নমো তস্স ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স
খুদ্দকনিকাযে
ধম্মপদপাড়ি
১. যমকৱগ্গো
১. মনোপুব্বঙ্গমা ধম্মা, মনোসেট্ঠা মনোমযা;
মনসা চে পদুট্ঠেন, ভাসতি ৱা কৰোতি ৱা;
ততো নং দুক্খমন্ৱেতি, চক্কংৱ ৱহতো পদং.
২. মনোপুব্বঙ্গমা ধম্মা, মনোসেট্ঠা মনোমযা;
মনসা চে পসন্নেন, ভাসতি ৱা কৰোতি ৱা;
ততো নং সুখমন্ৱেতি, ছাযাৱ অনপাযিনী [অনুপাযিনী (ক.)].
৩. অক্কোচ্ছি মং অৱধি মং, অজিনি [অজিনী (?)] মং অহাসি মে;
যে চ তং উপনয্হন্তি, ৱেৰং তেসং ন সম্মতি.
৪. অক্কোচ্ছি মং অৱধি মং, অজিনি মং অহাসি মে;
যে চ তং নুপনয্হন্তি, ৱেৰং তেসূপসম্মতি.
৫. ন হি ৱেৰেন ৱেৰানি, সম্মন্তীধ কুদাচনং;
অৱেৰেন চ সম্মন্তি, এস ধম্মো সনন্তনো.
৬. পৰে চ ন ৱিজানন্তি, মযমেত্থ যমামসে;
যে চ তত্থ ৱিজানন্তি, ততো সম্মন্তি মেধগা.
৭. সুভানুপস্সিং ৱিহৰন্তং, ইন্দ্ৰিযেসু অসংৱুতং;
ভোজনম্হি চামত্তঞ্ঞুং, কুসীতং হীনৱীৰিযং;
তং ৱে পসহতি মাৰো, ৱাতো ৰুক্খংৱ দুব্বলং.
৮. অসুভানুপস্সিং ৱিহৰন্তং, ইন্দ্ৰিযেসু সুসংৱুতং;
ভোজনম্হি চ মত্তঞ্ঞুং, সদ্ধং আৰদ্ধৱীৰিযং;
তং ৱে নপ্পসহতি মাৰো, ৱাতো সেলংৱ পব্বতং.
৯. অনিক্কসাৱো কাসাৱং, যো ৱত্থং পৰিদহিস্সতি;
অপেতো দমসচ্চেন, ন সো কাসাৱমৰহতি.
১০. যো চ ৱন্তকসাৱস্স, সীলেসু সুসমাহিতো;
উপেতো দমসচ্চেন, স ৱে কাসাৱমৰহতি.
১১. অসাৰে সাৰমতিনো, সাৰে চাসাৰদস্সিনো;
তে সাৰং নাধিগচ্ছন্তি, মিচ্ছাসঙ্কপ্পগোচৰা.
১২. সাৰঞ্চ সাৰতো ঞত্ৱা, অসাৰঞ্চ অসাৰতো;
তে সাৰং অধিগচ্ছন্তি, সম্মাসঙ্কপ্পগোচৰা.
১৩. যথা অগাৰং দুচ্ছন্নং, ৱুট্ঠী সমতিৱিজ্ঝতি;
এৱং অভাৱিতং চিত্তং, ৰাগো সমতিৱিজ্ঝতি.
১৪. যথা অগাৰং সুছন্নং, ৱুট্ঠী ন সমতিৱিজ্ঝতি;
এৱং সুভাৱিতং চিত্তং, ৰাগো ন সমতিৱিজ্ঝতি.
১৫. ইধ সোচতি পেচ্চ সোচতি, পাপকাৰী উভযত্থ সোচতি;
সো সোচতি সো ৱিহঞ্ঞতি, দিস্ৱা কম্মকিলিট্ঠমত্তনো.
১৬. ইধ মোদতি পেচ্চ মোদতি, কতপুঞ্ঞো উভযত্থ মোদতি;
সো মোদতি সো পমোদতি, দিস্ৱা কম্মৱিসুদ্ধিমত্তনো.
১৭. ইধ তপ্পতি পেচ্চ তপ্পতি, পাপকাৰী [পাপকাৰি (?)] উভযত্থ তপ্পতি;
‘‘পাপং মে কত’’ন্তি তপ্পতি, ভিয্যো [ভীযো (সী.)] তপ্পতি দুগ্গতিং গতো.
