঞ্চ পনাহং, আৱুসো, চতুন্নং সতিপট্ঠানানং ভাৱিতত্তা বহুলীকতত্তা হীনং ধম্মং হীনতো অব্ভঞ্ঞাসিং, মজ্ঝিমং ধম্মং মজ্ঝিমতো অব্ভঞ্ঞাসিং, পণীতং ধম্মং পণীততো অব্ভঞ্ঞাসি’’ন্তি. ততিযং.
৪. পঠমকণ্ডকীসুত্তং
৯০২. একং সমযং আযস্মা চ অনুৰুদ্ধো আযস্মা চ সাৰিপুত্তো আযস্মা চ মহামোগ্গল্লানো সাকেতে ৱিহৰন্তি কণ্ডকীৱনে. অথ খো আযস্মা চ সাৰিপুত্তো আযস্মা চ মহামোগ্গল্লানো সাযন্হসমযং পটিসল্লানা ৱুট্ঠিতা যেনাযস্মা অনুৰুদ্ধো তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মতা অনুৰুদ্ধেন সদ্ধিং সম্মোদিংসু. সম্মোদনীযং কথং সাৰণীযং ৱীতিসাৰেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা সাৰিপুত্তো আযস্মন্তং অনুৰুদ্ধং এতদৱোচ – ‘‘সেখেনাৱুসো অনুৰুদ্ধ, ভিক্খুনা কতমে ধম্মা উপসম্পজ্জ ৱিহাতব্বা’’তি?
‘‘সেখেনাৱুসো সাৰিপুত্ত, ভিক্খুনা চত্তাৰো সতিপট্ঠানা উপসম্পজ্জ ৱিহাতব্বা. কতমে চত্তাৰো? ইধাৱুসো, ভিক্খু কাযে কাযানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং; ৱেদনাসু …পে… চিত্তে…পে… ধম্মেসু ধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং – সেখেনাৱুসো সাৰিপুত্ত, ভিক্খুনা ইমে চত্তাৰো সতিপট্ঠানা উপসম্পজ্জ ৱিহাতব্বা’’তি. চতুত্থং.
৫. দুতিযকণ্ডকীসুত্তং
৯০৩. সাকেতনিদানং. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা সাৰিপুত্তো আযস্মন্তং অনুৰুদ্ধং এতদৱোচ – ‘‘অসেখেনাৱুসো অনুৰুদ্ধ, ভিক্খুনা কতমে ধম্মা উপসম্পজ্জ ৱিহাতব্বা’’তি? ‘‘অসেখেনাৱুসো সাৰিপুত্ত, ভিক্খুনা চত্তাৰো সতিপট্ঠানা উপসম্পজ্জ ৱিহাতব্বা. কতমে চত্তাৰো? ইধাৱুসো, ভিক্খু কাযে কাযানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং; ৱেদনাসু…পে… চিত্তে…পে… ধম্মেসু ধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং – অসেখেনাৱুসো সাৰিপুত্ত, ভিক্খুনা ইমে চত্তাৰো সতিপট্ঠানা উপসম্পজ্জ ৱিহাতব্বা’’তি. পঞ্চমং.
৬. ততিযকণ্ডকীসুত্তং
৯০৪. সাকেতনিদানং. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা সাৰিপুত্তো আযস্মন্তং অনুৰুদ্ধং এতদৱোচ – ‘‘কতমেসং আযস্মা অনুৰুদ্ধো ধম্মানং ভাৱিতত্তা বহুলীকতত্তা মহাভিঞ্ঞতং পত্তো’’তি? ‘‘চতুন্নং খ্ৱাহং, আৱুসো, সতিপট্ঠানানং ভাৱিতত্তা বহুলীকতত্তা মহাভিঞ্ঞতং পত্তো. কতমেসং চতুন্নং? ইধাহং, আৱুসো, কাযে কাযানুপস্সী ৱিহৰামি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং; ৱেদনাসু…পে… চিত্তে…পে… ধম্মেসু ধম্মানুপস্সী ৱিহৰামি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং – ইমেসং খ্ৱাহং, আৱুসো, চতুন্নং সতিপট্ঠানানং ভাৱিতত্তা বহুলীকতত্তা মহাভিঞ্ঞতং পত্তো. ইমেসঞ্চ পনাহং, আৱুসো, চতুন্নং সতিপট্ঠানানং ভাৱিতত্তা বহুলীকতত্তা সহস্সং লোকং অভিজানামী’’তি. ছট্ঠং.
