৫৬. যসৱগ্গো
১. যসত্থেৰঅপদানং
১. ‘‘মহাসমুদ্দং ওগ্গয্হ, ভৱনং মে সুনিম্মিতং;
সুনিম্মিতা পোক্খৰণী, চক্কৱাকূপকূজিতা.
২. ‘‘মন্দাৰকেহি সঞ্ছন্না, পদুমুপ্পলকেহি চ;
নদী চ সন্দতে তত্থ, সুপতিত্থা মনোৰমা.
৩. ‘‘মচ্ছকচ্ছপসঞ্ছন্না, নানাদিজসমোত্থটা [নানামিগসমোত্থটা (স্যা.)];
মযূৰকোঞ্চাভিৰুদা, কোকিলাদীহি ৱগ্গুহি.
৪. ‘‘পাৰেৱতা ৰৱিহংসা, চক্কৱাকা নদীচৰা;
তিত্তিৰা সাড়িকা চেত্থ, পাৱকা [সম্বকা (ক.)] জীৱংজীৱকা.
৫. ‘‘হংসাকোঞ্চাভিনদিতা, কোসিযা পিঙ্গলা [পিঙ্গলী (সী.), সিঙ্গলী, সিঙ্ঘলী (ক.)] বহূ;
সত্তৰতনসম্পন্না, মণিমুত্তপৱাড়িকা.
৬. ‘‘সব্বে সোণ্ণমযা ৰুক্খা, নানাখন্ধসমেৰিতা;
উজ্জোতেন্তি দিৱাৰত্তিং, ভৱনং সব্বকালিকং.
৭. ‘‘সট্ঠিতুৰিযসহস্সানি, সাযং পাতো পৱজ্জৰে;
সোড়সিত্থিসহস্সানি, পৰিৱাৰেন্তি মং সদা.
৮. ‘‘অভিনিক্খম্ম ভৱনা, সুমেধং লোকনাযকং;
পসন্নচিত্তো সুমনো, ৱন্দযিং তং [সব্বদস্সিং (ক.)] মহাযসং.
৯. ‘‘সম্বুদ্ধং অভিৱাদেত্ৱা, সসঙ্ঘং তং নিমন্তযিং;
অধিৱাসেসি সো ধীৰো, সুমেধো লোকনাযকো.
১০. ‘‘মম ধম্মকথং কত্ৱা, উয্যোজেসি মহামুনি;
সম্বুদ্ধং অভিৱাদেত্ৱা, ভৱনং মে উপাগমিং.
১১. ‘‘আমন্তযিং পৰিজনং, সব্বে সন্নিপতুং তদা;
‘পুব্বণ্হসমযং বুদ্ধো, ভৱনং আগমিস্সতি’.
১২. ‘‘‘লাভা অম্হং সুলদ্ধা নো, যে ৱসাম তৱন্তিকে;
মযম্পি বুদ্ধসেট্ঠস্স, পূজযিস্সাম সত্থুনো’.
১৩. ‘‘অন্নং পানং পট্ঠপেত্ৱা, কালং আৰোচযিং অহং;
ৱসীসতসহস্সেহি, উপেসি লোকনাযকো.
১৪. ‘‘পঞ্চঙ্গিকেহি তুৰিযেহি, পচ্চুগ্গমমকাসহং;
সব্বসোণ্ণমযে পীঠে, নিসীদি পুৰিসুত্তমো.
১৫. ‘‘উপৰিচ্ছদনং আসি, সব্বসোণ্ণমযং তদা;
বীজনীযো পৱাযন্তি, ভিক্খুসঙ্ঘং অনুত্তৰং.
১৬. ‘‘পহূতেনন্নপানেন, ভিক্খুসঙ্ঘং অতপ্পযিং;
পচ্চেকদুস্সযুগলে, ভিক্খুসঙ্ঘস্সদাসহং.
