২. উপোসথক্খন্ধকং
সন্নিপাতানুজাননাদিকথা
১৩২. উপোসথক্খন্ধকে – অঞ্ঞতিত্থিযাতি এত্থ তিত্থং ৱুচ্চতি লদ্ধি; অঞ্ঞং তিত্থং অঞ্ঞতিত্থং; অঞ্ঞতিত্থং এতেসং অত্থীতি অঞ্ঞতিত্থিযা; ইতো অঞ্ঞলদ্ধিকাতি ৱুত্তং হোতি. ধম্মং ভাসন্তীতি যং তেসং কত্তব্বাকত্তব্বং, তং কথেন্তি. তে লভন্তীতি তে মনুস্সা লভন্তি. মূগসূকৰাতি থূলসৰীৰসূকৰা.
১৩৫. অনজ্ঝাপন্নো ৱা হোতি আপজ্জিত্ৱা ৱা ৱুট্ঠিতোতি এত্থ যং আপত্তিং ভিক্খু অনজ্ঝাপন্নো ৱা হোতি, আপজ্জিত্ৱা ৱা ৱুট্ঠিতো, অযং অসন্তী নাম আপত্তীতি এৱমত্থো ৱেদিতব্বো. সম্পজানমুসাৱাদে কিং হোতীতি য্ৱাযং সম্পজানমুসাৱাদো অস্স হোতীতি ৱুত্তো, সো আপত্তিতো কিং হোতি, কতৰা আপত্তি হোতীতি অত্থো. দুক্কটং হোতীতি দুক্কটাপত্তি হোতি; সা চ খো ন মুসাৱাদলক্খণেন; ভগৱতো পন ৱচনেন ৱচীদ্ৱাৰে অকিৰিযসমুট্ঠানা আপত্তি হোতীতি ৱেদিতব্বা. ৱক্খতি হি –
‘‘অনালপন্তো মনুজেন কেনচি,
ৱাচাগিৰং নো চ পৰে ভণেয্য;
আপজ্জেয্য ৱাচসিকং ন কাযিকং,
পঞ্হা মেসা কুসলেহি চিন্তিতা’’তি. (পৰি. ৪৭৯);
অন্তৰাযিকোতি অন্তৰাযকৰো. কিস্স ফাসু হোতীতি কিমত্থায ফাসু হোতি. পঠমস্স ঝানস্স অধিগমাযাতি পঠমস্স ঝানস্স অধিগমনত্থায তস্স ভিক্খুনো ফাসু হোতি সুখং হোতি. এস নযো সব্বত্থ. ইতি ভগৱা উদ্দেসতো চ নিদ্দেসতো চ পঠমং পাতিমোক্খুদ্দেসং দস্সেসি.
১৩৬. দেৱসিকন্তি দিৱসে দিৱসে. চাতুদ্দসে ৱা পন্নৰসে ৱাতি একস্স উতুনো ততিযে চ সত্তমে চ পক্খে দ্ৱিক্খত্তুং চাতুদ্দসে অৱসেসে ছক্খত্তুং পন্নৰসে; অযং তাৱ একো অত্থো. অযং পন পকতিচাৰিত্তৱসেন ৱুত্তো ‘‘সকিং পক্খস্স চাতুদ্দসে ৱা পন্নৰসে ৱা’’তি ৱচনতো পন তথাৰূপে পচ্চযে সতি যস্মিং তস্মিং চাতুদ্দসে ৱা পন্নৰসে ৱা উদ্দিসিতুং ৱট্টতি, আৱাসিকানং ভিক্খূনং চাতুদ্দসো হোতি, আগন্তুকানং পন্নৰসো. সচে আৱাসিকা বহুতৰা হোন্তি, আগন্তুকেহি আৱাসিকানং অনুৱত্তিতব্ব’’ন্তি ৱচনতোপি চেতং ৱেদিতব্বং.
সীমানুজাননকথা
১৩৮. পঠমং নিমিত্তা কিত্তেতব্বাতি ৱিনযধৰেন পুচ্ছিতব্বং ‘‘পুৰত্থিমায দিসায কিং নিমিত্ত’’ন্তি? পব্বতো ভন্তেতি. পুন ৱিনযধৰেন ‘‘এসো পব্বতো নিমিত্ত’’ন্তি এৱং নিমিত্তং কিত্তেতব্বং. ‘‘এতং পব্বতং নিমিত্তং কৰোম, কৰিস্সাম, নিমিত্তং কতো, নিমিত্তং হোতু, হোতি ভৱিস্সতী’’তি এৱং পন কিত্তেতুং ন ৱট্টতি. পাসাণাদীসুপি এসেৱ নযো. পুৰত্থিমায অনুদিসায, দক্খিণায দিসায, দক্খিণায অনুদিসায, পচ্ছিমায দিসায, পচ্ছিমায অনুদিসায, উত্তৰায দিসায, উত্তৰায অনুদিসায, কিং নিমিত্তং? উদকং ভন্তে. এতং উদকং নিমিত্তন্তি এত্থ পন অট্ঠত্ৱা পুন পুৰত্থিমায দিসায কিং নিমিত্তং. পব্বতো ভন্তে. এসো পব্বতো নিমিত্তন্তি এৱং পঠমং কিত্তিতনিমিত্তং কিত্তেত্ৱাৱ ঠপেতব্বং. এৱঞ্হি নিমিত্তেন নিমিত্তং ঘটিতং হোতি. এৱং নিমিত্তানি কিত্তেত্ৱা অথানন্তৰং ৱুত্তায কম্মৱাচায সীমা সম্মন্নিতব্বা. কম্মৱাচাপৰিযোসানে নিমিত্তানং অন্তো সীমা হোতি, নিমিত্তানি সীমতো বহি হোন্তি. তত্থ নিমিত্তানি সকিং কিত্তিতানিপি কিত্তিতানেৱ হোন্তি. অন্ধকট্ঠকথাযং পন তিক্খত্তুং সীমমণ্ডলং সম্বন্ধন্তেন নিমিত্তং কিত্তেতব্বন্তি ৱুত্তং. ‘‘পব্বতো ভন্তেতি…পে… উদকং ভন্তে’’তি এৱং পন উপসম্পন্নো ৱা আচিক্খতু অনুপসম্পন্নো ৱা ৱট্টতিযেৱ.
ইদানি পব্বতনিমিত্তাদীসু এৱং ৱিনিচ্ছযো ৱেদিতব্বো – তিৱিধো পব্বতো, সুদ্ধপংসুপব্বতো, সুদ্ধপাসাণপব্বতো, উভযমিস্সকোতি. সো তিৱিধোপি ৱট্টতি. ৱালিকৰাসি পন ন ৱট্টতি. ইতৰোপি হত্থিপ্পমাণতো ওমকতৰো ন ৱট্টতি. হত্থিপ্পমাণতো পন পট্ঠায সিনেৰুপ্পমাণোপি ৱট্টতি. সচে চতূসু দিসাসু চত্তাৰো তীসু ৱা তযো পব্বতা হোন্তি, চতূহি ৱা তীহি ৱা পব্বতনিমিত্তেহি এৱ সম্মন্নিতুং ৱট্টতি. দ্ৱীহি পন নিমিত্তেহি একেন ৱা সম্মন্নিতুং ন ৱট্টতি. ইতো পৰেসু পাসাণনিমিত্তাদীসুপি এসেৱ নযো. তস্মা পব্বতনিমিত্তং কৰোন্তেন পুচ্ছিতব্বং ‘‘একাবদ্ধো ন একাবদ্ধো’’তি. সচে একাবদ্ধো হোতি, ন কাতব্বো. তঞ্হি চতূসু ৱা অট্ঠসু ৱা দিসাসু কিত্তেন্তেনাপি একমেৱ নিমিত্তং কিত্তিতং হোতি, তস্মা যো এৱং চক্কসণ্ঠানেন ৱিহাৰং পৰিক্খিপিত্ৱা ঠিতো পব্বতো, তং একদিসায কিত্তেত্ৱা অঞ্ঞাসু দিসাসু তং বহিদ্ধা কত্ৱা অন্তো অঞ্ঞানি নিমিত্তানি কিত্তেতব্বানি.
সচে পব্বতস্স ততিযভাগং ৱা উপড্ঢং ৱা অন্তোসীমায কত্তুকামা হোন্তি, পব্বতং অকিত্তেত্ৱা যত্তকং পদেসং অন্তো কত্তুকামা, তস্স পৰতো তস্মিংযেৱ পব্বতে জাতৰুক্খৱম্মিকাদীসু অঞ্ঞতৰং নিমিত্তং কিত্তেতব্বং. সচে একযোজনদ্ৱিযোজনপ্পমাণং সব্বং পব্বতং অন্তো কত্তুকামা হোন্তি, পব্বতস্স পৰতো ভূমিযং জাতৰুক্খৱম্মিকাদীনি নিমিত্তানি কিত্তেতব্বানি.
পাসাণনিমিত্তে – অযগুড়োপি পাসাণসঙ্খ্যমেৱ গচ্ছতি, তস্মা যো কোচি পাসাণো ৱট্টতি. পমাণতো পন হত্থিপ্পমাণো পব্বতসঙ্খ্যং গতো, তস্মা সো ন ৱট্টতি. মহাগোণমহামহিংসপ্পমাণো পন ৱট্টতি. হেট্ঠিমপৰিচ্ছেদেন দ্ৱত্তিংসপলগুড়পিণ্ডপৰিমাণো ৱট্টতি. ততো খুদ্দকতৰো ইট্ঠকা ৱা মহন্তীপি ন ৱট্টতি. অনিমিত্তুপগপাসাণৰাসিপি ন ৱট্টতি, পগেৱ পংসুৱালিকৰাসি. ভূমিসমো খলমণ্ডলসদিসো পিট্ঠিপাসাণো ৱা ভূমিতো খাণুকো ৱিয উট্ঠিতপাসাণো ৱা হোতি, সোপি পমাণুপগো চে ৱট্টতি. পিট্ঠিপাসাণো অতিমহন্তোপি পাসাণসঙ্খ্যমেৱ গচ্ছতি, তস্মা সচে মহতো পিট্ঠিপাসাণস্স একপ্পদেসং অন্তোসীমায কত্তুকামা হোন্তি, তং অকিত্তেত্ৱা তস্সুপৰি অঞ্ঞো পাসাণো কিত্তেতব্বো. সচে পিট্ঠিপাসাণুপৰি ৱিহাৰং কৰোন্তি, ৱিহাৰমজ্ঝেন ৱা পিট্ঠিপাসাণো ৱিনিৱিজ্ঝিত্ৱা গচ্ছতি, এৱৰূপো পিট্ঠিপাসাণো ন ৱট্টতি. সচে হি তং কিত্তেন্তি, নিমিত্তস্স উপৰি ৱিহাৰো হোতি, নিমিত্তঞ্চ নাম বহিসীমায হোতি, ৱিহাৰোপি বহিসীমাযং আপজ্জতি. ৱিহাৰং পৰিক্খিপিত্ৱা ঠিতপিট্ঠিপাসাণো একত্থ কিত্তেত্ৱা অঞ্ঞত্থ ন কিত্তেতব্বো.
ৱননিমিত্তে – তিণৱনং ৱা তচসাৰতালনাড়িকেৰাদিৰুক্খৱনং ৱা ন ৱট্টতি. অন্তোসাৰানং পন সাকসালাদীনং অন্তোসাৰমিস্সকানং ৱা ৰুক্খানং ৱনং ৱট্টতি, তঞ্চ খো হেট্ঠিমপৰিচ্ছেদেন চতুপঞ্চৰুক্খমত্তম্পি ততো ওৰং ন ৱট্টতি, পৰং যোজনসতিকম্পি ৱট্টতি. সচে পন ৱনমজ্ঝে ৱিহাৰং কৰোন্তি, ৱনং ন কিত্তেতব্বং. একদেসং অন্তোসীমায কত্তুকামেহিপি ৱনং অকিত্তেত্ৱা তত্থ ৰুক্খপাসাণাদযো কিত্তেতব্বা. ৱিহাৰং পৰিক্খিপিত্ৱা ঠিতৱনং একত্থ কিত্তেত্ৱা অঞ্ঞত্থ ন কিত্তেতব্বং.
ৰুক্খনিমিত্তে – তচসাৰো তালনাড়িকেৰাদিৰুক্খো ন ৱট্টতি, অন্তোসাৰো জীৱমানকো অন্তমসো উব্বেধতো অট্ঠঙ্গুলো পৰিণাহতো সূচিদণ্ডকপ্পমাণোপি ৱট্টতি, ততো ওৰং ন ৱট্টতি, পৰং দ্ৱাদসযোজনো সুপ্পতিট্ঠিতনিগ্ৰোধোপি ৱট্টতি. ৱংসনড়কসৰাৱাদীসু বীজং ৰোপেত্ৱা ৱড্ঢাপিতো পমাণুপগোপি ন ৱট্টতি. ততো অপনেত্ৱা পন তঙ্খণম্পি ভূমিযং ৰোপেত্ৱা কোট্ঠকং কত্ৱা উদকং আসিঞ্চিত্ৱা কিত্তেতুং ৱট্টতি. নৱমূলসাখানিগ্গমনং অকাৰণং. খন্ধং ছিন্দিত্ৱা ৰোপিতে পন এতং যুজ্জতি. কিত্তেন্তেন চ ‘‘ৰুক্খো’’তিপি ৱত্তুং ৱট্টতি, ‘‘সাকৰুক্খোতিপি সালৰুক্খো’’তিপি. একাবদ্ধং পন সুপ্পতিট্ঠিতনিগ্ৰোধসদিসং একত্থ কিত্তেত্ৱা অঞ্ঞত্থ কিত্তেতুং ন ৱট্টতি.
মগ্গনিমিত্তে – অৰঞ্ঞখেত্তনদীতড়াকমগ্গাদযো ন ৱট্টন্তি, জঙ্ঘমগ্গো ৱা সকটমগ্গো ৱা ৱট্টতি, যো নিব্বিজ্ঝিত্ৱা দ্ৱে তীণি গামন্তৰানি গচ্ছতি. যো পন জঙ্ঘমগ্গো সকটমগ্গতো ওক্কমিত্ৱা পুন সকটমগ্গমেৱ ওতৰতি, যে ৱা জঙ্ঘমগ্গসকটমগ্গা অৱড়ঞ্জা, তে ন ৱট্টন্তি. জঙ্ঘসত্থসকটসত্থেহি ৱড়ঞ্জিযমানাযেৱ ৱট্টন্তি. সচে দ্ৱে মগ্গা নিক্খমিত্ৱা পচ্ছা সকটধুৰমিৱ একীভৱন্তি, দ্ৱিধা ভিন্নট্ঠানে ৱা সম্বন্ধট্ঠানে ৱা সকিং কিত্তেত্ৱা পুন ন কিত্তেতব্বা, একাবদ্ধনিমিত্তঞ্হেতং হোতি.
সচে ৱিহাৰং পৰিক্খিপিত্ৱা চত্তাৰো মগ্গা চতূসু দিসাসু গচ্ছন্তি, মজ্ঝে একং কিত্তেত্ৱা অপৰং কিত্তেতুং ন ৱট্টতি. একাবদ্ধনিমিত্তঞ্হেতং হোতি. কোণং নিব্বিজ্ঝিত্ৱা গতমগ্গং পন পৰভাগে কিত্তেতুং ৱট্টতি. ৱিহাৰমজ্ঝেন নিব্বিজ্ঝিত্ৱা গতমগ্গো পন ন কিত্তেতব্বো. কিত্তিতে নিমিত্তস্স উপৰি ৱিহাৰো হোতি. সচে সকটমগ্গস্স অন্তিমচক্কমগ্গং নিমিত্তং কৰোন্তি, মগ্গো বহিসীমায হোতি. সচে বাহিৰচক্কমগ্গং নিমিত্তং কৰোন্তি, বাহিৰচক্কমগ্গোৱ বহিসীমায হোতি, সেসং অন্তোসীমং ভজতি. মগ্গং কিত্তেন্তেন ‘‘মগ্গো পন্থো পথো পজ্জো’’তি দসসু যেন কেনচি নামেন কিত্তেতুং ৱট্টতি. পৰিখাসণ্ঠানেন ৱিহাৰং পৰিক্খিপিত্ৱা গতমগ্গো একত্থ কিত্তেত্ৱা অঞ্ঞত্থ কিত্তেতুং ন ৱট্টতি.
