১১. নাৰদবুদ্ধৱংসৱণ্ণনা
পদুমবুদ্ধে পন পৰিনিব্বুতে তস্স সাসনে চ অন্তৰহিতে ৱস্সসতসহস্সাযুকা মনুস্সা অনুক্কমেন পৰিহাযমানা দসৱস্সাযুকা অহেসুং. পুন ৱড্ঢিত্ৱা অসঙ্খ্যেয্যাযুকা হুত্ৱা পৰিহাযমানা নৱুতিৱস্সসহস্সাযুকা অহেসুং. তদা দসবলধৰো তেৱিজ্জো চতুৱেসাৰজ্জৱিসাৰদো ৱিমুত্তিসাৰদো নাৰদো নাম নৰসত্তুত্তমো সত্থা লোকে উদপাদি. সো চত্তাৰি অসঙ্খ্যেয্যানি কপ্পসতসহস্সঞ্চ পাৰমিযো পূৰেত্ৱা তুসিতভৱনে নিব্বত্তিত্ৱা ততো চৱিত্ৱা ধঞ্ঞৱতী নাম নগৰে সকৱীৰিযৱিজিতৱাসুদেৱস্স সুদেৱস্স নাম ৰঞ্ঞো কুলে অগ্গমহেসিযা নিৰূপমায অনোমায নাম দেৱিযা কুচ্ছিস্মিং পটিসন্ধিং অগ্গহেসি. সো দসন্নং মাসানং অচ্চযেন ধনঞ্জযুয্যানে মাতুকুচ্ছিতো নিক্খমি. নামগ্গহণদিৱসে পন নামকৰণে কযিৰমানে সকলজম্বুদীপে মনুস্সানং উপভোগক্খমানি অনুৰূপানি আভৰণানি আকাসতো কপ্পৰুক্খাদীহি পতিংসু. তেনস্স নৰানং অৰহানি আভৰণানি অদাসীতি ‘‘নাৰদো’’তি নামং অকংসু.
সো নৱৱস্সসহস্সানি অগাৰমজ্ঝে ৱসি. ৱিজিতো ৱিজিতাৱী ৱিজিতাভিৰামোতি তিণ্ণং উতূনং অনুচ্ছৱিকা তযো পাসাদা অহেসুং. তস্স নাৰদকুমাৰস্স কুলসীলাচাৰৰূপসম্পন্নং মনোনুকূলং ৱিজিতসেনং নাম অতিৱিয ধঞ্ঞং খত্তিযকঞ্ঞং অগ্গমহেসিং অকংসু. তং আদিং কত্ৱা ৱীসতিসহস্সাধিকং ইত্থীনং সতসহস্সং অহোসি. তস্সা ৱিজিতসেনায দেৱিযা সব্বলোকানন্দকৰে নন্দুত্তৰকুমাৰে নাম জাতে সো চত্তাৰি নিমিত্তানি দিস্ৱা চতুৰঙ্গিনিযা মহতিযা সেনায পৰিৱুতো নানাৱিৰাগতনুৱৰৱসননিৱসনো আমুক্কমুত্তাহাৰমণিকুণ্ডলো ৱৰকেযূৰমকুটকটকধৰো পৰমসুৰভিগন্ধকুসুমসমলঙ্কতো পদসাৱ উয্যানং গন্ত্ৱা সব্বাভৰণানি ওমুঞ্চিত্ৱা ভণ্ডাগাৰিকস্স হত্থে দত্ৱা সযমেৱ ৱিমলনীলকুৱলযদলসদিসেনাতিনিসিতেনাসিনা পৰমৰুচিৰৰতনৱিচিত্তং সকেসমকুটং ছিন্দিত্ৱা গগনতলে খিপি. তং সক্কো দেৱৰাজা সুৱণ্ণচঙ্কোটকেন পটিগ্গহেত্ৱা তাৱতিংসভৱনং নেত্ৱা তিযোজনুব্বেধং সিনেৰুমুদ্ধনি সত্তৰতনমযং চেতিযং অকাসি.
