৩. ততিযগমনৱগ্গো
১. নৱাতসুত্তং
২৫০. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘কিস্মিং নু খো, ভিক্খৱে, সতি, কিং উপাদায, কিং অভিনিৱিস্স এৱং দিট্ঠি উপ্পজ্জতি – ‘ন ৱাতা ৱাযন্তি, ন নজ্জো সন্দন্তি, ন গব্ভিনিযো ৱিজাযন্তি, ন চন্দিমসূৰিযা উদেন্তি ৱা অপেন্তি ৱা এসিকট্ঠাযিট্ঠিতা’’’তি? ভগৱংমূলকা নো, ভন্তে, ধম্মা…পে….
‘‘ৰূপে খো, ভিক্খৱে, সতি, ৰূপং উপাদায, ৰূপং অভিনিৱিস্স এৱং দিট্ঠি উপ্পজ্জতি – ন ৱাতা ৱাযন্তি…পে… ৱেদনায সতি… সঞ্ঞায সতি… সঙ্খাৰেসু সতি… ৱিঞ্ঞাণে সতি, ৱিঞ্ঞাণং উপাদায, ৱিঞ্ঞাণং অভিনিৱিস্স এৱং দিট্ঠি উপ্পজ্জতি – ‘ন ৱাতা ৱাযন্তি…পে… এসিকট্ঠাযিট্ঠিতা’’’তি.
‘‘তং কিং মঞ্ঞথ, ভিক্খৱে, ৰূপং নিচ্চং ৱা অনিচ্চং ৱা’’তি? ‘‘অনিচ্চং, ভন্তে’’…পে… ৱিপৰিণামধম্মং, অপি নু তং অনুপাদায এৱং দিট্ঠি উপ্পজ্জেয্য – ‘ন ৱাতা ৱাযন্তি…পে… এসিকট্ঠাযিট্ঠিতা’’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘ইতি খো, ভিক্খৱে, যদনিচ্চং তং দুক্খং. তস্মিং সতি, তদুপাদায, এৱং দিট্ঠি উপ্পজ্জতি – ‘ন ৱাতা ৱাযন্তি, ন নজ্জো সন্দন্তি, ন গব্ভিনিযো ৱিজাযন্তি, ন চন্দিমসূৰিযা উদেন্তি ৱা অপেন্তি ৱা এসিকট্ঠাযিট্ঠিতা’’’তি. ‘‘ৱেদনা… সঞ্ঞা… সঙ্খাৰা… ৱিঞ্ঞাণং নিচ্চং ৱা অনিচ্চং ৱা’’তি? ‘‘অনিচ্চং, ভন্তে’’…পে… ৱিপৰিণামধম্মং, অপি নু তং অনুপাদায এৱং দিট্ঠি উপ্পজ্জেয্য – ‘ন ৱাতা ৱাযন্তি…পে… এসিকট্ঠাযিট্ঠিতা’’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘ইতি খো, ভিক্খৱে, যদনিচ্চং তং দুক্খং. তস্মিং সতি, তদুপাদায এৱং দিট্ঠি উপ্পজ্জতি – ‘ন ৱাতা ৱাযন্তি…পে… এসিকট্ঠাযিট্ঠিতা’’’তি. পঠমং.
২৫১-২৭৪. (দুতিযৱগ্গে ৱিয চতুৱীসতি সুত্তানি পূৰেতব্বানি.) পঞ্চৱীসতিমং.
২৬. অদুক্খমসুখীসুত্তং
২৭৫. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘কিস্মিং নু খো, ভিক্খৱে, সতি, কিং উপাদায, কিং অভিনিৱিস্স এৱং দিট্ঠি উপ্পজ্জতি – ‘অদুক্খমসুখী অত্তা হোতি অৰোগো পৰং মৰণা’’’তি? ভগৱংমূলকা নো, ভন্তে, ধম্মা…পে….
‘‘ৰূপে খো, ভিক্খৱে, সতি, ৰূপং উপাদায, ৰূপং অভিনিৱিস্স এৱং দিট্ঠি উপ্পজ্জতি – ‘অদুক্খমসুখী অত্তা হোতি অৰোগো পৰং মৰণা’তি. ৱেদনায সতি …পে… সঞ্ঞায সতি… সঙ্খাৰেসু সতি… ৱিঞ্ঞাণে সতি, ৱিঞ্ঞাণং উপাদায, ৱিঞ্ঞাণং অভিনিৱিস্স এৱং দিট্ঠি উপ্পজ্জতি – ‘অদুক্খমসুখী অত্তা হোতি, অৰোগো পৰং মৰণা’’’তি.
‘‘তং কিং মঞ্ঞথ, ভিক্খৱে, ৰূপং নিচ্চং ৱা অনিচ্চং ৱা’’তি? ‘‘অনিচ্চং, ভন্তে’’…পে… ৱিপৰিণামধম্মং, অপি নু তং অনুপাদায এৱং দিট্ঠি উপ্পজ্জেয্য – ‘অদুক্খমসুখী অত্তা হোতি অৰোগো পৰং মৰণা’’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘ইতি খো, ভিক্খৱে, যদনিচ্চং তং দুক্খং. তস্মিং সতি, তদুপাদায এৱং দিট্ঠি উপ্পজ্জতি – ‘অদুক্খমসুখী অত্তা হোতি অৰোগো পৰং মৰণা’’’তি. ‘‘ৱেদনা…পে… সঞ্ঞা… সঙ্খাৰা… ৱিঞ্ঞাণং নিচ্চং ৱা অনিচ্চং ৱা’’তি? ‘‘অনিচ্চং, ভন্তে’’…পে… ৱিপৰিণামধম্মং, অপি নু তং অনুপাদায এৱং দিট্ঠি উপ্পজ্জেয্য – ‘অদুক্খমসুখী অত্তা হোতি, অৰোগো পৰং মৰণা’’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘ইতি খো, ভিক্খৱে, যদনিচ্চং তং দুক্খং. তস্মিং সতি, তদুপাদায এৱং দিট্ঠি উপ্পজ্জতি – ‘অদুক্খমসুখী অত্তা হোতি অৰোগো পৰং মৰণা’’’তি. ছব্বীসতিমং.
ততিযপেয্যালো.