ৱম্মিকনিমিত্তে – হেট্ঠিমপৰিচ্ছেদেন তং দিৱসং জাতো অট্ঠঙ্গুলুব্বেধো গোৱিসাণপ্পমাণোপি ৱম্মিকো ৱট্টতি, ততো ওৰং ন ৱট্টতি, পৰং হিমৱন্তপব্বতসদিসোপি ৱট্টতি. ৱিহাৰং পৰিক্খিপিত্ৱা ঠিতং পন একাবদ্ধং একত্থ কিত্তেত্ৱা অঞ্ঞত্থ কিত্তেতুং ন ৱট্টতি.
নদীনিমিত্তে – যস্সা ধম্মিকানং ৰাজূনং কালে অন্ৱদ্ধমাসং অনুদসাহং অনুপঞ্চাহন্তি এৱং অনতিক্কমিত্ৱা দেৱে ৱস্সন্তে ৱলাহকেসু ৱিগতমত্তেসু সোতং পচ্ছিজ্জতি, অযং নদীসঙ্খ্যং ন গচ্ছতি. যস্সা পন ঈদিসে সুৱুট্ঠিকালে ৱস্সানস্স চাতুমাসে সোতং ন পচ্ছিজ্জতি, তিমণ্ডলং পটিচ্ছাদেত্ৱা যত্থ কত্থচি উত্তৰন্তিযা ভিক্খুনিযা অন্তৰৱাসকো তেমিযতি, অযং নদীসঙ্খ্যং গচ্ছতি, সীমং বন্ধন্তানং নিমিত্তং হোতি. ভিক্খুনিযা নদীপাৰগমনেপি উপোসথাদিসঙ্ঘকম্মকৰণেপি নদীপাৰসীমসম্মন্ননেপি অযমেৱ নদী.
যা পন মগ্গো ৱিয সকটধুৰসণ্ঠানেন ৱা পৰিখাসণ্ঠানেন ৱা ৱিহাৰং পৰিক্খিপিত্ৱা গতা, তং একত্থ কিত্তেত্ৱা অঞ্ঞত্থ কিত্তেতুং ন ৱট্টতি. ৱিহাৰস্স চতূসু দিসাসু অঞ্ঞমঞ্ঞং ৱিনিব্বিজ্ঝিত্ৱা গতে নদিচতুক্কেপি এসেৱ নযো. অসম্মিস্সনদিযো পন চতস্সোপি কিত্তেতুং ৱট্টতি. সচে ৱতিং কৰোন্তো ৱিয ৰুক্খপাদে নিখণিত্ৱা ৱল্লিপলালাদীহি নদিসোতং ৰুম্ভন্তি, উদকঞ্চ অজ্ঝোত্থৰিত্ৱা আৱৰণং পৱত্ততিযেৱ, নিমিত্তং কাতুং ৱট্টতি. যথা পন উদকং নপ্পৱত্ততি, এৱং সেতুম্হি কতে অপ্পৱত্তমানা নদী নিমিত্তং কাতুং ন ৱট্টতি. পৱত্তনট্ঠানে নদিনিমিত্তং, অপ্পৱত্তনট্ঠানে উদকনিমিত্তং কাতুং ৱট্টতি.
যা পন দুব্বুট্ঠিকালে ৱা গিম্হে ৱা নিৰুদকভাৱেন নপ্পৱত্ততি, সা ৱট্টতি. মহানদিতো উদকমাতিকং নীহৰন্তি, সা কুন্নদিসদিসা হুত্ৱা তীণি সস্সানি সম্পাদেন্তী নিচ্চং পৱত্ততি, কিঞ্চাপি পৱত্ততি, নিমিত্তং কাতুং ন ৱট্টতি. যা পন মূলে মহানদিতো নিগ্গতাপি কালন্তৰেন তেনেৱ নিগ্গতমগ্গেন নদিং ভিন্দিত্ৱা সযঞ্চ গচ্ছতি, গচ্ছন্তী পৰতো সুসুমাৰাদিসমাকিণ্ণা নাৱাদীহি সঞ্চৰিতব্বা নদী হোতি, তং নিমিত্তং কাতুং ৱট্টতি.
উদকনিমিত্তে – নিৰুদকে ঠানে নাৱায ৱা চাটিআদীসু ৱা উদকং পূৰেত্ৱা উদকনিমিত্তং কিত্তেতুং ন ৱট্টতি, ভূমিগতমেৱ ৱট্টতি. তঞ্চ খো অপ্পৱত্তনউদকং আৱাটপোক্খৰণিতড়াকজাতস্সৰলোণিসমুদ্দাদীসু ঠিতং, অট্ঠিতং পন ওঘনদিউদকৱাহকমাতিকাদীসু উদকং ন ৱট্টতি. অন্ধকট্ঠকথাযং পন ‘‘গম্ভীৰেসু আৱাটাদীসু উক্খেপিমং উদকং নিমিত্তং ন কাতব্ব’’ন্তি ৱুত্তং, তং দুৱুত্তং অত্তনোমতিমত্তমেৱ. ঠিতং পন অন্তমসো সূকৰখতাযপি গামদাৰকানং কীড়নৱাপিযম্পি তঙ্খণঞ্ঞেৱ পথৱিযং আৱাটকং কত্ৱা কুটেহি আহৰিত্ৱা পূৰিতউদকম্পি সচে যাৱ কম্মৱাচাপৰিযোসানা তিট্ঠতি, অপ্পং ৱা হোতু বহু ৱা, ৱট্টতি. তস্মিং পন ঠানে নিমিত্তসঞ্ঞাকৰণত্থং পাসাণৱালিকাপংসুআদিৰাসি ৱা পাসাণত্থম্ভো ৱা দাৰুত্থম্ভো ৱা কাতব্বো. তং কাতুঞ্চ কাৰেতুঞ্চ ভিক্খুস্স ৱট্টতি. লাভসীমাযং পন ন ৱট্টতি. সমানসংৱাসকসীমা কস্সচি পীড়নং ন কৰোতি, কেৱলং ভিক্খূনং ৱিনযকম্মমেৱ সাধেতি, তস্মা এত্থ ৱট্টতি.
ইমেহি চ অট্ঠহি নিমিত্তেহি অসম্মিস্সেহিপি অঞ্ঞমঞ্ঞং সম্মিস্সেহিপি সীমং সম্মন্নিতুং ৱট্টতিযেৱ. সা এৱং সম্মন্নিত্ৱা বজ্ঝমানা একেন দ্ৱীহি ৱা নিমিত্তেহি অবদ্ধা হোতি, তীণি পন আদিং কত্ৱা ৱুত্তপ্পকাৰানং নিমিত্তানং সতেনাপি বদ্ধা হোতি. সা তীহি সিঙ্ঘাটকসণ্ঠানা হোতি, চতূহি চতুৰস্সা ৱা সিঙ্ঘাটকঅড্ঢচন্দমুদিঙ্গাদিসণ্ঠানা ৱা, ততো অধিকেহি নানাসণ্ঠানা. তং বন্ধিতুকামেহি সামন্তৱিহাৰেসু ভিক্খূ তস্স তস্স ৱিহাৰস্স সীমাপৰিচ্ছেদং পুচ্ছিত্ৱা, বদ্ধসীমৱিহাৰানং সীমায সীমন্তৰিকং, অবদ্ধসীমৱিহাৰানং সীমায উপচাৰং ঠপেত্ৱা দিসাচাৰিকভিক্খূনং নিস্সঞ্চাৰসমযে সচে একস্মিং গামখেত্তে সীমং বন্ধিতুকামা, যে তত্থ বদ্ধসীমৱিহাৰা, তেসু ভিক্খূনং ‘‘মযং অজ্জ সীমং বন্ধিস্সাম, তুম্হে সকসীমাপৰিচ্ছেদতো মা নিক্খমিত্থা’’তি পেসেতব্বং. যে অবদ্ধসীমৱিহাৰা, তেসু ভিক্খূ একজ্ঝং সন্নিপাতেতব্বা, ছন্দাৰহানং ছন্দো আহৰাপেতব্বো. সচে অঞ্ঞানিপি গামক্খেত্তানি অন্তোকাতুকামা, তেসু গামেসু যে ভিক্খূ ৱসন্তি, তেহিপি আগন্তব্বং. অনাগচ্ছন্তানং ছন্দো আহৰিতব্বোতি মহাসুমত্থেৰো আহ. মহাপদুমত্থেৰো পন ‘‘নানাগামখেত্তানি নাম পাটেক্কং বদ্ধসীমাসদিসানি, ন ততো ছন্দপাৰিসুদ্ধি আগচ্ছতি. অন্তোনিমিত্তগতেহি পন ভিক্খূহি আগন্তব্ব’’ন্তি ৱত্ৱা পুন আহ – ‘‘সমানসংৱাসকসীমাসম্মন্ননকালে আগমনম্পি অনাগমনম্পি ৱট্টতি. অৱিপ্পৱাসসীমাসম্মন্ননকালে পন অন্তোনিমিত্তগতেহি আগন্তব্বং, অনাগচ্ছন্তানং ছন্দো আহৰিতব্বো’’তি.
এৱং সন্নিপতিতেসু পন ভিক্খূসু ছন্দাৰহানং ছন্দে আহটে তেসু তেসু মগ্গেসু নদীতিত্থগামদ্ৱাৰাদীসু চ আগন্তুকভিক্খূনং সীঘং সীঘং হত্থপাসানযনত্থঞ্চ বহিসীমাকৰণত্থঞ্চ আৰামিকে চেৱ সমণুদ্দেসে চ ঠপেত্ৱা ভেৰিসঞ্ঞং ৱা সঙ্খসঞ্ঞং ৱা কত্ৱা নিমিত্তকিত্তনানন্তৰং ৱুত্তায ‘‘সুণাতু মে ভন্তে সঙ্ঘো’’তিআদিকায কম্মৱাচায সীমা বন্ধিতব্বা. কম্মৱাচাপৰিযোসানেযেৱ নিমিত্তানি বহি কত্ৱা হেট্ঠা পথৱিসন্ধাৰকং উদকং পৰিযন্তং কত্ৱা সীমা গতা হোতি.
ইমং পন সমানসংৱাসকসীমং সম্মন্নন্তেহি পব্বজ্জুপসম্পদাদীনং সঙ্ঘকম্মানং সুখকৰণত্থং পঠমং খণ্ডসীমা বন্ধিতব্বা. তং পন বন্ধন্তেহি ৱত্তং জানিতব্বং. সচে হি বোধিচেতিযভত্তসালাদীনি সব্বৱত্থূনি পতিট্ঠাপেত্ৱা কতৱিহাৰে বন্ধন্তি, ৱিহাৰমজ্ঝে বহূনং সমোসৰণট্ঠানে অবন্ধিত্ৱা ৱিহাৰপচ্চন্তে ৱিৱিত্তোকাসে বন্ধিতব্বা. অকতৱিহাৰে বন্ধন্তেহি বোধিচেতিযাদীনং সব্বৱত্থূনং ঠানং সল্লক্খেত্ৱা যথা পতিট্ঠিতেসু ৱত্থূসু ৱিহাৰপচ্চন্তে ৱিৱিত্তোকাসে হোতি, এৱং বন্ধিতব্বা. সা হেট্ঠিমপৰিচ্ছেদেন সচে একৱীসতি ভিক্খূ গণ্হাতি, ৱট্টতি. ততো ওৰং ন ৱট্টতি, পৰং ভিক্খুসহস্সং গণ্হন্তীপি ৱট্টতি. তং বন্ধন্তেহি সীমামাড়কস্স সমন্তা নিমিত্তুপগা পাসাণা ঠপেতব্বা, ন খণ্ডসীমায ঠিতেহি মহাসীমা বন্ধিতব্বা, ন মহাসীমায ঠিতেহি খণ্ডসীমা, খণ্ডসীমাযমেৱ পন ঠত্ৱা খণ্ডসীমা বন্ধিতব্বা, মহাসীমাযমেৱ ঠত্ৱা মহাসীমা.
তত্ৰাযং বন্ধনৱিধি – সমন্তা ‘‘এসো পাসাণো নিমিত্ত’’ন্তি এৱং নিমিত্তানি কিত্তেত্ৱা কম্মৱাচায সীমা সম্মন্নিতব্বা. অথ তস্সা এৱ দড়্হীকম্মত্থং অৱিপ্পৱাসকম্মৱাচা কাতব্বা. এৱঞ্হি সীমং সমূহনিস্সামাতি আগতা সমূহনিতুং ন সক্খিস্সন্তি. সীমং সম্মন্নিত্ৱা বহিসীমন্তৰিকপাসাণা ঠপেতব্বা. সীমন্তৰিকা পচ্ছিমকোটিযা একৰতনপ্পমাণা ৱট্টতি. ৱিদত্থিপ্পমাণাপি ৱট্টতীতি কুৰুন্দিযং, চতুৰঙ্গুলপ্পমাণাপি ৱট্টতীতি মহাপচ্চৰিযং ৱুত্তং. সচে পন ৱিহাৰো মহা হোতি, দ্ৱেপি তিস্সোপি ততুত্তৰিপি খণ্ডসীমাযো বন্ধিতব্বা.
এৱং খণ্ডসীমং সম্মন্নিত্ৱা মহাসীমাসম্মুতিকালে খণ্ডসীমতো নিক্খমিত্ৱা মহাসীমায ঠত্ৱা সমন্তা অনুপৰিযাযন্তেহি সীমন্তৰিকপাসাণা কিত্তেতব্বা. ততো অৱসেসনিমিত্তানি কিত্তেত্ৱা হত্থপাসং অৱিজহন্তেহি কম্মৱাচায সমানসংৱাসকসীমং সম্মন্নিত্ৱা তস্সা দড়্হীকম্মত্থং অৱিপ্পৱাসকম্মৱাচাপি কাতব্বা. এৱঞ্হি ‘‘সীমং সমূহনিস্সামা’’তি আগতা সমূহনিতুং ন সক্খিস্সন্তি. সচে পন খণ্ডসীমায নিমিত্তানি কিত্তেত্ৱা ততো সীমন্তৰিকায নিমিত্তানি কিত্তেত্ৱা মহাসীমায নিমিত্তানি কিত্তেন্তি, এৱং তীসু ঠানেসু নিমিত্তানি কিত্তেত্ৱা যং সীমং ইচ্ছন্তি, তং পঠমং বন্ধিতুং ৱট্টতি. এৱং সন্তেপি যথাৱুত্তেনযেন খণ্ডসীমতোৱ পট্ঠায বন্ধিতব্বা. এৱং বদ্ধাসু পন সীমাসু খণ্ডসীমায ঠিতা ভিক্খূ মহাসীমায কম্মং কৰোন্তানং ন কোপেন্তি, মহাসীমায ৱা ঠিতা খণ্ডসীমায কম্মং কৰোন্তানং সীমন্তৰিকায পন ঠিতা উভিন্নম্পি ন কোপেন্তি. গামখেত্তে ঠত্ৱা কম্মং কৰোন্তানং পন সীমন্তৰিকায ঠিতা কোপেন্তি. সীমন্তৰিকা হি গামখেত্তং ভজতি.