মহাপুৰিসো পন দেৱদত্তানি কাসাযানি ৱত্থানি পৰিদহিত্ৱা তত্থেৱ উয্যানে পব্বজি. পুৰিসসতসহস্সা চ তং অনুপব্বজিংসু. সো সত্তাহং তত্থেৱ পধানচৰিযং চৰিত্ৱা ৱিসাখপুণ্ণমায ৱিজিতসেনায অগ্গমহেসিযা দিন্নং পাযাসং পৰিভুঞ্জিত্ৱা তত্থেৱ উয্যানে দিৱাৱিহাৰং কত্ৱা সুদস্সনুয্যানপালেন দিন্না অট্ঠ তিণমুট্ঠিযো গহেত্ৱা মহাসোণবোধিং পদক্খিণং কত্ৱা অট্ঠপণ্ণাসহত্থৱিত্থতং তিণসন্থৰং সন্থৰিত্ৱা নিসীদিত্ৱা মাৰবলং ৱিধমিত্ৱা তীসু যামেসু তিস্সো ৱিজ্জা উপ্পাদেত্ৱা সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণং পটিৱিজ্ঝিত্ৱা – ‘‘অনেকজাতিসংসাৰং…পে… তণ্হানং খযমজ্ঝগা’’তি উদানং উদানেত্ৱা সত্তসত্তাহানি ৱীতিনামেত্ৱা ব্ৰহ্মুনো যাচিতো পটিঞ্ঞং দত্ৱা ধনঞ্জযুয্যানে অত্তনা সহ পব্বজিতেহি সতসহস্সভিক্খূহি পৰিৱুতো তত্থ ধম্মচক্কং পৱত্তেসি. তদা কোটিসতসহস্সানং ধম্মাভিসমযো অহোসি. তেন ৱুত্তং –
১. ‘‘পদুমস্স অপৰেন, সম্বুদ্ধো দ্ৱিপদুত্তমো;
নাৰদো নাম নামেন, অসমো অপ্পটিপুগ্গলো.
২. ‘‘সো বুদ্ধো চক্কৱত্তিস্স, জেট্ঠো দযিতওৰসো;
আমুক্কমালাভৰণো, উয্যানং উপসঙ্কমি.
৩. ‘‘তত্থাসি ৰুক্খো যসৱিপুলো, অভিৰূপো ব্ৰহ্মা সুচি;
তমজ্ঝপ্পত্ৱা উপনিসীদি, মহাসোণস্স হেট্ঠতো.
৪. ‘‘তত্থ ঞাণৱৰুপ্পজ্জি, অনন্তং ৱজিৰূপমং;
তেন ৱিচিনি সঙ্খাৰে, উক্কুজ্জমৱকুজ্জকং.
৫. ‘‘তত্থ সব্বকিলেসানি, অসেসমভিৱাহযি;
পাপুণী কেৱলং বোধিং, বুদ্ধঞাণে চ চুদ্দস.
৬. ‘‘পাপুণিত্ৱান সম্বোধিং, ধম্মচক্কং পৱত্তযি;
কোটিসতসহস্সানং, পঠমাভিসমযো অহূ’’তি.
তত্থ চক্কৱত্তিস্সাতি চক্কৱত্তিৰঞ্ঞো. জেট্ঠোতি পুব্বজো. দযিতওৰসোতি দযিতো পিযো ওৰসো পুত্তো, দযিতো ওৰসি গহেত্ৱা লালিতো পুত্তো দযিতওৰসো নাম. আমুক্কমালাভৰণোতি আমুক্কমুত্তাহাৰকেযূৰকটকমকুটকুণ্ডলমালো. উয্যানন্তি বহিনগৰে ধনঞ্জযুয্যানং নামাৰামং অগমাসি.
