৩. নন্দকপেতৱত্থুৱণ্ণনা

ৰাজা পিঙ্গলকো নামাতি ইদং নন্দকপেতৱত্থু. তস্স কা উপ্পত্তি? সত্থু পৰিনিব্বানতো ৱস্সসতদ্ৱযস্স অচ্চযেন সুৰট্ঠৱিসযে পিঙ্গলো নাম ৰাজা অহোসি. তস্স সেনাপতি নন্দকো নাম মিচ্ছাদিট্ঠী ৱিপৰীতদস্সনো ‘‘নত্থি দিন্ন’’ন্তিআদিনা মিচ্ছাগাহং পগ্গয্হ ৱিচৰি. তস্স ধীতা উত্তৰা নাম উপাসিকা পতিৰূপে কুলে দিন্না অহোসি. নন্দকো পন কালং কত্ৱা ৱিঞ্ঝাটৱিযং মহতি নিগ্ৰোধৰুক্খে ৱেমানিকপেতো হুত্ৱা নিব্বত্তি. তস্মিং কালকতে উত্তৰা সুচিসীতলগন্ধোদকপূৰিতং পানীযঘটং কুম্মাসাভিসঙ্খতেহি ৱণ্ণগন্ধৰসসম্পন্নেহি পূৱেহি পৰিপুণ্ণসৰাৱকঞ্চ অঞ্ঞতৰস্স খীণাসৱত্থেৰস্স দত্ৱা ‘‘অযং দক্খিণা ময্হং পিতু উপকপ্পতূ’’তি উদ্দিসি, তস্স তেন দানেন দিব্বপানীযং অপৰিমিতা চ পূৱা পাতুভৱিংসু. তং দিস্ৱা সো এৱং চিন্তেসি – ‘‘পাপকং ৱত মযা কতং, যং মহাজনো ‘নত্থি দিন্ন’ন্তিআদিনা মিচ্ছাগাহং গাহিতো. ইদানি পন পিঙ্গলো ৰাজা ধম্মাসোকস্স ৰঞ্ঞো ওৱাদং দাতুং গতো, সো তং তস্স দত্ৱা আগমিস্সতি, হন্দাহং নত্থিকদিট্ঠিং ৱিনোদেস্সামী’’তি. ন চিৰেনেৱ চ পিঙ্গলো ৰাজা ধম্মাসোকস্স ৰঞ্ঞো ওৱাদং দত্ৱা পটিনিৱত্তন্তো মগ্গং পটিপজ্জি.

অথ সো পেতো অত্তনো ৱসনট্ঠানাভিমুখং তং মগ্গং নিম্মিনি. ৰাজা ঠিতমজ্ঝন্হিকে সমযে তেন মগ্গেন গচ্ছতি. তস্স গছন্তস্স পুৰতো মগ্গো দিস্সতি, পিট্ঠিতো পনস্স অন্তৰধাযতি. সব্বপচ্ছতো গচ্ছন্তো পুৰিসো মগ্গং অন্তৰহিতং দিস্ৱা ভীতো ৱিস্সৰং ৱিৰৱন্তো ধাৱিত্ৱা ৰঞ্ঞো আৰোচেসি, তং সুত্ৱা ৰাজা ভীতো সংৱিগ্গমানসো হত্থিক্খন্ধে ঠত্ৱা চতস্সো দিসা ওলোকেন্তো পেতস্স ৱসননিগ্ৰোধৰুক্খং দিস্ৱা তদভিমুখো অগমাসি সদ্ধিং চতুৰঙ্গিনিযা সেনায. অথানুক্কমেন ৰঞ্ঞে তং ঠানং পত্তে পেতো সব্বাভৰণৱিভূসিতো ৰাজানং উপসঙ্কমিত্ৱা পটিসন্থাৰং কত্ৱা পূৱে চ পানীযঞ্চ দাপেসি. ৰাজা সপৰিজনো ন্হত্ৱা পূৱে খাদিত্ৱা পানীযং পিৱিত্ৱা পটিপ্পস্সদ্ধমগ্গকিলমথো ‘‘দেৱতা নুসি গন্ধব্বো’’তিআদিনা পেতং পুচ্ছি. পেতো আদিতো পট্ঠায অত্তনো পৱত্তিং আচিক্খিত্ৱা ৰাজানং মিচ্ছাদস্সনতো ৱিমোচেত্ৱা সৰণেসু সীলেসু চ পতিট্ঠাপেসি. তমত্থং দস্সেতুং সঙ্গীতিকাৰা –

৬৫৮. ‘‘ৰাজা পিঙ্গলকো নাম, সুৰট্ঠানং অধিপতি অহু;

মোৰিযানং উপট্ঠানং গন্ত্ৱা, সুৰট্ঠং পুনৰাগমা.

৬৫৯. ‘‘উণ্হে মজ্ঝন্হিকে কালে, ৰাজা পঙ্কং উপাগমি;

অদ্দস মগ্গং ৰমণীযং, পেতানং তং ৱণ্ণুপথং.