সীমা চ নামেসা ন কেৱলং পথৱিতলেযেৱ বদ্ধা বদ্ধা নাম হোতি. অথ খো পিট্ঠিপাসাণেপি কুটিগেহেপি লেণেপি পাসাদেপি পব্বতমত্থকেপি বদ্ধা বদ্ধাযেৱ হোতি. তত্থ পিট্ঠিপাসাণে বন্ধন্তেহি পাসাণপিট্ঠিযং ৰাজিং ৱা কোট্টেত্ৱা উদুক্খলং ৱা খণিত্ৱা নিমিত্তং ন কাতব্বং, নিমিত্তুপগপাসাণে ঠপেত্ৱা নিমিত্তানি কিত্তেতব্বানি. কম্মৱাচাপৰিযোসানে সীমা পথৱিসন্ধাৰকং উদকং পৰিযন্তং কত্ৱা ওতৰতি. নিমিত্তপাসাণা যথাঠানে ন তিট্ঠন্তি, তস্মা সমন্ততো ৰাজি ৱা উট্ঠাপেতব্বা, চতূসু ৱা কোণেসু পাসাণা ৱিজ্ঝিতব্বা, ‘‘অযং সীমাপৰিচ্ছেদো’’তি ৱত্ৱা অক্খৰানি ৱা ছিন্দিতব্বানি. কেচি উসূযকা সীমং ঝাপেস্সামাতি অগ্গিং দেন্তি, পাসাণাৱ ঝাযন্তি, ন সীমা.
কুটিগেহেপি বন্ধন্তেহি ভিত্তিং অকিত্তেত্ৱা একৱীসতিযা ভিক্খূনং ওকাসট্ঠানং অন্তো কৰিত্ৱা পাসাণনিমিত্তানি ঠপেত্ৱা সীমা সম্মন্নিতব্বা, অন্তোকুট্টমেৱ সীমা হোতি. সচে অন্তোকুট্টে একৱীসতিযা ভিক্খূনং ওকাসো নত্থি, পমুখে নিমিত্তপাসাণে ঠপেত্ৱা সম্মন্নিতব্বা. সচে এৱম্পি নপ্পহোতি, বহিনিব্বোদকপতনট্ঠানেপি নিমিত্তানি ঠপেত্ৱা সম্মন্নিতব্বা. এৱং সম্মতায পন সব্বং কুটিগেহং সীমট্ঠমেৱ হোতি.
চতুভিত্তিযলেণেপি বন্ধন্তেহি কুট্টং অকিত্তেত্ৱা পাসাণাৱ কিত্তেতব্বা. সচে অন্তো ওকাসো নত্থি, পমুখেপি নিমিত্তানি ঠপেতব্বানি. সচে নপ্পহোতি, বহি নিব্বোদকপতনট্ঠানেপি নিমিত্তপাসাণে ঠপেত্ৱা নিমিত্তানি কিত্তেত্ৱা সীমা সম্মন্নিতব্বা. এৱং লেণস্স অন্তো চ বহি চ সীমা হোতি.
উপৰিপাসাদেপি ভিত্তিং অকিত্তেত্ৱা অন্তো পাসাণে ঠপেত্ৱা সীমা সম্মন্নিতব্বা. সচে নপ্পহোতি, পমুখেপি পাসাণে ঠপেত্ৱা সম্মন্নিতব্বা. এৱং সম্মতা উপৰিপাসাদেযেৱ হোতি, হেট্ঠা ন ওতৰতি. সচে পন বহূসু থম্ভেসু তুলানং উপৰি কতপাসাদস্স হেট্ঠিমতলে কুট্টো যথা নিমিত্তানং অন্তো হোতি, এৱং উট্ঠহিত্ৱা তুলাৰুক্খেহি একসম্বদ্ধো ঠিতো, হেট্ঠাপি ওতৰতি. একথম্ভপাসাদস্স পন উপৰিমতলে বদ্ধা সীমা সচে থম্ভমত্থকে একৱীসতিযা ভিক্খূনং ওকাসো হোতি, হেট্ঠা ওতৰতি. সচে পাসাদভিত্তিতো নিগ্গতেসু নিয্যূহকাদীসু পাসাণে ঠপেত্ৱা সীমং বন্ধন্তি, পাসাদভিত্তি অন্তোসীমাযং হোতি. হেট্ঠা পনস্সা ওতৰণানোতৰণং ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বং. হেট্ঠাপাসাদে কিত্তেন্তেহিপি ভিত্তি চ ৰুক্খত্থম্ভা চ ন কিত্তেতব্বা. ভিত্তিলগ্গে পন পাসাণত্থম্ভে কিত্তেতুং ৱট্টতি. এৱং কিত্তিতা সীমা হেট্ঠা পাসাদস্স পৰিযন্তথম্ভানং অন্তোযেৱ হোতি. সচে পন হেট্ঠাপাসাদস্স কুড্ডো উপৰিমতলেন সম্বদ্ধো হোতি, উপৰিপাসাদম্পি অভিৰুহতি. সচে পাসাদস্স বহি নিব্বোদকপতনট্ঠানে নিমিত্তানি কৰোন্তি, সব্বো পাসাদো সীমট্ঠো হোতি.
পব্বতমত্থকে তলং হোতি একৱীসতিযা ভিক্খূনং ওকাসাৰহং, তত্থ পিট্ঠিপাসাণে ৱিয সীমং বন্ধন্তি. হেট্ঠাপব্বতেপি তেনেৱ পৰিচ্ছেদেন সীমা ওতৰতি. তালমূলকপব্বতেপি উপৰি সীমা বদ্ধা হেট্ঠা ওতৰতেৱ. যো পন ৱিতানসণ্ঠানো হোতি, উপৰি একৱীসতিযা ভিক্খূনং ওকাসো অত্থি, হেট্ঠা নত্থি, তস্স উপৰি বদ্ধা সীমা হেট্ঠা ন ওতৰতি. এৱং মুদিঙ্গসণ্ঠানো ৱা হোতু পণৱসণ্ঠানো ৱা, যস্স হেট্ঠা ৱা মজ্ঝে ৱা সীমপ্পমাণং নত্থি, তস্সুপৰি বদ্ধা সীমা হেট্ঠা নেৱ ওতৰতি. যস্স পন দ্ৱে কূটানি আসন্নে ঠিতানি, একস্সপি উপৰি সীমপ্পমাণং নপ্পহোতি, তস্স কূটন্তৰং চিনিত্ৱা ৱা পূৰেত্ৱা ৱা একাবদ্ধং কত্ৱা উপৰি সীমা সম্মন্নিতব্বা.
একো সপ্পফণসদিসো পব্বতো, তস্সুপৰি সীমপ্পমাণস্স অত্থিতায সীমং বন্ধন্তি, তস্স চে হেট্ঠা আকাসপব্ভাৰং হোতি, সীমা ন ওতৰতি. সচে পনস্স ৱেমজ্ঝে সীমপ্পমাণো সুসিৰপাসাণো হোতি, ওতৰতি. সো চ পাসাণো সীমট্ঠোযেৱ হোতি. অথাপিস্স হেট্ঠা লেণস্স কুট্টো অগ্গকোটিং আহচ্চ তিট্ঠতি, ওতৰতি, হেট্ঠা চ উপৰি চ সীমাযেৱ হোতি. সচে পন হেট্ঠা উপৰিমস্স সীমাপৰিচ্ছেদস্স পাৰতো অন্তো-লেণং হোতি, বহি সীমা ন ওতৰতি. অথাপি উপৰিমস্স সীমাপৰিচ্ছেদস্স ওৰতো বহিলেণং হোতি, অন্তো সীমা ন ওতৰতি. অথাপি উপৰি সীমায পৰিচ্ছেদো খুদ্দকো, হেট্ঠা লেণং মহন্তং সীমাপৰিচ্ছেদমতিক্কমিত্ৱা ঠিতং, সীমা উপৰিযেৱ হোতি, হেট্ঠা ন ওতৰতি. যদি পন লেণং খুদ্দকং সব্বপচ্ছিমসীমাপৰিমাণং, উপৰি সীমা মহতী তং অজ্ঝোত্থৰিত্ৱা ঠিতা, সীমা ওতৰতি. অথ লেণং অতিখুদ্দকং সীমপ্পমাণং ন হোতি, সীমা উপৰিযেৱ হোতি, হেট্ঠা ন ওতৰতি. সচে ততো উপড্ঢং ভিজ্জিত্ৱা পততি, সীমপ্পমাণং চেপি হোতি, বহি পতিতং অসীমা. অপতিতং পন যদি সীমপ্পমাণং, সীমা হোতিযেৱ.
খণ্ডসীমা নীচৱত্থুকা হোতি, তং পূৰেত্ৱা উচ্চৱত্থুকং কৰোন্তি, সীমাযেৱ. সীমায গেহং কৰোন্তি, সীমট্ঠকমেৱ হোতি. সীমায পোক্খৰণিং খণন্তি, সীমাযেৱ. ওঘো সীমামণ্ডলং ওত্থৰিত্ৱা গচ্ছতি, সীমামাড়কে অট্টং বন্ধিত্ৱা কম্মং কাতুং ৱট্টতি. সীমায হেট্ঠা উমঙ্গনদী হোতি, ইদ্ধিমা ভিক্খু তত্থ নিসীদতি, সচে সা নদী পঠমং গতা, সীমা পচ্ছা বদ্ধা, কম্মং ন কোপেতি. অথ পঠমং সীমা বদ্ধা, পচ্ছা নদী গতা, কম্মং কোপেতি. হেট্ঠাপথৱিতলে ঠিতো পন কোপেতিযেৱ.
সীমামাড়কে ৱটৰুক্খো হোতি, তস্স সাখা ৱা ততো নিগ্গতপাৰোহো ৱা মহাসীমায পথৱিতলং ৱা তত্থজাতৰুক্খাদীনি ৱা আহচ্চ তিট্ঠতি, মহাসীমং সোধেত্ৱা ৱা কম্মং কাতব্বং, তে ৱা সাখাপাৰোহা ছিন্দিত্ৱা বহিট্ঠকা কাতব্বা. অনাহচ্চ ঠিতসাখাদীসু আৰুড়্হভিক্খু হত্থপাসং আনেতব্বো. এৱং মহাসীমায জাতৰুক্খস্স সাখা ৱা পাৰোহো ৱা ৱুত্তনযেনেৱ সীমামাড়কে পতিট্ঠাতি, ৱুত্তনযেনেৱ সীমং সোধেত্ৱা ৱা কম্মং কাতব্বং, তে ৱা সাখাপাৰোহা ছিন্দিত্ৱা বহিট্ঠকা কাতব্বা.
সচে সীমামাড়কে কম্মে কৰিযমানে কোচি ভিক্খু সীমামাড়কস্স অন্তো পৱিসিত্ৱা ৱেহাসট্ঠিতসাখায নিসীদতি, পাদা ৱাস্স ভূমিগতা হোন্তি, নিৱাসনপাৰুপনং ৱা ভূমিং ফুসতি, কম্মং কাতুং ন ৱট্টতি. পাদে পন নিৱাসনপাৰুপনঞ্চ উক্খিপাপেত্ৱা কাতুং ৱট্টতি. ইদঞ্চ লক্খণং পুৰিমনযেপি ৱেদিতব্বং. অযং পন ৱিসেসো – তত্ৰ উক্খিপাপেত্ৱা কাতুং ন ৱট্টতি, হত্থপাসমেৱ আনেতব্বো. সচে অন্তোসীমতো পব্বতো অব্ভুগচ্ছতি, তত্ৰট্ঠো ভিক্খু হত্থপাসং আনেতব্বো. ইদ্ধিযা অন্তোপব্বতং পৱিট্ঠেপি এসেৱ নযো. বজ্ঝমানা এৱ হি সীমা পমাণৰহিতং পদেসং ন ওতৰতি. বদ্ধসীমায জাতং যংকিঞ্চি যত্থ কত্থচি একসম্বদ্ধেন গতং সীমাসঙ্খ্যমেৱ গচ্ছতীতি.
১৪০. তিযোজনপৰমন্তি এত্থ তিযোজনং পৰমং পমাণমেতিস্সাতি তিযোজনপৰমা; তং তিযোজনপৰমং. সম্মন্নন্তেন পন মজ্ঝে ঠত্ৱা যথা চতূসুপি দিসাসু দিযড্ঢদিযড্ঢযোজনং হোতি, এৱং সম্মন্নিতব্বা. সচে পন মজ্ঝে ঠত্ৱা একেকদিসতো তিযোজনং কৰোন্তি, ছযোজনং হোতীতি ন ৱট্টতি. চতুৰস্সং ৱা তিকোণং ৱা সম্মন্নন্তেন যথা কোণতো কোণং তিযোজনং হোতি, এৱং সম্মন্নিতব্বা. সচে হি যেন কেনচি পৰিযন্তেন কেসগ্গমত্তম্পি তিযোজনং অতিক্কামেতি, আপত্তিঞ্চ আপজ্জতি সীমা চ অসীমা হোতি.
নদীপাৰন্তি এত্থ পাৰযতীতি পাৰা. কিং পাৰযতি? নদিং. নদিযা পাৰা নদীপাৰা, তং নদীপাৰং; নদিং অজ্ঝোত্থৰমানন্তি অত্থো. এত্থ চ নদিযা লক্খণং নদীনিমিত্তে ৱুত্তনযমেৱ. যত্থস্স ধুৱনাৱা ৱাতি যত্থ নদিযা সীমাবন্ধনট্ঠানগতেসু তিত্থেসু নিচ্চসঞ্চৰণনাৱা অস্স, যা সব্বন্তিমেন পৰিচ্ছেদেন পাজনপুৰিসেন সদ্ধিং তযো জনে ৱহতি. সচে পন সা নাৱা উদ্ধং ৱা অধো ৱা কেনচিদেৱ কৰণীযেন পুন আগমনত্থায নীতা, চোৰেহি ৱা হটা, অৱস্সং লব্ভনেয্যা, যা পন ৱাতেন ৱা ছিন্নবন্ধনা ৱীচীহি নদিমজ্ঝং নীতা অৱস্সং আহৰিতব্বা, পুন ধুৱনাৱাৱ হোতি. উদকে ওগতে থলং উস্সাৰিতাপি সুধাকসটাদীহি পূৰেত্ৱা ঠপিতাপি ধুৱনাৱাৱ. সচে ভিন্না ৱা ৱিসঙ্খতপদৰা ৱা ন ৱট্টতি. মহাপদুমত্থেৰো পনাহ – ‘‘সচেপি তাৱকালিকং নাৱং আনেত্ৱা সীমাবন্ধনট্ঠানে ঠপেত্ৱা নিমিত্তানি কিত্তেন্তি, ধুৱনাৱাৱ হোতী’’তি. তত্ৰ মহাসুমত্থেৰো আহ – ‘‘নিমিত্তং ৱা সীমা ৱা কম্মৱাচায গচ্ছতি ন নাৱায. ভগৱতা চ ধুৱনাৱা অনুঞ্ঞাতা, তস্মা নিবদ্ধনাৱাযেৱ ৱট্টতী’’তি.
