১৪. তিংসনিপাতো
১. সুভাজীৱকম্বৱনিকাথেৰীগাথাৱণ্ণনা
তিংসনিপাতে জীৱকম্বৱনং ৰম্মন্তিআদিকা সুভায জীৱকম্বৱনিকায থেৰিযা গাথা. অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰা তত্থ তত্থ ভৱে ৱিৱট্টূপনিস্সযং কুসলং উপচিনন্তী, সম্ভাৱিতকুসলমূলা অনুক্কমেন পৰিব্ৰূহিতৱিমোক্খসম্ভাৰা পৰিপক্কঞাণা হুত্ৱা, ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে ৰাজগহে ব্ৰাহ্মণমহাসালকুলে নিব্বত্তি, সুভাতিস্সা নামমহোসি. তস্সা কিৰ সৰীৰাৱযৱা সোভনৱণ্ণযুত্তা অহেসুং, তস্মা সুভাতি অন্ৱত্থমেৱ নামং জাতং. সা সত্থু ৰাজগহপ্পৱেসনে পটিলদ্ধসদ্ধা উপাসিকা হুত্ৱা অপৰভাগে সংসাৰে জাতসংৱেগা কামেসু আদীনৱং দিস্ৱা নেক্খম্মঞ্চ খেমতো সল্লক্খন্তী মহাপজাপতিযা গোতমিযা সন্তিকে পব্বজিত্ৱা ৱিপস্সনায কম্মং কৰোন্তী কতিপাহেনেৱ অনাগামিফলে পতিট্ঠাসি.
অথ নং একদিৱসং অঞ্ঞতৰো ৰাজগহৱাসী ধুত্তপুৰিসো তৰুণো পঠমযোব্বনে ঠিতো জীৱকম্বৱনে দিৱাৱিহাৰায গচ্ছন্তিং দিস্ৱা পটিবদ্ধচিত্তো হুত্ৱা মগ্গং ওৱৰন্তো কামেহি নিমন্তেসি. সা তস্স নানপ্পকাৰেহি কামানং আদীনৱং অত্তনো চ নেক্খম্মজ্ঝাসযং পৱেদেন্তী ধম্মং কথেসি. সো ধম্মকথং সুত্ৱাপি ন পটিক্কমতি, নিবন্ধতিযেৱ. থেৰী নং অত্তনো ৱচনে অতিট্ঠন্তং অক্খিম্হি চ অভিৰত্তং দিস্ৱা, ‘‘হন্দ, তযা সম্ভাৱিতং অক্খি’’ন্তি অত্তনো একং অক্খিং উপ্পাটেত্ৱা তস্স উপনেসি. ততো সো পুৰিসো সন্তাসো সংৱেগজাতো তত্থ ৱিগতৰাগোৱ হুত্ৱা থেৰিং খমাপেত্ৱা গতো. থেৰী সত্থু সন্তিকং অগমাসি. সত্থুনো সহ দস্সনেনেৱস্সা অক্খি পটিপাকতিকং অহোসি. ততো সা বুদ্ধগতায পীতিযা নিৰন্তৰং ফুটা হুত্ৱা অট্ঠাসি. সত্থা তস্সা চিত্তাচাৰং ঞত্ৱা ধম্মং দেসেত্ৱা অগ্গমগ্গত্থায কম্মট্ঠানং আচিক্খি. সা পীতিং ৱিক্খম্ভেত্ৱা তাৱদেৱ ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা সহ পটিসম্ভিদাহি অৰহত্তং পাপুণি. অৰহত্তং পন পত্ৱা ফলসুখেন নিব্বানসুখেন ৱিহৰন্তী অত্তনো পটিপত্তিং পচ্চৱেক্খিত্ৱা অত্তনা তেন চ ধুত্তপুৰিসেন ৱুত্তগাথা উদানৱসেন –
৩৬৮. ‘‘জীৱকম্বৱনং ৰম্মং, গচ্ছন্তিং ভিক্খুনিং সুভং;
ধুত্তকো সন্নিৱাৰেসি, তমেনং অব্ৰৱী সুভা.
৩৬৯. ‘‘কিং তে অপৰাধিতং মযা, যং মং ওৱৰিযান তিট্ঠসি;
ন হি পব্বজিতায আৱুসো, পুৰিসো সম্ফুসনায কপ্পতি.
৩৭০. ‘‘গৰুকে মম সত্থুসাসনে, যা সিক্খা সুগতেন দেসিতা;
পৰিসুদ্ধপদং অনঙ্গণং, কিং মং ওৱৰিযান তিট্ঠসি.
৩৭১. ‘‘আৱিলচিত্তো অনাৱিলং, সৰজো ৱীতৰজং অনঙ্গণং;
সব্বত্থ ৱিমুত্তমানসং, কিং মং ওৱৰিযান তিট্ঠসি.
৩৭২. ‘‘দহৰা চ অপাপিকা চসি, কিং তে পব্বজ্জা কৰিস্সতি;
নিক্খিপ কাসাযচীৱৰং, এহি ৰমাম সুপুপ্ফিতে ৱনে.
৩৭৩. ‘‘মধুৰঞ্চ পৱন্তি সব্বসো, কুসুমৰজেন সমুট্ঠিতা দুমা;
পঠমৱসন্তো সুখো উতু, এহি ৰমাম সুপুপ্ফিতে ৱনে.
৩৭৪. ‘‘কুসুমিতসিখৰা চ পাদপা, অভিগজ্জন্তিৱ মালুতেৰিতা;
কা তুয্হং ৰতি ভৱিস্সতি, যদি একা ৱনমোগহিস্সসি.
৩৭৫. ‘‘ৱাড়মিগসঙ্ঘসেৱিতং, কুঞ্জৰমত্তকৰেণুলোড়িতং;
অসহাযিকা গন্তুমিচ্ছসি, ৰহিতং ভিংসনকং মহাৱনং.
