৮. নাগসংযুত্তং
১. সুদ্ধিকসুত্তং
৩৪২. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘চতস্সো ইমা, ভিক্খৱে, নাগযোনিযো. কতমা চতস্সো? অণ্ডজা নাগা, জলাবুজা নাগা, সংসেদজা নাগা, ওপপাতিকা নাগা – ইমা খো, ভিক্খৱে, চতস্সো নাগযোনিযো’’তি. পঠমং.
২. পণীততৰসুত্তং
৩৪৩. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘চতস্সো ইমা, ভিক্খৱে, নাগযোনিযো. কতমা চতস্সো? অণ্ডজা নাগা, জলাবুজা নাগা, সংসেদজা নাগা, ওপপাতিকা নাগা. তত্ৰ, ভিক্খৱে, অণ্ডজেহি নাগেহি জলাবুজা চ সংসেদজা চ ওপপাতিকা চ নাগা পণীততৰা. তত্ৰ, ভিক্খৱে, অণ্ডজেহি চ জলাবুজেহি চ নাগেহি সংসেদজা চ ওপপাতিকা চ নাগা পণীততৰা. তত্ৰ, ভিক্খৱে, অণ্ডজেহি চ জলাবুজেহি চ সংসেদজেহি চ নাগেহি ওপপাতিকা নাগা পণীততৰা. ইমা খো, ভিক্খৱে, চতস্সো নাগযোনিযো’’তি. দুতিযং.
৩. উপোসথসুত্তং
৩৪৪. একং সমযং ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. অথ খো অঞ্ঞতৰো ভিক্খু যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো সো ভিক্খু ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘কো নু খো, ভন্তে, হেতু, কো পচ্চযো, যেন মিধেকচ্চে অণ্ডজা নাগা উপোসথং উপৱসন্তি ৱোস্সট্ঠকাযা চ ভৱন্তী’’তি?
‘‘ইধ, ভিক্খু, একচ্চানং অণ্ডজানং নাগানং এৱং হোতি – ‘মযং খো পুব্বে কাযেন দ্ৱযকাৰিনো অহুম্হ, ৱাচায দ্ৱযকাৰিনো, মনসা দ্ৱযকাৰিনো. তে মযং কাযেন দ্ৱযকাৰিনো, ৱাচায দ্ৱযকাৰিনো, মনসা দ্ৱযকাৰিনো, কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অণ্ডজানং নাগানং সহব্যতং উপপন্না. সচজ্জ মযং কাযেন সুচৰিতং চৰেয্যাম, ৱাচায সুচৰিতং চৰেয্যাম, মনসা সুচৰিতং চৰেয্যাম, এৱং মযং কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জেয্যাম. হন্দ, মযং এতৰহি কাযেন সুচৰিতং চৰাম, ৱাচায সুচৰিতং চৰাম, মনসা সুচৰিতং চৰামা’তি. অযং খো, ভিক্খু, হেতু, অযং পচ্চযো, যেন মিধেকচ্চে অণ্ডজা নাগা উপোসথং উপৱসন্তি ৱোস্সট্ঠকাযা চ ভৱন্তী’’তি. ততিযং.
৪. দুতিযউপোসথসুত্তং
৩৪৫. সাৱত্থিনিদানং. অথ খো অঞ্ঞতৰো ভিক্খু যেন ভগৱা…পে… একমন্তং নিসিন্নো খো সো ভিক্খু ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘কো নু খো, ভন্তে, হেতু, কো পচ্চযো, যেন মিধেকচ্চে জলাবুজা নাগা উপোসথং উপৱসন্তি ৱোস্সট্ঠকাযা চ ভৱন্তী’’তি? ‘‘ইধ, ভিক্খু…পে… অযং খো, ভিক্খু, হেতু, অযং পচ্চযো, যেন মিধেকচ্চে জলাবুজা নাগা উপোসথং উপৱসন্তি ৱোস্সট্ঠকাযা চ ভৱন্তী’’তি. চতুত্থং.
৫. ততিযউপোসথসুত্তং
৩৪৬. সাৱত্থিনিদানং. একমন্তং নিসিন্নো খো সো ভিক্খু ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘কো নু খো, ভন্তে, হেতু, কো পচ্চযো, যেন মিধেকচ্চে সংসেদজা নাগা উপোসথং উপৱসন্তি ৱোস্সট্ঠকাযা চ ভৱন্তী’’তি? ‘‘ইধ, ভিক্খু…পে… অযং খো, ভিক্খু, হেতু, অযং পচ্চযো, যেন মিধেকচ্চে সংসেদজা নাগা উপোসথং উপৱসন্তি ৱোস্সট্ঠকাযা চ ভৱন্তী’’তি. পঞ্চমং.