৭. তণ্হক্খযসুত্তং
৯০৫. সাৱত্থিনিদানং. তত্ৰ খো আযস্মা অনুৰুদ্ধো ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘আৱুসো ভিক্খৱো’’তি. ‘‘আৱুসো’’তি খো তে ভিক্খূ আযস্মতো অনুৰুদ্ধস্স পচ্চস্সোসুং. আযস্মা অনুৰুদ্ধো এতদৱোচ –
‘‘চত্তাৰোমে, আৱুসো, সতিপট্ঠানা ভাৱিতা বহুলীকতা তণ্হক্খযায সংৱত্তন্তি. কতমে চত্তাৰো? ইধাৱুসো, ভিক্খু কাযে কাযানুপস্সী ৱিহৰতি…পে… ৱেদনাসু…পে… চিত্তে…পে… ধম্মেসু ধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং – ইমে খো, আৱুসো, চত্তাৰো সতিপট্ঠানা ভাৱিতা বহুলীকতা তণ্হক্খযায সংৱত্তন্তী’’তি. সত্তমং.
৮. সলড়াগাৰসুত্তং
৯০৬. একং সমযং আযস্মা অনুৰুদ্ধো সাৱত্থিযং ৱিহৰতি সলড়াগাৰে. তত্ৰ খো আযস্মা অনুৰুদ্ধো ভিক্খূ আমন্তেসি…পে… এতদৱোচ – ‘‘সেয্যথাপি, আৱুসো, গঙ্গা নদী পাচীননিন্না পাচীনপোণা পাচীনপব্ভাৰা. অথ মহাজনকাযো আগচ্ছেয্য কুদ্দালপিটকং [কুদ্দালপিটকং (বহূসু)] আদায – ‘মযং ইমং গঙ্গানদিং পচ্ছানিন্নং কৰিস্সাম পচ্ছাপোণং পচ্ছাপব্ভাৰ’ন্তি. তং কিং মঞ্ঞথাৱুসো, অপি নু সো মহাজনকাযো গঙ্গানদিং পচ্ছানিন্নং কৰেয্য পচ্ছাপোণং পচ্ছাপব্ভাৰ’’ন্তি? ‘‘নো হেতং, আৱুসো’’. ‘‘তং কিস্স হেতু’’? ‘‘গঙ্গা, আৱুসো, নদী পাচীননিন্না পাচীনপোণা পাচীনপব্ভাৰা. সা ন সুকৰা পচ্ছানিন্নং কাতুং পচ্ছাপোণং পচ্ছাপব্ভাৰং. যাৱদেৱ চ পন সো মহাজনকাযো কিলমথস্স ৱিঘাতস্স ভাগী অস্সা’’তি.
‘‘এৱমেৱ খো, আৱুসো, ভিক্খুং চত্তাৰো সতিপট্ঠানে ভাৱেন্তং চত্তাৰো সতিপট্ঠানে বহুলীকৰোন্তং ৰাজানো ৱা ৰাজমহামত্তা ৱা মিত্তা ৱা অমচ্চা ৱা ঞাতী ৱা সালোহিতা ৱা ভোগেহি অভিহট্ঠুং পৱাৰেয্যুং – ‘এহম্ভো পুৰিস, কিং তে ইমে কাসাৱা অনুদহন্তি? কিং মুণ্ডো কপালমনুসঞ্চৰসি? এহি হীনাযাৱত্তিত্ৱা ভোগে চ ভুঞ্জস্সু পুঞ্ঞানি চ কৰোহী’’’তি.
‘‘সো ৱত, আৱুসো, ভিক্খু চত্তাৰো সতিপট্ঠানে ভাৱেন্তো চত্তাৰো সতিপট্ঠানে বহুলীকৰোন্তো সিক্খং পচ্চক্খায হীনাযাৱত্তিস্সতীতি – নেতং ঠানং ৱিজ্জতি. তং কিস্স হেতু? যঞ্হি তং, আৱুসো, চিত্তং দীঘৰত্তং ৱিৱেকনিন্নং ৱিৱেকপোণং ৱিৱেকপব্ভাৰং তং ৱত হীনাযাৱত্তিস্সতীতি – নেতং ঠানং ৱিজ্জতি. কথঞ্চাৱুসো, ভিক্খু চত্তাৰো সতিপট্ঠানে ভাৱেতি, চত্তাৰো সতিপট্ঠানে বহুলীকৰোতীতি? ইধাৱুসো, ভিক্খু কাযে কাযানুপস্সী ৱিহৰতি…পে… ৱেদনাসু…পে… চিত্তে…পে… ধম্মেসু ধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. এৱং খো, আৱুসো, ভিক্খু চত্তাৰো সতিপট্ঠানে ভাৱেতি, চত্তাৰো সতিপট্ঠানে বহুলীকৰোতী’’তি. অট্ঠমং.