ধুৱসেতু ৱাতি যত্থ ৰুক্খসঙ্ঘাটমযো ৱা পদৰবদ্ধো ৱা জঙ্ঘসত্থসেতু ৱা হত্থিস্সাদীনং সঞ্চৰণযোগ্গো মহাসেতু ৱা অত্থি; অন্তমসো তঙ্খণঞ্ঞেৱ ৰুক্খং ছিন্দিত্ৱা মনুস্সানং সঞ্চৰণযোগ্গো একপদিকসেতুপি ধুৱসেতুত্ৱেৱ সঙ্খ্যং গচ্ছতি. সচে পন উপৰি বদ্ধানি ৱেত্তলতাদীনি হত্থেন গহেত্ৱাপি ন সক্কা হোতি তেন সঞ্চৰিতুং, ন ৱট্টতি.
এৱৰূপং নদীপাৰসীমং সম্মন্নিতুন্তি যত্থাযং ৱুত্তপ্পকাৰা ধুৱনাৱা ৱা ধুৱসেতু ৱা অভিমুখতিত্থেযেৱ অত্থি, এৱৰূপং নদীপাৰসীমং সম্মন্নিতুং অনুজানামীতি অত্থো. সচে ধুৱনাৱা ৱা ধুৱসেতু ৱা অভিমুখতিত্থে নত্থি, ঈসকং উদ্ধং অভিৰুহিত্ৱা অধো ৱা ওৰোহিত্ৱা অত্থি, এৱম্পি ৱট্টতি. কৰৱীকতিস্সত্থেৰো পন ‘‘গাৱুতমত্তব্ভন্তৰেপি ৱট্টতী’’তি আহ.
ইমঞ্চ পন নদীপাৰসীমং সম্মন্নন্তেন একস্মিং তীৰে ঠত্ৱা উপৰিসোতে নদীতীৰে নিমিত্তং কিত্তেত্ৱা ততো পট্ঠায অত্তানং পৰিক্খিপন্তেন যত্তকং পৰিচ্ছেদং ইচ্ছতি, তস্স পৰিযোসানে অধোসোতেপি নদীতীৰে নিমিত্তং কিত্তেত্ৱা পৰতীৰে সম্মুখট্ঠানে নদীতীৰে নিমিত্তং কিত্তেতব্বং. ততো পট্ঠায যত্তকং পৰিচ্ছেদং ইচ্ছতি, তস্স ৱসেন যাৱ উপৰিসোতে পঠমকিত্তিতনিমিত্তস্স সম্মুখা নদীতীৰে নিমিত্তং, তাৱ কিত্তেত্ৱা পচ্চাহৰিত্ৱা পঠমকিত্তিতনিমিত্তেন সদ্ধিং ঘটেতব্বং. অথ সব্বনিমিত্তানং অন্তো ঠিতে ভিক্খূ হত্থপাসগতে কত্ৱা কম্মৱাচায সীমা সম্মন্নিতব্বা. নদিযং ঠিতা অনাগতাপি কম্মং ন কোপেন্তি. সম্মুতিপৰিযোসানে ঠপেত্ৱা নদিং নিমিত্তানং অন্তো পাৰতীৰে চ ওৰিমতীৰে চ একসীমা হোতি. নদী পন বদ্ধসীমাসঙ্খ্যং ন গচ্ছতি, ৱিসুং নদিসীমা এৱ হি সা.
সচে অন্তোনদিযং দীপকো হোতি, তং অন্তোসীমায কাতুকামেন পুৰিমনযেনেৱ অত্তনা ঠিততীৰে নিমিত্তানি কিত্তেত্ৱা দীপকস্স ওৰিমন্তে চ পাৰিমন্তে চ নিমিত্তং কিত্তেতব্বং. অথ পৰতীৰে নদিযা ওৰিমতীৰে নিমিত্তস্স সম্মুখট্ঠানে নিমিত্তং কিত্তেত্ৱা ততো পট্ঠায পুৰিমনযেনেৱ যাৱ উপৰিসোতে পঠমকিত্তিতনিমিত্তস্স সম্মুখা নিমিত্তং, তাৱ কিত্তেতব্বং. অথ দীপকস্স পাৰিমন্তে চ ওৰিমন্তে চ নিমিত্তং কিত্তেত্ৱা পচ্চাহৰিত্ৱা পঠমকিত্তিতনিমিত্তেন সদ্ধিং ঘটেতব্বং. অথ দ্ৱীসু তীৰেসু দীপকে চ ভিক্খূ সব্বেৱ হত্থপাসগতে কত্ৱা কম্মৱাচায সীমা সম্মন্নিতব্বা. নদিযং ঠিতা অনাগচ্ছন্তাপি কম্মং ন কোপেন্তি. সম্মুতিপৰিযোসানে ঠপেত্ৱা নদিং নিমিত্তানং অন্তো তীৰদ্ৱযঞ্চ দীপকো চ একসীমা হোতি, নদী পন নদিসীমাযেৱ.
সচে পন দীপকো ৱিহাৰসীমাপৰিচ্ছেদতো উদ্ধং ৱা অধো ৱা অধিকতৰো হোতি, অথ ৱিহাৰসীমাপৰিচ্ছেদনিমিত্তস্স উজুকমেৱ সম্মুখিভূতে দীপকস্স সোৰিমন্তে নিমিত্তং কিত্তেত্ৱা ততো পট্ঠায দীপকসিখৰং পৰিক্খিপন্তোন পুন দীপকস্স সোৰিমন্তে নিমিত্তসম্মুখে পাৰিমন্তে নিমিত্তং কিত্তেতব্বং. ততো পৰং পুৰিমনযেনেৱ পাৰতীৰে সম্মুখনিমীত্তমাদিংকত্ৱা পাৰতীৰনিমিত্তানি চ দীপকস্স পাৰিমন্তসোৰিমন্তনিমিত্তানি চ কিত্তেত্ৱা পঠমকিত্তিতনিমিত্তেন সদ্ধিং ঘটনা কাতব্বা. এৱং কিত্তেত্ৱা সম্মতা সীমা পব্বতসণ্ডানা হোতি.
সচে পন দীপকো ৱিহাৰসীমাপৰিচ্ছেদতো উদ্ধম্পি অধোপি অধিকতৰো হোতি. পুৰিমনযেনেৱ দীপকস্স উভোপি সীখৰানি পৰিক্খিপিত্ৱা নিমিত্তানি কিত্তেন্তেন নিমিত্তঘটনা কাতব্বা. এৱং কিত্তেত্ৱা সম্মতা সীমা মুদিঙ্গসণ্ঠানা হোতি.
সচে দীপকো ৱিহাৰসীমাপৰিচ্ছেদস্স অন্তো খুদ্দকো হোতি, সব্বপঠমনযেন দীপকে নিমিত্তানি কিত্তেতব্বানি. এৱং কিত্তেত্ৱা সম্মতা সীমা পণৱসণ্ঠানা হোতি.
সীমানুজাননকথা নিট্ঠিতা.
উপোসথাগাৰাদিকথা
১৪১. অনুপৰিৱেণিযন্তি একসীমমহাৱিহাৰে তস্মিং তস্মিং পৰিৱেণে. অসঙ্কেতেনাতি সঙ্কেতং অকত্ৱা. একং সমূহনিত্ৱাতি কম্মৱাচায সমূহনিত্ৱা.
১৪২. যতো পাতিমোক্খং সুণাতীতি যত্থ কত্থচি ভিক্খূনং হত্থপাসে নিসিন্নো যস্মা পাতিমোক্খং সুণাতি; কতোৱস্স উপোসথোতি অত্থো. ইদঞ্চ ৱত্থুৱসেন ৱুত্তং, হত্থপাসে নিসিন্নস্স পন অসুণন্তস্সাপি কতোৱ হোতি উপোসথো. নিমিত্তা কিত্তেতব্বাতি উপোসথপমুখস্স খুদ্দকানি ৱা মহন্তানি ৱা পাসাণইট্ঠকদাৰুখণ্ডদণ্ডকাদীনি যানি কানিচি নিমিত্তানি অব্ভোকাসে ৱা মাড়কাদীসু ৱা যত্থ কত্থচি সঞ্ঞং কত্ৱা কিত্তেতুং ৱট্টতি. অথ ৱা নিমিত্তা কিত্তেতব্বাতি নিমিত্তুপগা ৱা অনিমিত্তুপগা ৱা পৰিচ্ছেদজাননত্থং কিত্তেতব্বা.
থেৰেহি ভিক্খূহি পঠমতৰং সন্নিপতিতুন্তি এত্থ সচে মহাথেৰো পঠমতৰং ন আগচ্ছতি, দুক্কটং. সব্বেহেৱ একজ্ঝং সন্নিপতিত্ৱা উপোসথো কাতব্বোতি এত্থ সচে পোৰাণকো আৱাসো মজ্ঝে ৱিহাৰস্স হোতি, পহোতি চেত্থ ভিক্খূনং নিসজ্জট্ঠানং, তত্থ সন্নিপতিত্ৱা উপোসথো কাতব্বো. সচে পোৰাণকো পৰিদুব্বলো চেৱ সম্বাধো চ অঞ্ঞো পচ্ছা উট্ঠিতাৱাসো অসম্বাধো, তত্থ উপোসথো কাতব্বো.
যত্থ ৱা পন থেৰো ভিক্খু ৱিহৰতীতি এত্থাপি সচে থেৰস্স ৱিহাৰো সব্বেসং পহোতি, ফাসুকো হোতি, তত্থ উপোসথো কাতব্বো. সচে পন সো পচ্চন্তে ৱিসমপ্পদেসে হোতি, থেৰস্স ৱত্তব্বং – ‘‘ভন্তে, তুম্হাকং ৱিহাৰো অফাসুকদেসো, নত্থি এত্থ সব্বেসং ওকাসো, অসুকস্মিং নাম আৱাসে ওকাসো অত্থি, তত্থ গন্তুং ৱট্টতী’’তি. সচে থেৰো নাগচ্ছতি, তস্স ছন্দপাৰিসুদ্ধিং আনেত্ৱা সব্বেসং পহোনকে ফাসুকট্ঠানে উপোসথো কাতব্বো.
অৱিপ্পৱাসসীমানুজাননকথা
১৪৩. অন্ধকৱিন্দাতি ৰাজগহতো গাৱুতত্তযে অন্ধকৱিন্দং নাম, তং উপনিস্সায থেৰো ৱসতি; ততো ৰাজগহং উপোসথং আগচ্ছন্তো. ৰাজগহঞ্হি পৰিক্খিপিত্ৱা অট্ঠাৰস মহাৱিহাৰা সব্বে একসীমা, ধম্মসেনাপতিনা নেসং সীমা বদ্ধা, তস্মা ৱেড়ুৱনে সঙ্ঘস্স সামগ্গীদানত্থং আগচ্ছন্তোতি অত্থো. নদিং তৰন্তোতি সিপ্পিনিযং নাম নদিং অতিক্কমন্তো. মনং ৱুড়্হো অহোসীতি ঈসকং অপ্পত্তৱুড়্হভাৱো অহোসি. সা কিৰ নদী গিজ্ঝকূটতো ওতৰিত্ৱা চণ্ডেন সোতেন ৱহতি. তত্থ ৱেগেন আগচ্ছন্তং উদকং অমনসিকৰোন্তো থেৰো মনং ৱুড়্হো অহোসি, ন পন ৱুড়্হো, উদকব্ভাহতানিস্স চীৱৰানি অল্লানি জাতানি.
১৪৪. সম্মতা সা সীমা সঙ্ঘেন তিচীৱৰেন অৱিপ্পৱাসা ঠপেত্ৱা গামঞ্চ গামূপচাৰঞ্চাতি ইমিস্সা কম্মৱাচায উপ্পন্নকালতো পট্ঠায ভিক্খূনং পুৰিমকম্মৱাচা ন ৱট্টতি. অযমেৱ হি থাৱৰা হোতি. ভিক্খুনীনং পন অযং ন ৱট্টতি, পুৰিমাযেৱ ৱট্টতি. কস্মা? ভিক্খুনিসঙ্ঘো হি অন্তোগামে ৱসতি. যদি এৱং সিযা, সো এতায কম্মৱাচায তিচীৱৰপৰিহাৰং ন লভেয্য, অত্থি চস্স পৰিহাৰো, তস্মা পুৰিমাযেৱ ৱট্টতি. ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স হি দ্ৱেপি সীমাযো লব্ভন্তি. তত্থ ভিক্খূনং সীমং অজ্ঝোত্থৰিত্ৱাপি তস্সা অন্তোপি ভিক্খুনীনং সীমং সম্মন্নিতুং ৱট্টতি. ভিক্খূনম্পি ভিক্খুনিসীমায এসেৱ নযো. ন হি তে অঞ্ঞমঞ্ঞস্স কম্মে গণপূৰকা হোন্তি, ন কম্মৱাচং ৱগ্গং কৰোন্তি. এত্থ চ নিগমনগৰানম্পি গামেনেৱ সঙ্গহো ৱেদিতব্বো.
গামূপচাৰোতি পৰিক্খিত্তস্স পৰিক্খেপো, অপৰিক্খিত্তস্স পৰিক্খেপোকাসো. তেসু অধিট্ঠিততেচীৱৰিকো ভিক্খু পৰিহাৰং ন লভতি. ইতি ভিক্খূনং অৱিপ্পৱাসসীমা গামঞ্চ গামূপচাৰঞ্চ ন ওত্থৰতি, সমানসংৱাসকসীমাৱ ওত্থৰতি. সমানসংৱাসকসীমা চেত্থ অত্তনো ধম্মতায গচ্ছতি. অৱিপ্পৱাসসীমা পন যত্থ সমানসংৱাসকসীমা, তত্থেৱ গচ্ছতি. ন হি তস্সা ৱিসুং নিমিত্তকিত্তনং অত্থি, তত্থ সচে অৱিপ্পৱাসায সম্মুতিকালে গামো অত্থি, তং সা ন ওত্থৰতি. সচে পন সম্মতায সীমায পচ্ছা গামো নিৱিসতি, সোপি সীমাসঙ্খ্যমেৱ গচ্ছতি. যথা চ পচ্ছা নিৱিট্ঠো, এৱং পঠমং নিৱিট্ঠস্স পচ্ছা ৱড্ঢিতপ্পদেসোপি সীমাসঙ্খ্যমেৱ গচ্ছতি. সচেপি সীমাসম্মুতিকালে গেহানি কতানি, পৱিসিস্সামাতি আলযোপি অত্থি, মনুস্সা পন অপ্পৱিট্ঠা, পোৰাণকগামং ৱা সগেহমেৱ ছড্ডেত্ৱা অঞ্ঞত্থ গতা, অগামোযেৱ এস, সীমা ওত্থৰতি. সচে পন একম্পি কুলং পৱিট্ঠং ৱা আগতং ৱা অত্থি, গামোযেৱ সীমা ন ওত্থৰতি.