৩৭৬. ‘‘তপনীযকতাৱ ধীতিকা, ৱিচৰসি চিত্তলতেৱ অচ্ছৰা;
কাসিকসুখুমেহি ৱগ্গুভি, সোভসী সুৱসনেহি নূপমে.
৩৭৭. ‘‘অহং তৱ ৱসানুগো সিযং, যদি ৱিহৰেমসে কাননন্তৰে;
ন হি মত্থি তযা পিযত্তৰো, পাণো কিন্নৰিমন্দলোচনে.
৩৭৮. ‘‘যদি মে ৱচনং কৰিস্সসি, সুখিতা এহি অগাৰমাৱস;
পাসাদনিৱাতৱাসিনী, পৰিকম্মং তে কৰোন্তু নাৰিযো.
৩৭৯. ‘‘কাসিকসুখুমানি ধাৰয, অভিৰোপেহি চ মালৱণ্ণকং;
কঞ্চনমণিমুত্তকং বহুং, ৱিৱিধং আভৰণং কৰোমি তে.
৩৮০. ‘‘সুধোতৰজপচ্ছদং সুভং, গোনকতূলিকসন্থতং নৱং;
অভিৰুহ সযনং মহাৰহং, চন্দনমণ্ডিতসাৰগন্ধিকং.
৩৮১. ‘‘উপ্পলং চুদকা সমুগ্গতং, যথা তং অমনুস্সসেৱিতং;
এৱং ত্ৱং ব্ৰহ্মচাৰিনী, সকেসঙ্গেসু জৰং গমিস্সসি.
৩৮২. ‘‘কিং তে ইধ সাৰসম্মতং, কুণপপূৰম্হি সুসানৱড্ঢনে;
ভেদনধম্মে কড়েৱৰে, যং দিস্ৱা ৱিমনো উদিক্খসি.
৩৮৩. ‘‘অক্খীনি চ তূৰিযাৰিৱ, কিন্নৰিযাৰিৱ পব্বতন্তৰে;
তৱ মে নযনানি দক্খিয, ভিয্যো কামৰতী পৱড্ঢতি.
৩৮৪. ‘‘উপ্পলসিখৰোপমানি তে, ৱিমলে হাটকসন্নিভে মুখে;
তৱ মে নযনানি দক্খিয, ভিয্যো কামগুণো পৱড্ঢতি.
৩৮৫. ‘‘অপি দূৰগতা সৰম্হসে, আযতপম্হে ৱিসুদ্ধদস্সনে;
ন হি মত্থি তযা পিযত্তৰো, নযনা কিন্নৰিমন্দলোচনে.
৩৮৬. ‘‘অপথেন পযাতুমিচ্ছসি, চন্দং কীড়নকং গৱেসসি;
মেৰুং লঙ্ঘেতুমিচ্ছসি, যো ত্ৱং বুদ্ধসুতং মগ্গযসি.
৩৮৭. ‘‘নত্থি হি লোকে সদেৱকে, ৰাগো যত্থপি দানি মে সিযা;
নপি নং জানামি কীৰিসো, অথ মগ্গেন হতো সমূলকো.
৩৮৮. ‘‘ইঙ্গালকুযাৱ উজ্ঝিতো, ৱিসপত্তোৰিৱ অগ্গিতো কতো;
নপি নং পস্সামি কীৰিসো, অথ মগ্গেন হতো সমূলকো.
৩৮৯. ‘‘যস্সা সিযা অপচ্চৱেক্খিতং, সত্থা ৱা অনুপাসিতো সিযা;
ত্ৱং তাদিসিকং পলোভয, জানন্তিং সো ইমং ৱিহঞ্ঞসি.
৩৯০. ‘‘ময্হঞ্হি অক্কুট্ঠৱন্দিতে, সুখদুক্খে চ সতী উপট্ঠিতা;
সঙ্খতমসুভন্তি জানিয, সব্বত্থেৱ মনো ন লিম্পতি.
৩৯১. ‘‘সাহং সুগতস্স সাৱিকা, মগ্গট্ঠঙ্গিকযানযাযিনী;
উদ্ধটসল্লা অনাসৱা, সুঞ্ঞাগাৰগতা ৰমামহং.
৩৯২. ‘‘দিট্ঠা হি মযা সুচিত্তিতা, সোম্ভা দাৰুকপিল্লকানি ৱা;
তন্তীহি চ খীলকেহি চ, ৱিনিবদ্ধা ৱিৱিধং পনচ্চকা.
৩৯৩. ‘‘তম্হুদ্ধটে তন্তিখীলকে, ৱিস্সট্ঠে ৱিকলে পৰিক্ৰিতে;
ন ৱিন্দেয্য খণ্ডসো কতে, কিম্হি তত্থ মনং নিৱেসযে.
৩৯৪. ‘‘তথূপমা দেহকানি মং, তেহি ধম্মেহি ৱিনা ন ৱত্তন্তি;
ধম্মেহি ৱিনা ন ৱত্ততি, কিম্হি তত্থ মনং নিৱেসযে.
৩৯৫. ‘‘যথা হৰিতালেন মক্খিতং, অদ্দস চিত্তিকং ভিত্তিযা কতং;
তম্হি তে ৱিপৰীতদস্সনং, সঞ্ঞা মানুসিকা নিৰত্থিকা.
৩৯৬. ‘‘মাযং ৱিয অগ্গতো কতং, সুপিনন্তেৱ সুৱণ্ণপাদপং;
উপগচ্ছসি অন্ধ ৰিত্তকং, জনমজ্ঝেৰিৱ ৰুপ্পৰূপকং.
