১. ৱড্ঢমাতুথেৰীগাথাৱণ্ণনা

নৱকনিপাতে মা সু তে ৱড্ঢ লোকম্হীতিআদিকা ৱড্ঢমাতায থেৰিযা গাথা. অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰা তত্থ তত্থ ভৱে ৱিৱট্টূপনিস্সযং কুসলং উপচিনন্তী, অনুক্কমেন সম্ভতৱিমোক্খসম্ভাৰা হুত্ৱা ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে ভাৰুকচ্ছকনগৰে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৱা ৱযপ্পত্তা পতিকুলং গতা একং পুত্তং ৱিজাযি. তস্স ৱড্ঢোতি নামং অহোসি. ততো পট্ঠায সা ৱড্ঢমাতাতি ৱোহৰীযিত্থ. সা ভিক্খূনং সন্তিকে ধম্মং সুত্ৱা পটিলদ্ধসদ্ধা পুত্তং ঞাতীনং নিয্যাদেত্ৱা ভিক্খুনুপস্সযং গন্ত্ৱা পব্বজি. ইতো পৰং যং ৱত্তব্বং, তং ৱড্ঢত্থেৰস্স ৱত্থুম্হি (থেৰগা. অট্ঠ. ২.ৱড্ঢত্থেৰগাথাৱণ্ণনা) আগতমেৱ. ৱড্ঢত্থেৰঞ্হি অত্তনো পুত্তং সন্তৰুত্তৰং এককং ভিক্খুনুপস্সযে অত্তনো দস্সনত্থায উপগতং অযং থেৰী ‘‘কস্মা ত্ৱং এককো সন্তৰুত্তৰোৱ ইধাগতো’’তি চোদেত্ৱা ওৱদন্তী –

২০৪. ‘‘মা সু তে ৱড্ঢ লোকম্হি, ৱনথো অহু কুদাচনং;

মা পুত্তক পুনপ্পুনং, অহু দুক্খস্স ভাগিমা.

২০৫. ‘‘সুখঞ্হি ৱড্ঢ মুনযো, অনেজা ছিন্নসংসযা;

সীতিভূতা দমপ্পত্তা, ৱিহৰন্তি অনাসৱা.

২০৬. ‘‘তেহানুচিণ্ণং ইসীহি, মগ্গং দস্সনপত্তিযা;

দুক্খস্সন্তকিৰিযায, ত্ৱং ৱড্ঢ অনুব্ৰূহযা’’তি. –

ইমা তিস্সো গাথা অভাসি.

তত্থ মা সু তে ৱড্ঢ লোকম্হি, ৱনথো অহু কুদাচনন্তি সূতি নিপাতমত্তং. ৱড্ঢ, পুত্তক, সব্বস্মিম্পি সত্তলোকে, সঙ্খাৰলোকে চ কিলেসৱনথো তুয্হং কদাচিপি মা অহু মা অহোসি. তত্থ কাৰণমাহ – ‘‘মা, পুত্তক, পুনপ্পুনং, অহু দুক্খস্স ভাগিমা’’তি ৱনথং অনুচ্ছিন্দন্তো তং নিমিত্তস্স পুনপ্পুনং অপৰাপৰং জাতিআদিদুক্খস্স ভাগী মা অহোসি.

এৱং ৱনথস্স অসমুচ্ছেদে আদীনৱং দস্সেত্ৱা ইদানি সমুচ্ছেদে আনিসংসং দস্সেন্তী ‘‘সুখঞ্হি ৱড্ঢা’’তিআদিমাহ. তস্সত্থো – পুত্তক, ৱড্ঢ মোনেয্যধম্মসমন্নাগতেন মুনযো, এজাসঙ্খাতায তণ্হায অভাৱেন অনেজা, দস্সনমগ্গেনেৱ পহীনৱিচিকিচ্ছতায ছিন্নসংসযা, সব্বকিলেসপৰিড়াহাভাৱেন সীতিভূতা, উত্তমস্স দমথস্স অধিগতত্তা দমপ্পত্তা অনাসৱা খীণাসৱা সুখং ৱিহৰন্তি, ন তেসং এতৰহি চেতোদুক্খং অত্থি, আযতিং পন সব্বম্পি দুক্খং ন ভৱিস্সতেৱ.