৬. চতুত্থউপোসথসুত্তং
৩৪৭. সাৱত্থিনিদানং. একমন্তং নিসিন্নো খো সো ভিক্খু ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘কো নু খো, ভন্তে, হেতু, কো পচ্চযো, যেন মিধেকচ্চে ওপপাতিকা নাগা উপোসথং উপৱসন্তি ৱোস্সট্ঠকাযা চ ভৱন্তী’’তি?
‘‘ইধ, ভিক্খু, একচ্চানং ওপপাতিকানং নাগানং এৱং হোতি – ‘মযং খো পুব্বে কাযেন দ্ৱযকাৰিনো অহুম্হ, ৱাচায দ্ৱযকাৰিনো, মনসা দ্ৱযকাৰিনো. তে মযং কাযেন দ্ৱযকাৰিনো, ৱাচায দ্ৱযকাৰিনো, মনসা দ্ৱযকাৰিনো, কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা ওপপাতিকানং নাগানং সহব্যতং উপপন্না. সচজ্জ মযং কাযেন সুচৰিতং চৰেয্যাম, ৱাচায… মনসা সুচৰিতং চৰেয্যাম, এৱং মযং কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জেয্যাম. হন্দ, মযং এতৰহি কাযেন সুচৰিতং চৰাম, ৱাচায… মনসা সুচৰিতং চৰামা’তি. অযং খো, ভিক্খু, হেতু, অযং পচ্চযো, যেন মিধেকচ্চে ওপপাতিকা নাগা উপোসথং উপৱসন্তি ৱোস্সট্ঠকাযা চ ভৱন্তী’’তি. ছট্ঠং.
৭. সুতসুত্তং
৩৪৮. সাৱত্থিনিদানং. একমন্তং নিসিন্নো খো সো ভিক্খু ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘কো নু খো, ভন্তে, হেতু, কো পচ্চযো, যেন মিধেকচ্চো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অণ্ডজানং নাগানং সহব্যতং উপপজ্জতী’’তি?
‘‘ইধ, ভিক্খু, একচ্চো কাযেন দ্ৱযকাৰী হোতি, ৱাচায দ্ৱযকাৰী হোতি, মনসা দ্ৱযকাৰী হোতি. তস্স সুতং হোতি – ‘অণ্ডজা নাগা দীঘাযুকা ৱণ্ণৱন্তো সুখবহুলা’তি. তস্স এৱং হোতি – ‘অহো ৱতাহং কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অণ্ডজানং নাগানং সহব্যতং উপপজ্জেয্য’ন্তি. সো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অণ্ডজানং নাগানং সহব্যতং উপপজ্জতি. অযং খো, ভিক্খু, হেতু, অযং পচ্চযো, যেন মিধেকচ্চো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অণ্ডজানং নাগানং সহব্যতং উপপজ্জতী’’তি. সত্তমং.
৮. দুতিযসুতসুত্তং
৩৪৯. সাৱত্থিনিদানং. একমন্তং নিসিন্নো খো সো ভিক্খু ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘কো নু খো, ভন্তে, হেতু, কো পচ্চযো, যেন মিধেকচ্চো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা জলাবুজানং নাগানং সহব্যতং উপপজ্জতী’’তি?…পে… অযং খো, ভিক্খু, হেতু, অযং পচ্চযো, যেন মিধেকচ্চো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা জলাবুজানং নাগানং সহব্যতং উপপজ্জতীতি. অট্ঠমং.
৯. ততিযসুতসুত্তং
৩৫০. সাৱত্থিনিদানং. একমন্তং নিসিন্নো খো সো ভিক্খু ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘কো নু খো, ভন্তে, হেতু, কো পচ্চযো, যেন মিধেকচ্চো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা সংসেদজানং নাগানং সহব্যতং উপপজ্জতী’’তি?…পে… অযং খো, ভিক্খু, হেতু, অযং পচ্চযো, যেন মিধেকচ্চো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা সংসেদজানং নাগানং সহব্যতং উপপজ্জতীতি. নৱমং.
১০. চতুত্থসুতসুত্তং
৩৫১. সাৱত্থিনিদানং. একমন্তং নিসিন্নো খো সো ভিক্খু ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘কো নু খো, ভন্তে, হেতু, কো পচ্চযো, যেন মিধেকচ্চো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা ওপপাতিকানং নাগানং সহব্যতং উপপজ্জতী’’তি?