তত্থাসি ৰুক্খোতি তস্মিং উয্যানে একো কিৰ ৰুক্খো ৰত্তসোণো নাম অহোসি. সো কিৰ নৱুতিহত্থুব্বেধো সমৱট্টক্খন্ধো সম্পন্নৱিৱিধৱিটপসাখো নীলবহলৱিপুলপলাসো সন্দচ্ছাযো দেৱতাধিৱুট্ঠত্তা ৱিগতৱিৱিধৱিহগগণসঞ্চাৰো ধৰণীতলতিলকভূতো তৰুৰজ্জং ৱিয কুৰুমানো পৰমৰমণীযদস্সনো ৰত্তকুসুমসমলঙ্কতসব্বসাখো দেৱমনুস্সনযনৰসাযনভূতো অহোসি. যসৱিপুলোতি ৱিপুলযসো, সব্বলোকৱিখ্যাতো অত্তনো সম্পত্তিযা সব্বত্থ পাকটো ৱিস্সুতোতি অত্থো. কেচি ‘‘তত্থাসি ৰুক্খো ৱিপুলো’’তি পঠন্তি. ব্ৰহাতি মহন্তো, দেৱানং পাৰিচ্ছত্তকসদিসোতি অত্থো. তমজ্ঝপ্পত্ৱাতি তং সোণৰুক্খং পত্ৱা অধিপত্ৱা উপগম্মাতি অত্থো. হেট্ঠতোতি তস্স ৰুক্খস্স হেট্ঠা.
ঞাণৱৰুপ্পজ্জীতি ঞাণৱৰং উদপাদি. অনন্তন্তি অপ্পমেয্যং অপ্পমাণং. ৱজিৰূপমন্তি ৱজিৰসদিসং তিখিণং, অনিচ্চানুপস্সনাদিকস্স ৱিপস্সনাঞাণস্সেতং অধিৱচনং. তেন ৱিচিনি সঙ্খাৰেতি তেন ৱিপস্সনাঞাণেন ৰূপাদিকে সঙ্খাৰে ৱিচিনি. উক্কুজ্জমৱকুজ্জকন্তি সঙ্খাৰানং উদযঞ্চ ৱযঞ্চ ৱিচিনীতি অত্থো. তস্মা পচ্চযাকাৰং সম্মসিত্ৱা আনাপানচতুত্থজ্ঝানতো ৱুট্ঠায পঞ্চসু খন্ধেসু অভিনিৱিসিত্ৱা উদযব্বযৱসেন সমপঞ্ঞাস লক্খণানি দিস্ৱা যাৱ গোত্ৰভুঞাণং ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা অৰিযমগ্গানুক্কমেন সকলে বুদ্ধগুণে পটিলভীতি অত্থো.
তত্থাতি সোণৰুক্খে. সব্বকিলেসানীতি সব্বেপি কিলেসে, লিঙ্গৱিপৰিযাসং কত্ৱা ৱুত্তং. কেচি ‘‘তত্থ সব্বকিলেসেহী’’তি পঠন্তি. অসেসন্তি নিৰৱসেসং. অভিৱাহযীতি মগ্গোধিনা চ কিলেসোধিনা চ সব্বে কিলেসে অভিৱাহযি, ৱিনাসমুপনেসীতি অত্থো. বোধীতি অৰহত্তমগ্গঞাণং. বুদ্ধঞাণে চ চুদ্দসাতি বুদ্ধঞাণানি চুদ্দস. তানি কতমানীতি? মগ্গফলঞাণানি অট্ঠ, ছ অসাধাৰণঞাণানীতি এৱমিমানি চুদ্দস বুদ্ধঞাণানি নাম, চ-সদ্দো সম্পিণ্ডনত্থো, তেন অপৰানিপি চতস্সো পটিসম্ভিদাঞাণানি চতুৱেসাৰজ্জঞাণানি চতুযোনিপৰিচ্ছেদকঞাণানি পঞ্চগতিপৰিচ্ছেদকঞাণানি দসবলঞাণানি সকলে চ বুদ্ধগুণে পাপুণীতি অত্থো.