৬৬০. সাৰথিং আমন্তযী ৰাজা –

‘‘‘অযং মগ্গো ৰমণীযো, খেমো সোৱত্থিকো সিৱো;

ইমিনা সাৰথি যাম, সুৰট্ঠানং সন্তিকে ইতো’.

৬৬১. ‘‘তেন পাযাসি সোৰট্ঠো, সেনায চতুৰঙ্গিনিযা;

উব্বিগ্গৰূপো পুৰিসো, সোৰট্ঠং এতদব্ৰৱি.

৬৬২. ‘‘‘কুম্মগ্গং পটিপন্নম্হা, ভিংসনং লোমহংসনং;

পুৰতো দিস্সতি মগ্গো, পচ্ছতো চ ন দিস্সতি.

৬৬৩. ‘‘‘কুম্মগ্গং পটিপন্নম্হা, যমপুৰিসান সন্তিকে;

অমানুসো ৱাযতি গন্ধো, ঘোসো সুয্যতি দাৰুণো’.

৬৬৪. ‘‘সংৱিগ্গো ৰাজা সোৰট্ঠো, সাৰথিং এতদব্ৰৱি;

‘কুম্মগ্গং পটিপন্নম্হা, ভিংসনং লোমহংসনং;

পুৰতো দিস্সতি মগ্গো, পচ্ছতো চ ন দিস্সতি.

৬৬৫. ‘‘‘কুম্মগ্গং পটিপন্নম্হা, যমপুৰিসান সন্তিকে;

অমানুসো ৱাযতি গন্ধো, ঘোসো সুয্যতি দাৰুণো’.

৬৬৬. ‘‘হত্থিক্খন্ধং সমাৰুয্হ, ওলোকেন্তো চতুদ্দিসা;

অদ্দস নিগ্ৰোধং ৰমণীযং, পাদপং ছাযাসম্পন্নং;

নীলব্ভৱণ্ণসদিসং, মেঘৱণ্ণসিৰীনিভং.

৬৬৭. ‘‘সাৰথিং আমন্তযী ৰাজা, ‘কিং এসো দিস্সতি ব্ৰহা;

নীলব্ভৱণ্ণসদিসো, মেঘৱণ্ণসিৰীনিভো’.

৬৬৮. ‘‘নিগ্ৰোধো সো মহাৰাজ, পাদপো ছাযাসম্পন্নো;

নীলব্ভৱণ্ণসদিসো, মেঘৱণ্ণসিৰীনিভো.

৬৬৯. ‘‘তেন পাযাসি সোৰট্ঠো, যেন সো দিস্সতে ব্ৰহা;

নীলব্ভৱণ্ণসদিসো, মেঘৱণ্ণসিৰীনিভো.

৬৭০. ‘‘হত্থিক্খন্ধতো ওৰুয্হ, ৰাজা ৰুক্খং উপাগমি;

নিসীদি ৰুক্খমূলস্মিং, সামচ্চো সপৰিজ্জনো;

পূৰং পানীযসৰকং, পূৱে ৱিত্তে চ অদ্দস.

৬৭১. ‘‘পুৰিসো চ দেৱৱণ্ণী, সব্বাভৰণভূসিতো;

উপসঙ্কমিত্ৱা ৰাজানং, সোৰট্ঠং এতদব্ৰৱি.

৬৭২. ‘‘‘স্ৱাগতং তে মহাৰাজ, অথো তে অদুৰাগতং;

পিৱতু দেৱো পানীযং, পূৱে খাদ অৰিন্দম’.

৬৭৩. ‘‘পিৱিত্ৱা ৰাজা পানীযং, সামচ্চো সপৰিজ্জনো;

পূৱে খাদিত্ৱা পিত্ৱা চ, সোৰট্ঠো এতদব্ৰৱি.

৬৭৪. ‘‘দেৱতা নুসি গন্ধব্বো, অদু সক্কো পুৰিন্দদো;

অজানন্তা তং পুচ্ছাম, কথং জানেমু তং মযন্তি.

৬৭৫. ‘‘নাম্হি দেৱো ন গন্ধব্বো, নাপি সক্কো পুৰিন্দদো;

পেতো অহং মহাৰাজ, সুৰট্ঠা ইধ মাগতোতি.

৬৭৬. ‘‘কিংসীলো কিংসমাচাৰো, সুৰট্ঠস্মিং পুৰে তুৱং;

কেন তে ব্ৰহ্মচৰিযেন, আনুভাৱো অযং তৱাতি.

৬৭৭. ‘‘তং সুণোহি মহাৰাজ, অৰিন্দম ৰট্ঠৱড্ঢন;

অমচ্চা পাৰিসজ্জা চ, ব্ৰাহ্মণো চ পুৰোহিতো.