এৱঞ্চ পন ভিক্খৱে তিচীৱৰেন অৱিপ্পৱাসো সমূহন্তব্বোতি এত্থ সমূহনন্তেন ভিক্খুনা ৱত্তং জানিতব্বং. তত্ৰিদং ৱত্তং – খণ্ডসীমায ঠত্ৱা অৱিপ্পৱাসসীমা ন সমূহন্তব্বা, তথা অৱিপ্পৱাসসীমায ঠত্ৱা খণ্ডসীমাপি. খণ্ডসীমাযং পন ঠিতেন খণ্ডসীমাৱ সমূহনিতব্বা, তথা ইতৰায ঠিতেন ইতৰা. সীমং নাম দ্ৱীহি কাৰণেহি সমূহনন্তি পকতিযা খুদ্দকং পুন আৱাসৱড্ঢনত্থায মহতিং ৱা কাতুং; পকতিযা মহতিং পুন অঞ্ঞেসং ৱিহাৰোকাসদানত্থায খুদ্দকং ৱা কাতুং. তত্থ সচে খণ্ডসীমঞ্চ অৱিপ্পৱাসসীমঞ্চ জানন্তি, সমূহনিতুঞ্চেৱ বন্ধিতুঞ্চ সক্খিস্সন্তি. খণ্ডসীমং পন জানন্তা অৱিপ্পৱাসং অজানন্তাপি সমূহনিতুঞ্চেৱ বন্ধিতুঞ্চ সক্খিস্সন্তি. খণ্ডসীমং অজানন্তা অৱিপ্পৱাসংযেৱ জানন্তা চেতিযঙ্গণবোধিযঙ্গণউপোসথাগাৰাদীসু নিৰাসঙ্কট্ঠানেসু ঠত্ৱা অপ্পেৱ নাম সমূহনিতুং সক্খিস্সন্তি, পটিবন্ধিতুং পন ন সক্খিস্সন্তেৱ. সচে বন্ধেয্যুং, সীমাসম্ভেদং কত্ৱা ৱিহাৰং অৱিহাৰং কৰেয্যুং, তস্মা ন সমূহনিতব্বা. যে পন উভোপি ন জানন্তি, তেনেৱ সমূহনিতুং ন বন্ধিতুং সক্খিস্সন্তি. অযঞ্হি সীমা নাম কম্মৱাচায ৱা অসীমা হোতি সাসনন্তৰধানেন ৱা, ন চ সক্কা সীমং অজানন্তেহি কম্মৱাচা কাতুং, তস্মা ন সমূহনিতব্বা. সাধুকং পন ঞত্ৱাযেৱ সমূহনিতব্বা চ বন্ধিতব্বা চাতি.
গামসীমাদিকথা
১৪৭. এৱং বদ্ধসীমাৱসেন সমানসংৱাসঞ্চ একূপোসথভাৱঞ্চ দস্সেত্ৱা ইদানি অবদ্ধসীমেসুপি ওকাসেসু তং দস্সেন্তো ‘‘অসম্মতায, ভিক্খৱে, সীমায অট্ঠপিতাযা’’তিআদিমাহ. তত্থ অট্ঠপিতাযাতি অপৰিচ্ছিন্নায. গামগ্গহণেন চেত্থ নগৰম্পি গহিতমেৱ হোতি. তত্থ যত্তকে পদেসে তস্স গামস্স ভোজকা বলিং লভন্তি, সো পদেসো অপ্পো ৱা হোতু মহন্তো ৱা, গামসীমাত্ৱেৱ সঙ্খ্যং গচ্ছতি. নগৰনিগমসীমাসুপি এসেৱ নযো. যম্পি একস্মিংযেৱ গামখেত্তে একং পদেসং ‘‘অযং ৱিসুং গামো হোতূ’’তি পৰিচ্ছিন্দিত্ৱা ৰাজা কস্সচি দেতি, সোপি ৱিসুংগামসীমা হোতিযেৱ. তস্মা সা চ ইতৰা চ পকতিগামনগৰনিগমসীমা বদ্ধসীমাসদিসাযেৱ হোন্তি, কেৱলং পন তিচীৱৰৱিপ্পৱাসপৰিহাৰং ন লভন্তি.
এৱং গামন্তৱাসীনং সীমাপৰিচ্ছেদং দস্সেত্ৱা ইদানি আৰঞ্ঞকানং সীমাপৰিচ্ছেদং দস্সেন্তো ‘‘অগামকে চে’’তিআদিমাহ. তত্থ অগামকে চেতি গামনিগমনগৰসীমাহি অপৰিচ্ছিন্নে অটৱিপ্পদেসে. অথ ৱা অগামকে চেতি ৱিজ্ঝাটৱিসদিসে অৰঞ্ঞে ভিক্খু ৱসতি, অথস্স ঠিতোকাসতো সমন্তা সত্তব্ভন্তৰা সমানসংৱাসকসীমাতি অত্থো. অযং সীমা তিচীৱৰৱিপ্পৱাসপৰিহাৰম্পি লভতি. তত্থ একং অব্ভন্তৰং অট্ঠৱীসতি হত্থপ্পমাণং হোতি. মজ্ঝে ঠিতস্স সমন্তা সত্তব্ভন্তৰা ৱিনিব্বেধেন চুদ্দস হোন্তি. সচে দ্ৱে সঙ্ঘা ৱিসুং ৱিনযকম্মানি কৰোন্তি, দ্ৱিন্নং সত্তব্ভন্তৰানং অন্তৰে অঞ্ঞং একং সত্তব্ভন্তৰং উপচাৰত্থায ঠপেতব্বং. সেসা সত্তব্ভন্তৰসীমকথা মহাৱিভঙ্গে উদোসিতসিক্খাপদৱণ্ণনাযং ৱুত্তনযেন গহেতব্বা.
সব্বা ভিক্খৱে নদী অসীমাতি যা কাচি নদীলক্খণপ্পত্তা নদী নিমিত্তানি কিত্তেত্ৱা ‘‘এতং বদ্ধসীমং কৰোমা’’তি কতাপি অসীমাৱ হোতি, সা পন অত্তনো সভাৱেনেৱ বদ্ধসীমাসদিসা, সব্বমেত্থ সঙ্ঘকম্মং কাতুং ৱট্টতি. সমুদ্দজাতস্সৰেসুপি এসেৱ নযো. এত্থ চ জাতস্সৰো নাম যেন কেনচি খণিত্ৱা অকতো সযংজাতসোব্ভো সমন্ততো আগতেন উদকেন পূৰিতো তিট্ঠতি.
এৱং নদীসমুদ্দজাতস্সৰানং বদ্ধসীমাভাৱং পটিক্খিপিত্ৱা পুন তত্থ অবদ্ধসীমাপঅচ্ছেদং দস্সেন্তো ‘‘নদিযা ৱা ভিক্খৱে’’তিআদিমাহ. তত্থ যং মজ্ঝিমস্স পুৰিসস্স সমন্তা উদকুক্খেপাতি যং ঠানং মজ্ঝিমস্স পুৰিসস্স সমন্ততো উদকুক্খেপেন পৰিচ্ছিন্নং. কথং পন উদকং উক্খিপিতব্বং? যথা অক্খধুত্তা দাৰুগুড়ং খিপন্তি, এৱং উদকং ৱা ৱালিকং ৱা হত্থেন গহেত্ৱা থামমজ্ঝিমেন পুৰিসেন সব্বথামেন খিপিতব্বং. যত্থ এৱং খিত্তং উদকং ৱা ৱালিকা ৱা পততি, অযমেকো উদকুক্খেপো. তস্স অন্তো হত্থপাসং ৱিজহিত্ৱা ঠিতো কম্মং কোপেতি. যাৱ পৰিসা ৱড্ঢতি, তাৱ সীমাপি ৱড্ঢতি. পৰিসপৰিযন্ততো উদকুক্খেপোযেৱ পমাণং. জাতস্সৰসমুদ্দেসুপি এসেৱ নযো.
এত্থ চ সচে নদী নাতিদীঘা হোতি, পভৱতো পট্ঠায যাৱ মুখদ্ৱাৰা সব্বত্থ সঙ্ঘো নিসীদতি, উদকুক্খেপসীমাকম্মং নত্থি, সকলাপি নদী এতেসংযেৱ ভিক্খূনং পহোতি. যং পন মহাসুমত্থেৰেন ৱুত্তং ‘‘যোজনং পৱত্তমানাযেৱ নদী, তত্ৰাপি উপৰি অদ্ধযোজনং পহায হেট্ঠা অদ্ধযোজনে কম্মং কাতুং ৱট্টতী’’তি, তং মহাপদুমত্থেৰেনেৱ পটিক্খিত্তং. ভগৱতা হি ‘‘তিমণ্ডলং পটিচ্ছাদেত্ৱা যত্থ কত্থচি উত্তৰন্তিযা ভিক্খুনিযা অন্তৰৱাসকো তেমিযতী’’তি ইদং নদিযা পমাণং ৱুত্তং, ন যোজনং ৱা অদ্ধযোজনং ৱা. তস্মা যা ইমস্স সুত্তস্স ৱসেন পুব্বে ৱুত্তলক্খণা নদী, তস্সা পভৱতো পট্ঠায সঙ্ঘকম্মং কাতুং ৱট্টতীতি. সচে পনেত্থ বহূ ভিক্খূ ৱিসুং ৱিসুং কম্মং কৰোন্তি, সব্বেহি অত্তনো চ অঞ্ঞেসঞ্চ উদকুক্খেপপৰিচ্ছেদস্স অন্তৰা অঞ্ঞো উদকুক্খেপো সীমন্তৰিকত্থায ঠপেতব্বো. ততো অধিকং ৱট্টতিযেৱ, ঊনকং পন ন ৱট্টতীতি ৱুত্তং. জাতস্সৰসমুদ্দেসুপি এসেৱ নযো.
নদিযা পন কম্মং কৰিস্সামাতি গতেহি সচে নদী পৰিপুণ্ণা হোতি সমতিত্তিকা, উদকসাটিকং নিৱাসেত্ৱাপি অন্তোনদিযংযেৱ কম্মং কাতব্বং. সচে ন সক্কোন্তি, নাৱাযপি ঠত্ৱা কাতব্বং. গচ্ছন্তিযা পন নাৱায কাতুং ন ৱট্টতি. কস্মা? উদকুক্খেপমত্তমেৱ হি সীমা, তং নাৱা সীঘমেৱ অতিক্কামেতি. এৱং সতি অঞ্ঞিস্সা সীমায ঞত্তি অঞ্ঞিস্সা অনুসাৱনা হোতি, তস্মা নাৱং অৰিত্তেন ৱা ঠপেত্ৱা পাসাণে ৱা লম্বিত্ৱা অন্তোনদিযং জাতৰুক্খে ৱা বন্ধিত্ৱা কম্মং কাতব্বং. অন্তোনদিযং বদ্ধঅট্টকেপি অন্তোনদিযং জাতৰুক্খেপি ঠিতেহি কাতুং ৱট্টতি.
সচে পন ৰুক্খস্স সাখা ৱা ততো নিক্খন্তপাৰোহো ৱা বহিনদীতীৰে ৱিহাৰসীমায ৱা গামসীমায ৱা পতিট্ঠিতো, সীমং ৱা সোধেত্ৱা সাখং ৱা ছিন্দিত্ৱা কম্মং কাতব্বং. বহিনদীতীৰে জাতৰুক্খস্স অন্তোনদিযং পৱিট্ঠসাখায ৱা পাৰোহে ৱা নাৱং বন্ধিত্ৱা কম্মং কাতুং ন ৱট্টতি. কৰোন্তেহি সীমা ৱা সোধেতব্বা, ছিন্দিত্ৱা ৱাস্স বহিপতিট্ঠিতভাৱো নাসেতব্বো. নদীতীৰে পন খাণুকং কোট্টেত্ৱা তত্থ বদ্ধনাৱায ন ৱট্টতিযেৱ.
নদিযং সেতুং কৰোন্তি, সচে অন্তোনদিযংযেৱ সেতু ৱা সেতুপাদা ৱা, সেতুম্হি ঠিতেহি কম্মং কাতুং ৱট্টতি. সচে পন সেতু ৱা সেতুপাদা ৱা বহিতীৰে পতিট্ঠিতা, কম্মং কাতুং ন ৱট্টতি, সীমং সোধেত্ৱা কাতব্বং. অথ সেতুপাদা অন্তো, সেতু পন উভিন্নম্পি তীৰানং উপৰিআকাসে ঠিতো, ৱট্টতি. অন্তোনদিযং পাসাণো ৱা দীপকো ৱা হোতি, তস্স যত্তকং পদেসং পুব্বে ৱুত্তপ্পকাৰে পকতিৱস্সকালে ৱস্সানস্স চতূসু মাসেসু উদকং ওত্থৰতি, সো নদীসঙ্খ্যমেৱ গচ্ছতি. অতিৱুট্ঠিকালে পন ওঘেন ওত্থটোকাসো ন গহেতব্বো, সো হি গামসীমাসঙ্খ্যমেৱ গচ্ছতি.
নদিতো মাতিকং নীহৰন্তা নদিযং আৱৰণং কৰোন্তি, তঞ্চে ওত্থৰিত্ৱা ৱা ৱিনিব্বিজ্ঝিত্ৱা ৱা উদকং গচ্ছতি, সব্বত্থ পৱত্তনট্ঠানে কম্মং কাতুং ৱট্টতি. সচে পন আৱৰণেন ৱা কোট্টকবন্ধনেন ৱা সোতং পচ্ছিজ্জতি, উদকং নপ্পৱত্ততি, অপ্পৱত্তনট্ঠানে কম্মং কাতুং ন ৱট্টতি. আৱৰণমত্থকেপি কাতুং ন ৱট্টতি. সচে কোচি আৱৰণপ্পদেসো পুব্বে ৱুত্তপাসাণদীপকপ্পদেসো ৱিয উদকেন অজ্ঝোত্থৰিযতি, তত্থ ৱট্টতি. সো হি নদীসঙ্খ্যমেৱ গচ্ছতি. নদিং ৱিনাসেত্ৱা তড়াকং কৰোন্তি, হেট্ঠা পাড়ি বদ্ধা, উদকং আগন্ত্ৱা তড়াকং পূৰেত্ৱা তিট্ঠতি, এত্থ কম্মং কাতুং ন ৱট্টতি. উপৰি পৱত্তনট্ঠানে হেট্ঠা চ ছড্ডিতমোদকং নদিং ওত্থৰিত্ৱা সন্দনট্ঠানতো পট্ঠায ৱট্টতি. দেৱে অৱস্সন্তে হেমন্তগিম্হেসু ৱা সুক্খনদিযাপি ৱট্টতি. নদিতো নীহটমাতিকায ন ৱট্টতি. সচে সা কালন্তৰেন ভিজ্জিত্ৱা নদী হোতি, ৱট্টতি. কাচি নদী কালন্তৰেন উপ্পতিত্ৱা গামনিগমসীমং ওত্থৰিত্ৱা পৱত্ততি, নদীযেৱ হোতি, কম্মং কাতুং ৱট্টতি. সচে পন ৱিহাৰসীমং ওত্থৰতি, ৱিহাৰসীমাত্ৱেৱ সঙ্খ্যং গচ্ছতি.
সমুদ্দেপি কম্মং কৰোন্তেহি যং পদেসং উদ্ধং ৱড্ঢনউদকং ৱা পকতিৱীচি ৱা ৱেগেন আগন্ত্ৱা ওত্থৰতি, তত্থ কাতুং ন ৱট্টতি. যস্মিং পন পদেসে পকতিৱীচিযো ওত্থৰিত্ৱা সণ্ঠহন্তি, সো উদকন্ততো পট্ঠায অন্তোসমুদ্দো নাম, তত্থ ঠিতেহি কম্মং কাতব্বং. সচে ঊমিৱেগো বাধতি, নাৱায ৱা অট্টকে ৱা ঠত্ৱা কাতব্বং. তেসু ৱিনিচ্ছযো নদিযং ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বো. সমুদ্দে পিট্ঠিপাসাণো হোতি, তং কদাচি ঊমিযো আগন্ত্ৱা ওত্থৰন্তি, কদাচি ন ওত্থৰন্তি, তত্থ কম্মং কাতুং ন ৱট্টতি, সো হি গামসীমাসঙ্খ্যমেৱ গচ্ছতি. সচে পন ৱীচীসু আগতাসুপি অনাগতাসুপি পকতিউদকেনেৱ ওত্থৰিযতি, ৱট্টতি. দীপকো ৱা পব্বতো ৱা হোতি, সো চে দূৰে হোতি মচ্ছবন্ধানং অগমনপথে, অৰঞ্ঞসীমাসঙ্খ্যমেৱ গচ্ছতি. তেসং গমনপৰিযন্তস্স ওৰতো পন গামসীমাসঙ্খ্যং গচ্ছতি. তত্থ গামসীমং অসোধেত্ৱা কম্মং কাতুং ন ৱট্টতি. সমুদ্দো গামসীমং ৱা নিগমসীমং ৱা ওত্থৰিত্ৱা তিট্ঠতি, সমুদ্দোৱ হোতি, তত্থ কম্মং কাতুং ৱট্টতি. সচে পন ৱিহাৰসীমং ওত্থৰতি, ৱিহাৰসীমাত্ৱেৱ সঙ্খ্যং গচ্ছতি.