১৭. ‘‘যং ৱদেতি সুমেধো সো, আহুতীনং পটিগ্গহো;
ভিক্খুসঙ্ঘে নিসীদিত্ৱা, ইমা গাথা অভাসথ.
১৮. ‘‘‘যো মং অন্নেন পানেন, সব্বে ইমে চ তপ্পযি;
তমহং কিত্তযিস্সামি, সুণাথ মম ভাসতো.
১৯. ‘‘‘অট্ঠাৰসে কপ্পসতে, দেৱলোকে ৰমিস্সতি;
সহস্সক্খত্তুং ৰাজাযং, চক্কৱত্তী ভৱিস্সতি.
২০. ‘‘‘উপগচ্ছতি যং যোনিং, দেৱত্তং অথ মানুসং;
সব্বসোণ্ণমযং তস্স, ছদনং ধাৰযিস্সতি.
২১. ‘‘‘তিংসকপ্পসহস্সম্হি, ওক্কাককুলসম্ভৱো;
গোতমো নাম গোত্তেন, সত্থা লোকে ভৱিস্সতি.
২২. ‘‘‘তস্স ধম্মেসু দাযাদো, ওৰসো ধম্মনিম্মিতো;
সব্বাসৱে পৰিঞ্ঞায, নিব্বাযিস্সতিনাসৱো.
২৩. ‘‘‘ভিক্খুসঙ্ঘে নিসীদিত্ৱা, সীহনাদং নদিস্সতি’;
চিতকে ছত্তং ধাৰেন্তি, হেট্ঠা ছত্তম্হি ডয্হথ.
২৪. ‘‘সামঞ্ঞং মে অনুপ্পত্তং, কিলেসা ঝাপিতা মযা;
মণ্ডপে ৰুক্খমূলে ৱা, সন্তাসো মে ন ৱিজ্জতি.
২৫. ‘‘তিংসকপ্পসহস্সম্হি, যং দানমদদিং তদা;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, সব্বদানস্সিদং ফলং.
২৬. ‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং, ভৱা সব্বে সমূহতা;
নাগোৱ বন্ধনং ছেত্ৱা, ৱিহৰামি অনাসৱো.
২৭. ‘‘স্ৱাগতং ৱত মে আসি, মম বুদ্ধস্স সন্তিকে;
তিস্সো ৱিজ্জা অনুপ্পত্তা, কতং বুদ্ধস্স সাসনং.
২৮. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো, ৱিমোক্খাপি চ অট্ঠিমে;
ছড়ভিঞ্ঞা সচ্ছিকতা, কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.
ইত্থং সুদং আযস্মা যসো থেৰো ইমা গাথাযো অভাসিত্থাতি.
যসত্থেৰস্সাপদানং পঠমং.
২. নদীকস্সপত্থেৰঅপদানং
২৯. ‘‘পদুমুত্তৰস্স ভগৱতো, লোকজেট্ঠস্স তাদিনো;
পিণ্ডচাৰং চৰন্তস্স, ৱাৰতো উত্তমং যসং;
অগ্গফলং গহেত্ৱান, অদাসিং সত্থুনো অহং.
৩০. ‘‘তেন কম্মেন দেৱিন্দো, লোকজেট্ঠো নৰাসভো;
সম্পত্তোম্হি অচলং ঠানং, হিত্ৱা জযপৰাজযং.
৩১. ‘‘সতসহস্সিতো কপ্পে, যং ফলং অদদিং তদা;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, অগ্গদানস্সিদং ফলং.
৩২. ‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… ৱিহৰামি অনাসৱো.
৩৩. ‘‘স্ৱাগতং ৱত মে আসি…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং.
৩৪. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.
ইত্থং সুদং আযস্মা নদীকস্সপো থেৰো ইমা গাথাযো
অভাসিত্থাতি.
নদীকস্সপত্থেৰস্সাপদানং দুতিযং.
