১০. ভিক্খুসংযুত্তং
১. কোলিতসুত্তৱণ্ণনা
২৩৫. ভিক্খুসংযুত্তস্স পঠমে, আৱুসোতি সাৱকানং আলাপো. বুদ্ধা হি ভগৱন্তো সাৱকে আলপন্তা, ‘‘ভিক্খৱে’’তি আলপন্তি, সাৱকা পন ‘‘বুদ্ধেহি সদিসা মা হোমা’’তি, ‘‘আৱুসো’’তি পঠমং ৱত্ৱা পচ্ছা, ‘‘ভিক্খৱে’’তি ভণন্তি. বুদ্ধেহি চ আলপিতে ভিক্খুসঙ্ঘো, ‘‘ভন্তে’’তি পটিৱচনং দেতি সাৱকেহি, ‘‘আৱুসো’’তি. অযং ৱুচ্চতীতি যস্মা দুতিযজ্ঝানে ৱিতক্কৱিচাৰা নিৰুজ্ঝন্তি, যেসং নিৰোধা সদ্দাযতনং অপ্পৱত্তিং গচ্ছতি, তস্মা যদেতং দুতিযং ঝানং নাম, অযং ৱুচ্চতি ‘‘অৰিযানং তুণ্হীভাৱো’’তি. অযমেত্থ যোজনা. ‘‘ধম্মী ৱা কথা অৰিযো ৱা তুণ্হীভাৱো’’তি এত্থ পন কম্মট্ঠানমনসিকাৰোপি পঠমজ্ঝানাদীনিপি অৰিযো তুণ্হীভাৱোত্ৱেৱ সঙ্খং গতানি.
ৱিতক্কসহগতাতি ৱিতক্কাৰম্মণা. সঞ্ঞামনসিকাৰাতি সঞ্ঞা চ মনসিকাৰো চ. সমুদাচৰন্তীতি পৱত্তন্তি. থেৰস্স কিৰ দুতিযজ্ঝানং ন পগুণং. অথস্স ততো ৱুট্ঠিতস্স ৱিতক্কৱিচাৰা ন সন্ততো উপট্ঠহিংসু. ইচ্চস্স দুতিযজ্ঝানম্পি সঞ্ঞামনসিকাৰাপি হানভাগিযাৱ অহেসুং, তং দস্সেন্তো এৱমাহ. সণ্ঠপেহীতি সম্মা ঠপেহি. একোদিভাৱং কৰোহীতি একগ্গং কৰোহি. সমাদহাতি সম্মা আদহ আৰোপেহি. মহাভিঞ্ঞতন্তি ছড়ভিঞ্ঞতং. সত্থা কিৰ ইমিনা উপাযেন সত্ত দিৱসে থেৰস্স হানভাগিযং সমাধিং ৱড্ঢেত্ৱা থেৰং ছড়ভিঞ্ঞতং পাপেসি. পঠমং.
২. উপতিস্সসুত্তৱণ্ণনা
২৩৬. দুতিযে অত্থি নু খো তং কিঞ্চি লোকস্মিন্তি ইদং অতিউড়াৰম্পি সত্তং ৱা সঙ্খাৰং ৱা সন্ধায ৱুত্তং. সত্থুপি খোতি ইদং যস্মা আনন্দত্থেৰস্স সত্থৰি অধিমত্তো ছন্দো চ পেমঞ্চ, তস্মা ‘‘কিং নু খো ইমস্স থেৰস্স সত্থু ৱিপৰিণামেনপি সোকাদযো নুপ্পজ্জেয্যু’’ন্তি জাননত্থং পুচ্ছতি? দীঘৰত্তন্তি সূকৰখতলেণদ্ৱাৰে দীঘনখপৰিব্বাজকস্স ৱেদনাপৰিগ্গহসুত্তন্তং দেসিতদিৱসতো পট্ঠায অতিক্কন্তকালং সন্ধাযাহ. তস্মিঞ্হি দিৱসে থেৰস্স ইমে ৱট্টানুগতকিলেসা সমূহতাতি. দুতিযং.
৩. ঘটসুত্তৱণ্ণনা
২৩৭. ততিযে একৱিহাৰেতি একস্মিং গব্ভে. তদা কিৰ বহূ আগন্তুকা ভিক্খূ সন্নিপতিংসু. তস্মিং পৰিৱেণগ্গেন ৱা ৱিহাৰগ্গেন ৱা সেনাসনেসু অপাপুণন্তেসু দ্ৱিন্নং থেৰানং একো গব্ভো সম্পত্তো. তে দিৱা পাটিযেক্কেসু ঠানেসু নিসীদন্তি, ৰত্তিং পন নেসং অন্তৰে চীৱৰসাণিং পসাৰেন্তি. তে অত্তনো অত্তনো পত্তপত্তট্ঠানেযেৱ নিসীদন্তি. তেন ৱুত্তং ‘‘একৱিহাৰে’’তি. ওড়াৰিকেনাতি ইদং ওড়াৰিকাৰম্মণতং সন্ধায ৱুত্তং. দিব্বচক্খুদিব্বসোতধাতুৱিহাৰেন হি সো ৱিহাসি, তেসঞ্চ ৰূপাযতনসদ্দাযতনসঙ্খাতং ওড়াৰিকং আৰম্মণং. ইতি দিব্বচক্খুনা ৰূপস্স দিট্ঠত্তা দিব্বায চ সোতধাতুযা সদ্দস্স সুতত্তা সো ৱিহাৰো ওড়াৰিকো নাম জাতো. দিব্বচক্খু ৱিসুজ্ঝীতি ভগৱতো ৰূপদস্সনত্থায ৱিসুদ্ধং অহোসি. দিব্বা চ সোতধাতূতি সাপি ভগৱতো সদ্দসুণনত্থং ৱিসুজ্ঝি. ভগৱতোপি থেৰস্স ৰূপদস্সনত্থঞ্চেৱ সদ্দসুণনত্থঞ্চ তদুভযং ৱিসুজ্ঝি. তদা কিৰ থেৰো ‘‘কথং নু খো এতৰহি সত্থা ৱিহৰতী’’তি আলোকং ৱড্ঢেত্ৱা দিব্বেন চক্খুনা সত্থাৰং জেতৱনে ৱিহাৰে গন্ধকুটিযং নিসিন্নং দিস্ৱা তস্স দিব্বায সোতধাতুযা সদ্দং সুণি. সত্থাপি তথেৱ অকাসি. এৱং তে অঞ্ঞমঞ্ঞং পস্সিংসু চেৱ, সদ্দঞ্চ অস্সোসুং.