৩৯৭. ‘‘ৱট্টনিৰিৱ কোটৰোহিতা, মজ্ঝে পুব্বুড়কা সঅস্সুকা;
পীড়কোড়িকা চেত্থ জাযতি, ৱিৱিধা চক্খুৱিধা চ পিণ্ডিতা.
৩৯৮. ‘‘উপ্পাটিয চাৰুদস্সনা, ন চ পজ্জিত্থ অসঙ্গমানসা;
হন্দ তে চক্খুং হৰস্সু তং, তস্স নৰস্স অদাসি তাৱদে.
৩৯৯. ‘‘তস্স চ ৱিৰমাসি তাৱদে, ৰাগো তত্থ খমাপযী চ নং;
সোত্থি সিযা ব্ৰহ্মচাৰিনী, ন পুনো এদিসকং ভৱিস্সতি.
৪০০. ‘‘আসাদিয এদিসং জনং, অগ্গিং পজ্জলিতংৱ লিঙ্গিয;
গণ্হিয আসীৱিসং ৱিয, অপি নু সোত্থি সিযা খমেহি নো.
৪০১. ‘‘মুত্তা চ ততো সা ভিক্খুনী, অগমী বুদ্ধৱৰস্স সন্তিকং;
পস্সিয ৱৰপুঞ্ঞলক্খণং, চক্খু আসি যথা পুৰাণক’’ন্তি. –
ইমা গাথা পচ্চুদাহাসি.
তত্থ জীৱকম্বৱনন্তি জীৱকস্স কোমাৰভচ্চস্স অম্বৱনং. ৰম্মন্তি ৰমণীযং. তং কিৰ ভূমিভাগসম্পত্তিযা ছাযূদকসম্পত্তিযা চ ৰুক্খানং ৰোপিতাকাৰেন অতিৱিয মনুঞ্ঞং মনোৰমং. গচ্ছন্তিন্তি অম্বৱনং উদ্দিস্স গতং, দিৱাৱিহাৰায উপগচ্ছন্তিং. সুভন্তি এৱংনামিকং. ধুত্তকোতি ইত্থিধুত্তো. ৰাজগহৱাসী কিৰেকো মহাৱিভৱস্স সুৱণ্ণকাৰস্স পুত্তো যুৱা অভিৰূপো ইত্থিধুত্তো পুৰিসো মত্তো ৱিচৰতি. সো তং পটিপথে দিস্ৱা পটিবদ্ধচিত্তো মগ্গং উপৰুন্ধিত্ৱা অট্ঠাসি. তেন ৱুত্তং – ‘‘ধুত্তকো সন্নিৱাৰেসী’’তি, মম গমনং নিসেধেসীতি অত্থো. তমেনং অব্ৰৱী সুভাতি তমেনং নিৱাৰেত্ৱা ঠিতং ধুত্তং সুভা ভিক্খুনী কথেসি. এত্থ চ ‘‘গচ্ছন্তিং ভিক্খুনিং সুভং, অব্ৰৱি সুভা’’তি চ অত্তানমেৱ থেৰী অঞ্ঞং ৱিয কত্ৱা ৱদতি. থেৰিযা ৱুত্তগাথানং সম্বন্ধদস্সনৱসেন সঙ্গীতিকাৰেহি অযং গাথা ৱুত্তা.
‘‘অব্ৰৱী সুভা’’তি ৱত্ৱা তস্সা ৱুত্তাকাৰদস্সনত্থং আহ ‘‘কিং তে অপৰাধিত’’ন্তিআদি. তত্থ কিং তে অপৰাধিতং মযাতি কিং তুয্হং, আৱুসো, মযা অপৰদ্ধং. যং মং ওৱৰিযান তিট্ঠসীতি যেন অপৰাধেন মং গচ্ছন্তিং ওৱৰিত্ৱা গমনং নিসেধেত্ৱা তিট্ঠসি, সো নত্থেৱাতি অধিপ্পাযো. অথ ইত্থীতিসঞ্ঞায এৱং পটিপজ্জসি, এৱম্পি ন যুত্তন্তি দস্সেন্তী আহ – ‘‘ন হি পব্বজিতায, আৱুসো, পুৰিসো সম্ফুসনায কপ্পতী’’তি, আৱুসো সুৱণ্ণকাৰপুত্ত, লোকিযচাৰিত্তেনপি পুৰিসস্স পব্বজিতানং সম্ফুসনায ন কপ্পতি, পব্বজিতায পন পুৰিসো তিৰচ্ছানগতোপি সম্ফুসনায ন কপ্পতি, তিট্ঠতু তাৱ পুৰিসফুসনা, ৰাগৱসেনস্সা নিস্সগ্গিযেন পুৰিসস্স নিস্সগ্গিযস্সাপি ফুসনা ন কপ্পতেৱ.
তেনাহ ‘‘গৰুকে মম সত্থুসাসনে’’তিআদি. তস্সত্থো – গৰুকে পাসাণচ্ছত্তং ৱিয গৰুকাতব্বে ময্হং সত্থু সাসনে যা সিক্খা ভিক্খুনিযো উদ্দিস্স সুগতেন সম্মাসম্বুদ্ধেন দেসিতা পঞ্ঞত্তা. তাহি পৰিসুদ্ধপদং পৰিসুদ্ধকুসলকোট্ঠাসং, ৰাগাদিঅঙ্গণানং সব্বসো অভাৱেন অনঙ্গণং, এৱংভূতং মং গচ্ছন্তিং কেন কাৰণেন আৱৰিত্ৱা তিট্ঠসীতি.