এৱং বুদ্ধত্তং পত্ৱা ব্ৰহ্মাযাচনং অধিৱাসেত্ৱা ধনঞ্জযুয্যানে অত্তনা সহ পব্বজিতে সতসহস্সভিক্খূ সম্মুখে কত্ৱা ধম্মচক্কং পৱত্তেসি. তদা কোটিসতসহস্সস্স পঠমাভিসমযো অহোসি. তদা কিৰ মহাদোণনগৰে দোণো নাম নাগৰাজা গঙ্গাতীৰে পটিৱসতি মহিদ্ধিকো মহানুভাৱো মহাজনেন সক্কতো গৰুকতো মানিতো পূজিতো. সো যস্মিং ৱিসযে জনপদৱাসিনো মনুস্সা তস্স বলিকম্মং ন কৰোন্তি, তেসং ৱিসযং অৱস্সেন ৱা অতিৱস্সেন ৱা সক্খৰৱস্সেন ৱা ৱিনাসেতি.
অথ তীৰদস্সনো নাৰদো সত্থা দোণস্স নাগৰাজস্স ৱিনযনে বহূনং পাণীনং উপনিস্সযং দিস্ৱা মহতা ভিক্খুসঙ্ঘেন পৰিৱাৰিতো তস্স নাগৰাজস্স নিৱাসট্ঠানমগমাসি. ততো তং মনুস্সা দিস্ৱা এৱমাহংসু – ‘‘ভগৱা, এত্থ ঘোৰৱিসো উগ্গতেজো মহিদ্ধিকো মহানুভাৱো নাগৰাজা পটিৱসতি, সো তং মা ৱিহেঠেস্সতি ন গন্তব্ব’’ন্তি. ভগৱা পন তেসং ৱচনং অসুণন্তো ৱিয অগমাসি. গন্ত্ৱা চ তত্থস্স নাগৰাজস্স সক্কাৰত্থায কতে পৰমসুৰভিগন্ধে পুপ্ফসন্থৰে নিসীদি. মহাজনো কিৰ ‘‘নাৰদস্স চ মুনিৰাজস্স দোণস্স চ নাগৰাজস্স দ্ৱিন্নম্পি যুদ্ধং পস্সিস্সামা’’তি সন্নিপতি.
অথ অহিনাগো মুনিনাগং তথা নিসিন্নং দিস্ৱা মক্খং অসহমানো সন্দিস্সমানকাযো হুত্ৱা পধূপাযি. দসবলোপি পধূপাযি. পুন নাগৰাজা পজ্জলি. মুনিৰাজাপি পজ্জলি. অথ সো নাগৰাজা দসবলস্স সৰীৰতো নিক্খন্তাহি ধূমজালাহি অতিৱিয কিলন্তসৰীৰো দুক্খং অসহমানো ‘‘ৱিসৱেগেন নং মাৰেস্সামী’’তি ৱিসং ৱিস্সজ্জেসি. ৱিসস্স ৱেগেন সকলোপি জম্বুদীপো ৱিনস্সেয্য. তং পন ৱিসং দসবলস্স সৰীৰে একলোমম্পি কম্পেতুং নাসক্খি. অথ সো নাগৰাজা – ‘‘কা নু খো সমণস্স পৱত্তী’’তি ওলোকেন্তো সৰদসমযে সূৰিযং ৱিয চন্দং ৱিয চ পৰিপুণ্ণং ছব্বণ্ণাহি বুদ্ধৰস্মীহি ৱিৰোচমানং ৱিপ্পসন্নৱদনসোভং ভগৱন্তং দিস্ৱা – ‘‘অহো! মহিদ্ধিকো ৱতাযং সমণো, মযা পন অত্তনো বলং অজানন্তেন অপৰদ্ধ’’ন্তি চিন্তেত্ৱা তাণং গৱেসী ভগৱন্তংযেৱ সৰণমুপগঞ্ছি. অথ নাৰদো মুনিৰাজা তং নাগৰাজং ৱিনেত্ৱা তত্থ সন্নিপতিতস্স মহাজনস্স চিত্তপ্পসাদনত্থং যমকপাটিহাৰিযং অকাসি. তদা পাণীনং নৱুতিকোটিসহস্সানি অৰহত্তে পতিট্ঠহিংসু. সো দুতিযো অভিসমযো অহোসি. তেন ৱুত্তং –
৭. ‘‘মহাদোণং নাগৰাজং, ৱিনযন্তো মহামুনি;
পাটিহেৰং তদাকাসি, দস্সযন্তো সদেৱকে.