আৰদ্ধৱীৰিযোতি পৰিপুণ্ণৱীৰিযো পগ্গহিতৱীৰিযো. যাৱদেৱ উপনিক্খেপনমত্তাযাতি তিযোজনসহস্সৱিত্থাৰস্স হিমৱতো সন্তিকে ঠপিতা সাসপমত্তা পাসাণসক্খৰা ‘‘হিমৱা নু খো মহা, অযং নু খো পাসাণসক্খৰা’’তি এৱং যাৱ উপনিক্খেপনমত্তস্সেৱ অত্থায ভৱেয্যাতি ৱুত্তং হোতি. পৰতোপি এসেৱ নযো. কপ্পন্তি আযুকপ্পং. লোণঘটাযাতি চক্কৱাড়মুখৱট্টিযা আধাৰকং কত্ৱা মুখৱট্টিযা ব্ৰহ্মলোকং আহচ্চ ঠিতায লোণচাটিযাতি দস্সেতি.
ইমে পন থেৰা উপমং আহৰন্তা সৰিক্খকেনেৱ চ ৱিজ্জমানগুণেন চ আহৰিংসু. কথং? অযঞ্হি ইদ্ধি নাম অচ্চুগ্গতট্ঠেন চেৱ ৱিপুলট্ঠেন চ হিমৱন্তসদিসা, পঞ্ঞা চতুভূমকধম্মে অনুপৱিসিত্ৱা ঠিতট্ঠেন সব্বব্যঞ্জনেসু অনুপৱিট্ঠলোণৰসসদিসা. এৱং তাৱ সৰিক্খকট্ঠেন আহৰিংসু. সমাধিলক্খণং পন মহামোগ্গল্লানত্থেৰস্স ৱিভূতং পাকটং. কিঞ্চাপি সাৰিপুত্তত্থেৰস্স অৱিজ্জমানইদ্ধি নাম নত্থি, ভগৱতা পন ‘‘এতদগ্গং, ভিক্খৱে, মম সাৱকানং ভিক্খূনং ইদ্ধিমন্তানং যদিদং মহামোগ্গল্লানো’’তি অযমেৱ এতদগ্গে ঠপিতো. ৱিপস্সনালক্খণং পন সাৰিপুত্তত্থেৰস্স ৱিভূতং পাকটং. কিঞ্চাপি মহামোগ্গল্লানত্থেৰস্সাপি পঞ্ঞা অত্থি, ভগৱতা পন ‘‘এতদগ্গং, ভিক্খৱে, মম সাৱকানং ভিক্খূনং মহাপঞ্ঞানং যদিদং সাৰিপুত্তো’’তি (অ. নি. ১.১৮৯) অযমেৱ এতদগ্গে ঠপিতো. তস্মা যথা এতে অঞ্ঞমঞ্ঞস্স ধুৰং ন পাপুণন্তি, এৱং ৱিজ্জমানগুণেন আহৰিংসু. সমাধিলক্খণস্মিঞ্হি মহামোগ্গল্লানো নিপ্ফত্তিং গতো, ৱিপস্সনালক্খণে সাৰিপুত্তত্থেৰো, দ্ৱীসুপি এতেসু সম্মাসম্বুদ্ধোতি. ততিযং.
৪. নৱসুত্তৱণ্ণনা
২৩৮. চতুত্থে অপ্পোস্সুক্কোতি নিৰুস্সুক্কো. সঙ্কসাযতীতি ৱিহৰতি. ৱেয্যাৱচ্চন্তি চীৱৰে কত্তব্বকিচ্চং. আভিচেতসিকানন্তি অভিচিত্তং উত্তমচিত্তং নিস্সিতানং. নিকামলাভীতি ইচ্ছিতিচ্ছিতক্খণে সমাপজ্জনসমত্থতায নিকামলাভী. অকিচ্ছলাভীতি ঝানপাৰিপন্থিকে সুখেন ৱিক্খম্ভেত্ৱা সমাপজ্জনসমত্থতায অদুক্খলাভী. অকসিৰলাভীতি যথাপৰিচ্ছেদেন ৱুট্ঠানসমত্থতায ৱিপুললাভী, পগুণজ্ঝানোতি অত্থো. সিথিলমাৰব্ভাতি সিথিলৱীৰিযং পৱত্তেত্ৱা. চতুত্থং.
৫. সুজাতসুত্তৱণ্ণনা
২৩৯. পঞ্চমে অভিৰূপোতি অঞ্ঞানি ৰূপানি অতিক্কন্তৰূপো. দস্সনীযোতি দট্ঠব্বযুত্তো. পাসাদিকোতি দস্সনেন চিত্তং পসাদেতুং সমত্থো. ৱণ্ণপোক্খৰতাযাতি ছৱিৱণ্ণসুন্দৰতায. পঞ্চমং.
৬. লকুণ্ডকভদ্দিযসুত্তৱণ্ণনা
২৪০. ছট্ঠে দুব্বণ্ণন্তি ৱিৰূপসৰীৰৱণ্ণং. ওকোটিমকন্তি ৰস্সং. পৰিভূতৰূপন্তি পমাণৱসেন পৰিভূতজাতিকং. তং কিৰ ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ, ‘‘আৱুসো ভদ্দিয, আৱুসো, ভদ্দিযা’’তি তত্থ তত্থ পৰামসিত্ৱা নানপ্পকাৰং কীড়ন্তি আকড্ঢন্তি পৰিকড্ঢন্তি. তেন ৱুত্তং ‘‘পৰিভূতৰূপ’’ন্তি. কস্মা পনেস এৱৰূপো জাতো? অযং কিৰ অতীতে একো মহাৰাজা অহোসি, তস্স মহল্লকা চ মহল্লকিত্থিযো চ পটিকূলা হোন্তি. সো সচে মহল্লকে পস্সতি, তেসং চূড়ং ঠপাপেত্ৱা কচ্ছং বন্ধাপেত্ৱা যথাৰুচি কীড়াপেতি. মহল্লকিত্থিযোপি দিস্ৱা তাসম্পি ইচ্ছিতিচ্ছিতং ৱিপ্পকাৰং কত্ৱা যথাৰুচি কীড়াপেতি. তেসং পুত্তধীতাদীনং সন্তিকে মহাসাৰজ্জং উপ্পজ্জতি. তস্স পাপকিৰিযা পথৱিতো পট্ঠায ছদেৱলোকে এককোলাহলং অকাসি.
অথ সক্কো চিন্তেসি – ‘‘অযং অন্ধবালো মহাজনং ৱিহেঠেতি, কৰিস্সামিস্স নিগ্গহ’’ন্তি. সো মহল্লকগামিযৱণ্ণং কত্ৱা যানকে একং তক্কচাটিং আৰোপেত্ৱা যানং পেসেন্তো নগৰং পৱিসতি. ৰাজাপি হত্থিং আৰুয্হ নগৰতো নিক্খন্তো তং দিস্ৱা – ‘‘অযং মহল্লকো তক্কযানকেন অম্হাকং অভিমুখো আগচ্ছতি, ৱাৰেথ ৱাৰেথা’’তি আহ. মনুস্সা ইতো চিতো চ পক্খন্দন্তাপি ন পস্সন্তি. সক্কো হি ‘‘ৰাজাৱ মং পস্সতু, মা অঞ্ঞে’’তি এৱং অধিট্ঠহি. অথ তেসু মনুস্সেসু ‘‘কহং, দেৱ, কহং দেৱা’’তি ৱদন্তেসু এৱ ৰাজা সহ হত্থিনা ৱচ্ছো ৱিয ধেনুযা যানস্স হেট্ঠা পাৱিসি. সক্কো তক্কচাটিং ভিন্দি.