১৮. ইধ নন্দতি পেচ্চ নন্দতি, কতপুঞ্ঞো উভযত্থ নন্দতি;
‘‘পুঞ্ঞং মে কত’’ন্তি নন্দতি, ভিয্যো নন্দতি সুগ্গতিং গতো.
১৯. বহুম্পি চে সংহিত [সহিতং (সী. স্যা. কং. পী.)] ভাসমানো, ন তক্কৰো হোতি নৰো পমত্তো;
গোপোৱ গাৱো গণযং পৰেসং, ন ভাগৱা সামঞ্ঞস্স হোতি.
২০. অপ্পম্পি চে সংহিত ভাসমানো, ধম্মস্স হোতি [হোতী (সী. পী.)] অনুধম্মচাৰী;
ৰাগঞ্চ দোসঞ্চ পহায মোহং, সম্মপ্পজানো সুৱিমুত্তচিত্তো;
অনুপাদিযানো ইধ ৱা হুৰং ৱা, স ভাগৱা সামঞ্ঞস্স হোতি.
যমকৱগ্গো পঠমো নিট্ঠিতো.
২. অপ্পমাদৱগ্গো
২১. অপ্পমাদো অমতপদং [অমতং পদং (ক.)], পমাদো মচ্চুনো পদং;
অপ্পমত্তা ন মীযন্তি, যে পমত্তা যথা মতা.
২২. এৱং [এতং (সী. স্যা. কং. পী.)] ৱিসেসতো ঞত্ৱা, অপ্পমাদম্হি পণ্ডিতা;
অপ্পমাদে পমোদন্তি, অৰিযানং গোচৰে ৰতা.
২৩. তে ঝাযিনো সাততিকা, নিচ্চং দড়্হপৰক্কমা;
ফুসন্তি ধীৰা নিব্বানং, যোগক্খেমং অনুত্তৰং.
২৪. উট্ঠানৱতো সতীমতো [সতিমতো (সী. স্যা. ক.)], সুচিকম্মস্স নিসম্মকাৰিনো;
সঞ্ঞতস্স ধম্মজীৱিনো, অপ্পমত্তস্স [অপমত্তস্স (?)] যসোভিৱড্ঢতি.
২৫. উট্ঠানেনপ্পমাদেন, সংযমেন দমেন চ;
দীপং কযিৰাথ মেধাৱী, যং ওঘো নাভিকীৰতি.
২৬. পমাদমনুযুঞ্জন্তি, বালা দুম্মেধিনো জনা;
অপ্পমাদঞ্চ মেধাৱী, ধনং সেট্ঠংৱ ৰক্খতি.
২৭. মা পমাদমনুযুঞ্জেথ, মা কামৰতিসন্থৱং [সন্ধৱং (ক)];
অপ্পমত্তো হি ঝাযন্তো, পপ্পোতি ৱিপুলং সুখং.
২৮. পমাদং অপ্পমাদেন, যদা নুদতি পণ্ডিতো;
পঞ্ঞাপাসাদমাৰুয্হ, অসোকো সোকিনিং পজং;
পব্বতট্ঠোৱ ভূমট্ঠে [ভুম্মট্ঠে (সী. স্যা.)], ধীৰো বালে অৱেক্খতি.
২৯. অপ্পমত্তো পমত্তেসু, সুত্তেসু বহুজাগৰো;
অবলস্সংৱ সীঘস্সো, হিত্ৱা যাতি সুমেধসো.
৩০. অপ্পমাদেন মঘৱা, দেৱানং সেট্ঠতং গতো;
অপ্পমাদং পসংসন্তি, পমাদো গৰহিতো সদা.
৩১. অপ্পমাদৰতো ভিক্খু, পমাদে ভযদস্সি ৱা;
সংযোজনং অণুং থূলং, ডহং অগ্গীৱ গচ্ছতি.
৩২. অপ্পমাদৰতো ভিক্খু, পমাদে ভযদস্সি ৱা;
অভব্বো পৰিহানায, নিব্বানস্সেৱ সন্তিকে.
অপ্পমাদৱগ্গো দুতিযো নিট্ঠিতো.