আৱিলচিত্তোতি চিত্তস্স আৱিলভাৱকৰানং কামৱিতক্কাদীনং ৱসেন আৱিলচিত্তো, ত্ৱং তদভাৱতো অনাৱিলং, ৰাগৰজাদীনং ৱসেন সৰজো, সাঙ্গণো তদভাৱতো ৱীতৰজং অনঙ্গণং সব্বত্থ খন্ধপঞ্চকে সমুচ্ছেদৱিমুত্তিযা ৱিমুত্তমানসং, মং কস্মা ওৱৰিত্ৱা তিট্ঠসীতি?
এৱং থেৰিযা ৱুত্তে ধুত্তকো অত্তনো অধিপ্পাযং ৱিভাৱেন্তো ‘‘দহৰা চা’’তিআদিনা দস গাথা অভাসি. তত্থ দহৰাতি তৰুণী পঠমে যোব্বনে ঠিতা. অপাপিকা চসীতি ৰূপেন অলামিকা চ অসি, উত্তমৰূপধৰা চাহোসীতি অধিপ্পাযো. কিং তে পব্বজ্জা কৰিস্সতীতি তুয্হং এৱং পঠমৱযে ঠিতায ৰূপসম্পন্নায পব্বজ্জা কিং কৰিস্সতি, ৱুড্ঢায বীভচ্ছৰূপায ৱা পব্বজিতব্বন্তি অধিপ্পাযেন ৱদতি. নিক্খিপাতি ছড্ডেহি. ‘‘উক্খিপা’’তি ৱা পাঠো, অপনেহীতি অত্থো.
মধুৰন্তি সুভং, সুগন্ধন্তি অত্থো. পৱন্তীতি ৱাযন্তি. সব্বসোতি সমন্ততো. কুসুমৰজেন সমুট্ঠিতা দুমাতি ইমে ৰুক্খা মন্দৱাতেন সমুট্ঠহমানকুসুমৰেণুজাতেন অত্তনো কুসুমৰজেন সযং সমুট্ঠিতা ৱিয হুত্ৱা সমন্ততো সুৰভী ৱাযন্তি. পঠমৱসন্তো সুখো উতূতি অযং পঠমো ৱসন্তমাসো সুখসম্ফস্সো চ উতু ৱত্ততীতি অত্থো.
কুসুমিতসিখৰাতি সুপুপ্ফিতগ্গা. অভিগজ্জন্তিৱ মালুতেৰিতাতি ৱাতেন সঞ্চলিতা অভিগজ্জন্তিৱ অভিত্থনিতা ৱিয তিট্ঠন্তি. যদি একা ৱনমোগহিস্সসীতি সচে ত্ৱং একিকা ৱনমোগাহিস্সসি, কা নাম তে তত্থ ৰতি ভৱিস্সতীতি অত্তনা বদ্ধসুখাভিৰত্তত্তা এৱমাহ.
ৱাড়মিগসঙ্ঘসেৱিতন্তি সীহব্যগ্ঘাদিৱাড়মিগসমূহেহি তত্থ তত্থ উপসেৱিতং. কুঞ্জৰমত্তকৰেণুলোড়িতন্তি মত্তকুঞ্জৰেহি হত্থিনীহি চ মিগানং চিত্ততাপনেন ৰুক্খগচ্ছাদীনং সাখাভঞ্জনেন চ আলোড়িতপদেসং. কিঞ্চাপি তস্মিং ৱনে ঈদিসং তদা নত্থি, ৱনং নাম এৱৰূপন্তি তং ভিংসাপেতুকামো এৱমাহ. ৰহিতন্তি জনৰহিতং ৱিজনং. ভিংসনকন্তি ভযজনকং.
তপনীযকতাৱ ধীতিকাতি ৰত্তসুৱণ্ণেন ৱিচৰিতা ধীতলিকা ৱিয সুকুসলেন যন্তাচৰিযেন যন্তযোগৱসেন সজ্জিতা সুৱণ্ণপটিমা ৱিয ৱিচৰসি, ইদানেৱ ইতো চিতো চ সঞ্চৰসি. চিত্তলতেৱ অচ্ছৰাতি চিত্তলতানামকে উয্যানে দেৱচ্ছৰা ৱিয. কাসিকসুখুমেহীতি কাসিৰট্ঠে উপ্পন্নেহি অতিৱিয সুখুমেহি. ৱগ্গুভীতি সিনিদ্ধমট্ঠেহি. সোভসী সুৱসনেহি নূপমেতি নিৱাসনপাৰুপনৱত্থেহি অনুপমে উপমাৰহিতে ত্ৱং ইদানি মে ৱসানুগো সোভসীতি ভাৱিনং অত্তনো অধিপ্পাযৱসেন একন্তিকং ৱত্তমানং ৱিয কত্ৱা ৱদতি.
অহং তৱ ৱসানুগো সিযন্তি অহম্পি তুয্হং ৱসানুগো কিংকাৰপটিস্সাৱী ভৱেয্যং. যদি ৱিহৰেমসে কাননন্তৰেতি যদি মযং উভোপি ৱনন্তৰে সহ ৱসাম ৰমাম. ন হি মত্থি তযা পিযত্তৰোতি ৱসানুগভাৱস্স কাৰণমাহ. পাণোতি সত্তো, অঞ্ঞো কোচিপি সত্তো তযা পিযতৰো ময্হং ন হি অত্থীতি অত্থো. অথ ৱা পাণোতি অত্তনো জীৱিতং সন্ধায ৱদতি, ময্হং জীৱিতং তযা পিযতৰং ন হি অত্থীতি অত্থো. কিন্নৰিমন্দলোচনেতি কিন্নৰিযা ৱিয মন্দপুথুৱিলোচনে.