জাতস্সৰে কম্মং কৰোন্তেহিপি যত্থ পুব্বে ৱুত্তপ্পকাৰে ৱস্সকালে ৱস্সে পচ্ছিন্নমত্তে পিৱিতুং ৱা হত্থপাদে ৱা ধোৱিতুং উদকং ন হোতি, সুক্খতি, অযং ন জাতস্সৰো, গামখেত্তসঙ্খ্যমেৱ গচ্ছতি, তত্থ কম্মং ন কাতব্বং. যত্থ পন ৱুত্তপ্পকাৰে ৱস্সকালে উদকং সন্তিট্ঠতি, অযমেৱ জাতস্সৰো. তস্স যত্তকে পদেসে ৱস্সানং চাতুমাসে উদকং তিট্ঠতি, তত্থ কম্মং কাতুং ৱট্টতি. সচে গম্ভীৰং উদকং, অট্টকং বন্ধিত্ৱা তত্থ ঠিতেহিপি জাতস্সৰস্স অন্তো জাতৰুক্খম্হি বদ্ধঅট্টকেপি কাতুং ৱট্টতি. পিট্ঠিপাসাণদীপকেসু পনেত্থ নদিযং ৱুত্তসদিসোৱ ৱিনিচ্ছযো. সমৱস্সদেৱকালে পহোনকজাতস্সৰো পন সচেপি দুব্বুট্ঠিকালে ৱা গিম্হহেমন্তেসু ৱা সুক্খতি, নিৰুদকো হোতি, তত্থ সঙ্ঘকম্মং কাতুং ৱট্টতি. যং অন্ধকট্ঠকথাযং ৱুত্তং ‘‘সব্বো জাতস্সৰো সুক্খো অনোদকো, গামখেত্তংযেৱ ভজতী’’তি, তং ন গহেতব্বং. সচে পনেত্থ উদকত্থায আৱাটং ৱা পোক্খৰণীআদীনি ৱা খণন্তি, তং ঠানং অজাতস্সৰো হোতি, গামসীমাসঙ্খ্যং গচ্ছতি. লাবুতিপুসকাদিৱপ্পে কতেপি এসেৱ নযো.
সচে পন তং পূৰেত্ৱা থলং ৱা কৰোন্তি, একস্মিং দিসাভাগে পাড়িং বন্ধিত্ৱা সব্বমেৱ তং মহাতড়াকং ৱা কৰোন্তি, সব্বোপি অজাতস্সৰো হোতি, গামসীমাসঙ্খ্যমেৱ গচ্ছতি. লোণীপি জাতস্সৰসঙ্খ্যমেৱ গচ্ছতি. ৱস্সিকে চত্তাৰো মাসে উদকট্ঠানোকাসে কম্মং কাতুং ৱট্টতীতি.
১৪৮. সীমায সীমং সম্ভিন্দন্তীতি অত্তনো সীমায পৰেসং বদ্ধসীমং সম্ভিন্দন্তি. সচে হি পোৰাণকস্স ৱিহাৰস্স পুৰত্থিমায দিসায অম্বো চেৱ জম্বূ চাতি দ্ৱে ৰুক্খা অঞ্ঞমঞ্ঞং সংসট্ঠৱিটপা হোন্তি, তেসু অম্বস্স পচ্ছিমদিসাভাগে জম্বূ. ৱিহাৰসীমা চ জম্বুং অন্তো কত্ৱা অম্বং কিত্তেত্ৱা বদ্ধা হোতি, অথ পচ্ছা তস্স ৱিহাৰস্স পুৰত্থিমায দিসায ৱিহাৰং কত্ৱা সীমং বন্ধন্তা তং অম্বং অন্তো কত্ৱা জম্বুং কিত্তেত্ৱা বন্ধন্তি, সীমায সীমা সম্ভিন্না হোতি. এৱং ছব্বগ্গিযা অকংসু, তেনাহ – ‘‘সীমায সীমং সম্ভিন্দন্তী’’তি.
সীমায সীমং অজ্ঝোত্থৰন্তীতি অত্তনো সীমায পৰেসং বদ্ধসীমং অজ্ঝোত্থৰন্তি;
পৰেসং বদ্ধসীমং সকলং ৱা তস্সা পদেসং ৱা অন্তো কত্ৱা অত্তনো সীমং বন্ধন্তি. সীমন্তৰিকং ঠপেত্ৱা সীমং সম্মন্নিতুন্তি এত্থ সচে পঠমতৰং কতস্স ৱিহাৰস্স সীমা অসম্মতা হোতি, সীমায উপচাৰো ঠপেতব্বো. সচে সম্মতা হোতি, পচ্ছিমকোটিযা হত্থমত্তা সীমন্তৰিকা ঠপেতব্বা. কুৰুন্দিযং ৱিদত্থিমত্তম্পি, মহাপচ্চৰিযং চতুৰঙ্গুলমত্তম্পি ৱট্টতীতি ৱুত্তং. একৰুক্খোপি চ দ্ৱিন্নং সীমানং নিমিত্তং হোতি, সো পন ৱড্ঢন্তো সীমাসঙ্কৰং কৰোতি, তস্মা ন কাতব্বো.
উপোসথভেদাদিকথা
১৪৯. চাতুদ্দসিকো চ পন্নৰসিকো চাতি এত্থ চাতুদ্দসিকস্স পুব্বকিচ্চে ‘‘অজ্জুপোসথো চাতুদ্দসো’’তি ৱত্তব্বং.
অধম্মেন ৱগ্গন্তিআদীসু সচে একস্মিং ৱিহাৰে চতূসু ভিক্খূসু ৱসন্তেসু একস্স ছন্দপাৰিসুদ্ধিং আহৰিত্ৱা তযো পাৰিসুদ্ধিউপোসথং কৰোন্তি, তীসু ৱা ৱসন্তেসু একস্স ছন্দপাৰিসুদ্ধিং আহৰিত্ৱা দ্ৱে পাতিমোক্খং উদ্দিসন্তি, অধম্মেন ৱগ্গং উপোসথকম্মং হোতি. সচে পন চত্তাৰোপি সন্নিপতিত্ৱা পাৰিসুদ্ধিউপোসথং কৰোন্তি, তযো ৱা দ্ৱে ৱা পাতিমোক্খং উদ্দিসন্তি, অধম্মেন সমগ্গং নাম হোতি. সচে চতূসু জনেসু একস্স পাৰিসুদ্ধিং আহৰিত্ৱা তযো পাতিমোক্খং উদ্দিসন্তি, তীসু ৱা জনেসু একস্স পাৰিসুদ্ধিং আহৰিত্ৱা দ্ৱে পাৰিসুদ্ধিউপোসথং কৰোন্তি, ধম্মেন ৱগ্গং নাম হোতি. সচে পন চত্তাৰো একত্থ ৱসন্তা সব্বেৱ সন্নিপতিত্ৱা পাতিমোক্খং উদ্দিসন্তি, তযো পাৰিসুদ্ধিউপোসথং কৰোন্তি, দ্ৱে অঞ্ঞমঞ্ঞং পাৰিসুদ্ধিউপোসথং কৰোন্তি, ধম্মেন সমগ্গং নাম হোতীতি.
পাতিমোক্খুদ্দেসকথা
১৫০. নিদানং উদ্দিসিত্ৱা অৱসেসং সুতেন সাৱেতব্বন্তি ‘‘সুণাতু মে ভন্তে সঙ্ঘো…পে… আৱিকতা হিস্স ফাসু হোতী’’তি ইমং নিদানং উদ্দিসিত্ৱা ‘‘উদ্দিট্ঠং খো আযস্মন্তো নিদানং, তত্থাযস্মন্তে পুচ্ছামি – কচ্চিত্থ পৰিসুদ্ধা, দুতিযম্পি পুচ্ছামি…পে… এৱমেতং ধাৰযামীতি. সুতা খো পনাযস্মন্তেহি চত্তাৰো পাৰাজিকা ধম্মা…পে… অৱিৱদমানেহি সিক্খিতব্ব’’ন্তি এৱং অৱসেসং সুতেন সাৱেতব্বং. এতেন নযেন সেসাপি চত্তাৰো পাতিমোক্খুদ্দেসা ৱেদিতব্বা.
সৱৰভযন্তি অটৱিমনুস্সভযং. ৰাজন্তৰাযোতিআদীসু সচে ভিক্খূসু ‘‘উপোসথং কৰিস্সামা’’তি নিসিন্নেসু ৰাজা আগচ্ছতি, অযং ৰাজন্তৰাযো. চোৰা আগচ্ছন্তি, অযং চোৰন্তৰাযো. দৱদাহো ৱা আগচ্ছতি, আৱাসে ৱা অগ্গি উট্ঠহতি, অযং অগ্গন্তৰাযো. মেঘো ৱা উট্ঠেতি, ওঘো ৱা আগচ্ছতি, অযং উদকন্তৰাযো. বহূ মনুস্সা আগচ্ছন্তি, অযং মনুস্সন্তৰাযো. ভিক্খুং যক্খো গণ্হাতি, অযং অমনুস্সন্তৰাযো. ব্যগ্ঘাদযো চণ্ডমিগা আগচ্ছন্তি, অযং ৱাড়ন্তৰাযো. ভিক্খুং সপ্পাদযো ডংসন্তি, অযং সৰীসপন্তৰাযো. ভিক্খু গিলানো ৱা হোতি, কালং ৱা কৰোতি, ৱেৰিনো ৱা তং মাৰেতুকামা গণ্হন্তি, অযং জীৱিতন্তৰাযো. মনুস্সা একং ৱা বহূ ৱা ভিক্খূ ব্ৰহ্মচৰিযা চাৱেতুকামা গণ্হন্তি, অযং ব্ৰহ্মচৰিযন্তৰাযো. এৱৰূপেসু অন্তৰাযেসু সংখিত্তেন পাতিমোক্খো উদ্দিসিতব্বো, পঠমো ৱা উদ্দেসো উদ্দিসিতব্বো, আদিম্হি দ্ৱে তযো চত্তাৰো ৱা. এত্থ চ দুতিযাদীসু উদ্দেসেসু যস্মিং অপৰিযোসিতে অন্তৰাযো হোতি, সোপি সুতেনেৱ সাৱেতব্বো.
অনজ্ঝিট্ঠাতি অনাণত্তা অযাচিতা ৱা. অজ্ঝেসনা চেত্থ সঙ্ঘেন সম্মতধম্মজ্ঝেসকাযত্তা ৱা সঙ্ঘত্থেৰাযত্তা ৱা, তস্মিং ধম্মজ্ঝেসকে অসতি সঙ্ঘত্থেৰং আপুচ্ছিত্ৱা ৱা তেন যাচিতো ৱা ভাসিতুং লভতি. সঙ্ঘত্থেৰেনাপি সচে ৱিহাৰে বহূ ধম্মকথিকা হোন্তি, ৱাৰপটিপাটিযা ৱত্তব্বা – ‘‘ত্ৱং ধম্মং ভণ, ধম্মং কথেহি, ধম্মদানং দেহী’’তি ৱা ৱুত্তেন তীহিপি ৱিধীহি ধম্মো ভাসিতব্বো. ‘‘ওসাৰেহী’’তি ৱুত্তো পন ওসাৰেতুমেৱ লভতি, ‘‘কথেহী’’তি ৱুত্তো কথেতুমেৱ, ‘‘সৰভঞ্ঞং ভণাহী’’তি ৱুত্তো সৰভঞ্ঞমেৱ. সঙ্ঘত্থেৰোপি চ উচ্চতৰে আসনে নিসিন্নো যাচিতুং ন লভতি. সচে উপজ্ঝাযো চেৱ সদ্ধিৱিহাৰিকো চ হোন্তি, উপজ্ঝাযো চ নং উচ্চাসনে নিসিন্নো ‘‘ভণাহী’’তি ৱদতি, সজ্ঝাযং অধিট্ঠহিত্ৱা ভণিতব্বং. সচে পনেত্থ দহৰা ভিক্খূ হোন্তি, তেসং ‘‘ভণামী’’তি ভণিতব্বং.
সচে ৱিহাৰে সঙ্ঘত্থেৰো অত্তনোযেৱ নিস্সিতকে ভণাপেতি, অঞ্ঞে মধুৰভাণকেপি নাজ্ঝেসতি, সো অঞ্ঞেহি ৱত্তব্বো – ‘‘ভন্তে অসুকং নাম ভণাপেমা’’তি. সচে ‘‘ভণাপেথা’’তি ৱা ৱদতি, তুণ্হী ৱা হোতি, ভণাপেতুং ৱট্টতি. সচে পন পটিবাহতি, ন ভণাপেতব্বং. যদি অনাগতেযেৱ সঙ্ঘত্থেৰে ধম্মসৱনং আৰদ্ধং, পুন আগতে ঠপেত্ৱা আপুচ্ছনকিচ্চং নত্থি. ওসাৰেত্ৱা পন কথেন্তেন আপুচ্ছিত্ৱা ৱা অট্ঠপেত্ৱাযেৱ ৱা কথেতব্বং, কথেন্তস্স পুন আগতেপি এসেৱ নযো.
উপনিসিন্নকথাযপি সঙ্ঘত্থেৰোৱ সামী, তস্মা তেন সযং ৱা কথেতব্বং, অঞ্ঞো ৱা ভিক্খু ‘‘কথেহী’’তি ৱত্তব্বো, নো চ খো উচ্চতৰে আসনে নিসিন্নেন. মনুস্সানং পন ‘‘ভণাহী’’তি ৱত্তুং ৱট্টতি. মনুস্সা অত্তনো জাননকভিক্খুং আপুচ্ছন্তি, তেন থেৰং আপুচ্ছিত্ৱা কথেতব্বং. সচে সঙ্ঘত্থেৰো ‘‘ভন্তে ইমে পঞ্হং পুচ্ছন্তী’’তি পুট্ঠো ‘‘কথেহী’’তি ৱা ভণতি, তুণ্হী ৱা হোতি, কথেতুং ৱট্টতি. অন্তৰঘৰে অনুমোদনাদীসুপি এসেৱ নযো. সচে সঙ্ঘত্থেৰো ৱিহাৰে ৱা অন্তৰঘৰে ৱা ‘‘মং অনাপুচ্ছিত্ৱাপি কথেয্যাসী’’তি অনুজানাতি, লদ্ধকপ্পিযং হোতি, সব্বত্থ ৱত্তুং ৱট্টতি.
সজ্ঝাযং কৰোন্তেনাপি থেৰো আপুচ্ছিতব্বোযেৱ. একং আপুচ্ছিত্ৱা সজ্ঝাযন্তস্স অপৰো আগচ্ছতি, পুন আপুচ্ছনকিচ্চং নত্থি. সচে ৱিস্সমিস্সামীতি ঠপিতস্স আগচ্ছতি, পুন আৰভন্তেনাপি আপুচ্ছিতব্বং. সঙ্ঘত্থেৰে অনাগতেযেৱ আৰদ্ধং সজ্ঝাযন্তস্সাপি এসেৱ নযো. একেন সঙ্ঘত্থেৰেন ‘‘মং অনাপুচ্ছাপি যথাসুখং সজ্ঝাযাহী’’তি অনুঞ্ঞাতে যথাসুখং সজ্ঝাযিতুং ৱট্টতি. অঞ্ঞস্মিং পন আগতে তং আপুচ্ছিত্ৱাৱ সজ্ঝাযিতব্বং.