ৰাজা সীসতো পট্ঠায তক্কেন কিলিন্নসৰীৰো অহোসি. সো সৰীৰং উব্বট্টাপেত্ৱা উয্যানপোক্খৰণিযং ন্হত্ৱা অলঙ্কতসৰীৰো নগৰং পৱিসন্তো পুন তং অদ্দস. দিস্ৱা ‘‘অযং সো অম্হেহি দিট্ঠমহল্লকো পুন দিস্সতি. ৱাৰেথ ৱাৰেথ ন’’ন্তি আহ. মনুস্সা ‘‘কহং, দেৱ, কহং, দেৱা’’তি ইতো চিতো চ ৱিধাৱিংসু. সো পঠমৱিপ্পকাৰমেৱ পুন পাপুণি. তস্মিং খণে সক্কো গোণে চ যানঞ্চ অন্তৰধাপেত্ৱা আকাসে ঠত্ৱা আহ, ‘‘অন্ধবাল, ত্ৱং মযি তক্কৱাণিজকো এসো’’তি সঞ্ঞং কৰোসি, সক্কোহং দেৱৰাজা, ‘‘তৱেতং পাপকিৰিযং নিৱাৰেস্সামী’’তি আগতো, ‘‘মা পুন এৱৰূপং অকাসী’’তি সন্তজ্জেত্ৱা অগমাসি. ইমিনা কম্মেন সো দুব্বণ্ণো অহোসি.
ৱিপস্সীসম্মাসম্বুদ্ধকালে পনেস চিত্তপত্তকোকিলো নাম হুত্ৱা খেমে মিগদাযে ৱসন্তো একদিৱসং হিমৱন্তং গন্ত্ৱা মধুৰং অম্বফলং তুণ্ডেন গহেত্ৱা আগচ্ছন্তো ভিক্খুসঙ্ঘপৰিৱাৰং সত্থাৰং দিস্ৱা চিন্তেসি – ‘‘অহং অঞ্ঞেসু দিৱসেসু ৰিত্তকো তথাগতং পস্সামি. অজ্জ পন মে ইমং অম্বপক্কং অত্থি, দসবলস্স তং দস্সামী’’তি ওতৰিত্ৱা আকাসে চৰতি. সত্থা তস্স চিত্তং ঞত্ৱা উপট্ঠাকং ওলোকেসি. সো পত্তং নীহৰিত্ৱা দসবলং ৱন্দিত্ৱা সত্থু হত্থে ঠপেসি. কোকিলো দসবলস্স পত্তে অম্বপক্কং পতিট্ঠাপেসি. সত্থা তত্থেৱ নিসীদিত্ৱা তং পৰিভুঞ্জি. কোকিলো পসন্নচিত্তো পুনপ্পুনং দসবলস্স গুণে আৱজ্জেত্ৱা দসবলং ৱন্দিত্ৱা অত্তনো কুলাৱকং গন্ত্ৱা সত্তাহং পীতিসুখেনেৱ ৱীতিনামেসি. ইমিনা কম্মেন সৰো মধুৰো অহোসি.
কস্সপসম্মাসম্বুদ্ধকালে পন চেতিযে আৰদ্ধে ‘‘কিংপমাণং কৰোম? সত্তযোজনপ্পমাণং. অতিমহন্তং এতং, ছযোজনপ্পমাণং কৰোম. ইদম্পি অতিমহন্তং, পঞ্চযোজনং কৰোম, চতুযোজনং, তিযোজনং, দ্ৱিযোজন’’ন্তি. অযং তদা জেট্ঠকৱড্ঢকী হুত্ৱা, ‘‘এৱং, ভো, অনাগতে সুখপটিজগ্গিতং কাতুং ৱট্টতী’’তি ৱত্ৱা ৰজ্জুং আদায পৰিক্খিপন্তো গাৱুতমত্তকে ঠত্ৱা, ‘‘একেকং মুখং গাৱুতং হোতু, চেতিযং যোজনাৱট্টং যোজনুব্বেধং ভৱিস্সতী’’তি আহ. তে তস্স ৱচনে অট্ঠংসু. চেতিযং সত্তদিৱসসত্তমাসাধিকেহি সত্তহি সংৱচ্ছৰেহি নিট্ঠিতং. ইতি অপ্পমাণস্স বুদ্ধস্স পমাণং অকাসীতি. তেন কম্মেন ওকোটিমকো জাতো.
হত্থযো পসদা মিগাতি হত্থিনো চ পসদমিগা চ. নত্থি কাযস্মিং তুল্যতাতি কাযস্মিং পমাণং নাম নত্থি, অকাৰণং কাযপমাণন্তি অত্থো. ছট্ঠং.
৭. ৱিসাখসুত্তৱণ্ণনা
২৪১. সত্তমে পোৰিযা ৱাচাযাতি পুৰৱাসীনং নগৰমনুস্সানং ৱাচাসদিসায অপৰিহীনক্খৰপদায মধুৰৱাচায. ৱিস্সট্ঠাযাতি অসন্দিদ্ধায অপলিবুদ্ধায, পিত্তসেম্হেহি অনুপহতাযাতি অত্থো. অনেলগলাযাতি যথা দন্ধমনুস্সা মুখেন খেড়ং গড়ন্তেন ৱাচং ভাসন্তি, ন এৱৰূপায, অথ খো নিদ্দোসায ৱিসদৱাচায. পৰিযাপন্নাযাতি চতুসচ্চপৰিযাপন্নায চত্তাৰি সচ্চানি অমুঞ্চিত্ৱা পৱত্তায. অনিস্সিতাযাতি ৱট্টনিস্সিতং কত্ৱা অকথিতায. ধম্মো হি ইসিনং ধজোতি নৱৱিধলোকুত্তৰধম্মো ইসীনং ধজো নামাতি. সত্তমং.