৬৭৮. ‘‘সুৰট্ঠস্মিং অহং দেৱ, পুৰিসো পাপচেতসো;

মিচ্ছাদিট্ঠি চ দুস্সীলো, কদৰিযো পৰিভাসকো.

৬৭৯. ‘‘দদন্তানং কৰোন্তানং, ৱাৰযিস্সং বহুজ্জনং;

অঞ্ঞেসং দদমানানং, অন্তৰাযকৰো অহং.

৬৮০. ‘‘ৱিপাকো নত্থি দানস্স, সংযমস্স কুতো ফলং;

নত্থি আচৰিযো নাম, অদন্তং কো দমেস্সতি.

৬৮১. ‘‘সমতুল্যানি ভূতানি, কুতো জেট্ঠাপচাযিকো;

নত্থি বলং ৱীৰিযং ৱা, কুতো উট্ঠানপোৰিসং.

৬৮২. ‘‘নত্থি দানফলং নাম, ন ৱিসোধেতি ৱেৰিনং;

লদ্ধেয্যং লভতে মচ্চো, নিযতিপৰিণামজং.

৬৮৩. ‘‘নত্থি মাতা পিতা ভাতা, লোকো নত্থি ইতো পৰং;

নত্থি দিন্নং নত্থি হুতং, সুনিহিতং ন ৱিজ্জতি.

৬৮৪. ‘‘যোপি হনেয্য পুৰিসং, পৰস্স ছিন্দতে সিৰং;

ন কোচি কঞ্চি হনতি, সত্তন্নং ৱিৱৰমন্তৰে.

৬৮৫. ‘‘অচ্ছেজ্জাভেজ্জো হি জীৱো, অট্ঠংসো গুড়পৰিমণ্ডলো;

যোজনানং সতং পঞ্চ, কো জীৱং ছেত্তুমৰহতি.

৬৮৬. ‘‘যথা সুত্তগুড়ে খিত্তে, নিব্বেঠেন্তং পলাযতি;

এৱমেৱ চ সো জীৱো, নিব্বেঠেন্তো পলাযতি.

৬৮৭. ‘‘যথা গামতো নিক্খম্ম, অঞ্ঞং গামং পৱিসতি;

এৱমেৱ চ সো জীৱো, অঞ্ঞং বোন্দিং পৱিসতি.

৬৮৮. ‘‘যথা গেহতো নিক্খম্ম, অঞ্ঞং গেহং পৱিসতি;

এৱমেৱ চ সো জীৱো, অঞ্ঞং বোন্দিং পৱিসতি.

৬৮৯. ‘‘চুল্লাসীতি মহাকপ্পিনো, সতসহস্সানি হি;

যে বালা যে চ পণ্ডিতা, সংসাৰং খেপযিত্ৱান;

দুক্খস্সন্তং কৰিস্সৰে.

৬৯০. ‘‘মিতানি সুখদুক্খানি, দোণেহি পিটকেহি চ;

জিনো সব্বং পজানাতি, সম্মূড়্হা ইতৰা পজা.

৬৯১. ‘‘এৱংদিট্ঠি পুৰে আসিং, সম্মূড়্হো মোহপাৰুতো;

মিচ্ছাদিট্ঠি চ দুস্সীলো, কদৰিযো পৰিভাসকো.

৬৯২. ‘‘ওৰং মে ছহি মাসেহি, কালকিৰিযা ভৱিস্সতি;

একন্তকটুকং ঘোৰং, নিৰযং পপতিস্সহং.

৬৯৩. ‘‘চতুক্কণ্ণং চতুদ্ৱাৰং, ৱিভত্তং ভাগসো মিতং;

অযোপাকাৰপৰিযন্তং, অযসা পটিকুজ্জিতং.

৬৯৪. ‘‘তস্স অযোমযা ভূমি, জলিতা তেজসা যুতা;

সমন্তা যোজনসতং, ফৰিত্ৱা তিট্ঠতি সব্বদা.

৬৯৫. ‘‘ৱস্সানি সতসহস্সানি, ঘোসো সুয্যতি তাৱদে;

লক্খো এসো মহাৰাজ, সতভাগৱস্সকোটিযো.

৬৯৬. ‘‘কোটিসতসহস্সানি, নিৰযে পচ্চৰে জনা;

মিচ্ছাদিট্ঠী চ দুস্সীলা, যে চ অৰিযূপৱাদিনো.

৬৯৭. ‘‘তত্থাহং দীঘমদ্ধানং, দুক্খং ৱেদিস্স ৱেদনং;

ফলং পাপস্স কম্মস্স, তস্মা সোচামহং ভুসং.

৬৯৮. ‘‘তং সুণোহি মহাৰাজ, অৰিন্দম ৰট্ঠৱড্ঢন;

ধীতা ময্হং মহাৰাজ, উত্তৰা ভদ্দমত্থু তে.