‘‘ইধ, ভিক্খু, একচ্চো কাযেন দ্ৱযকাৰী হোতি, ৱাচায দ্ৱযকাৰী, মনসা দ্ৱযকাৰী. তস্স সুতং হোতি – ‘ওপপাতিকা নাগা দীঘাযুকা ৱণ্ণৱন্তো সুখবহুলা’তি. তস্স এৱং হোতি – ‘অহো ৱতাহং কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা ওপপাতিকানং নাগানং সহব্যতং উপপজ্জেয্য’ন্তি. সো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা ওপপাতিকানং নাগানং সহব্যতং উপপজ্জতি. অযং খো, ভিক্খু, হেতু, অযং পচ্চযো, যেন মিধেকচ্চো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা ওপপাতিকানং নাগানং সহব্যতং উপপজ্জতী’’তি. দসমং.
১১-২০. অণ্ডজদানূপকাৰসুত্তদসকং
৩৫২-৩৬১. একমন্তং নিসিন্নো খো সো ভিক্খু ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘কো নু খো, ভন্তে, হেতু, কো পচ্চযো, যেন মিধেকচ্চো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অণ্ডজানং নাগানং সহব্যতং উপপজ্জতী’’তি?
‘‘ইধ, ভিক্খু, একচ্চো কাযেন দ্ৱযকাৰী হোতি, ৱাচায দ্ৱযকাৰী, মনসা দ্ৱযকাৰী. তস্স সুতং হোতি – ‘অণ্ডজা নাগা দীঘাযুকা ৱণ্ণৱন্তো সুখবহুলা’তি. তস্স এৱং হোতি – ‘অহো ৱতাহং কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অণ্ডজানং নাগানং সহব্যতং উপপজ্জেয্য’ন্তি. সো অন্নং দেতি. সো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অণ্ডজানং নাগানং সহব্যতং উপপজ্জতি. অযং খো, ভিক্খু, হেতু…পে… উপপজ্জতীতি…পে… সো পানং দেতি…পে… ৱত্থং দেতি…পে… যানং দেতি…পে… মালং দেতি…পে… গন্ধং দেতি…পে… ৱিলেপনং দেতি…পে… সেয্যং দেতি…পে… আৱসথং দেতি…পে… পদীপেয্যং দেতি. সো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অণ্ডজানং নাগানং সহব্যতং উপপজ্জতি. অযং খো, ভিক্খু, হেতু, অযং পচ্চযো, যেন মিধেকচ্চো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অণ্ডজানং নাগানং সহব্যতং উপপজ্জতী’’তি. ৱীসতিমং.
২১-৫০. জলাবুজাদিদানূপকাৰসুত্তত্তিংসকং
৩৬২-৩৯১. সাৱত্থিনিদানং. একমন্তং নিসিন্নো খো সো ভিক্খু ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘কো নু খো, ভন্তে, হেতু, কো পচ্চযো, যেন মিধেকচ্চো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা জলাবুজানং নাগানং…পে… সংসেদজানং নাগানং…পে… ওপপাতিকানং নাগানং সহব্যতং উপপজ্জতী’’তি?
‘‘ইধ, ভিক্খু, একচ্চো কাযেন দ্ৱযকাৰী হোতি, ৱাচায দ্ৱযকাৰী, মনসা দ্ৱযকাৰী. তস্স সুতং হোতি – ‘ওপপাতিকা নাগা দীঘাযুকা ৱণ্ণৱন্তো সুখবহুলা’তি. তস্স এৱং হোতি – ‘অহো ৱতাহং কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা ওপপাতিকানং নাগানং সহব্যতং উপপজ্জেয্য’ন্তি. সো অন্নং দেতি…পে… পানং দেতি…পে… পদীপেয্যং দেতি. সো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা ওপপাতিকানং নাগানং সহব্যতং উপপজ্জতি. অযং খো, ভিক্খু, হেতু, অযং পচ্চযো, যেন মিধেকচ্চো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা ওপপাতিকানং নাগানং সহব্যতং উপপজ্জতী’’তি.
(ইমিনা পেয্যালেন দস দস সুত্তন্তা কাতব্বা. এৱং চতূসু যোনীসু চত্তালীসং ৱেয্যাকৰণা হোন্তি. পুৰিমেহি পন দসহি সুত্তন্তেহি সহ হোন্তি পণ্ণাসসুত্তন্তাতি.)
নাগসংযুত্তং সমত্তং.