৮. ‘‘তদা দেৱমনুস্সানং, তম্হি ধম্মপ্পকাসনে;
নৱুতিকোটিসহস্সানি, তৰিংসু সব্বসংসয’’ন্তি.
তত্থ পাটিহেৰং তদাকাসীতি অকাসি যমকপাটিহাৰিযন্তি অত্থো. অযমেৱ ৱা পাঠো. ‘‘তদা দেৱমনুস্সা ৱা’’তিপি পাঠো. তত্থ দেৱমনুস্সানন্তি সামিঅত্থে পচ্চত্তং. তস্মা দেৱানং মনুস্সানঞ্চ নৱুতিকোটিসহস্সানীতি অত্থো. তৰিংসূতি অতিক্কমিংসু.
যদা পন অত্তনো পুত্তং নন্দুত্তৰকুমাৰং ওৱদি, তদা অসীতিযা কোটিসহস্সানং ততিযাভিসমযো অহোসি. তেন ৱুত্তং –
৯. ‘‘যম্হি কালে মহাৱীৰো, ওৱদী সকমত্ৰজং;
অসীতিকোটিসহস্সানং, ততিযাভিসমযো অহূ’’তি.
যদা পন থুল্লকোট্ঠিতনগৰে ভদ্দসালো চ ৱিজিতমিত্তো চ দ্ৱে ব্ৰাহ্মণসহাযকা অমতৰহদং গৱেসমানা পৰিসতি নিসিন্নং অতিৱিসাৰদং নাৰদসম্মাসম্বুদ্ধং অদ্দসংসু. তে ভগৱতো কাযে দ্ৱত্তিংসমহাপুৰিসলক্খণানি দিস্ৱা – ‘‘অযং লোকে ৱিৱটচ্ছদো সম্মাসম্বুদ্ধো’’তি নিট্ঠং গন্ত্ৱা ভগৱতি সঞ্জাতসদ্ধা সপৰিৱাৰা ভগৱতো সন্তিকে পব্বজিংসু. তেসু পব্বজিত্ৱা অৰহত্তং পত্তেসু ভগৱা ভিক্খূনং কোটিসতসহস্সমজ্ঝে পাতিমোক্খং উদ্দিসি, সো পঠমো সন্নিপাতো অহোসি. তেন ৱুত্তং –
১০. ‘‘সন্নিপাতা তযো আসুং, নাৰদস্স মহেসিনো;
কোটিসতসহস্সানং, পঠমো আসি সমাগমো’’তি.
যস্মিং সমযে নাৰদো সম্মাসম্বুদ্ধো ঞাতিসমাগমে অত্তনো পণিধানতো পট্ঠায বুদ্ধৱংসং কথেসি, তদা নৱুতিকোটিভিক্খুসহস্সানং দুতিযো সন্নিপাতো অহোসি. তেন ৱুত্তং –
১১. ‘‘যদা বুদ্ধো বুদ্ধগুণং, সনিদানং পকাসযি;
নৱুতিকোটিসহস্সানি, সমিংসু ৱিমলা তদা’’তি.