৮. নন্দসুত্তৱণ্ণনা
২৪২. অট্ঠমে আকোটিতপচ্চাকোটিতানীতি একস্মিং পস্সে পাণিনা ৱা মুগ্গৰেন ৱা আকোটনেন আকোটিতানি, পৰিৱত্তেত্ৱা আকোটনেন পচ্চাকোটিতানি. অঞ্জেত্ৱাতি অঞ্জনেন পূৰেত্ৱা. অচ্ছং পত্তন্তি ৱিপ্পসন্নৱণ্ণং মত্তিকাপত্তং. কস্মা পন থেৰো এৱমকাসীতি? সত্থু অজ্ঝাসযজাননত্থং. এৱং কিৰস্স অহোসি ‘‘সচে সত্থা ‘সোভতি ৱত মে অযং কনিট্ঠভাতিকো’তি ৱক্খতি, যাৱজীৱং ইমিনা ৱাকাৰেন চৰিস্সামি. সচে এত্থ দোসং দস্সতি, ইমং আকাৰং পহায সঙ্কাৰচোড়ং গহেত্ৱা চীৱৰং কত্ৱা ধাৰেন্তো পৰিযন্তসেনাসনে ৱসন্তো চৰিস্সামী’’তি. অস্সসীতি ভৱিস্সসি.
অঞ্ঞাতুঞ্ছেনাতি অভিলক্খিতেসু ইস্সৰজনগেহেসু কটুকভণ্ডসম্ভাৰং সুগন্ধং ভোজনং পৰিযেসন্তস্স উঞ্ছো ঞাতুঞ্ছো নাম. ঘৰপটিপাটিযা পন দ্ৱাৰে ঠিতেন লদ্ধং মিস্সকভোজনং অঞ্ঞাতুঞ্ছো নাম. অযমিধ অধিপ্পেতো. কামেসু অনপেক্খিনন্তি ৱত্থুকামকিলেসকামেসু নিৰপেক্খং. আৰঞ্ঞিকো চাতিআদি সব্বং সমাদানৱসেনেৱ ৱুত্তং. কামেসু চ অনপেক্খোতি ইদং সুত্তং দেৱলোকে অচ্ছৰাযো দস্সেত্ৱা আগতেন অপৰভাগে কথিতং. ইমস্স কথিতদিৱসতো পট্ঠায থেৰো ঘটেন্তো ৱাযমন্তো কতিপাহেনেৱ অৰহত্তে পতিট্ঠায সদেৱকে লোকে অগ্গদক্খিণেয্যো জাতো. অট্ঠমং.
৯. তিস্সসুত্তৱণ্ণনা
২৪৩. নৱমে দুম্মনোতি উপ্পন্নদোমনস্সো. কস্মা পনাযং এৱং দুক্খী দুম্মনো জাতোতি? খত্তিযপব্বজিতো হেস, তেন নং পব্বাজেত্ৱা দুপট্টসাটকং নিৱাসাপেত্ৱা ৱৰচীৱৰং পাৰুপেত্ৱা অক্খীনি অঞ্জেত্ৱা মনোসিলাতেলেন সীসং মক্খেসুং. সো ভিক্খূসু ৰত্তিট্ঠানদিৱাট্ঠানং গতেসু ‘‘ভিক্খুনা নাম ৱিৱিত্তোকাসে নিসীদিতব্ব’’ন্তি অজানন্তো ভোজনসালং গন্ত্ৱা মহাপীঠং আৰুহিত্ৱা নিসীদি. দিসাৱচৰা আগন্তুকা পংসুকূলিকা ভিক্খূ আগন্ত্ৱা, ‘‘ইমিনাৱ নীহাৰেন ৰজোকিণ্ণেহি গত্তেহি ন সক্কা দসবলং পস্সিতুং. ভণ্ডকং তাৱ ঠপেস্সামা’’তি ভোজনসালং অগমংসু. সো তেসু মহাথেৰেসু আগচ্ছন্তেসু নিচ্চলো নিসীদিযেৱ. অঞ্ঞে ভিক্খূ ‘‘পাদৱত্তং কৰোম, তালৱণ্টেন বীজামা’’তি আপুচ্ছন্তি. অযং পন নিসিন্নকোৱ ‘‘কতিৱস্সত্থা’’তি? পুচ্ছিত্ৱা, ‘‘মযং অৱস্সিকা. তুম্হে পন কতিৱস্সত্থা’’তি? ৱুত্তে, ‘‘মযং অজ্জ পব্বজিতা’’তি আহ. অথ নং ভিক্খূ, ‘‘আৱুসো, অধুনা ছিন্নচূড়োসি, অজ্জাপি তে সীসমূলে ঊকাগন্ধো ৱাযতিযেৱ, ত্ৱং নাম এত্তকেসু ৱুড্ঢতৰেসু ৱত্তং আপুচ্ছন্তেসু নিস্সদ্দো নিচ্চলো নিসিন্নো, অপচিতিমত্তম্পি তে নত্থি, কস্স সাসনে পব্বজিতোসী’’তি? পৰিৱাৰেত্ৱা তং ৱাচাসত্তীহি পহৰন্তা ‘‘কিং ত্ৱং ইণট্টো ৱা ভযট্টো ৱা জীৱিতুং অসক্কোন্তো পব্বজিতো’’তি? আহংসু. সো একম্পি থেৰং ওলোকেসি, তেন ‘‘কিং মং ওলোকেসি মহল্লকা’’তি? ৱুত্তে অঞ্ঞং ওলোকেসি, তেনপি তথেৱ ৱুত্তে অথস্স ‘‘ইমে মং পৰিৱাৰেত্ৱা ৱাচাসত্তীহি ৱিজ্ঝন্তী’’তি খত্তিযমানো উপ্পজ্জি. অক্খীসু মণিৱণ্ণানি অস্সূনি সঞ্চৰিংসু. ততো নে আহ – ‘‘কস্স সন্তিকং আগতত্থা’’তি. তে ‘‘কিং পন ত্ৱং ‘ময্হং সন্তিকং আগতা’তি? অম্হে মঞ্ঞসি গিহিব্যঞ্জনভট্ঠকা’’তি ৱত্ৱা, ‘‘সদেৱকে লোকে অগ্গপুগ্গলস্স সত্থু সন্তিকং আগতম্হা’’তি আহংসু. সো ‘‘ময্হং ভাতু সন্তিকে আগতা তুম্হে, যদি এৱং ইদানি ৱো আগতমগ্গেনেৱ গমনং কৰিস্সামী’’তি কুজ্ঝিত্ৱা নিক্খন্তো অন্তৰামগ্গে চিন্তেসি – ‘‘মযি ইমিনাৱ নীহাৰেন গতে সত্থা এতে ন নীহৰাপেস্সতী’’তি দুক্খী দুম্মনো অস্সূনি পৱত্তযমানো অগমাসি. ইমিনা কাৰণেন এস এৱং জাতোতি.
ৱাচাসন্নিতোদকেনাতি ৱচনপতোদেন. সঞ্জম্ভৰিমকংসূতি সঞ্জম্ভৰিতং নিৰন্তৰং ফুটং অকংসু, উপৰি ৱিজ্ঝিংসূতি ৱুত্তং হোতি. ৱত্তাতি পৰে যদিচ্ছকং ৱদতিযেৱ. নো চ ৱচনক্খমোতি পৰেসং ৱচনং খমিতুং ন সক্কোতি. ইদানি তাৱ ত্ৱং ইমিনা কোপেন ইমিনা ৱুত্তৱাচাসন্নিতোদকেন ৱিদ্ধো. অতীতে পন ৰট্ঠতো চ পব্বাজিতোতি. এৱং ৱুত্তে, ‘‘কতৰস্মিং কালে ভগৱা’’তি? ভিক্খূ ভগৱন্তং যাচিংসু.