১৫১. অত্তনা ৱা অত্তানং সম্মন্নিতব্বংতি অত্তনা ৱা অত্তা সম্মন্নিতব্বো; পুচ্ছন্তেন পন পৰিসং ওলোকেত্ৱা সচে অত্তনো উপদ্দৱো নত্থি, ৱিনযো পুচ্ছিতব্বো.
১৫৩. কতেপি ওকাসে পুগ্গলং তুলযিত্ৱাতি ‘‘অত্থি নু খো মে ইতো উপদ্দৱো, নত্থী’’তি এৱং উপপৰিক্খিত্ৱা. পুৰম্হাকন্তি পঠমং অম্হাকং. পটিকচ্চেৱাতি পঠমতৰমেৱ. পুগ্গলং তুলযিত্ৱা ওকাসং কাতুন্তি ‘‘ভূতমেৱ নু খো আপত্তিং ৱদতি, অভূত’’ন্তি এৱং উপপৰিক্খিত্ৱা ওকাসং কাতুং অনুজানামীতি অত্থো.
অধম্মকম্মপটিক্কোসনাদিকথা
১৫৪. অধম্মকম্মং ৱুত্তনযমেৱ. পটিক্কোসিতুন্তি ৱাৰেতুং. দিট্ঠিম্পি আৱিকাতুন্তি ‘‘অধম্মকম্মং ইদং ন মে খমতী’’তি এৱং অঞ্ঞস্স সন্তিকে অত্তনো দিট্ঠিং পকাসেতুং. চতূহি পঞ্চহীতিআদি তেসং অনুপদ্দৱত্থায ৱুত্তং. সঞ্চিচ্চ ন সাৱেন্তীতি যথা ন সুণন্তি এৱং ভণিস্সামাতি সঞ্চিচ্চ সণিকং উদ্দিসন্তি.
১৫৫. থেৰাধিকন্তি থেৰাধীনং; থেৰাযত্তং ভৱিতুন্তি অত্থো. ‘‘থেৰাধেয্য’’ন্তিপি পাঠো, তস্মা থেৰেন সযং ৱা উদ্দিসিতব্বং, অঞ্ঞো ৱা অজ্ঝেসিতব্বো. অজ্ঝেসনৱিধানঞ্চেত্থ ধম্মজ্ঝেসনে ৱুত্তনযমেৱ. সো ন জানাতি উপোসথং ৱাতিআদীসু চাতুদ্দসিকপন্নৰসিকভেদেন দুৱিধং, সঙ্ঘউপোসথাদিভেদেন নৱৱিধঞ্চ উপোসথং ন জানাতি, চতুব্বিধং উপোসথকম্মং ন জানাতি, দুৱিধং পাতিমোক্খং ন জানাতি, নৱৱিধং পাতিমোক্খুদ্দেসং ন জানাতি. যো তত্থ ভিক্খু ব্যত্তো পটিবলোতি এত্থ কিঞ্চাপি দহৰস্সাপি ব্যত্তস্স পাতিমোক্খো অনুঞ্ঞাতো. অথ খো এত্থ অযমধিপ্পাযো. সচে থেৰস্স পঞ্চ ৱা চত্তাৰো ৱা তযো ৱা পাতিমোক্খুদ্দেসা নাগচ্ছন্তি; দ্ৱে পন অখণ্ডা সুৱিসদা ৱাচুগ্গতা হোন্তি, থেৰাযত্তোৱ পাতিমোক্খা. সচে পন এত্তকম্পি ৱিসদং কাতুং ন সক্কোতি, ব্যত্তস্স ভিক্খুনো আযত্তো হোতি.
সামন্তা আৱাসাতি সামন্তং আৱাসং. সজ্জুকন্তি তদহেৱ আগমনত্থায. নৱং ভিক্খুং আণাপেতুন্তি এত্থ যো সক্কোতি উগ্গহেতুং, এৱৰূপো আণাপেতব্বো, ন বালো.
পক্খগণনাদিউগ্গহণানুজাননকথা
১৫৬. কতিমী ভন্তেতি এত্থ কতীনং পূৰণীতি কতিমী. কালৱতোতি কালস্সেৱ; পগেৱাতি অত্থো.
১৫৮. যং কালং সৰতীতি এত্থ সাযম্পি ‘‘অজ্জুপোসথো সমন্নাহৰথা’’তি আৰোচেতুং ৱট্টতি.
১৫৯. থেৰেন ভিক্খুনা নৱং ভিক্খুং আণাপেতুন্তি এত্থাপি কিঞ্চি কম্মং কৰোন্তো ৱা সদাকালমেৱ একো ৱা ভাৰনিত্থৰণকো ৱা সৰভাণকধম্মকথিকাদীসু অঞ্ঞতৰো ৱা ন উপোসথাগাৰসম্মজ্জনত্থং আণাপেতব্বো, অৱসেসা পন ৱাৰেন আণাপেতব্বা. সচে আণত্তো সম্মুঞ্জনিং তাৱকালিকম্পি ন লভতি, সাখাভঙ্গং কপ্পিযং কাৰেত্ৱা সম্মজ্জিতব্বং, তম্পি অলভন্তস্স লদ্ধকপ্পিযং হোতি.
১৬০. আসনপঞ্ঞাপনাণত্তিযম্পি ৱুত্তনযেনেৱ আণাপেতব্বো. আণত্তেন চ সচে উপোসথাগাৰে আসনানি নত্থি, সঙ্ঘিকাৱাসতোপি আহৰিত্ৱা পঞ্ঞপেত্ৱা পুন আহৰিতব্বানি. আসনেসু অসতি কটসাৰকেপি তট্টিকাযোপি পঞ্ঞপেতুং ৱট্টতি, তট্টিকাসুপি অসতি সাখাভঙ্গানি কপ্পিযং কাৰেত্ৱা পঞ্ঞপেতব্বানি, কপ্পিযকাৰকং অলভন্তস্স লদ্ধকপ্পিযং হোতি.
১৬১. পদীপকৰণেপি ৱুত্তনযেনেৱ আণাপেতব্বো. আণাপেন্তেন চ ‘‘অমুকস্মিং নাম ওকাসে তেলং ৱা ৱট্টি ৱা কপল্লিকা ৱা অত্থি, তং গহেত্ৱা কৰোহী’’তি ৱত্তব্বো. সচে তেলাদীনি নত্থি, পৰিযেসিতব্বানি, পৰিযেসিত্ৱা অলভন্তস্স লদ্ধকপ্পিযং হোতি. অপিচ কপালে অগ্গিপি জালেতব্বো.
দিসংগমিকাদিৱত্থুকথা
১৬৩. সঙ্গহেতব্বোতি ‘‘সাধু ভন্তে আগতাত্থ, ইধ ভিক্খা সুলভা সূপব্যঞ্জনং অত্থি, ৱসথ অনুক্কণ্ঠমানা’’তি এৱং পিযৱচনেন সঙ্গহেতব্বো. পুনপ্পুনং তথাকৰণৱসেন অনুগ্গহেতব্বো. ‘‘আম ৱসিস্সামী’’তি পটিৱচনদাপনেন উপলাপেতব্বো. অথ ৱা চতূহি পচ্চযেহি সঙ্গহেতব্বো চেৱ অনুগ্গহেতব্বো চ. পিযৱচনেন উপলাপেতব্বো, কণ্ণসুখং আলপিতব্বোতি অত্থো. চুণ্ণাদীহি উপট্ঠাপেতব্বো. আপত্তি দুক্কটস্সাতি সচে সকলোপি সঙ্ঘো ন কৰোতি, সব্বেসং দুক্কটং. ইধ নেৱ থেৰা ন দহৰা মুচ্চন্তি, সব্বেহি ৱাৰেন উপট্ঠাপেতব্বো. অত্তনো ৱাৰে অনুপট্ঠহন্তস্স আপত্তি. তেন পন মহাথেৰানং পৰিৱেণসম্মজ্জনদন্তকট্ঠদানাদীনি ন সাদিতব্বানি. এৱম্পি সতি মহাথেৰেহি সাযংপাতং উপট্ঠানং আগন্তব্বং. তেন পন তেসং আগমনং ঞত্ৱা পঠমতৰং মহাথেৰানং উপট্ঠানং গন্তব্বং. সচস্স সদ্ধিংচৰা ভিক্খুউপট্ঠাকা অত্থি, ‘‘ময্হং উপট্ঠাকা অত্থি, তুম্হে অপ্পোস্সুক্কা ৱিহৰথা’’তি ৱত্তব্বং. অথাপিস্স সদ্ধিংচৰা নত্থি, তস্মিংযেৱ পন ৱিহাৰে একো ৱা দ্ৱে ৱা ৱত্তসম্পন্না ৱদন্তি ‘‘মযং থেৰস্স কত্তব্বং কৰিস্সাম, অৱসেসা ফাসু ৱিহৰন্তূ’’তি সব্বেসং অনাপত্তি.
সো আৱাসো গন্তব্বোতি উপোসথকৰণত্থায অন্ৱদ্ধমাসং গন্তব্বো. সো চ খো উতুৱস্সেযেৱ, ৱস্সানে পন যং কত্তব্বং, তং দস্সেতুং ‘‘ৱস্সং ৱসন্তি বালা অব্যত্তা’’তিআদিমাহ. তত্থ ন ভিক্খৱে তেহি ভিক্খূহি তস্মিং আৱাসে ৱস্সং ৱসিতব্বন্তি পুৰিমিকায পাতিমোক্খুদ্দেসকেন ৱিনা ন ৱস্সং উপগন্তব্বং. সচে সো ৱস্সূপগতানং পক্কমতি ৱা, ৱিব্ভমতি ৱা, কালং ৱা কৰোতি, অঞ্ঞস্মিং সতিযেৱ পচ্ছিমিকায ৱসিতুং ৱট্টতি, অসতি অঞ্ঞত্থ গন্তব্বং, অগচ্ছন্তানং দুক্কটং. সচে পন পচ্ছিমিকায পক্কমতি ৱা ৱিব্ভমতি ৱা কালং ৱা কৰোতি, মাসদ্ৱযং ৱসিতব্বং.
পাৰিসুদ্ধিদানকথা
১৬৪. কাযেন ৱিঞ্ঞাপেতীতি পাৰিসুদ্ধিদানং যেন কেনচি অঙ্গপচ্চঙ্গেন ৱিঞ্ঞাপেতি জানাপেতি; ৱাচং পন নিচ্ছাৰেতুং সক্কোন্তো ৱাচায ৱিঞ্ঞাপেতি; উভযথা সক্কোন্তো কাযৱাচাহি. সঙ্ঘেন তত্থ গন্ত্ৱা উপোসথো কাতব্বোতি সচে বহূ তাদিসা গিলানা হোন্তি, সঙ্ঘেন পটিপাটিযা ঠত্ৱা সব্বে হত্থপাসে কাতব্বা. সচে দূৰে দূৰে হোন্তি, সঙ্ঘো নপ্পহোতি, তং দিৱসং উপোসথো ন কাতব্বো, নত্ৱেৱ ৱগ্গেন সঙ্ঘেন উপোসথো কাতব্বো.
তত্থেৱ পক্কমতীতি সঙ্ঘমজ্ঝং অনাগন্ত্ৱা ততোৱ কত্থচি গচ্ছতি. সামণেৰো পটিজানাতীতি ‘‘সামণেৰো অহ’’ন্তি এৱং পটিজানাতি; ভূতংযেৱ ৱা সামণেৰভাৱং আৰোচেতি, পচ্ছা ৱা সামণেৰভূমিযং তিট্ঠতীতি অত্থো. এস নযো সব্বত্থ.
সঙ্ঘপ্পত্তো পক্কমতীতি সব্বন্তিমেন পৰিচ্ছেদেন উপোসথত্থায সন্নিপতিতানং চতুন্নং ভিক্খূনং হত্থপাসং পত্ৱা পক্কমতি. এস নযো সব্বত্থ. এত্থ চ একেন বহূনম্পি আহটা পাৰিসুদ্ধি আহটাৱ হোতি. সচে পন সো অন্তৰামগ্গে অঞ্ঞং ভিক্খুং দিস্ৱা যেসং অনেন পাৰিসুদ্ধি গহিতা, তেসঞ্চ অত্তনো চ পাৰিসুদ্ধিং দেতি, তস্সেৱ পাৰিসুদ্ধি আগচ্ছতি, ইতৰা পন বিলাড়সঙ্খলিকপাৰিসুদ্ধি নাম হোতি. সা ন আগচ্ছতি.
সুত্তো ন আৰোচেতীতি আগন্ত্ৱা সুপতি, ‘‘অসুকেন পাৰিসুদ্ধি দিন্না’’তি ন আৰোচেতি. পাৰিসুদ্ধিহাৰকস্স অনাপত্তীতি এত্থ সচে সঞ্চিচ্চ নাৰোচেতি, দুক্কটং আপজ্জতি, পাৰিসুদ্ধি পন আহটাৱ হোতি. অসঞ্চিচ্চ অনাৰোচিতত্তা পনস্স অনাপত্তি, উভিন্নম্পি চ উপোসথো কতোযেৱ হোতি.
ছন্দদানকথা
১৬৫. ছন্দদানেপি পাৰিসুদ্ধিদানে ৱুত্তসদিসোযেৱ ৱিনিচ্ছযো. পাৰিসুদ্ধিং দেন্তেন ছন্দম্পি দাতুন্তি এত্থ সচে পাৰিসুদ্ধিমেৱ দেতি ন ছন্দং, উপোসথো কতো হোতি. যং পন সঙ্ঘো অঞ্ঞং কম্মং কৰোতি, তং অকতং হোতি. ছন্দমেৱ দেতি ন পাৰিসুদ্ধিং, ভিক্খুসঙ্ঘস্স উপোসথোপি কম্মম্পি কতমেৱ হোতি, ছন্দদাযকস্স পন উপোসথো অকতো হোতি. সচেপি কোচি ভিক্খু নদিযা ৱা সীমায ৱা উপোসথং অধিট্ঠহিত্ৱা আগচ্ছতি, ‘‘কতো মযা উপোসথো’’তি অচ্ছিতুং ন লভতি, সামগ্গী ৱা ছন্দো ৱা দাতব্বো.
১৬৭. সৰতিপি উপোসথং নপি সৰতীতি একদা সৰতি, একদা ন সৰতি. অত্থি নেৱ সৰতীতি যো একন্তং নেৱ সৰতি, তস্স সম্মুতিদানকিচ্চং নত্থি. অনাগচ্ছন্তোপি কম্মং ন কোপেতি.
সঙ্ঘুপোসথাদিকথা
১৬৮. সো দেসো সম্মজ্জিত্ৱাতি তং দেসং সম্মজ্জিত্ৱা, উপযোগত্থে পচ্চত্তং. পানীযং পৰিভোজনীযন্তিআদি পন উত্তানত্থমেৱ. কস্মা পনেতং ৱুত্তং? উপোসথস্স পুব্বকৰণাদিদস্সনত্থং. তেনাহু অট্ঠকথাচৰিযা –
‘‘সম্মজ্জনী পদীপো চ, উদকং আসনেন চ;
উপোসথস্স এতানি, পুব্বকৰণন্তি ৱুচ্চতি’’.
ইতি ইমানি চত্তাৰি ‘‘পুব্বকৰণ’’ন্তি অক্খাতানি.