যদি মে ৱচনং কৰিস্সসি, সুখিতা এহি অগাৰমাৱসাতি সচে ত্ৱং মম ৱচনং কৰিস্সসি, একাসনং একসেয্যং ব্ৰহ্মচৰিযদুক্খং পহায এহি কামভোগেহি সুখিতা হুত্ৱা অগাৰং অজ্ঝাৱস. ‘‘সুখিতা হেতি অগাৰমাৱসন্তী’’তি কেচি পঠন্তি, তেসং সুখিতা ভৱিস্সতি, অগাৰং অজ্ঝাৱসন্তীতি অত্থো. পাসাদনিৱাতৱাসিনীতি নিৱাতেসু পাসাদেসু ৱাসিনী. ‘‘পাসাদৱিমানৱাসিনী’’তি চ পাঠো, ৱিমানসদিসেসু পাসাদেসু ৱাসিনীতি অত্থো. পৰিকম্মন্তি ৱেয্যাৱচ্চং.
ধাৰযাতি পৰিদহ, নিৱাসেহি চেৱ উত্তৰিযঞ্চ কৰোহি. অভিৰোপেহীতি মণ্ডনৱিভূসনৱসেন ৱা সৰীৰং আৰোপয, অলঙ্কৰোহীতি অত্থো. মালৱণ্ণকন্তি মালঞ্চেৱ গন্ধৱিলেপনঞ্চ. কঞ্চনমণিমুত্তকন্তি কঞ্চনেন মণিমুত্তাহি চ যুত্তং, সুৱণ্ণমযমণিমুত্তাহি খচিতন্তি অত্থো. বহুন্তি হত্থূপগাদিভেদতো বহুপ্পকাৰং. ৱিৱিধন্তি কৰণৱিকতিযা নানাৱিধং.
সুধোতৰজপচ্ছদন্তি সুধোততায পৱাহিতৰজং উত্তৰচ্ছদং. সুভন্তি সোভনং. গোনকতূলিকসন্থতন্তি দীঘলোমকাড়কোজৱেন চেৱ হংসলোমাদিপুণ্ণায তূলিকায চ সন্থতং. নৱন্তি অভিনৱং. মহাৰহন্তি মহগ্ঘং. চন্দনমণ্ডিতসাৰগন্ধিকন্তি গোসীসকাদিসাৰচন্দনেন মণ্ডিততায সুৰভিগন্ধিকং, এৱৰূপং সযনমাৰুহ, তং আৰুহিত্ৱা যথাসুখং সযাহি চেৱ নিসীদ চাতি অত্থো.
উপ্পলং চুদকা সমুগ্গতন্তি চ-কাৰো নিপাতমত্তং, উদকতো উগ্গতং উট্ঠিতং অচ্চুগ্গম্ম ঠিতং সুফুল্লমুপ্পলং. যথা তং অমনুস্সসেৱিতন্তি তঞ্চ ৰক্খসপৰিগ্গহিতায পোক্খৰণিযা জাতত্তা নিম্মনুস্সেহি সেৱিতং কেনচি অপৰিভুত্তমেৱ ভৱেয্য. এৱং ত্ৱং ব্ৰহ্মচাৰিনীতি এৱমেৱ তং সুট্ঠু ফুল্লমুপ্পলং ৱিয তুৱং ব্ৰহ্মচাৰিনী. সকেসঙ্গেসু অত্তনো সৰীৰাৱযৱেসু কেনচি অপৰিভুত্তেসুযেৱ জৰং গমিস্সসি, মুধাযেৱ জৰাজিণ্ণা ভৱিস্সসি.
এৱং ধুত্তকেন অত্তনো অধিপ্পাযে পকাসিতে থেৰী সৰীৰসভাৱৱিভাৱনেন তং তত্থ ৱিচ্ছিন্দেন্তী ‘‘কিং তে ইধা’’তি গাথমাহ. তস্সত্থো – আৱুসো সুৱণ্ণকাৰপুত্ত, কেসাদিকুণপপূৰে একন্তেন ভেদনধম্মে সুসানৱড্ঢনে, ইধ ইমস্মিং কাযসঞ্ঞিতে অসুচিকড়েৱৰে কিং নাম তৱ সাৰন্তি সম্মতং সম্ভাৱিতং, যং দিস্ৱা ৱিমনো অঞ্ঞতৰস্মিং আৰম্মণে ৱিগতমনসঙ্কপ্পো, এত্থেৱ ৱা অৱিমনো সোমনস্সিকো হুত্ৱা উদিক্খসি, তং ময্হং কথেহীতি.
তং সুত্ৱা ধুত্তকো কিঞ্চাপি তস্সা ৰূপং চাতুৰিযসোভিতং, পঠমদস্সনতো পন পট্ঠায যস্মিং দিট্ঠিপাতে পটিবদ্ধচিত্তো, তমেৱ অপদিসন্তো ‘‘অক্খীনি চ তূৰিযাৰিৱা’’তিআদিমাহ. কামঞ্চাযং থেৰী সুট্ঠু সংযততায সন্তিন্দ্ৰিযা, তায থিৰৱিপ্পসন্নসোম্মসন্তনযননিপাতেসু কম্মানুভাৱনিপ্ফন্নেসু পসন্নপঞ্চপ্পসাদপটিমণ্ডিতেসু নযনেসু লব্ভমানে পভাৱিসিট্ঠচাতুৰিযে দিট্ঠিপাতে, যস্মা সযং চৰিতহাৱভাৱৱিলাসাদিপৰিকপ্পৱঞ্চিতো সো ধুত্তো জাতো, তস্মাস্স দিট্ঠিৰাগো সৱিসেসং ৱেপুল্লং অগমাসি. তত্থ অক্খীনি চ তূৰিযাৰিৱাতি তূৰি ৱুচ্চতি মিগী, চ-সদ্দো নিপাতমত্তং, মিগচ্ছাপায ৱিয তে অক্খীনীতি অত্থো. ‘‘কোৰিযাৰিৱা’’তি ৱা পাড়ি, কুঞ্চকাৰকুক্কুটিযাতি ৱুত্তং হোতি. কিন্নৰিযাৰিৱ পব্বতন্তৰেতি পব্বতকুচ্ছিযং ৱিচৰমানায কিন্নৰিৱনিতায ৱিয চ তে অক্খীনীতি অত্থো. তৱ মে নযনানি দক্খিযাতি তৱ ৱুত্তগুণৱিসেসানি নযনানি দিস্ৱা, ভিয্যো উপৰূপৰি মে কামাভিৰতি পৱড্ঢতি.