৬৯৯. ‘‘কৰোতি ভদ্দকং কম্মং, সীলেসুপোসথে ৰতা;

সঞ্ঞতা সংৱিভাগী চ, ৱদঞ্ঞূ ৱীতমচ্ছৰা.

৭০০. ‘‘অখণ্ডকাৰী সিক্খায, সুণ্হা পৰকুলেসু চ;

উপাসিকা সক্যমুনিনো, সম্বুদ্ধস্স সিৰীমতো.

৭০১. ‘‘ভিক্খু চ সীলসম্পন্নো, গামং পিণ্ডায পাৱিসি;

ওক্খিত্তচক্খু সতিমা, গুত্তদ্ৱাৰো সুসংৱুতো.

৭০২. ‘‘সপদানং চৰমানো, অগমা তং নিৱেসনং;

তমদ্দস মহাৰাজ, উত্তৰা ভদ্দমত্থু তে.

৭০৩. ‘‘পূৰং পানীযসৰকং, পূৱে ৱিত্তে চ সা অদা;

পিতা মে কালকতো ভন্তে, তস্সেতং উপকপ্পতু.

৭০৪. ‘‘সমনন্তৰানুদ্দিট্ঠে, ৱিপাকো উদপজ্জথ;

ভুঞ্জামি কামকামীহং, ৰাজা ৱেস্সৱণো যথা.

৭০৫. ‘‘তং সুণোহি মহাৰাজ, অৰিন্দম ৰট্ঠৱড্ঢন;

সদেৱকস্স লোকস্স, বুদ্ধো অগ্গো পৱুচ্চতি;

তং বুদ্ধং সৰণং গচ্ছ, সপুত্তদাৰো অৰিন্দম.

৭০৬. ‘‘অট্ঠঙ্গিকেন মগ্গেন, ফুসন্তি অমতং পদং;

তং ধম্মং সৰণং গচ্ছ, সপুত্তদাৰো অৰিন্দম.

৭০৭. ‘‘চত্তাৰো চ পটিপন্না, চত্তাৰো চ ফলে ঠিতা;

এস সঙ্ঘো উজুভূতো, পঞ্ঞাসীলসমাহিতো;

তং সঙ্ঘং সৰণং গচ্ছ, সপুত্তদাৰো অৰিন্দম.

৭০৮. ‘‘পাণাতিপাতা ৱিৰমস্সু খিপ্পং, লোকে অদিন্নং পৰিৱজ্জযস্সু;

অমজ্জপো মা চ মুসা অভাণি, সকেন দাৰেন চ হোহি তুট্ঠোতি.

৭০৯. ‘‘অত্থকামোসি মে যক্খ, হিতকামোসি দেৱতে;

কৰোমি তুয্হং ৱচনং, ত্ৱংসি আচৰিযো মম.

৭১০. ‘‘উপেমি সৰণং বুদ্ধং, ধম্মঞ্চাপি অনুত্তৰং;

সঙ্ঘঞ্চ নৰদেৱস্স, গচ্ছামি সৰণং অহং.

৭১১. ‘‘পাণাতিপাতা ৱিৰমামি খিপ্পং, লোকে অদিন্নং পৰিৱজ্জযামি;

অমজ্জপো নো চ মুসা ভণামি, সকেন দাৰেন চ হোমি তুট্ঠো.

৭১২. ‘‘ওফুণামি মহাৱাতে, নদিযা সীঘগামিযা;

ৱমামি পাপিকং দিট্ঠিং, বুদ্ধানং সাসনে ৰতো.

৭১৩. ‘‘ইদং ৱত্ৱান সোৰট্ঠো, ৱিৰমিত্ৱা পাপদস্সনা;

নমো ভগৱতো কত্ৱা, পামোক্খো ৰথমাৰুহী’’তি. – গাথাযো অৱোচুং;

৬৫৮-৯. তত্থ ৰাজা পিঙ্গলকো নাম, সুৰট্ঠানং অধিপতি অহূতি পিঙ্গলচক্খুতায ‘‘পিঙ্গলো’’তি পাকটনামো সুৰট্ঠদেসস্স ইস্সৰো ৰাজা অহোসি. মোৰিযানন্তি মোৰিযৰাজূনং, ধম্মাসোকং সন্ধায ৱদতি. সুৰট্ঠং পুনৰাগমাতি সুৰট্ঠস্স ৱিসযং উদ্দিস্স সুৰট্ঠগামিমগ্গং পচ্চাগঞ্ছি. পঙ্কন্তি মুদুভূমিং. ৱণ্ণুপথন্তি পেতেন নিম্মিতং মৰূভূমিমগ্গং.

৬৬০. খেমোতি নিব্ভযো. সোৱত্থিকোতি সোত্থিভাৱাৱহো. সিৱোতি অনুপদ্দৱো. সুৰট্ঠানং সন্তিকে ইতোতি ইমিনা মগ্গেন গচ্ছন্তা মযং সুৰট্ঠৱিসযস্স সমীপেযেৱ.