সত্থা আহ – অতীতে বাৰাণসিযং বাৰাণসিৰাজা ৰজ্জং কাৰেসি. অথেকো জাতিমা, একো মাতঙ্গোতি দ্ৱে ইসযো বাৰাণসিং অগমংসু. তেসু জাতিমা পুৰেতৰং গন্ত্ৱা কুম্ভকাৰসালাযং নিসীদি. মাতঙ্গো তাপসো পচ্ছা গন্ত্ৱা তত্থ ওকাসং যাচি কুম্ভকাৰো ‘‘অত্থেত্থ পঠমতৰং পৱিট্ঠো পব্বজিতো, তং পুচ্ছা’’তি আহ. সো অত্তনো পৰিক্খাৰং গহেত্ৱা সালায দ্ৱাৰমূলে ঠত্ৱা, ‘‘অম্হাকম্পি আচৰিয একৰত্তিৱাসায ওকাসং দেথা’’তি আহ. ‘‘পৱিস, ভো’’তি. পৱিসিত্ৱা নিসিন্নং, ‘‘ভো, কিং গোত্তোসী’’তি? পুচ্ছি. ‘‘চণ্ডালগোত্তোম্হী’’তি. ‘‘ন সক্কা তযা সদ্ধিং একট্ঠানে নিসীদিতুং, একমন্তং গচ্ছা’’তি. সো চ তত্থেৱ তিণসন্থাৰকং পত্থৰিত্ৱা নিপজ্জি, জাতিমা দ্ৱাৰং নিস্সায নিপজ্জি. ইতৰো পস্সাৱত্থায নিক্খমন্তো তং উৰস্মিং অক্কমি. ‘‘কো এসো’’তি চ ৱুত্তে? ‘‘অহং আচৰিযা’’তি আহ. ‘‘ৰে চণ্ডাল, কিং অঞ্ঞতো মগ্গং ন পস্সসি? অথ মে আগন্ত্ৱা অক্কমসী’’তি. ‘‘আচৰিয, অদিস্ৱা মে অক্কন্তোসি, খম ময্হ’’ন্তি. সো মহাপুৰিসে বহি নিক্খন্তে চিন্তেসি – ‘‘অযং পচ্চাগচ্ছন্তোপি ইতোৱ আগমিস্সতী’’তি পৰিৱত্তেত্ৱা নিপজ্জি. মহাপুৰিসোপি ‘‘আচৰিযো ইতো সীসং কত্ৱা নিপন্নো, পাদসমীপেন গমিস্সামী’’তি পৱিসন্তো পুন উৰস্মিংযেৱ অক্কমি. ‘‘কো এসো’’তি চ ৱুত্তে? ‘‘অহং আচৰিযা’’তি আহ. ‘‘পঠমং তাৱ তে অজানন্তেন কতং, ইদানি মং ঘটেন্তোৱ অকাসি, সূৰিযে তে উগ্গচ্ছন্তে সত্তধা মুদ্ধা ফলতূ’’তি সপি. মহাপুৰিসো কিঞ্চি অৱত্ৱা পুৰেঅৰুণেযেৱ সূৰিযং গণ্হি, নাস্স উগ্গন্তুং অদাসি. মনুস্সা চ হত্থিঅস্সাদযো চ পবুজ্ঝিংসু.
মনুস্সা ৰাজকুলং গন্ত্ৱা, ‘‘দেৱ, সকলনগৰে অপ্পবুদ্ধো নাম নত্থি, ন চ অৰুণুগ্গং পঞ্ঞাযতি, কিন্নু খো এত’’ন্তি? তেন হি নগৰং পৰিৱীমংসথাতি. তে পৰিৱীমংসন্তা কুম্ভকাৰসালাযং দ্ৱে তাপসে দিস্ৱা, ‘‘ইমেসং এতং কম্মং ভৱিস্সতী’’তি গন্ত্ৱা ৰঞ্ঞো আৰোচেসুং. ৰঞ্ঞা চ ‘‘পুচ্ছথ নে’’তি ৱুত্তা আগন্ত্ৱা জাতিমন্তং পুচ্ছিংসু – ‘‘তুম্হেহি অন্ধকাৰং কত’’ন্তি. ‘‘ন মযা কতং, এস পন কূটজটিলো ছৱো অনন্তমাযো, তং পুচ্ছথা’’তি. তে আগন্ত্ৱা মহাপুৰিসং পুচ্ছিংসু – ‘‘তুম্হেহি, ভন্তে, অন্ধকাৰং কত’’ন্তি. ‘‘আম অযং আচৰিযো মং অভিসপি, তস্মা মযা কত’’ন্তি. তে গন্ত্ৱা ৰঞ্ঞো আৰোচেসুং. ৰাজাপি আগন্ত্ৱা মহাপুৰিসং ‘‘তুম্হেহি কতং, ভন্তে’’তি? পুচ্ছি. ‘‘আম, মহাৰাজা’’তি. ‘‘কস্মা ভন্তে’’তি? ‘‘ইমিনা অভিসপিতোম্হি, সচে মং এসো খমাপেস্সতি, সূৰিযং ৱিস্সজ্জেস্সামী’’তি. ৰাজা ‘‘খমাপেথ, ভন্তে, এত’’ন্তি আহ. ইতৰো ‘‘মাদিসো জাতিমা কিং এৱৰূপং চণ্ডালং খমাপেস্সতি? ন খমাপেমী’’তি.
অথ নং মনুস্সা ‘‘ন কিং ত্ৱং অত্তনো ৰুচিযা খমাপেস্সসী’’তি? ৱত্ৱা হত্থেসু চ পাদেসু চ গহেত্ৱা পাদমূলে নিপজ্জাপেত্ৱা ‘‘খমাপেহী’’তি আহংসু. সো নিস্সদ্দো নিপজ্জি. পুনপি নং ‘‘খমাপেহী’’তি আহংসু. ততো ‘‘খম ময্হং, আচৰিযা’’তি আহ. মহাপুৰিসো ‘‘অহং তাৱ তুয্হং খমিত্ৱা সূৰিযং ৱিস্সজ্জেস্সামি, সূৰিযে পন উগ্গতে তৱ সীসং সত্তধা ফলিস্সতী’’তি ৱত্ৱা, ‘‘ইমস্স সীসপ্পমাণং মত্তিকাপিণ্ডং মত্থকে ঠপেত্ৱা এতং নদিযা গলপ্পমাণে উদকে ঠপেথা’’তি আহ. মনুস্সা তথা অকংসু. এত্তাৱতা সৰট্ঠকং ৰাজবলং সন্নিপতি. মহাপুৰিসো সূৰিযং মুঞ্চি. সূৰিযৰস্মি আগন্ত্ৱা মত্তিকাপিণ্ডং পহৰি. সো সত্তধা ভিজ্জি. তাৱদেৱ সো নিমুজ্জিত্ৱা একেন তিত্থেন উত্তৰিত্ৱা পলাযি. সত্থা ইমং ৱত্থুং আহৰিত্ৱা, ‘‘ইদানি তাৱ ত্ৱং ভিক্খূনং সন্তিকে পৰিভাসং লভসি, পুব্বেপি ইমং কোধং নিস্সায ৰট্ঠতো পব্বাজিতো’’তি অনুসন্ধিং ঘটেত্ৱা অথ নং ওৱদন্তো ন খো তে তং তিস্স পতিৰূপন্তিআদিমাহ. নৱমং.