উপ্পলসিখৰোপমানি তেতি ৰত্তুপ্পলঅগ্গসদিসানি পম্হানি তৱ. ৱিমলেতি নিম্মলে. হাটকসন্নিভেতি কঞ্চনৰূপকস্স মুখসদিসে তে মুখে, নযনানি দক্খিযাতি যোজনা.
অপি দূৰগতাতি দূৰং ঠানং গতাপি. সৰম্হসেতি অঞ্ঞং কিঞ্চি অচিন্তেত্ৱা তৱ নযনানি এৱ অনুস্সৰামি. আযতপম্হেতি দীঘপখুমে. ৱিসুদ্ধদস্সনেতি নিম্মললোচনে. ন হি মত্থি তযা পিযত্তৰো নযনাতি তৱ নযনতো অঞ্ঞো কোচি ময্হং পিযতৰো নত্থি. তযাতি হি সামিঅত্থে এৱ কৰণৱচনং.
এৱং চক্খুসম্পত্তিযা উম্মাদিতস্স ৱিয তং তং ৱিপ্পলপতো তস্স পুৰিসস্স মনোৰথং ৱিপৰিৱত্তেন্তী থেৰী ‘‘অপথেনা’’তিআদিনা দ্ৱাদস গাথা অভাসি. তত্থ অপথেন পযাতুমিচ্ছসীতি, আৱুসো সুৱণ্ণকাৰপুত্ত, সন্তে অঞ্ঞস্মিং ইত্থিজনে যো ত্ৱং বুদ্ধসুতং বুদ্ধস্স ভগৱতো ওৰসধীতৰং মং মগ্গযসি পত্থেসি, সো ত্ৱং সন্তে খেমে উজুমগ্গে অপথেন কণ্টকনিৱুতেন সভযেন কুম্মগ্গেন পযাতুমিচ্ছসি পটিপজ্জিতুকামোসি, চন্দং কীড়নকং গৱেসসি চন্দমণ্ডলং কীড়াগোড়কং কাতুকামোসি, মেৰুং লঙ্ঘেতুমিচ্ছসি চতুৰাসীতিযোজনসহস্সুব্বেধং সিনেৰুপব্বতৰাজং লঙ্ঘযিত্ৱা অপৰভাগে ঠাতুকামোসি, সো ত্ৱং মং বুদ্ধসুতং মগ্গযসীতি যোজনা.
ইদানি তস্স অত্তনো অৱিসযভাৱং পত্থনায চ ৱিঘাতাৱহতং দস্সেতুং ‘‘নত্থী’’তিআদি ৱুত্তং. তত্থ ৰাগো যত্থপি দানি মে সিযাতি যত্থ ইদানি মে ৰাগো সিযা ভৱেয্য, তং আৰম্মণং সদেৱকে লোকে নত্থি এৱ. নপি নং জানামি কীৰিসোতি নং ৰাগং কীৰিসোতিপি ন জানামি. অথ মগ্গেন হতো সমূলকোতি অথাতি নিপাতমত্তং. অযোনিসোমনসিকাৰসঙ্খাতেন মূলেন সমূলকো ৰাগো অৰিযমগ্গেন হতো সমুগ্ঘাতিতো.
ইঙ্গালকুযাতি অঙ্গাৰকাসুযা. উজ্ঝিতোতি ৱাতুক্খিত্তো ৱিয যো কোচি, দহনিযা ইন্ধনং ৱিযাতি অত্থো. ৱিসপত্তোৰিৱাতি ৱিসগতভাজনং ৱিয. অগ্গিতো কতোতি অগ্গিতো অঙ্গাৰতো অপগতো কতো, ৱিসস্স লেসম্পি অসেসেত্ৱা অপনীতো ৱিনাসিতোতি অত্থো.
যস্সা সিযা অপচ্চৱেক্খিতন্তি যস্সা ইত্থিযা ইদং খন্ধপঞ্চকং ঞাণেন অপ্পটিৱেক্খিতং অপৰিঞ্ঞাতং সিযা. সত্তা ৱা অনুসাসিতো সিযাতি সত্তা ৱা ধম্মসৰীৰস্স অদস্সনেন যস্সা ইত্থিযা অননুসাসিতো সিযা. ত্ৱং তাদিসিকং পলোভযাতি, আৱুসো, ত্ৱং তথাৰূপং অপৰিমদ্দিতসঙ্খাৰং অপচ্চৱেক্খিতলোকুত্তৰধম্মং কামেহি পলোভয উপগচ্ছ. জানন্তিং সো ইমং ৱিহঞ্ঞসীতি সো ত্ৱং পৱত্তিং নিৱত্তিঞ্চ যাথাৱতো জানন্তিং পটিৱিদ্ধসচ্চং ইমং সুভং ভিক্খুনিং আগম্ম ৱিহঞ্ঞসি, সম্পতি আযতিঞ্চ ৱিঘাতং দুক্খং আপজ্জসি.