৬৬১-২. সোৰট্ঠোতি সুৰট্ঠাধিপতি. উব্বিগ্গৰূপোতি উত্ৰস্তসভাৱো. ভিংসনন্তি ভযজননং. লোমহংসনন্তি ভিংসনকভাৱেন লোমানং হংসাপনং.

৬৬৩. যমপুৰিসান সন্তিকেতি পেতানং সমীপে ৱত্তাম. অমানুসো ৱাযতি গন্ধোতি পেতানং সৰীৰগন্ধো ৱাযতি. ঘোসো সুয্যতি দাৰুণোতি পচ্চেকনিৰযেসু কাৰণং কাৰিযমানানং সত্তানং ঘোৰতৰো সদ্দো সুয্যতি.

৬৬৬. পাদপন্তি পাদসদিসেহি মূলাৱযৱেহি উদকস্স পিৱনতো ‘‘পাদপো’’তি লদ্ধনামং তৰুং. ছাযাসম্পন্নন্তি সম্পন্নচ্ছাযং. নীলব্ভৱণ্ণসদিসন্তি ৱণ্ণেন নীলমেঘসদিসং. মেঘৱণ্ণসিৰীনিভন্তি মেঘৱণ্ণসণ্ঠানং হুত্ৱা খাযমানং.

৬৭০. পূৰং পানীযসৰকন্তি পানীযেন পুণ্ণং পানীযভাজনং. পূৱেতি খজ্জকে. ৱিত্তেতি ৱিত্তিজননে মধুৰে মনুঞ্ঞে তহিং তহিং সৰাৱে পূৰেত্ৱা ঠপিতপূৱে অদ্দস.

৬৭২. অথো তে অদুৰাগতন্তি এত্থ অথোতি নিপাতমত্তং, অৱধাৰণত্থে ৱা, মহাৰাজ, তে আগতং দুৰাগতং ন হোতি, অথ খো স্ৱাগতমেৱাতি মযং সম্পটিচ্ছামাতি অত্থো. অৰিন্দমাতি অৰীনং দমনসীল.

৬৭৭. অমচ্চা পাৰিসজ্জাতি অমচ্চা পাৰিসজ্জা চ ৱচনং সুণন্তু, ব্ৰাহ্মণো চ তুয্হং পুৰোহিতো তং সুণাতূতি যোজনা.

৬৭৮. সুৰট্ঠস্মিং অহন্তি সুৰট্ঠদেসে অহং. দেৱাতি ৰাজানং আলপতি. মিচ্ছাদিট্ঠীতি নত্থিকদিট্ঠিযা ৱিপৰীতদস্সনো. দুস্সীলোতি নিস্সীলো. কদৰিযোতি থদ্ধমচ্ছৰী. পৰিভাসকোতি সমণব্ৰাহ্মণানং অক্কোসকো.

৬৭৯. ৱাৰযিস্সন্তি ৱাৰেসিং. অন্তৰাযকৰো অহন্তি দানং দদন্তানং উপকাৰং কৰোন্তানং অন্তৰাযকৰো হুত্ৱা অঞ্ঞেসঞ্চ পৰেসং দানং দদমানানং দানমযপুঞ্ঞতো অহং বহুজনং ৱাৰযিস্সং ৱাৰেসিন্তি যোজনা.

৬৮০. ৱিপাকো নত্থি দানস্সাতিআদি ৱাৰিতাকাৰদস্সনং. তত্থ ৱিপাকো নত্থি দানস্সাতি দানং দদতো তস্স ৱিপাকো আযতিং পত্তব্বফলং নত্থীতি ৱিপাকং পটিবাহতি. সংযমস্স কুতো ফলন্তি সীলস্স পন কুতো নাম ফলং, সব্বেন সব্বং তং নত্থীতি অধিপ্পাযো. নত্থি আচৰিযো নামাতি আচাৰসমাচাৰসিক্খাপকো আচৰিযো নাম কোচি নত্থি. সভাৱতো এৱ হি সত্তা দন্তা ৱা অদন্তা ৱা হোন্তীতি অধিপ্পাযো. তেনাহ ‘‘অদন্তং কো দমেস্সতী’’তি.

৬৮১. সমতুল্যানি ভূতানীতি ইমে সত্তা সব্বেপি অঞ্ঞমঞ্ঞং সমসমা, তস্মা জেট্ঠো এৱ নত্থি, কুতো জেট্ঠাপচাযিকো, জেট্ঠাপচাযনপুঞ্ঞং নাম নত্থীতি অত্থো. নত্থি বলন্তি যম্হি অত্তনো বলে পতিট্ঠিতা সত্তা ৱীৰিযং কত্ৱা মনুস্সসোভগ্যতং আদিং কত্ৱা যাৱঅৰহত্তং সম্পত্তিযো পাপুণন্তি, তং ৱীৰিযবলং পটিক্খিপতি. ৱীৰিযং ৱা নত্থি কুতো উট্ঠানপোৰিসন্তি ইদং নো পুৰিসৱীৰিযেন পুৰিসকাৰেন পৱত্তন্তি এৱং পৱত্তৱাদপটিক্খেপৱসেন ৱুত্তং.