১০. থেৰনামকসুত্তৱণ্ণনা
২৪৪. দসমে ৱণ্ণৱাদীতি আনিসংসৱাদী. যং অতীতং তং পহীনন্তি অতীতে খন্ধপঞ্চকে ছন্দৰাগপ্পহানেন তং পহীনং নাম হোতি. অনাগতন্তি অনাগতম্পি খন্ধপঞ্চকং তত্থ ছন্দৰাগপটিনিস্সগ্গেন পটিনিস্সট্ঠং নাম হোতি. সব্বাভিভুন্তি সব্বা খন্ধাযতনধাতুযো চ তযো ভৱে চ অভিভৱিত্ৱা ঠিতং. সব্বৱিদুন্তি তং ৱুত্তপ্পকাৰং সব্বং ৱিদিতং পাকটং কত্ৱা ঠিতং. সব্বেসু ধম্মেসূতি তেস্ৱেৱ ধম্মেসু তণ্হাদিট্ঠিলেপেহি অনুপলিত্তং. সব্বঞ্জহন্তি তদেৱ সব্বং তত্থ ছন্দৰাগপ্পহানেন জহিত্ৱা ঠিতং. তণ্হক্খযে ৱিমুত্তন্তি তণ্হক্খযসঙ্খাতে নিব্বানে তদাৰম্মণায ৱিমুত্তিযা ৱিমুত্তং. দসমং.
১১. মহাকপ্পিনসুত্তৱণ্ণনা
২৪৫. একাদসমে মহাকপ্পিনোতি এৱংনামকো অভিঞ্ঞাবলপ্পত্তো অসীতিমহাসাৱকানং অব্ভন্তৰো মহাথেৰো. সো কিৰ গিহিকালে কুক্কুটৱতীনগৰে তিযোজনসতিকং ৰজ্জং অকাসি. পচ্ছিমভৱিকত্তা পন তথাৰূপং সাসনং সোতুং ওহিতসোতো ৱিচৰতি. অথেকদিৱসং অমচ্চসহস্সপৰিৱুতো উয্যানকীড়িকং অগমাসি. তদা চ মজ্ঝিমদেসতো জঙ্ঘৱাণিজা তং নগৰং গন্ত্ৱা, ভণ্ডং পটিসামেত্ৱা, ‘‘ৰাজানং পস্সিস্সামা’’তি পণ্ণাকাৰহত্থা ৰাজকুলদ্ৱাৰং গন্ত্ৱা, ‘‘ৰাজা উয্যানং গতো’’তি সুত্ৱা, উয্যানং গন্ত্ৱা, দ্ৱাৰে ঠিতা, পটিহাৰস্স আৰোচযিংসু. অথ ৰঞ্ঞো নিৱেদিতে ৰাজা পক্কোসাপেত্ৱা নিয্যাতিতপণ্ণাকাৰে ৱন্দিত্ৱা ঠিতে, ‘‘তাতা, কুতো আগতত্থা’’তি? পুচ্ছি. ‘‘সাৱত্থিতো দেৱা’’তি. ‘‘কচ্চি ৱো ৰট্ঠং সুভিক্খং, ধম্মিকো ৰাজা’’তি? ‘‘আম, দেৱা’’তি. ‘‘অত্থি পন তুম্হাকং দেসে কিঞ্চি সাসন’’ন্তি? ‘‘অত্থি, দেৱ, ন পন সক্কা উচ্ছিট্ঠমুখেহি কথেতু’’ন্তি. ৰাজা সুৱণ্ণভিঙ্গাৰেন উদকং দাপেসি. তে মুখং ৱিক্খালেত্ৱা দসবলাভিমুখা অঞ্জলিং পগ্গণ্হিত্ৱা, ‘‘দেৱ, অম্হাকং দেসে বুদ্ধৰতনং নাম উপ্পন্ন’’ন্তি আহংসু. ৰঞ্ঞো ‘‘বুদ্ধো’’তি ৱচনে সুতমত্তে সকলসৰীৰং ফৰমানা পীতি উপ্পজ্জি. ততো ‘‘বুদ্ধোতি, তাতা, ৱদথা’’তি? আহ. ‘‘বুদ্ধোতি দেৱ ৱদামা’’তি. এৱং তিক্খত্তুং ৱদাপেত্ৱা, ‘‘বুদ্ধোতি পদং অপৰিমাণং, নাস্স সক্কা পৰিমাণং কাতু’’ন্তি তস্মিংযেৱ পসন্নো সতসহস্সং দত্ৱা পুন ‘‘অঞ্ঞং কিং সাসন’’ন্তি? পুচ্ছি. ‘‘দেৱ ধম্মৰতনং নাম উপ্পন্ন’’ন্তি. তম্পি সুত্ৱা তথেৱ তিক্খত্তুং পটিঞ্ঞং গহেত্ৱা অপৰম্পি সতসহস্সং দত্ৱা পুন ‘‘অঞ্ঞং কিং সাসন’’ন্তি? পুচ্ছি. ‘‘সঙ্ঘৰতনং দেৱ উপ্পন্ন’’ন্তি. তম্পি সুত্ৱা তথেৱ তিক্খত্তুং পটিঞ্ঞং গহেত্ৱা অপৰম্পি সতসহস্সং দত্ৱা দিন্নভাৱং পণ্ণে লিখিত্ৱা, ‘‘তাতা, দেৱিযা সন্তিকং গচ্ছথা’’তি পেসেসি. তেসু গতেসু অমচ্চে পুচ্ছি, ‘‘তাতা, বুদ্ধো লোকে উপ্পন্নো, তুম্হে কিং কৰিস্সথা’’তি? ‘‘দেৱ তুম্হে কিং কত্তুকামা’’তি? ‘‘অহং পব্বজিস্সামী’’তি. ‘‘মযম্পি পব্বজিস্সামা’’তি. তে সব্বেপি ঘৰং ৱা কুটুম্বং ৱা অনপলোকেত্ৱা যে অস্সে আৰুয্হ গতা, তেহেৱ নিক্খমিংসু.