৩. গযাকস্সপত্থেৰঅপদানং
৩৫. ‘‘অজিনচম্মৱত্থোহং [অজিনৱত্তং নিৱত্তোহং (সী.)], খাৰিভাৰধৰো তদা;
খাৰিকং হাৰযিত্ৱান, কোলং অহাসি অস্সমং.
৩৬. ‘‘ভগৱা তম্হি সমযে, একো অদুতিযো জিনো;
মমস্সমং উপাগচ্ছি, জোতেন্তো সব্বকালিকং.
৩৭. ‘‘সকং চিত্তং পসাদেত্ৱা, অভিৱাদেত্ৱান সুব্বতং;
উভো হত্থেহি পগ্গয্হ, কোলং বুদ্ধস্সদাসহং.
৩৮. ‘‘একতিংসে ইতো কপ্পে, যং ফলং অদদিং তদা;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, কোলদানস্সিদং ফলং.
৩৯. ‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… ৱিহৰামি অনাসৱো.
৪০. ‘‘স্ৱাগতং ৱত মে আসি…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং.
৪১. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.
ইত্থং সুদং আযস্মা গযাকস্সপো থেৰো ইমা গাথাযো
অভাসিত্থাতি.
গযাকস্সপত্থেৰস্সাপদানং ততিযং.
৪. কিমিলত্থেৰঅপদানং
৪২. ‘‘নিব্বুতে ককুসন্ধম্হি, ব্ৰাহ্মণম্হি ৱুসীমতি;
গহেত্ৱা সললং মালং, মণ্ডপং কাৰযিং অহং.
৪৩. ‘‘তাৱতিংসং গতো সন্তো, লভিম্হ [লভামি (ক.)] ব্যম্হমুত্তমং;
অঞ্ঞে দেৱেতিৰোচামি, পুঞ্ঞকম্মস্সিদং ফলং.
৪৪. ‘‘দিৱা ৱা যদি ৱা ৰত্তিং, চঙ্কমন্তো ঠিতো চহং;
ছন্নো সললপুপ্ফেহি, পুঞ্ঞকম্মস্সিদং ফলং.
৪৫. ‘‘ইমস্মিংযেৱ কপ্পম্হি, যং বুদ্ধমভিপূজযিং;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, বুদ্ধপূজাযিদং ফলং.
৪৬. ‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… ৱিহৰামি অনাসৱো.
৪৭. ‘‘স্ৱাগতং ৱত মে আসি…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং.
৪৮. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.
ইত্থং সুদং আযস্মা কিমিলো [কিম্বিলো (সী.)] থেৰো ইমা গাথাযো
অভাসিত্থাতি.
কিমিলত্থেৰস্সাপদানং চতুত্থং.
৫. ৱজ্জীপুত্তত্থেৰঅপদানং
৪৯. ‘‘সহস্সৰংসী ভগৱা, সযম্ভূ অপৰাজিতো;
ৱিৱেকা ৱুট্ঠহিত্ৱান, গোচৰাযাভিনিক্খমি.
৫০. ‘‘ফলহত্থো অহং দিস্ৱা, উপগচ্ছিং নৰাসভং;
পসন্নচিত্তো সুমনো, সৱণ্টং অদদিং ফলং.
৫১. ‘‘চতুন্নৱুতিতো কপ্পে, যং ফলং অদদিং তদা;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, ফলদানস্সিদং ফলং.
৫২. ‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… ৱিহৰামি অনাসৱো.
৫৩. ‘‘স্ৱাগতং ৱত মে আসি…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং.
৫৪. ‘‘পটিসম্ভিদা চতস্সো…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসনং’’.
ইত্থং সুদং আযস্মা ৱজ্জীপুত্তো থেৰো ইমা গাথাযো
অভাসিত্থাতি.
ৱজ্জীপুত্তত্থেৰস্সাপদানং পঞ্চমং.
৬. উত্তৰত্থেৰঅপদানং
৫৫. ‘‘সুমেধো নাম সম্বুদ্ধো, বাত্তিংসৱৰলক্খণো;
ৱিৱেককামো ভগৱা, হিমৱন্তমুপাগমি.