৬৮২. নত্থি দানফলং নামাতি দানস্স ফলং নাম কিঞ্চি নত্থি, দেয্যধম্মপৰিচ্চাগো ভস্মনিহিতং ৱিয নিপ্ফলো এৱাতি অত্থো. ন ৱিসোধেতি ৱেৰিনন্তি এত্থ ৱেৰিনন্তি ৱেৰৱন্তং ৱেৰানং ৱসেন পাণাতিপাতাদীনং ৱসেন চ কতপাপং পুগ্গলং দানসীলাদিৱততো ন ৱিসোধেতি, কদাচিপি সুদ্ধং ন কৰোতি. পুব্বে ‘‘ৱিপাকো নত্থি দানস্সা’’তিআদি দানাদিতো অত্তনো পৰেসং নিৱাৰিতাকাৰদস্সনং, ‘‘নত্থি দানফলং নামা’’তিআদি পন অত্থনো মিচ্ছাভিনিৱেসদস্সনন্তি দট্ঠব্বং. লদ্ধেয্যন্তি লদ্ধব্বং. কথং পন লদ্ধব্বন্তি আহ ‘‘নিযতিপৰিণামজ’’ন্তি. অযং সত্তো সুখং ৱা দুক্খং ৱা লভন্তো নিযতিৱিপৰিণামৱসেনেৱ লভতি, ন কম্মস্স কতত্তা, ন ইস্সৰাদিনা চাতি অধিপ্পাযো.

৬৮৩. নত্থি মাতা পিতা ভাতাতি মাতাদীসু সম্মাপটিপত্তিমিচ্ছাপটিপত্তীনং ফলাভাৱং সন্ধায ৱদতি. লোকো নত্থি ইতো পৰন্তি ইতো ইধলোকতো পৰলোকো নাম কোচি নত্থি, তত্থ তত্থেৱ সত্তা উচ্ছিজ্জন্তীতি অধিপ্পাযো. দিন্নন্তি মহাদানং. হুতন্তি পহেনকসক্কাৰো, তদুভযম্পি ফলাভাৱং সন্ধায ‘‘নত্থী’’তি পটিক্খিপতি. সুনিহিতন্তি সুট্ঠু নিহিতং. ন ৱিজ্জতীতি যং সমণব্ৰাহ্মণানং দানং নাম ‘‘অনুগামিকনিধী’’তি ৱদন্তি, তং ন ৱিজ্জতি. তেসং তং ৱাচাৱত্থুমত্তমেৱাতি অধিপ্পাযো.

৬৮৪. ন কোচি কঞ্চি হনতীতি যো পুৰিসো পৰং পুৰিসং হনেয্য, পৰস্স পুৰিসস্স সীসং ছিন্দেয্য, তত্থ পৰমত্থতো ন কোচি কঞ্চি হনতি, সত্তন্নং কাযানং ছিদ্দভাৱতো হনন্তো ৱিয হোতি. কথং সত্থপহাৰোতি আহ ‘‘সত্তন্নং ৱিৱৰমন্তৰে’’তি. পথৱীআদীনং সত্তন্নং কাযানং ৱিৱৰভূতে অন্তৰে ছিদ্দে সত্থং পৱিসতি, তেন সত্তা অসিআদীহি পহতা ৱিয হোন্তি, জীৱো ৱিয পন সেসকাযাপি নিচ্চসভাৱত্তা ন ছিজ্জন্তীতি অধিপ্পাযো.

৬৮৫. অচ্ছেজ্জাভেজ্জো হি জীৱোতি অযং সত্তানং জীৱো সত্থাদীহি ন ছিন্দিতব্বো ন ভিন্দিতব্বো নিচ্চসভাৱত্তা. অট্ঠংসো গুড়পৰিমণ্ডলোতি সো পন জীৱো কদাচি অট্ঠংসো হোতি কদাচি গুড়পৰিমণ্ডলো. যোজনানং সতং পঞ্চাতি কেৱলীভাৱং পত্তো পঞ্চযোজনসতুব্বেধো হোতি. কো জীৱং ছেত্তুমৰহতীতি নিচ্চং নিব্বিকাৰং জীৱং কো নাম সত্থাদীহি ছিন্দিতুং অৰহতি, ন সো কেনচি ৱিকোপনেয্যোতি ৱদতি.