ৱাণিজা অনোজাদেৱিযা সন্তিকং গন্ত্ৱা পণ্ণং দস্সেসুং. সা ৱাচেত্ৱা ‘‘ৰঞ্ঞা তুম্হাকং বহূ কহাপণা দিন্না, কিং তুম্হেহি কতং, তাতা’’তি? পুচ্ছি. ‘‘পিযসাসনং দেৱি আনীত’’ন্তি. ‘‘অম্হেপি সক্কা, তাতা, সুণাপেতু’’ন্তি. ‘‘সক্কা দেৱি, উচ্ছিট্ঠমুখেহি পন ৱত্তুং ন সক্কা’’তি. সা সুৱণ্ণভিঙ্গাৰেন উদকং দাপেসি. তে মুখং ৱিক্খালেত্ৱা ৰঞ্ঞো আৰোচিতনযেনেৱ আৰোচেসুং. সাপি সুত্ৱা উপ্পন্নপামোজ্জা তেনেৱ নযেন একেকস্মিং পদে তিক্খত্তুং পটিঞ্ঞং গহেত্ৱা পটিঞ্ঞাগণনায তীণি তীণি কত্ৱা নৱসতসহস্সানি অদাসি. ৱাণিজা সব্বানিপি দ্ৱাদসসতসহস্সানি লভিংসু. অথ নে ‘‘ৰাজা কহং, তাতা’’তি, পুচ্ছি. ‘‘পব্বজিস্সামীতি নিক্খন্তো দেৱী’’তি. ‘‘তেন হি, তাতা, তুম্হে গচ্ছথা’’তি তে উয্যোজেত্ৱা ৰঞ্ঞা সদ্ধিং গতানং অমচ্চানং মাতুগামে পক্কোসাপেত্ৱা, ‘‘তুম্হে অত্তনো সামিকানং গতট্ঠানং জানাথ অম্মা’’তি পুচ্ছি. ‘‘জানাম অয্যে, ৰঞ্ঞা সদ্ধিং উয্যানকীড়িকং গতা’’তি. আম গতা, তত্থ পন গন্ত্ৱা, ‘‘বুদ্ধো উপ্পন্নো, ধম্মো উপ্পন্নো, সঙ্ঘো উপ্পন্নো’’তি সুত্ৱা, ‘‘দসবলস্স সন্তিকে পব্বজিস্সামা’’তি গতা. ‘‘তুম্হে কিং কৰিস্সথা’’তি? ‘‘তুম্হে পন অয্যে কিং কত্তুকামা’’তি? ‘‘অহং পব্বজিস্সামি, ন তেহি ৱন্তৱমনং জিৱ্হগ্গে ঠপেয্য’’ন্তি. ‘‘যদি এৱং, মযম্পি পব্বজিস্সামা’’তি সব্বা ৰথে যোজাপেত্ৱা নিক্খমিংসু.
ৰাজাপি অমচ্চসহস্সেন সদ্ধিং গঙ্গায তীৰং পাপুণি. তস্মিঞ্চ সমযে গঙ্গা পূৰা হোতি. অথ নং দিস্ৱা, ‘‘অযং গঙ্গা পূৰা চণ্ডমচ্ছাকিণ্ণা, অম্হেহি সদ্ধিং আগতা দাসা ৱা মনুস্সা ৱা নত্থি, যে নো নাৱং ৱা উড়ুম্পং ৱা কত্ৱা দদেয্যুং, এতস্স পন সত্থু গুণা নাম হেট্ঠা অৱীচিতো উপৰি যাৱ ভৱগ্গা পত্থটা, সচে এস সত্থা সম্মাসম্বুদ্ধো, ইমেসং অস্সানং খুৰপিট্ঠানি মা তেমেন্তূ’’তি উদকপিট্ঠেন অস্সে পক্খন্দাপেসুং. একঅস্সস্সাপি খুৰপিট্ঠমত্তং ন তেমি, ৰাজমগ্গেন গচ্ছন্তা ৱিয পৰতীৰং পত্ৱা পুৰতো অঞ্ঞং মহানদিং পাপুণিংসু. তত্থ অঞ্ঞা সচ্চকিৰিযা নত্থি, তায এৱ সচ্চকিৰিযায তম্পি অড্ঢযোজনৱিত্থাৰং নদিং অতিক্কমিংসু. অথ ততিযং চন্দভাগং নাম মহানদিং পত্ৱা তম্পি তায এৱ সচ্চকিৰিযায অতিক্কমিংসু.
সত্থাপি তংদিৱসং পচ্চূসসমযে মহাকৰুণাসমাপত্তিতো ৱুট্ঠায লোকং ওলোকেন্তো ‘‘অজ্জ মহাকপ্পিনো তিযোজনসতিকং ৰজ্জং পহায অমচ্চসহস্সপৰিৱাৰো মম সন্তিকে পব্বজিতুং আগচ্ছতী’’তি দিস্ৱা, ‘‘মযা তেসং পচ্চুগ্গমনং কাতুং যুত্ত’’ন্তি পাতোৱ সৰীৰপটিজগ্গনং কত্ৱা, ভিক্খুসঙ্ঘপৰিৱাৰো সাৱত্থিযং পিণ্ডায চৰিত্ৱা, পচ্ছাভত্তং পিণ্ডপাতপটিক্কন্তো সযমেৱ পত্তচীৱৰং গহেত্ৱা, আকাসে উপ্পতিত্ৱা চন্দভাগায নদিযা তীৰে তেসং উত্তৰণতিত্থস্স অভিমুখে ঠানে মহানিগ্ৰোধৰুক্খো অত্থি, তত্থ পল্লঙ্কেন নিসীদিত্ৱা পৰিমুখং সতিং উপট্ঠপেত্ৱা ছব্বণ্ণবুদ্ধৰস্মিযো ৱিস্সজ্জেসি. তে তেন তিত্থেন উত্তৰন্তা চ ছব্বণ্ণবুদ্ধৰস্মিযো ইতো চিতো চ ৱিধাৱন্তিযো ওলোকেন্তা দসবলস্স পুণ্ণচন্দসস্সিৰিকং মুখং দিস্ৱা, ‘‘যং সত্থাৰং উদ্দিস্স মযং পব্বজিতা, অদ্ধা সো এসো’’তি দস্সনেনেৱ নিট্ঠং গন্ত্ৱা দিট্ঠট্ঠানতো পট্ঠায ওনতা ৱন্দমানা আগম্ম সত্থাৰং ৱন্দিংসু. ৰাজা গোপ্ফকেসু গহেত্ৱা সত্থাৰং ৱন্দিত্ৱা একমন্তং নিসীদি সদ্ধিং অমচ্চসহস্সেন. সত্থা তেসং ধম্মং কথেসি. দেসনাপৰিযোসানে সব্বে অৰহত্তে পতিট্ঠায সত্থাৰং পব্বজ্জং যাচিংসু. সত্থা ‘‘পুব্বে ইমে চীৱৰদানস্স দিন্নত্তা অত্তনো চীৱৰানি গহেত্ৱাৱ আগতা’’তি সুৱণ্ণৱণ্ণং হত্থং পসাৰেত্ৱা, ‘‘এথ ভিক্খৱো স্ৱাক্খাতো ধম্মো, চৰথ ব্ৰহ্মচৰিযং সম্মা দুক্খস্স অন্তকিৰিযাযা’’তি আহ. সাৱ তেসং আযস্মন্তানং পব্বজ্জা চ উপসম্পদা চ অহোসি, ৱস্সসট্ঠিকত্থেৰা ৱিয সত্থাৰং পৰিৱাৰযিংসু.
