৩. উপনীযসুত্তৱণ্ণনা

৩. ততিযে উপনীযতীতি পৰিক্খীযতি নিৰুজ্ঝতি, উপগচ্ছতি ৱা, অনুপুব্বেন মৰণং উপেতীতি অত্থো. যথা ৱা গোপালেন গোগণো নীযতি, এৱং জৰায মৰণসন্তিকং উপনীযতীতি অত্থো. জীৱিতন্তি জীৱিতিন্দ্ৰিযং. অপ্পন্তি পৰিত্তং থোকং. তস্স দ্ৱীহাকাৰেহি পৰিত্ততা ৱেদিতব্বা সৰসপৰিত্ততায চ খণপৰিত্ততায চ. সৰসপৰিত্ততাযপি হি ‘‘যো, ভিক্খৱে, চিৰং জীৱতি, সো ৱস্সসতং অপ্পং ৱা ভিয্যো’’তি (দী. নি. ২.৭; সং. নি. ২.১৪৩) ৱচনতো পৰিত্তং. খণপৰিত্ততাযপি. পৰমত্থতো হি অতিপৰিত্তো সত্তানং জীৱিতক্খণো একচিত্তপ্পৱত্তিমত্তোযেৱ. যথা নাম ৰথচক্কং পৱত্তমানম্পি একেনেৱ নেমিপ্পদেসেন পৱত্ততি, তিট্ঠমানম্পি একেনেৱ তিট্ঠতি, এৱমেৱং একচিত্তক্খণিকং সত্তানং জীৱিতং, তস্মিং চিত্তে নিৰুদ্ধমত্তে সত্তো নিৰুদ্ধোতি ৱুচ্চতি. যথাহ – অতীতে চিত্তক্খণে জীৱিত্থ ন জীৱতি ন জীৱিস্সতি, অনাগতে চিত্তক্খণে জীৱিস্সতি ন জীৱতি ন জীৱিত্থ, পচ্চুপ্পন্নে চিত্তক্খণে জীৱতি ন জীৱিত্থ ন জীৱিস্সতি.

‘‘জীৱিতং অত্তভাৱো চ, সুখদুক্খা চ কেৱলা;

একচিত্তসমাযুত্তা, লহুসো ৱত্ততে খণো.

‘‘যে নিৰুদ্ধা মৰন্তস্স, তিট্ঠমানস্স ৱা ইধ;

সব্বেপি সদিসা খন্ধা, গতা অপ্পটিসন্ধিকা.

‘‘অনিব্বত্তেন ন জাতো, পচ্চুপ্পন্নেন জীৱতি;

চিত্তভঙ্গা মতো লোকো, পঞ্ঞত্তি পৰমত্থিযা’’তি. (মহানি. ১০);

জৰূপনীতস্সাতি জৰং উপগতস্স, জৰায ৱা মৰণসন্তিকং উপনীতস্স. ন সন্তি তাণাতি তাণং লেণং সৰণং ভৱিতুং সমত্থা নাম কেচি নত্থি. এতং ভযন্তি এতং জীৱিতিন্দ্ৰিযস্স মৰণূপগমনং, আযুপৰিত্ততা, জৰূপনীতস্স তাণাভাৱোতি তিৱিধং ভযং ভযৱত্থু ভযকাৰণন্তি অত্থো. পুঞ্ঞানি কযিৰাথ সুখাৱহানীতি ৱিঞ্ঞূ পুৰিসো সুখাৱহানি সুখদাযকানি পুঞ্ঞানি কৰেয্য. ইতি দেৱতা ৰূপাৱচৰজ্ঝানং সন্ধায পুব্বচেতনং অপৰচেতনং মুঞ্চচেতনঞ্চ গহেত্ৱা বহুৱচনৱসেন ‘‘পুঞ্ঞানী’’তি আহ. ঝানস্সাদং ঝাননিকন্তিং ঝানসুখঞ্চ গহেত্ৱা ‘‘সুখাৱহানী’’তি আহ. তস্সা কিৰ দেৱতায সযং দীঘাযুকট্ঠানে ব্ৰহ্মলোকে নিব্বত্তত্তা হেট্ঠা কামাৱচৰদেৱেসু পৰিত্তাযুকট্ঠানে চৱমানে উপপজ্জমানে চ থুল্লফুসিতকে ৱুট্ঠিপাতসদিসে সত্তে দিস্ৱা এতদহোসি ‘‘অহোৱতিমে সত্তা ঝানং ভাৱেত্ৱা অপৰিহীনজ্ঝানা কালং কত্ৱা ব্ৰহ্মলোকে এককপ্প-দ্ৱেকপ্প-চতুকপ্প-অট্ঠকপ্প-সোড়সকপ্প-দ্ৱত্তিংসকপ্প-চতুসট্ঠিকপ্পপ্পমাণং অদ্ধানং তিট্ঠেয্যু’’ন্তি. তস্মা এৱমাহ.

অথ ভগৱা – ‘‘অযং দেৱতা অনিয্যানিকং ৱট্টকথং কথেতী’’তি ৱিৱট্টমস্সা দস্সেন্তো দুতিযং গাথমাহ. তত্থ লোকামিসন্তি দ্ৱে লোকামিসা পৰিযাযেন চ নিপ্পৰিযাযেন চ. পৰিযাযেন তেভূমকৱট্টং লোকামিসং, নিপ্পৰিযাযেন চত্তাৰো পচ্চযা. ইধ পৰিযাযলোকামিসং অধিপ্পেতং. নিপ্পৰিযাযলোকামিসম্পি ৱট্টতিযেৱ. সন্তিপেক্খোতি নিব্বানসঙ্খাতং অচ্চন্তসন্তিং পেক্খন্তো ইচ্ছন্তো পত্থযন্তোতি.

উপনীযসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.