৯. অম্বপালিৱনসুত্তং
৯০৭. একং সমযং আযস্মা চ অনুৰুদ্ধো আযস্মা চ সাৰিপুত্তো ৱেসালিযং ৱিহৰন্তি অম্বপালিৱনে. অথ খো আযস্মা সাৰিপুত্তো সাযন্হসমযং পটিসল্লানা ৱুট্ঠিতো…পে… একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা সাৰিপুত্তো আযস্মন্তং অনুৰুদ্ধং এতদৱোচ –
‘‘ৱিপ্পসন্নানি খো তে, আৱুসো অনুৰুদ্ধ, ইন্দ্ৰিযানি, পৰিসুদ্ধো মুখৱণ্ণো পৰিযোদাতো. কতমেনাযস্মা অনুৰুদ্ধো ৱিহাৰেন এতৰহি বহুলং ৱিহৰতী’’তি? ‘‘চতূসু খ্ৱাহং, আৱুসো, সতিপট্ঠানেসু সুপ্পতিট্ঠিতচিত্তো এতৰহি বহুলং ৱিহৰামি. কতমেসু চতূসু? ইধাহং, আৱুসো, কাযে কাযানুপস্সী ৱিহৰামি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং; ৱেদনাসু…পে… চিত্তে…পে… ধম্মেসু ধম্মানুপস্সী ৱিহৰামি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং – ইমেসু খ্ৱাহং, আৱুসো, চতূসু সতিপট্ঠানেসু সুপ্পতিট্ঠিতচিত্তো এতৰহি বহুলং ৱিহৰামি. যো সো, আৱুসো, ভিক্খু অৰহং খীণাসৱো ৱুসিতৱা কতকৰণীযো ওহিতভাৰো অনুপ্পত্তসদত্থো পৰিক্খীণভৱসংযোজনো সম্মদঞ্ঞা ৱিমুত্তো, সো ইমেসু চতূসু সতিপট্ঠানেসু সুপ্পতিট্ঠিতচিত্তো বহুলং ৱিহৰতী’’তি.
‘‘লাভা ৱত নো, আৱুসো, সুলদ্ধং ৱত নো, আৱুসো! যে মযং আযস্মতো অনুৰুদ্ধস্স সম্মুখাৱ অস্সুম্হ আসভিং ৱাচং ভাসমানস্সা’’তি. নৱমং.
১০. বাড়্হগিলানসুত্তং
৯০৮. একং সমযং আযস্মা অনুৰুদ্ধো সাৱত্থিযং ৱিহৰতি অন্ধৱনস্মিং আবাধিকো দুক্খিতো বাড়্হগিলানো. অথ খো সম্বহুলা ভিক্খূ যেনাযস্মা অনুৰুদ্ধো তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মন্তং অনুৰুদ্ধং এতদৱোচুং –
‘‘কতমেনাযস্মতো অনুৰুদ্ধস্স ৱিহাৰেন ৱিহৰতো উপ্পন্না সাৰীৰিকা দুক্খা ৱেদনা চিত্তং ন পৰিযাদায তিট্ঠন্তী’’তি? ‘‘চতূসু খো মে, আৱুসো, সতিপট্ঠানেসু সুপ্পতিট্ঠিতচিত্তস্স ৱিহৰতো উপ্পন্না সাৰীৰিকা দুক্খা ৱেদনা চিত্তং ন পৰিযাদায তিট্ঠন্তি. কতমেসু চতূসু? ইধাহং, আৱুসো, কাযে কাযানুপস্সী ৱিহৰামি…পে… ৱেদনাসু…পে… চিত্তে…পে… ধম্মেসু ধম্মানুপস্সী ৱিহৰামি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং – ইমেসু খো মে, আৱুসো, চতূসু সতিপট্ঠানেসু সুপ্পতিট্ঠিতচিত্তস্স ৱিহৰতো উপ্পন্না সাৰীৰিকা দুক্খা ৱেদনা চিত্তং ন পৰিযাদায তিট্ঠন্তী’’তি. দসমং.
ৰহোগতৱগ্গো পঠমো.
তস্সুদ্দানং –
ৰহোগতেন দ্ৱে ৱুত্তা, সুতনু কণ্ডকী তযো;
তণ্হক্খযসলড়াগাৰং, অম্বপালি চ গিলানন্তি.