অনোজাপি দেৱী ৰথসহস্সপৰিৱাৰা গঙ্গাতীৰং পত্ৱা ৰঞ্ঞো অত্থায আভতং নাৱং ৱা উড়ুম্পং ৱা অদিস্ৱা অত্তনো ব্যত্ততায চিন্তেসি – ‘‘ৰাজা সচ্চকিৰিযং কত্ৱা গতো ভৱিস্সতি, সো পন সত্থা ন কেৱলং তেসংযেৱ অত্থায নিব্বত্তো, সচে সো সত্থা সম্মাসম্বুদ্ধো, অম্হাকং ৰথা মা উদকে নিমুজ্জিংসূ’’তি উদকপিট্ঠে ৰথে পক্খন্দাপেসি. ৰথানং নেমিৱট্টিমত্তম্পি ন তেমি. দুতিযততিযনদীপি তেনেৱ সচ্চকাৰেন উত্তৰমানাযেৱ নিগ্ৰোধৰুক্খমূলে সত্থাৰং অদ্দস. সত্থা ‘‘ইমাসং অত্তনো সামিকে পস্সন্তীনং ছন্দৰাগো উপ্পজ্জিত্ৱা মগ্গফলানং অন্তৰাযং কৰেয্য, সো এৱং কাতুং ন সক্খিস্সতী’’তি যথা অঞ্ঞমঞ্ঞে ন পস্সন্তি, তথা অকাসি. তা সব্বাপি তিত্থতো উত্তৰিত্ৱা দসবলং ৱন্দিত্ৱা নিসীদিংসু. সত্থা তাসং ধম্মং কথেসি, দেসনাপৰিযোসানে সব্বাপি সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠায অঞ্ঞমঞ্ঞে পস্সিংসু. সত্থা ‘‘উপ্পলৱণ্ণা আগচ্ছতূ’’তি চিন্তেসি. থেৰী আগন্ত্ৱা সব্বা পব্বাজেত্ৱা আদায ভিক্খুনীনং উপস্সযং গতা. সত্থা ভিক্খুসহস্সং গহেত্ৱা আকাসেন জেতৱনং অগমাসি. ইমং সন্ধাযেতং ৱুত্তং – ‘‘মহাকপ্পিনোতি এৱং নামকো অভিঞ্ঞাবলপ্পত্তো অসীতিমহাসাৱকানং অব্ভন্তৰো মহাথেৰো’’তি.
জনেতস্মিন্তি জনিতে পজাযাতি অত্থো. যে গোত্তপটিসাৰিনোতি যে ‘‘মযং ৱাসেট্ঠা গোতমা’’তি গোত্তং পটিসৰন্তি পটিজানন্তি, তেসং খত্তিযো সেট্ঠোতি অত্থো. ৱিজ্জাচৰণসম্পন্নোতি অট্ঠহি ৱিজ্জাহি চেৱ পন্নৰসধম্মভেদেন চৰণেন চ সমন্নাগতো. তপতীতি ৱিৰোচতি. ঝাযী তপতি ব্ৰাহ্মণোতি খীণাসৱব্ৰাহ্মণো দুৱিধেন ঝানেন ঝাযমানো তপতি ৱিৰোচতি. তস্মিং পন খণে কালুদাযিত্থেৰো দুৱিধেন ঝানেন ঝাযমানো অৱিদূৰে নিসিন্নো হোতি. বুদ্ধো তপতীতি সব্বঞ্ঞুবুদ্ধো ৱিৰোচতি. সব্বমঙ্গলগাথা কিৰেসা. ভাতিকৰাজা কিৰ একং পূজং কাৰেত্ৱা আচৰিযকং আহ – ‘‘তীহি ৰতনেহি অমুত্তং একং জযমঙ্গলং ৱদথা’’তি. সো তেপিটকং বুদ্ধৱচনং সম্মসিত্ৱা ইমং গাথং ৱদন্তো ‘‘দিৱা তপতি আদিচ্চো’’তি ৱত্ৱা অত্থঙ্গমেন্তস্স সূৰিযস্স অঞ্জলিং পগ্গণ্হি. ‘‘ৰত্তিমাভাতি চন্দিমা’’তি, উট্ঠহন্তস্স চন্দস্স অঞ্জলিং পগ্গণ্হি. ‘‘সন্নদ্ধো খত্তিযো তপতী’’তি ৰঞ্ঞো অঞ্জলিং পগ্গণ্হি. ‘‘ঝাযী তপতি ব্ৰাহ্মণো’’তি ভিক্খুসঙ্ঘস্স অঞ্জলিং পগ্গণ্হি. ‘‘বুদ্ধো তপতি তেজসা’’তি ৱত্ৱা পন মহাচেতিযস্স অঞ্জলিং পগ্গণ্হি. অথ নং ৰাজা ‘‘মা হত্থং ওতাৰেহী’’তি উক্খিত্তস্মিংযেৱ হত্থে সহস্সং ঠপেসি. একাদসমং.
১২. সহাযকসুত্তৱণ্ণনা
২৪৬. দ্ৱাদসমে চিৰৰত্তংসমেতিকাতি দীঘৰত্তং সংসন্দিত্ৱা সমেত্ৱা ঠিতলদ্ধিনো. তে কিৰ পঞ্চজাতিসতানি একতোৱ ৱিচৰিংসু. সমেতি নেসং সদ্ধম্মোতি ইদানি ইমেসং অযং সাসনধম্মো সংসন্দতি সমেতি. ধম্মে বুদ্ধপ্পৱেদিতেতি বুদ্ধেন পৱেদিতে ধম্মে এতেসং সাসনধম্মো সোভতীতি অত্থো. সুৱিনীতা কপ্পিনেনাতি অত্তনো উপজ্ঝাযেন অৰিযপ্পৱেদিতে ধম্মে সুট্ঠু ৱিনীতা. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৱাতি. দ্ৱাদসমং.
ভিক্খুসংযুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
ইতি সাৰত্থপ্পকাসিনিযা সংযুত্তনিকায-অট্ঠকথায
নিদানৱগ্গৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.