৬৮৬. সুত্তগুড়েতি ৱেঠেত্ৱা কতসুত্তগুড়ে. খিত্তেতি নিব্বেঠনৱসেন খিত্তে. নিব্বেঠেন্তং পলাযতীতি পব্বতে ৱা ৰুক্খগ্গে ৱা ঠত্ৱা নিব্বেঠিযমানং খিত্তং সুত্তগুড়ং নিব্বেঠেন্তমেৱ গচ্ছতি, সুত্তে খীণে ন গচ্ছতি. এৱমেৱন্তি যথা তং সুত্তগুড়ং নিব্বেঠিযমানং গচ্ছতি, সুত্তে খীণে ন গচ্ছতি, এৱমেৱ সো জীৱো ‘‘চুল্লাসীতি মহাকপ্পিনো সতসহস্সানী’’তি ৱুত্তকালমেৱ অত্তভাৱগুড়ং নিব্বেঠেন্তো পলাযতি পৱত্ততি, ততো উদ্ধং ন পৱত্ততি.

৬৮৭. এৱমেৱ চ সো জীৱোতি যথা কোচি পুৰিসো অত্তনো নিৱাসগামতো নিক্খমিত্ৱা ততো অঞ্ঞং গামং পৱিসতি কেনচিদেৱ কৰণীযেন, এৱমেৱ সো জীৱো ইতো সৰীৰতো নিক্খমিত্ৱা অঞ্ঞং অপৰং সৰীৰং নিযতৱসেন পৱিসতীতি অধিপ্পাযো. বোন্দিন্তি কাযং.

৬৮৯. চুল্লাসীতীতি চতুৰাসীতি. মহাকপ্পিনোতি মহাকপ্পানং. তত্থ ‘‘একম্হা মহাসৰা অনোতত্তাদিতো ৱস্সসতে ৱস্সসতে কুসগ্গেন একেকং উদকবিন্দুং নীহৰন্তে ইমিনা উপক্কমেন সত্তক্খত্তুং তম্হি সৰে নিৰুদকে জাতে একো মহাকপ্পো নাম হোতী’’তি ৱত্ৱা ‘‘এৱৰূপানং মহাকপ্পানং চতুৰাসীতিসতসহস্সানি সংসাৰস্স পৰিমাণ’’ন্তি ৱদন্তি. যে বালা যে চ পণ্ডিতাতি যে অন্ধবালা, যে চ সপ্পঞ্ঞা, সব্বেপি তে. সংসাৰং খেপযিত্ৱানাতি যথাৱুত্তকালপৰিচ্ছেদং সংসাৰং অপৰাপৰুপ্পত্তিৱসেন খেপেত্ৱা. দুক্খস্সন্তং কৰিস্সৰেতি ৱট্টদুক্খস্স পৰিযন্তং পৰিযোসানং কৰিস্সন্তি. পণ্ডিতাপি অন্তৰা সুজ্ঝিতুং ন সক্কোন্তি, বালাপি ততো উদ্ধং নপ্পৱত্তন্তীতি তস্স লদ্ধি.

৬৯০. মিতানি সুখদুক্খানি, দোণেহি পিটকেহি চাতি সত্তানং সুখদুক্খানি নাম দোণেহি পিটকেহি মানভাজনেহি মিতানি ৱিয যথাৱুত্তকালপৰিচ্ছেদেনেৱ পৰিমিতত্তা পচ্চেকঞ্চ তেসং তেসং সত্তানং তানি নিযতিপৰিণামজানি পৰিমিতানি. তযিদং জিনো সব্বং পজানাতি জিনভূমিযং ঠিতো কেৱলং পজানাতি সংসাৰস্স সমতিক্কন্তত্তা. সংসাৰে পন পৰিব্ভমতি সম্মূড়্হাযং ইতৰা পজা.

৬৯১. এৱংদিট্ঠি পুৰে আসিন্তি যথাৱুত্তনত্থিকদিট্ঠিকো পুব্বেৱ অহং অহোসিং. সম্মূড়্হো মোহপাৰুতোতি যথাৱুত্তায দিট্ঠিযা হেতুভূতেন সম্মোহেন সম্মূড়্হো, তংসহজাতেন পন মোহেন পাৰুতো, পটিচ্ছাদিতকুসলবীজোতি অধিপ্পাযো.

৬৯২. এৱং পুব্বে যা অত্তনো উপ্পন্না পাপদিট্ঠি, তস্সা ৱসেন কতং পাপকম্মং দস্সেত্ৱা ইদানি অত্তনা আযতিং অনুভৱিতব্বং তস্স ফলং দস্সেন্তো ‘‘ওৰং মে ছহি মাসেহী’’তিআদিমাহ.