যস্মা চেতেৱং, তস্মা তেহানুচিণ্ণং ইসীহি…পে… অনুব্ৰূহযাতি তেহি খীণাসৱেহি ইসীহি অনুচিণ্ণং পটিপন্নং সমথৱিপস্সনামগ্গং ঞাণদস্সনস্স অধিগমায সকলস্সাপি ৱট্টদুক্খস্স অন্তকিৰিযায ৱড্ঢ, ত্ৱং অনুব্ৰূহয ৱড্ঢেয্যাসীতি.

তং সুত্ৱা ৱড্ঢত্থেৰো ‘‘অদ্ধা মম মাতা অৰহত্তে পতিট্ঠিতা’’তি চিন্তেত্ৱা তমত্থং পৱেদেন্তো –

২০৭. ‘‘ৱিসাৰদাৱ ভণসি, এতমত্থং জনেত্তি মে;

মঞ্ঞামি নূন মামিকে, ৱনথো তে ন ৱিজ্জতী’’তি. – গাথমাহ;

তত্থ ৱিসাৰদাৱ ভণসি, এতমত্থং জনেত্তি মেতি ‘‘মা সু তে ৱড্ঢ লোকম্হি, ৱনথো অহু কুদাচন’’ন্তি এতমত্থং এতং ওৱাদং, অম্ম, ৱিগতসাৰজ্জা কত্থচি অলগ্গা অনল্লীনাৱ হুত্ৱা ময্হং ৱদসি. তস্মা মঞ্ঞামি নূন মামিকে, ৱনথো তে ন ৱিজ্জতীতি, নূন মামিকে ময্হং, অম্ম, গেহসিতপেমমত্তোপি ৱনথো তুয্হং মযি ন ৱিজ্জতীতি মঞ্ঞামি, ন মামিকাতি অত্থো.

তং সুত্ৱা থেৰী ‘‘অণুমত্তোপি কিলেসো কত্থচিপি ৱিসযে মম ন ৱিজ্জতী’’তি ৱত্ৱা অত্তনো কতকিচ্চতং পকাসেন্তী –

২০৮. ‘‘যে কেচি ৱড্ঢ সঙ্খাৰা, হীনা উক্কট্ঠমজ্ঝিমা;

অণূপি অণুমত্তোপি, ৱনথো মে ন ৱিজ্জতি.

২০৯. ‘‘সব্বে মে আসৱা খীণা, অপ্পমত্তস্স ঝাযতো;

তিস্সো ৱিজ্জা অনুপ্পত্তা, কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি. –

ইমং গাথাদ্ৱযমাহ.

তত্থ যে কেচীতি অনিযমৱচনং. সঙ্খাৰাতি সঙ্খতধম্মা. হীনাতি লামকা পতিকুট্ঠা. উক্কট্ঠমজ্ঝিমাতি পণীতা চেৱ মজ্ঝিমা চ. তেসু ৱা অসঙ্খতা হীনা জাতিসঙ্খতা উক্কট্ঠা, উভযৱিমিস্সিতা মজ্ঝিমা. হীনেহি ৱা ছন্দাদীহি নিব্বত্তিতা হীনা, মজ্ঝিমেহি মজ্ঝিমা, পণীতেহি উক্কট্ঠা. অকুসলা ধম্মা ৱা হীনা, লোকুত্তৰা ধম্মা উক্কট্ঠা, ইতৰা মজ্ঝিমা. অণূপি অণুমত্তোপীতি ন কেৱলং তযি এৱ, অথ খো যে কেচি হীনাদিভেদভিন্না সঙ্খাৰা. তেসু সব্বেসু অণূপি অণুমত্তোপি অতিপৰিত্তকোপি ৱনথো ময্হং ন ৱিজ্জতি.