ইদানিস্স ৱিঘাতাপত্তিতং কাৰণৱিভাৱনেন দস্সেন্তী ‘‘ময্হং হী’’তিআদিমাহ. তত্থ হীতি হেতুঅত্থে নিপাতো. অক্কুট্ঠৱন্দিতেতি অক্কোসে ৱন্দনায চ. সুখদুক্খেতি সুখে চ দুক্খে চ, ইট্ঠানিট্ঠৱিসযসমাযোগে ৱা. সতী উপট্ঠিতাতি পচ্চৱেক্খণযুত্তা সতি সব্বকালং উপট্ঠিতা. সঙ্খতমসুভন্তি জানিযাতি তেভূমকং সঙ্খাৰগতং কিলেসাসুচিপগ্ঘৰণেন অসুভন্তি ঞত্ৱা. সব্বত্থেৱাতি সব্বস্মিংযেৱ ভৱত্তযে ময্হং মনো তণ্হালেপাদিনা ন উপলিম্পতি.
মগ্গট্ঠঙ্গিকযানযাযিনীতি অট্ঠঙ্গিকমগ্গসঙ্খাতেন অৰিযযানেন নিব্বানপুৰং যাযিনী উপগতা. উদ্ধটসল্লাতি অত্তনো সন্তানতো সমুদ্ধটৰাগাদিসল্লা.
সুচিত্তিতাতি হত্থপাদমুখাদিআকাৰেন সুট্ঠু চিত্তিতা ৱিৰচিতা. সোম্ভাতি সুম্ভকা. দাৰুকপিল্লকানি ৱাতি দাৰুদণ্ডাদীহি উপৰচিতৰূপকানি. তন্তীহীতি ন্হাৰুসুত্তকেহি. খীলকেহীতি হত্থপাদপিট্ঠিকণ্ণাদিঅত্থায ঠপিতদণ্ডেহি. ৱিনিবদ্ধাতি ৱিৱিধেনাকাৰেন বদ্ধা. ৱিৱিধং পনচ্চকাতি যন্তসুত্তাদীনং অঞ্ছনৱিস্সজ্জনাদিনা পট্ঠপিতনচ্চকা, পনচ্চন্তা ৱিয দিট্ঠাতি যোজনা.
তম্হুদ্ধটে তন্তিখীলকেতি সন্নিৱেসৱিসিট্ঠৰচনাৱিসেসযুত্তং উপাদায ৰূপকসমঞ্ঞা তম্হি তন্তিম্হি খীলকে চ ঠানতো উদ্ধটে বন্ধন্তো ৱিস্সট্ঠে, ৱিসুং কৰণেন অঞ্ঞমঞ্ঞং ৱিকলে, তহিং তহিং খিপনেন পৰিক্ৰিতে ৱিকিৰিতে. ন ৱিন্দেয্য খণ্ডসো কতেতি পোত্থকৰূপস্স অৱযৱে খণ্ডাখণ্ডিতে কতে পোত্থকৰূপং ন ৱিন্দেয্য, ন উপলভেয্য. এৱং সন্তে কিম্হি তত্থ মনং নিৱেসযে তস্মিং পোত্থকৰূপাৱযৱে কিম্হি কিং খাণুকে, উদাহু ৰজ্জুকে, মত্তিকাপিণ্ডাদিকে ৱা মনং মনসঞ্ঞং নিৱেসেয্য, ৱিসঙ্খাৰে অৱযৱে সা সঞ্ঞা কদাচিপি নপতেয্যাতি অত্থো.
তথূপমাতি তংসদিসা তেন পোত্থকৰূপেন সদিসা. কিন্তি চে আহ ‘‘দেহকানী’’তিআদি. তত্থ দেহকানীতি হত্থপাদমুখাদিদেহাৱযৱা. মন্তি মে পটিবদ্ধা উপট্ঠহন্তি. তেহি ধম্মেহীতি তেহি পথৱিআদীহি চ চক্খাদীহি চ ধম্মেহি. ৱিনা ন ৱত্তন্তীতি ন হি তথা তথা সন্নিৱিট্ঠে পথৱিআদিধম্মে মুঞ্চিত্ৱা দেহা নাম সন্তি. ধম্মেহি ৱিনা ন ৱত্ততীতি দেহো অৱযৱেহি অৱযৱধম্মেহি ৱিনা ন ৱত্ততি ন উপলব্ভতি. এৱং সন্তে কিম্হি তত্থ মনং নিৱেসযেতি কিম্হি কিং পথৱিযং, উদাহু আপাদিকে দেহোতি ৱা হত্থপাদাদীনীতি ৱা মনং মনসঞ্ঞং নিৱেসেয্য. যস্মা পথৱিআদিপসাদধম্মমত্তে এসা সমঞ্ঞা, যদিদং দেহোতি ৱা হত্থপাদাদীনীতি ৱা সত্তোতি ৱা ইত্থীতি ৱা পুৰিসোতি ৱা, তস্মা ন এত্থ জানতো কোচি অভিনিৱেসো হোতীতি.
যথা হৰিতালেন মক্খিতং, অদ্দস চিত্তিকং ভিত্তিযা কতন্তি যথা কুসলেন চিত্তকাৰেন ভিত্তিযং হৰিতালেন মক্খিতং লিত্তং তেন লেপং দত্ৱা কতং আলিখিতং চিত্তিকং ইত্থিৰূপং অদ্দস পস্সেয্য. তত্থ যা উপথম্ভনখেপনাদিকিৰিযাসম্পত্তিযা মানুসিকা নু খো অযং ভিত্তি অপস্সায ঠিতাতি সঞ্ঞা, সা নিৰত্থকা মনুস্সভাৱসঙ্খাতস্স অত্থস্স তত্থ অভাৱতো, মানুসীতি পন কেৱলং তহিং তস্স চ ৱিপৰীতদস্সনং, যাথাৱতো গহণং ন হোতি, ধম্মপুঞ্জমত্তে ইত্থিপুৰিসাদিগহণম্পি এৱং সম্পদমিদং দট্ঠব্বন্তি অধিপ্পাযো.