৬৯৫-৭. তত্থ ৱস্সানি সতসহস্সানীতি ৱস্সানং সতসহস্সানি, অতিক্কমিত্ৱাতি ৱচনসেসো. ভুম্মত্থে ৱা এতং পচ্চত্তৱচনং, ৱস্সেসু সতসহস্সেসু ৱীতিৱত্তেসূতি অত্থো. ঘোসো সুয্যতি তাৱদেতি যদা এত্তকো কালো অতিক্কন্তো হোতি, তাৱদেৱ তস্মিং কালে ‘‘ইধ পচ্চন্তানং ৱো মাৰিসা ৱস্সসতসহস্সপৰিমাণো কালো অতীতো’’তি এৱং তস্মিং নিৰযে সদ্দো সুয্যতি. লক্খো এসো, মহাৰাজ, সতভাগৱস্সকোটিযোতি সতভাগা সতকোট্ঠাসা ৱস্সকোটিযো, মহাৰাজ, নিৰযে পচ্চন্তানং সত্তানং আযুনো এসো লক্খো এসো পৰিচ্ছেদোতি অত্থো. ইদং ৱুত্তং হোতি – দসদসকং সতং নাম, দস সতানি সহস্সং নাম, দসদসসহস্সানি সতসহস্সং নাম, সতসতসহস্সানি কোটি নাম, তাসং কোটীনং ৱসেন সতসহস্সৱস্সকোটিযো সতভাগা ৱস্সকোটিযো. সা চ খো নেৰযিকানংযেৱ ৱস্সগণনাৱসেন ৱেদিতব্বা, ন মনুস্সানং, দেৱানং ৱা. ঈদিসানি অনেকানি ৱস্সকোটিসতসহস্সানি নেৰযিকানং আযু. তেনাহ ‘‘কোটিসতসহস্সানি, নিৰযে পচ্চৰে জনা’’তি. যাদিসেন পন পাপেন সত্তা এৱং নিৰযেসু পচ্চন্তি, তং নিগমনৱসেন দস্সেতুং ‘‘মিচ্ছাদিট্ঠী চ দুস্সীলা, যে চ অৰিযূপৱাদিনো’’তি ৱুত্তং. ৱেদিস্সন্তি অনুভৱিস্সং.

৬৯৮-৭০৬. এৱং আযতিং অত্তনা অনুভৱিতব্বং পাপফলং দস্সেত্ৱা ইদানি ‘‘কেন তে ব্ৰহ্মচৰিযেন, আনুভাৱো অযং তৱা’’তি ৰঞ্ঞা পুচ্ছিতমত্থং আচিক্খিত্ৱা তং সৰণেসু চেৱ সীলেসু চ পতিট্ঠাপেতুকামো ‘‘তং সুণোহি মহাৰাজা’’তিআদিমাহ. তত্থ সীলেসুপোসথে ৰতাতি নিচ্চসীলেসু চ উপোসথসীলেসু চ অভিৰতা. অদাতি অদাসি. তং ধম্মন্তি তং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং অমতপদঞ্চ.

৭০৯-১২. এৱং পেতেন সৰণেসু সীলেসু চ সমাদপিতো ৰাজা পসন্নমানসো তেন অত্তনো কতং উপকাৰং তাৱ কিত্তেত্ৱা সৰণাদীসু পতিট্ঠহন্তো ‘‘অত্থকামো’’তিআদিকা তিস্সো গাথা ৱত্ৱা পুব্বে অত্তনা গহিতায পাপিকায দিট্ঠিযা পটিনিস্সট্ঠভাৱং পকাসেন্তো ‘‘ওফুণামী’’তি গাথমাহ.

তত্থ ওফুণামি মহাৱাতেতি মহন্তে ৱাতে ৱাযন্তে ভুসং ৱিয তং পাপকং দিট্ঠিং, যক্খ, তৱ ধম্মদেসনাৱাতে ওফুণামি নিদ্ধুনামি. নদিযা ৱা সীঘগামিযাতি সীঘসোতায মহানদিযা ৱা তিণকট্ঠপণ্ণকসটং ৱিয পাপিকং দিট্ঠিং পৱাহেমীতি অধিপ্পাযো. ৱমামি পাপিকং দিট্ঠিন্তি মম মনোমুখগতং পাপিকং দিট্ঠিং উচ্ছড্ডযামি. তত্থ কাৰণমাহ ‘‘বুদ্ধানং সাসনে ৰতো’’তি. যস্মা একংসেন অমতাৱহে বুদ্ধানং ভগৱন্তানং সাসনে ৰতো অভিৰতো, তস্মা তং দিট্ঠিসঙ্খাতং ৱিসং ৱমামীতি যোজনা.

৭১৩. তি ওসানগাথা সঙ্গীতিকাৰেহি ঠপিতা. তত্থ পামোক্খোতিপাচীনদিসাভিমুখো হুত্ৱা. ৰথমাৰুহীতি ৰাজা গমনসজ্জং অত্তনো ৰাজৰথং অভিৰুহি, আৰুয্হ যক্খানুভাৱেন তং দিৱসমেৱ অত্তনো নগৰং পত্ৱা ৰাজভৱনং পাৱিসি. সো অপৰেন সমযেন ইমং পৱত্তিং ভিক্খূনং আৰোচেসি, ভিক্খূ তং থেৰানং আৰোচেসুং, থেৰা ততিযসঙ্গীতিযং সঙ্গহং আৰোপেসুং.

নন্দকপেতৱত্থুৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.