তত্থ কাৰণমাহ – ‘‘সব্বে মে আসৱা খীণা, অপ্পমত্তস্স ঝাযতো’’তি. তত্থ অপ্পমত্তস্স ঝাযতোতি অপ্পমত্তায ঝাযন্তিযা, লিঙ্গৱিপল্লাসেন হেতং ৱুত্তং. এত্থ চ যস্মা তিস্সো ৱিজ্জা অনুপ্পত্তা, তস্মা কতং বুদ্ধস্স সাসনং. যস্মা অপ্পমত্তা ঝাযিনী, তস্মা সব্বে মে আসৱা খীণা, অণূপি অণুমত্তোপি ৱনথো মে ন ৱিজ্জতীতি যোজনা.

এৱং ৱুত্তওৱাদং অঙ্কুসং কত্ৱা সঞ্জাতসংৱেগো থেৰো ৱিহাৰং গন্ত্ৱা দিৱাট্ঠানে নিসিন্নো ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা অৰহত্তং পত্ৱা অত্তনো পটিপত্তিং পচ্চৱেক্খিত্ৱা সঞ্জাতসোমনস্সো মাতু সন্তিকং গন্ত্ৱা অঞ্ঞং ব্যাকৰোন্তো –

২১০. ‘‘উড়াৰং ৱত মে মাতা, পতোদং সমৱস্সৰি;

পৰমত্থসঞ্হিতা গাথা, যথাপি অনুকম্পিকা.

২১১. ‘‘তস্সাহং ৱচনং সুত্ৱা, অনুসিট্ঠিং জনেত্তিযা;

ধম্মসংৱেগমাপাদিং, যোগক্খেমস্স পত্তিযা.

২১২. ‘‘সোহং পধানপহিতত্তো, ৰত্তিন্দিৱমতন্দিতো;

মাতৰা চোদিতো সন্তে, অফুসিং সন্তিমুত্তম’’ন্তি. –

ইমা তিস্সো গাথা অভাসি.

অথ থেৰী অত্তনো ৱচনং অঙ্কুসং কত্ৱা পুত্তস্স অৰহত্তপ্পত্তিযা আৰাধিতচিত্তা তেন ভাসিতগাথা সযং পচ্চনুভাসি. এৱং তাপি থেৰিযা গাথা নাম জাতা.

তত্থ উড়াৰন্তি ৱিপুলং মহন্তং. পতোদন্তি ওৱাদপতোদং. সমৱস্সৰীতি সম্মা পৱত্তেসি ৱতাতি যোজনা. কো পন সো পতোদোতি আহ ‘‘পৰমত্থসঞ্হিতা গাথা’’তি. তং ‘‘মা সু তে, ৱড্ঢ, লোকম্হী’’তিআদিকা গাথা সন্ধায ৱদতি. যথাপি অনুকম্পিকাতি যথা অঞ্ঞাপি অনুগ্গাহিকা, এৱং ময্হং মাতা পৱত্তিনিৱত্তিৱিভাৱনগাথাসঙ্খাতং উড়াৰং পতোদং পাজনদণ্ডকং মম ঞাণৱেগসমুত্তেজং পৱত্তেসীতি অত্থো.

ধম্মসংৱেগমাপাদিন্তি ঞাণভযাৱহত্তা অতিৱিয মহন্তং ভিংসনং সংৱেগং আপজ্জিং.

পধানপহিতত্তোতি চতুব্বিধসম্মপ্পধানযোগেন দিব্বানং পটিপেসিতচিত্তো. অফুসিং সন্তিমুত্তমন্তি অনুত্তৰং সন্তিং নিব্বানং ফুসিং অধিগচ্ছিন্তি অত্থো.

ৱড্ঢমাতুথেৰীগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

নৱকনিপাতৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.