‘‘ছন্দপাৰিসুদ্ধিউতুক্খানং, ভিক্খুগণনা চ ওৱাদো;
উপোসথস্স এতানি, পুব্বকিচ্চন্তি ৱুচ্চতি.
ইতি ইমানি পঞ্চ পুব্বকৰণতো পচ্ছা কত্তব্বানি ‘‘পুব্বকিচ্চ’’ন্তি অক্খাতানি.
‘‘উপোসথো যাৱতিকা চ ভিক্খূ কম্মপ্পত্তা,
সভাগাপত্তিযো চ ন ৱিজ্জন্তি;
ৱজ্জনীযা চ পুগ্গলা তস্মিং ন হোন্তি,
পত্তকল্লন্তি ৱুচ্চতি’’.
ইতি ইমানি চত্তাৰি ‘‘পত্তকল্ল’’ন্তি অক্খাতানীতি.
তেহি সদ্ধিন্তি তেহি আগতেহি সদ্ধিং এতানি পুব্বকৰণাদীনি কত্ৱা উপোসথো কাতব্বো. অজ্জ মে উপোসথোতি এত্থ সচে পন্নৰসো হোতি, ‘‘অজ্জ মে উপোসথো পন্নৰসো’’তিপি অধিট্ঠাতুং ৱট্টতি. চাতুদ্দসিকেপি এসেৱ নযো.
আপত্তিপটিকম্মৱিধিকথা
১৬৯. ভগৱতা পঞ্ঞত্তং ‘‘ন সাপত্তিকেন উপোসথো কাতব্বো’’তি ইদং ‘‘যস্স সিযা আপত্তী’’তিআদিৱচনেনেৱ পাৰিসুদ্ধিদানপঞ্ঞাপনেন চ পাৰিসুদ্ধিউপোসথপঞ্ঞাপনেন চ পঞ্ঞত্তং হোতীতি ৱেদিতব্বং. ইত্থন্নামং আপত্তিন্তি থুল্লচ্চযাদীসু একিস্সা নামং গহেত্ৱা ‘‘থুল্লচ্চযং আপত্তিং পাচিত্তিযং আপত্তি’’ন্তি এৱং ৱত্তব্বং. তং পটিদেসেমীতি ইদং ‘‘তং তুম্হমূলে, তং তুয্হমূলে পটিদেসেমী’’তি ৱুত্তেপি সুৱুত্তমেৱ হোতি. পস্সসীতি ইদঞ্চ ‘‘পস্সসি আৱুসো তং আপত্তিং, পস্সথ ভন্তে তং আপত্তি’’ন্তি এৱং ৱত্তব্বং. আম পস্সামীতি ইদং পন ‘‘আম ভন্তে পস্সামি, আম আৱুসো পস্সামী’’তি এৱং ৱুত্তম্পি সুৱুত্তমেৱ হোতি. আযতিং সংৱৰেয্যাসীতি এত্থ পন সচে ৱুড্ঢতৰো ‘‘আযতিং সংৱৰেয্যাথা’’তি ৱত্তব্বো. এৱং ৱুত্তেন পন ‘‘সাধু সুট্ঠু সংৱৰিস্সামী’’তি ৱত্তব্বমেৱ.
যদা নিব্বেমতিকোতি এত্থ সচে পনেস নিব্বেমতিকো ন হোতি, ৱত্থুং কিত্তেত্ৱাৱ দেসেতুং ৱট্টতীতি অন্ধকট্ঠকথাযং ৱুত্তং. তত্ৰাযং দেসনাৱিধি – সচে মেঘচ্ছন্নে সূৰিযে ‘‘কালো নু খো নো’’তি ৱেমতিকো ভুঞ্জতি, তেন ভিক্খুনা ‘‘অহং ভন্তে ৱেমতিকো ভুঞ্জিং’’, সচে কালো অত্থি, ‘‘সম্বহুলা দুক্কটা আপত্তিযো আপন্নোম্হি, নো চে অত্থি, ‘‘সম্বহুলা পাচিত্তিযা আপন্নোম্হী’’তি এৱং ৱত্থুং কিত্তেত্ৱা ‘‘অহং ভন্তে যা তস্মিং ৱত্থুস্মিং সম্বহুলা দুক্কটা ৱা পাচিত্তিযা ৱা আপত্তিযো আপন্নো, তা তুম্হমূলে পটিদেসেমী’’তি ৱত্তব্বং. এস নযো সব্বাপত্তীসু.
ন ভিক্খৱে সভাগা আপত্তীতি এত্থ যং দ্ৱেপি জনা ৱিকালভোজনাদিনা সভাগৱত্থুনা আপত্তিং আপজ্জন্তি, এৱৰূপা ৱত্থুসভাগা ‘‘সভাগা’’তি ৱুচ্চতি. ৱিকালভোজনপ্পচ্চযা আপন্নং পন অনতিৰিত্তভোজনপচ্চযা আপন্নস্স সন্তিকে দেসেতুং ৱট্টতি. যাপি চাযং ৱত্থুসভাগা, সাপি দেসিতা সুদেসিতাৱ. অঞ্ঞং পন দেসনপচ্চযা দেসকো, পটিগ্গহণপ্পচ্চযা পটিগ্গহকো চাতি উভোপি দুক্কটং আপজ্জন্তি, তং নানাৱত্থুকং হোতি, তস্মা অঞ্ঞমঞ্ঞং দেসেতুং ৱট্টতি.
১৭০. সামন্তো ভিক্খু এৱমস্স ৱচনীযোতি এত্থ সভাগোযেৱ ৱত্তব্বো. ৱিসভাগস্স হি ৱুচ্চমানে ভণ্ডনকলহসঙ্ঘভেদাদীনিপি হোন্তি, তস্মা তস্স অৱত্ৱা ‘‘ইতো ৱুট্ঠহিত্ৱা পটিকৰিস্সামী’’তি আভোগং কত্ৱা উপোসথো কাতব্বোতি অন্ধকট্ঠকথাযং ৱুত্তং.
অনাপত্তিপন্নৰসকাদিকথা
১৭২. অনাপত্তিপন্নৰসকে – তে ন জানিংসূতি সীমং ওক্কন্তাতি ৱা ওক্কমন্তীতি ৱাতি ন জানিংসু. অথঞ্ঞে আৱাসিকা ভিক্খূ আগচ্ছন্তীতি গামং ৱা অৰঞ্ঞং ৱা কেনচি কৰণীযেন গন্ত্ৱা তেসং নিসিন্নট্ঠানং আগচ্ছন্তি. ৱগ্গা সমগ্গসঞ্ঞিনোতি তেসং সীমং ওক্কন্তত্তা ৱগ্গা; সীমং ওক্কন্তভাৱস্স অজাননতো সমগ্গসঞ্ঞিনো.
১৭৩. ৱগ্গাৱগ্গসঞ্ঞিপন্নৰসকে – তে জানন্তীতি পব্বতে ৱা থলে ৱা ঠিতা সীমং ওক্কন্তে ৱা ওক্কমন্তে ৱা পস্সন্তি. ৱেমতিকপন্নৰসকং উত্তানমেৱ.
১৭৫. কুক্কুচ্চপকতপন্নৰসকে – যথা ইচ্ছায অভিভূতো ‘‘ইচ্ছাপকতো’’তি ৱুচ্চতি, এৱং পুব্বভাগে সন্নিট্ঠানং কত্ৱাপি কৰণক্খণে অকপ্পিযে অকপ্পিযসঞ্ঞিতাসঙ্খাতেন কুক্কুচ্চেন অভিভূতা ‘‘কুক্কুচ্চপকতা’’তি ৱেদিতব্বা.
১৭৬. ভেদপুৰেক্খাৰপন্নৰসকে – অকুসলবলৱতায থুল্লচ্চযং ৱুত্তং.
সীমোক্কন্তিকপেয্যালকথা
১৭৭. আৱাসিকেনআগন্তুকপেয্যালে – যথা পুৰিমে আৱাসিকেনআৱাসিকপেয্যালে ‘‘তে ন জানন্তি অথঞ্ঞে আৱাসিকা’’তিআদি ৱুত্তং, এৱং ‘‘তে ন জানন্তি অথঞ্ঞে আগন্তুকা’’তিআদিনা নযেন সব্বং ৱেদিতব্বং. আগন্তুকেনআৱাসিকপেয্যালে পন – যথা পুৰিমপেয্যালে ‘‘আৱাসিকা ভিক্খূ সন্নিপতন্তী’’তি আগতং, এৱং ‘‘আগন্তুকা ভিক্খূ সন্নিপতন্তী’’তি আনেতব্বং. আগন্তুকেনআগন্তুকপেয্যালে পন – উভযপদেসু আগন্তুকৱসেন যোজেতব্বোতি.
১৭৮. আৱাসিকানং ভিক্খূনং চাতুদ্দসো হোতি, আগন্তুকানং পন্নৰসোতি এত্থ যেসং পন্নৰসো, তে তিৰোৰট্ঠতো ৱা আগতা, অতীতং ৱা উপোসথং চাতুদ্দসিকং অকংসূতি ৱেদিতব্বা. আৱাসিকানং অনুৱত্তিতব্বন্তি আৱাসিকেহি ‘‘অজ্জুপোসথো চাতুদ্দসো’’তি পুব্বকিচ্চে কৰিযমানে অনুৱত্তিতব্বং, ন পটিক্কোসিতব্বং. ন অকামা দাতব্বাতি ন অনিচ্ছায দাতব্বা.
লিঙ্গাদিদস্সনকথা
১৭৯. আৱাসিকাকাৰন্তি আৱাসিকানং আকাৰং. এস নযো সব্বত্থ. আকাৰো নাম যেন তেসং ৱত্তসম্পন্না ৱা ন ৱাতি আচাৰসণ্ঠানং গয্হতি. লিঙ্গং নাম যং তে তত্থ তত্থ লীনে গমযতি; অদিস্সমানেপি জানাপেতীতি অত্থো. নিমিত্তং নাম যং দিস্ৱা তে অত্থীতি ঞাযন্তি. উদ্দেসো নাম যেন তে এৱৰূপপৰিক্খাৰাতি উদ্দিসন্তি; অপদেসং লভন্তীতি অত্থো. সব্বমেতং সুপঞ্ঞত্তমঞ্চপীঠাদীনঞ্চেৱ পদসদ্দাদীনঞ্চ অধিৱচনং, যথাযোগং পন যোজেতব্বং. আগন্তুকাকাৰাদীসুপি এসেৱ নযো. তত্থ অঞ্ঞাতকন্তি অঞ্ঞেসং সন্তকং. পাদানং ধোতং উদকনিস্সেকন্তি পাদানং ধোতানং উদকনিস্সেকং. বহুৱচনস্স একৱচনং ৱেদিতব্বং. ‘‘পাদানং ধোতউদকনিস্সেক’’ন্তি ৱা পাঠো; পাদানং ধোৱনউদকনিস্সেকন্তি অত্থো.
১৮০. নানাসংৱাসকাদিৱত্থূসু – সমানসংৱাসকদিট্ঠিন্তি ‘‘সমানসংৱাসকা এতে’’তি দিট্ঠিং. ন পুচ্ছন্তীতি তেসং লদ্ধিং ন পুচ্ছন্তি; অপুচ্ছিত্ৱাৱ ৱত্তপটিৱত্তিং কত্ৱা একতো উপোসথং কৰোন্তি. নাভিৱিতৰন্তীতি নানাসংৱাসকভাৱং মদ্দিতুং অভিভৱিতুং ন সক্কোন্তি; তং দিট্ঠিং ন নিস্সজ্জাপেন্তীতি অত্থো.
নগন্তব্বগন্তব্বৱাৰকথা
১৮১. সভিক্খুকা আৱাসাতি যস্মিং আৱাসে উপোসথকাৰকা ভিক্খূ অত্থি, তম্হা আৱাসা যং ন সক্কোতি তদহেৱ আগন্তুং, সো আৱাসো উপোসথং অকত্ৱা ন গন্তব্বো. অঞ্ঞত্ৰ সঙ্ঘেনাতি সঙ্ঘপ্পহোনকেহি ভিক্খূহি ৱিনা. অঞ্ঞত্ৰ অন্তৰাযাতি পুব্বে ৱুত্তং দসৱিধং অন্তৰাযং ৱিনা. সব্বন্তিমেন পন পৰিচ্ছেদেন অত্তচতুত্থেন অন্তৰাযে ৱা সতি গন্তুং ৱট্টতি. অনাৱাসোতি নৱকম্মসালাদিকো যো কোচি পদেসো. যথা চ আৱাসাদযো ন গন্তব্বা; এৱং সচে ৱিহাৰে উপোসথং কৰোন্তি, উপোসথাধিট্ঠানত্থং সীমাপি নদীপি ন গন্তব্বা. সচে পনেত্থ কোচি ভিক্খু হোতি, তস্স সন্তিকং গন্তুং ৱট্টতি. ৱিস্সট্ঠউপোসথাপি আৱাসা গন্তুং ৱট্টতি; এৱং গতো অধিট্ঠাতুম্পি লভতি. আৰঞ্ঞকেনাপি ভিক্খুনা উপোসথদিৱসে গামে পিণ্ডায চৰিত্ৱা অত্তনো ৱিহাৰমেৱ আগন্তব্বং. সচে অঞ্ঞং ৱিহাৰং ওক্কমতি, তত্থ উপোসথং কত্ৱাৱ আগন্তব্বং, অকত্ৱা ন ৱট্টতি.
১৮২. যং জঞ্ঞা সক্কোমি অজ্জেৱ গন্তুন্তি যং জানেয্য অজ্জেৱ তত্থ গন্তুং সক্কোমীতি; এৱৰূপো আৱাসো গন্তব্বো. তত্থ ভিক্খূহি সদ্ধিং উপোসথং কৰোন্তেনাপি হি ইমিনা নেৱ উপোসথন্তৰাযো কতো ভৱিস্সতীতি.
ৱজ্জনীযপুগ্গলসন্দস্সনকথা
১৮৩. ভিক্খুনিযা নিসিন্নপৰিসাযাতিআদীসু হত্থপাসুপগমনমেৱ পমাণং. অঞ্ঞত্ৰ অৱুট্ঠিতায পৰিসাযাতি ইদঞ্হি পাৰিৱাসিযপাৰিসুদ্ধিদানং নাম পৰিসায ৱুট্ঠিতকালতো পট্ঠায ন ৱট্টতি, অৱুট্ঠিতায পন ৱট্টতি. তেনাহ – ‘‘অঞ্ঞত্ৰ অৱুট্ঠিতায পৰিসাযা’’তি. তস্স লক্খণং ভিক্খুনিৱিভঙ্গে পৰিৱাসিযছন্দদানৱণ্ণনতো গহেতব্বং. অনুপোসথেতি চাতুদ্দসিকো চ পন্নৰসিকো চাতি ইমে দ্ৱে উপোসথে ঠপেত্ৱা অঞ্ঞস্মিং দিৱসে. অঞ্ঞত্ৰ সঙ্ঘসামগ্গিযাতি যা কোসম্বকভিক্খূনং ৱিয ভিন্নে সঙ্ঘে পুন সঙ্ঘসামগ্গী কৰিযতি, তথাৰূপিং সঙ্ঘসামগ্গিং ঠপেত্ৱা. তদা চ ‘‘সুণাতু মে ভন্তে সঙ্ঘো অজ্জুপোসথো সামগ্গী’’তি ৱত্ৱা কাতব্বো. যে পন কিস্মিঞ্চিদেৱ অপ্পমত্তকে উপোসথং ঠপেত্ৱা পুন সমগ্গা হোন্তি, তেহি উপোসথেযেৱ কাতব্বোতি.
উপোসথক্খন্ধকৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.