৩. চিত্তৱগ্গো
৩৩. ফন্দনং চপলং চিত্তং, দূৰক্খং [দুৰক্খং (সব্বত্থ)] দুন্নিৱাৰযং;
উজুং কৰোতি মেধাৱী, উসুকাৰোৱ তেজনং.
৩৪. ৱাৰিজোৱ থলে খিত্তো, ওকমোকতউব্ভতো;
পৰিফন্দতিদং চিত্তং, মাৰধেয্যং পহাতৱে.
৩৫. দুন্নিগ্গহস্স লহুনো, যত্থকামনিপাতিনো;
চিত্তস্স দমথো সাধু, চিত্তং দন্তং সুখাৱহং.
৩৬. সুদুদ্দসং সুনিপুণং, যত্থকামনিপাতিনং;
চিত্তং ৰক্খেথ মেধাৱী, চিত্তং গুত্তং সুখাৱহং.
৩৭. দূৰঙ্গমং একচৰং [একচাৰং (ক.)], অসৰীৰং গুহাসযং;
যে চিত্তং সংযমেস্সন্তি, মোক্খন্তি মাৰবন্ধনা.
৩৮. অনৱট্ঠিতচিত্তস্স, সদ্ধম্মং অৱিজানতো;
পৰিপ্লৱপসাদস্স, পঞ্ঞা ন পৰিপূৰতি.
৩৯. অনৱস্সুতচিত্তস্স, অনন্ৱাহতচেতসো;
পুঞ্ঞপাপপহীনস্স, নত্থি জাগৰতো ভযং.
৪০. কুম্ভূপমং কাযমিমং ৱিদিত্ৱা, নগৰূপমং চিত্তমিদং ঠপেত্ৱা;
যোধেথ মাৰং পঞ্ঞাৱুধেন, জিতঞ্চ ৰক্খে অনিৱেসনো সিযা.
৪১. অচিৰং ৱতযং কাযো, পথৱিং অধিসেস্সতি;
ছুদ্ধো অপেতৱিঞ্ঞাণো, নিৰত্থংৱ কলিঙ্গৰং.
৪২. দিসো দিসং যং তং কযিৰা, ৱেৰী ৱা পন ৱেৰিনং;
মিচ্ছাপণিহিতং চিত্তং, পাপিযো [পাপিযং (?)] নং ততো কৰে.
৪৩. ন তং মাতা পিতা কযিৰা, অঞ্ঞে ৱাপি চ ঞাতকা;
সম্মাপণিহিতং চিত্তং, সেয্যসো নং ততো কৰে.
চিত্তৱগ্গো ততিযো নিট্ঠিতো.
৪. পুপ্ফৱগ্গো
৪৪. কো ইমং [কোমং (ক.)] পথৱিং ৱিচেস্সতি [ৱিজেস্সতি (সী. স্যা. পী.)], যমলোকঞ্চ ইমং সদেৱকং;
কো ধম্মপদং সুদেসিতং, কুসলো পুপ্ফমিৱ পচেস্সতি [পুপ্ফমিৱপ্পচেস্সতি (ক.)].
৪৫. সেখো পথৱিং ৱিচেস্সতি, যমলোকঞ্চ ইমং সদেৱকং;
সেখো ধম্মপদং সুদেসিতং, কুসলো পুপ্ফমিৱ পচেস্সতি.
৪৬. ফেণূপমং কাযমিমং ৱিদিত্ৱা, মৰীচিধম্মং অভিসম্বুধানো;
ছেত্ৱান মাৰস্স পপুপ্ফকানি [সপুপ্ফকানি (টীকা)], অদস্সনং মচ্চুৰাজস্স গচ্ছে.
৪৭. পুপ্ফানি হেৱ পচিনন্তং, ব্যাসত্তমনসং [ব্যাসত্তমানসং (ক.)] নৰং;
সুত্তং গামং মহোঘোৱ, মচ্চু আদায গচ্ছতি.
৪৮. পুপ্ফানি হেৱ পচিনন্তং, ব্যাসত্তমনসং নৰং;
অতিত্তঞ্ঞেৱ কামেসু, অন্তকো কুৰুতে ৱসং.
৪৯. যথাপি ভমৰো পুপ্ফং, ৱণ্ণগন্ধমহেঠযং [ৱণ্ণগন্ধমপোঠযং (ক.)];
পলেতি ৰসমাদায, এৱং গামে মুনী চৰে.