তত্থ ৱিমলাতি ৱিগতমলা, খীণাসৱাতি অত্থো.
যদা পন মহাদোণনাগৰাজস্স ৱিনযনে পসন্নো ৱেৰোচনো নাম নাগৰাজা গঙ্গায নদিযা তিগাৱুতপ্পমাণং সত্তৰতনমযং মণ্ডপং নিম্মিনিত্ৱা সপৰিৱাৰং ভগৱন্তং তত্থ নিসীদাপেত্ৱা সপৰিৱাৰো সজনপদে অত্তনো দানগ্গদস্সনত্থায নিমন্তেত্ৱা নাগনাটকানি চ তাড়াৱচৰে ৱিৱিধৱেসালঙ্কাৰধৰে সন্নিপাতেত্ৱা মহাসক্কাৰেন ভগৱতো সপৰিৱাৰস্স মহাদানং অদাসি. ভোজনাৱসানে ভগৱা মহাগঙ্গং ওতাৰেন্তো ৱিয অনুমোদনমকাসি. তদা ভত্তানুমোদনে ধম্মং সুত্ৱা পসন্নানং এহিভিক্খুপব্বজ্জায পব্বজিতানং অসীতিভিক্খুসতসহস্সানং মজ্ঝে পাতিমোক্খং উদ্দিসি, সো ততিযো সন্নিপাতো অহোসি. তেন ৱুত্তং –
১২. ‘‘যদা ৱেৰোচনো নাগো, দানং দদাতি সত্থুনো;
তদা সমিংসু জিনপুত্তা, অসীতিসতসহস্সিযো’’তি.
তত্থ অসীতিসতসহস্সিযোতি সতসহস্সানং অসীতিযো.
তদা অম্হাকং বোধিসত্তো ইসিপব্বজ্জং পব্বজিত্ৱা হিমৱন্তপস্সে অস্সমং মাপেত্ৱা পঞ্চসু অভিঞ্ঞাসু অট্ঠসু সমাপত্তীসু চ চিণ্ণৱসী হুত্ৱা পটিৱসতি. অথ তস্মিং অনুকম্পায নাৰদো ভগৱা অসীতিযা অৰহন্তকোটীহি দসহি চ অনাগামিফলট্ঠেহি উপাসকসহস্সেহি পৰিৱুতো তং অস্সমপদং অগমাসি. তাপসো ভগৱন্তং দিস্ৱাৱ পমুদিতহদযো সপৰিৱাৰস্স ভগৱতো নিৱাসত্থায অস্সমং মাপেত্ৱা সকলৰত্তিং সত্থুগুণং কিত্তেত্ৱা ভগৱতো ধম্মকথং সুত্ৱা পুনদিৱসে উত্তৰকুৰুং গন্ত্ৱা ততো আহাৰং আহৰিত্ৱা সপৰিৱাৰস্স বুদ্ধস্স মহাদানং অদাসি. এৱং সত্তাহং মহাদানং দত্ৱা হিমৱন্ততো অনগ্ঘং লোহিতচন্দনং আহৰিত্ৱা তেন লোহিতচন্দনেন ভগৱন্তং পূজেসি. তদা নং দসবলো অমৰনৰপৰিৱুতো ধম্মকথং কথেত্ৱা – ‘‘অনাগতে গোতমো নাম বুদ্ধো ভৱিস্সতী’’তি ব্যাকাসি. তেন ৱুত্তং –
১৩. ‘‘অহং তেন সমযেন, জটিলো উগ্গতাপনো;
অন্তলিক্খচৰো আসিং, পঞ্চাভিঞ্ঞাসু পাৰগূ.
১৪. ‘‘তদাপাহং অসমসমং, সসঙ্ঘং সপৰিজ্জনং;
অন্নপানেন তপ্পেত্ৱা, চন্দনেনাভিপূজযিং.