৫৬. ‘‘অজ্ঝোগাহেত্ৱা হিমৱন্তং, অগ্গো কাৰুণিকো মুনি;
পল্লঙ্কং আভুজিত্ৱান, নিসীদি পুৰিসুত্তমো.
৫৭. ‘‘ৱিজ্জধৰো তদা আসিং, অন্তলিক্খচৰো অহং;
তিসূলং সুগতং গয্হ, গচ্ছামি অম্বৰে তদা.
৫৮. ‘‘পব্বতগ্গে যথা অগ্গি, পুণ্ণমাযেৱ চন্দিমা;
ৱনং ওভাসতে বুদ্ধো, সালৰাজাৱ ফুল্লিতো.
৫৯. ‘‘ৱনগ্গা নিক্খমিত্ৱান, বুদ্ধৰংসীভিধাৱৰে [বুদ্ধৰংসী ৱিধাৱৰে (সী. ক.)];
নড়গ্গিৱণ্ণসঙ্কাসা [নড়গ্গিৱ নসঙ্কাসং (সী.)], দিস্ৱা চিত্তং পসাদযিং.
৬০. ‘‘ৱিচিনং অদ্দসং পুপ্ফং, কণিকাৰং দেৱগন্ধিকং;
তীণি পুপ্ফানি আদায, বুদ্ধসেট্ঠমপূজযিং.
৬১. ‘‘বুদ্ধস্স আনুভাৱেন, তীণি পুপ্ফানি মে তদা;
উদ্ধং ৱণ্টা অধোপত্তা, ছাযং কুব্বন্তি সত্থুনো.
৬২. ‘‘তেন কম্মেন সুকতেন, চেতনাপণিধীহি চ;
জহিত্ৱা মানুসং দেহং তাৱতিংসমগচ্ছহং.
৬৩. ‘‘তত্থ মে সুকতং ব্যম্হং, কণিকাৰীতি [কণিকাৰোতি (সী.)] ঞাযতি;
সট্ঠিযোজনমুব্বেধং, তিংসযোজনৱিত্থতং.
৬৪. ‘‘সহস্সকণ্ডং সতভেণ্ডু, ধজালু হৰিতামযং;
সতসহস্সনিয্যূহা [সতসহস্সানি ব্যূহানি (সী.)], ব্যম্হে পাতুভৱিংসু [পাতুৰহংসু (সী.), পাতুৰহিংসু (ক.)] মে.
৬৫. ‘‘সোণ্ণমযা মণিমযা, লোহিতঙ্কমযাপি চ;
ফলিকাপি চ পল্লঙ্কা, যেনিচ্ছকা যদিচ্ছকা.
৬৬. ‘‘মহাৰহঞ্চ সযনং, তূলিকা ৱিকতীযুতং;
উদ্ধলোমিঞ্চ একন্তং, বিম্বোহনসমাযুতং.
৬৭. ‘‘ভৱনা নিক্খমিত্ৱান, চৰন্তো দেৱচাৰিকং;
যথা ইচ্ছামি [যথা গচ্ছামি (সী.)] গমনং, দেৱসঙ্ঘপুৰক্খতো.
৬৮. ‘‘পুপ্ফস্স হেট্ঠা তিট্ঠামি, উপৰিচ্ছদনং মম;
সমন্তা যোজনসতং, কণিকাৰেহি ছাদিতং.
৬৯. ‘‘সট্ঠিতুৰিযসহস্সানি, সাযপাতং উপট্ঠহুং;
পৰিৱাৰেন্তি মং নিচ্চং, ৰত্তিন্দিৱমতন্দিতা.
৭০. ‘‘তত্থ নচ্চেহি গীতেহি, তালেহি ৱাদিতেহি চ;
ৰমামি খিড্ডা ৰতিযা, মোদামি কামকামহং.