৫০. ন পৰেসং ৱিলোমানি, ন পৰেসং কতাকতং;
অত্তনোৱ অৱেক্খেয্য, কতানি অকতানি চ.
৫১. যথাপি ৰুচিৰং পুপ্ফং, ৱণ্ণৱন্তং অগন্ধকং;
এৱং সুভাসিতা ৱাচা, অফলা হোতি অকুব্বতো.
৫২. যথাপি ৰুচিৰং পুপ্ফং, ৱণ্ণৱন্তং সুগন্ধকং [সগন্ধকং (সী. স্যা. কং. পী.)];
এৱং সুভাসিতা ৱাচা, সফলা হোতি কুব্বতো [সকুব্বতো (সী. পী.), পকুব্বতো (সী. অট্ঠ.), সুকুব্বতো (স্যা. কং.)].
৫৩. যথাপি পুপ্ফৰাসিম্হা, কযিৰা মালাগুণে বহূ;
এৱং জাতেন মচ্চেন, কত্তব্বং কুসলং বহুং.
৫৪. ন পুপ্ফগন্ধো পটিৱাতমেতি, ন চন্দনং তগৰমল্লিকা [তগৰমল্লিকা (সী. স্যা. কং. পী.)];
সতঞ্চ গন্ধো পটিৱাতমেতি, সব্বা দিসা সপ্পুৰিসো পৱাযতি.
৫৫. চন্দনং তগৰং ৱাপি, উপ্পলং অথ ৱস্সিকী;
এতেসং গন্ধজাতানং, সীলগন্ধো অনুত্তৰো.
৫৬. অপ্পমত্তো অযং গন্ধো, য্ৱাযং তগৰচন্দনং [যাযং তগৰচন্দনী (সী. স্যা. কং. পী.)];
যো চ সীলৱতং গন্ধো, ৱাতি দেৱেসু উত্তমো.
৫৭. তেসং সম্পন্নসীলানং, অপ্পমাদৱিহাৰিনং;
সম্মদঞ্ঞা ৱিমুত্তানং, মাৰো মগ্গং ন ৱিন্দতি.
৫৮. যথা সঙ্কাৰঠানস্মিং [সঙ্কাৰধানস্মিং (সী. স্যা. কং. পী.)], উজ্ঝিতস্মিং মহাপথে;
পদুমং তত্থ জাযেথ, সুচিগন্ধং মনোৰমং.
৫৯. এৱং সঙ্কাৰভূতেসু, অন্ধভূতে [অন্ধীভূতে (ক.)] পুথুজ্জনে;
অতিৰোচতি পঞ্ঞায, সম্মাসম্বুদ্ধসাৱকো.
পুপ্ফৱগ্গো চতুত্থো নিট্ঠিতো.
৫. বালৱগ্গো
৬০. দীঘা জাগৰতো ৰত্তি, দীঘং সন্তস্স যোজনং;
দীঘো বালানং সংসাৰো, সদ্ধম্মং অৱিজানতং.
৬১. চৰঞ্চে নাধিগচ্ছেয্য, সেয্যং সদিসমত্তনো;
একচৰিযং [একচৰিযং (ক.)] দড়্হং কযিৰা, নত্থি বালে সহাযতা.
৬২. পুত্তা মত্থি ধনম্মত্থি [পুত্তমত্থি ধনমত্থি (ক.)], ইতি বালো ৱিহঞ্ঞতি;
অত্তা হি [অত্তাপি (?)] অত্তনো নত্থি, কুতো পুত্তা কুতো ধনং.
৬৩. যো বালো মঞ্ঞতি বাল্যং, পণ্ডিতো ৱাপি তেন সো;
বালো চ পণ্ডিতমানী, স ৱে ‘‘বালো’’তি ৱুচ্চতি.
৬৪. যাৱজীৱম্পি চে বালো, পণ্ডিতং পযিৰুপাসতি;
ন সো ধম্মং ৱিজানাতি, দব্বী সূপৰসং যথা.
৬৫. মুহুত্তমপি চে ৱিঞ্ঞূ, পণ্ডিতং পযিৰুপাসতি;
খিপ্পং ধম্মং ৱিজানাতি, জিৱ্হা সূপৰসং যথা.
৬৬. চৰন্তি বালা দুম্মেধা, অমিত্তেনেৱ অত্তনা;
কৰোন্তা পাপকং কম্মং, যং হোতি কটুকপ্ফলং.