১৫. ‘‘সোপি মং তদা ব্যাকাসি, নাৰদো লোকনাযকো;
অপৰিমেয্যিতো কপ্পে, বুদ্ধো লোকে ভৱিস্সতি.
১৬. ‘‘পধানং পদহিত্ৱান…পে… হেস্সাম সম্মুখা ইমং.
১৭. ‘‘তস্সাপি ৱচনং সুত্ৱা, ভিয্যো হাসেত্ৱ মানসং;
অধিট্ঠহিং ৱতং উগ্গং, দসপাৰমিপূৰিযা’’তি.
তত্থ তদাপাহন্তি তদাপি অহং. অসমসমন্তি অসমা নাম অতীতা বুদ্ধা, তেহি অসমেহি সমং তুল্যং অসমসমং. অথ ৱা অসমা ৱিসমা, সমা অৱিসমা সাধৱো, তেসু অসমসমেসু সমো ‘‘অসমসমসমো’’তি ৱত্তব্বে একস্স সমসদ্দস্স লোপং কত্ৱা ৱুত্তন্তি ৱেদিতব্বং, অসমাৱিসমসমন্তি অত্থো. সপৰিজ্জনন্তি সউপাসকজনং. ‘‘সোপি মং তদা নৰমৰূনং, মজ্ঝে ব্যাকাসি চক্খুমা’’তিপি পাঠো, সো উত্তানত্থোৱ. ভিয্যো হাসেত্ৱ মানসন্তি উত্তৰিম্পি হাসেত্ৱা তোসেত্ৱা হদযং. অধিট্ঠহিং ৱতং উগ্গন্তি উগ্গং ৱতং অধিট্ঠাসিং. ‘‘উত্তৰিং ৱতমধিট্ঠাসিং, দসপাৰমিপূৰিযা’’তিপি পাঠো.
তস্স পন ভগৱতো নাৰদস্স ধঞ্ঞৱতী নাম নগৰং অহোসি, সুদেৱো নাম খত্তিযো পিতা, অনোমা নাম মাতা, ভদ্দসালো চ জিতমিত্তো চ দ্ৱে অগ্গসাৱকা, ৱাসেট্ঠো নাম উপট্ঠাকো, উত্তৰা চ ফগ্গুনী চ দ্ৱে অগ্গসাৱিকা, মহাসোণৰুক্খো বোধি, সৰীৰং অট্ঠাসীতিহত্থুব্বেধং অহোসি. তস্স সৰীৰপ্পভা নিচ্চং যোজনং ফৰতি, নৱুতিৱস্সসহস্সানি আযু, তস্স পন ৱিজিতসেনা নাম অগ্গমহেসী, নন্দুত্তৰকুমাৰো নামস্স পুত্তো অহোসি, ৱিজিতো ৱিজিতাৱী ৱিজিতাভিৰামোতি তযো পাসাদা অহেসুং. সো নৱৱস্সসহস্সানি অগাৰং অজ্ঝাৱসি. সো পদসাৱ মহাভিনিক্খমনং নিক্খমীতি. তেন ৱুত্তং –
১৮. ‘‘নগৰং ধঞ্ঞৱতী নাম, সুদেৱো নাম খত্তিযো;
অনোমা নাম জনিকা, নাৰদস্স মহেসিনো.
২৩. ‘‘ভদ্দসালো জিতমিত্তো, অহেসুং অগ্গসাৱকা;
ৱাসেট্ঠো নামুপট্ঠাকো, নাৰদস্স মহেসিনো.
২৪. ‘‘উত্তৰা ফগ্গুনী চেৱ, অহেসুং অগ্গসাৱিকা;
বোধি তস্স ভগৱতো, মহাসোণোতি ৱুচ্চতি.
২৬. ‘‘অট্ঠাসীতিৰতনানি, অচ্চুগ্গতো মহামুনি;
কঞ্চনগ্ঘিযসঙ্কাসো, দসসহস্সী ৱিৰোচতি.