মাযং ৱিয অগ্গতো কতন্তি মাযাকাৰেন পুৰতো উপট্ঠাপিতং মাযাসদিসং. সুপিনন্তেৱ সুৱণ্ণপাদপন্তি সুপিনমেৱ সুপিনন্তং, তত্থ উপট্ঠিতসুৱণ্ণমযৰুক্খং ৱিয. উপগচ্ছসি অন্ধ ৰিত্তকন্তি অন্ধবাল ৰিত্তকং তুচ্ছকং অন্তোসাৰৰহিতং ইমং অত্তভাৱং ‘‘এতং মমা’’তি সাৰৱন্তং ৱিয উপগচ্ছসি অভিনিৱিসসি. জনমজ্ঝেৰিৱ ৰুপ্পৰূপকন্তি মাযাকাৰেন মহাজনমজ্ঝে দস্সিতং ৰূপিযৰূপসদিসং সাৰং ৱিয উপট্ঠহন্তং, অসাৰন্তি অত্থো.
ৱট্টনিৰিৱাতি লাখায গুড়িকা ৱিয. কোটৰোহিতাতি কোটৰে ৰুক্খসুসিৰে ঠপিতা. মজ্ঝে পুব্বুড়কাতি অক্খিদলমজ্ঝে ঠিতজলপুব্বুড়সদিসা. সঅস্সুকাতি অস্সুজলসহিতা. পীড়কোড়িকাতি অক্খিগূথকো. এত্থ জাযতীতি এতস্মিং অক্খিমণ্ডলে উভোসু কোটীসু ৱিসগন্ধং ৱাযন্তো নিব্বত্ততি. পীড়কোড়িকাতি ৱা অক্খিদলেসু নিব্বত্তনকা পীড়কা ৱুচ্চতি. ৱিৱিধাতি সেতনীলমণ্ডলানঞ্চেৱ ৰত্তপীতাদীনং সত্তন্নং পটলানঞ্চ ৱসেন অনেকৱিধা. চক্খুৱিধাতি চক্খুভাগা চক্খুপ্পকাৰা ৱা তস্স অনেককলাপগতভাৱতো. পিণ্ডিতাতি সমুদিতা.
এৱং চক্খুস্মিং সাৰজ্জন্তস্স চক্খুনো অসুভতং অনৱট্ঠিততায অনিচ্চতঞ্চ ৱিভাৱেসি. ৱিভাৱেত্ৱা চ যথা নাম কোচি লোভনীযং ভণ্ডং গহেত্ৱা চোৰকন্তাৰং পটিপজ্জন্তো চোৰেহি পলিবুদ্ধো তং লোভনীযভণ্ডং দত্ৱা গচ্ছতি, এৱমেৱ চক্খুম্হি সাৰত্তেন তেন পুৰিসেন পলিবুদ্ধা থেৰী অত্তনো চক্খুং উপ্পাটেত্ৱা তস্স অদাসি. তেন ৱুত্তং ‘‘উপ্পাটিয চাৰুদস্সনা’’তিআদি. তত্থ উপ্পাটিযাতি উপ্পাটেত্ৱা চক্খুকূপতো নীহৰিত্ৱা. চাৰুদস্সনাতি পিযদস্সনা মনোহৰদস্সনা. ন চ পজ্জিত্থাতি তস্মিং চক্খুস্মিং সঙ্গং নাপজ্জি. অসঙ্গমানসাতি কত্থচিপি আৰম্মণে অনাসত্তচিত্তা. হন্দ তে চক্খুন্তি তযা কামিতং ততো এৱ মযা দিন্নত্তা তে চক্খুসঞ্ঞিতং অসুচিপিণ্ডং গণ্হ, গহেত্ৱা হৰস্সু পসাদযুত্তং ইচ্ছিতং ঠানং নেহি.
তস্স চ ৱিৰমাসি তাৱদেতি তস্স ধুত্তপুৰিসস্স তাৱদেৱ অক্খিম্হি উপ্পাটিতক্খণে এৱ ৰাগো ৱিগচ্ছি. তত্থাতি অক্খিম্হি, তস্সং ৱা থেৰিযং. অথ ৱা তত্থাতি তস্মিংযেৱ ঠানে. খমাপযীতি খমাপেসি. সোত্থি সিযা ব্ৰহ্মচাৰিনীতি সেট্ঠচাৰিনি মহেসিকে তুয্হং আৰোগ্যমেৱ ভৱেয্য. ন পুনো এদিসকং ভৱিস্সতীতি ইতো পৰং এৱৰূপং অনাচাৰচৰণং ন ভৱিস্সতি, ন কৰিস্সামীতি অত্থো.
আসাদিযাতি ঘট্টেত্ৱা. এদিসন্তি এৱৰূপং সব্বত্থ ৱীতৰাগং. অগ্গিং পজ্জলিতংৱ লিঙ্গিযাতি পজ্জলিতং অগ্গিং আলিঙ্গেত্ৱা ৱিয.
ততোতি তস্মা ধুত্তপুৰিসা. সা ভিক্খুনীতি সা সুভা ভিক্খুনী. অগমী বুদ্ধৱৰস্স সন্তিকন্তি সম্মাসম্বুদ্ধস্স সন্তিকং উপগচ্ছি উপসঙ্কমি. পস্সিয ৱৰপুঞ্ঞলক্খণন্তি উত্তমেহি পুঞ্ঞসম্ভাৰেহি নিব্বত্তমহাপুৰিসলক্খণং দিস্ৱা. যথা পুৰাণকন্তি পোৰাণং ৱিয উপ্পাটনতো পুব্বে ৱিয চক্খু পটিপাকতিকং অহোসি. যমেত্থ অন্তৰন্তৰা ন ৱুত্তং, তং ৱুত্তনযত্তা সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱ.
সুভাজীৱকম্বৱনিকাথেৰীগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
তিংসনিপাতৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.