২৭. ‘‘তস্স ব্যামপ্পভা কাযা, নিদ্ধাৱতি দিসোদিসং;
নিৰন্তৰং দিৱাৰত্তিং, যোজনং ফৰতে সদা.
২৮. ‘‘ন কেচি তেন সমযেন, সমন্তা যোজনে জনা;
উক্কাপদীপে উজ্জালেন্তি, বুদ্ধৰংসীহি ওত্থটা.
২৯. ‘‘নৱুতিৱস্সসহস্সানি, আযু ৱিজ্জতি তাৱদে;
তাৱতা তিট্ঠমানো সো, তাৰেসি জনতং বহুং.
৩০. ‘‘যথা উড়ূহি গগনং, ৱিচিত্তং উপসোভতি;
তথেৱ সাসনং তস্স, অৰহন্তেহি সোভতি.
৩১. ‘‘সংসাৰসোতং তৰণায, সেসকে পটিপন্নকে;
ধম্মসেতুং দড়্হং কত্ৱা, নিব্বুতো সো নৰাসভো.
৩২. ‘‘সোপি বুদ্ধো অসমসমো, তেপি খীণাসৱা অতুলতেজা;
সব্বং তমন্তৰহিতং, ননু ৰিত্তা সব্বসঙ্খাৰা’’তি.
তত্থ কঞ্চনগ্ঘিযসঙ্কাসোতি ৱিৱিধৰতনৱিচিত্তকঞ্চনমযগ্ঘিকসদিসৰূপসোভো. দসসহস্সী ৱিৰোচতীতি তস্স পভায দসসহস্সীপি লোকধাতু ৱিৰোচতি, ৱিৰাজতীতি অত্থো. তমেৱত্থং পকাসেন্তো ভগৱা ‘‘তস্স ব্যামপ্পভা কাযা, নিদ্ধাৱতি দিসোদিস’’ন্তি আহ. তত্থ ব্যামপ্পভা কাযাতি ব্যামপ্পভা ৱিযাতি ব্যামপ্পভা, অম্হাকং ভগৱতো ব্যামপ্পভা ৱিযাতি অত্থো.
ন কেচীতি এত্থ ন-কাৰো পটিসেধত্থো, তস্স উজ্জালেন্তি-সদ্দেন সম্বন্ধো দট্ঠব্বো. উক্কাতি দণ্ডদীপিকা. উক্কা ৱা পদীপে ৱা কেচিপি জনা ন উজ্জালেন্তি ন পজ্জালেন্তি. কস্মাতি চে? বুদ্ধসৰীৰপ্পভায ওভাসিতত্তা. বুদ্ধৰংসীহীতি বুদ্ধৰস্মীহি. ওত্থটাতি অধিগতা.
উড়ূহীতি তাৰাহি, যথা তাৰাহি গগনতলং ৱিচিত্তং সোভতি, তথেৱ তস্স সাসনং অৰহন্তেহি ৱিচিত্তং উপসোভতীতি অত্থো. সংসাৰসোতং তৰণাযাতি সংসাৰসাগৰস্স তৰণত্থং. সেসকে পটিপন্নকেতি অৰহন্তে ঠপেত্ৱা কল্যাণপুথুজ্জনেহি সদ্ধিং সেসে সেক্খপুগ্গলেতি অত্থো. ধম্মসেতুন্তি মগ্গসেতুং, সেসপুগ্গলে সংসাৰতো তাৰেতুং ধম্মসেতুং ঠপেত্ৱা কতসব্বকিচ্চো হুত্ৱা পৰিনিব্বাযীতি অত্থো. সেসং হেট্ঠা ৱুত্তত্তা সব্বত্থ উত্তানমেৱাতি.
নাৰদবুদ্ধৱংসৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
নিট্ঠিতো নৱমো বুদ্ধৱংসো.