১০. দুতিযপমাদাদিৱগ্গৱণ্ণনা

৯৮. দসমে অজ্ঝত্তিকন্তি নিযকজ্ঝত্তৱসেন অজ্ঝত্তিকং. অঙ্গন্তি কাৰণং. ইতি কৰিত্ৱাতি এৱং কত্ৱা. ইদং ৱুত্তং হোতি – ভিক্খৱে, অজ্ঝত্তং পচ্চত্তং অত্তনো সন্তানে সমুট্ঠিতং কাৰণন্তি কত্ৱা ন অঞ্ঞং একং কাৰণম্পি সমনুপস্সামীতি.

১১০-১১৪. বাহিৰন্তি অজ্ঝত্তসন্তানতো বহি ভৱং. সদ্ধম্মস্সাতি সুদ্ধম্মস্স, সাসনস্সাতি অত্থো. সম্মোসাযাতি ৱিনাসায. অন্তৰধানাযাতি অপঞ্ঞাণত্থায.

১১৫. ঠিতিযাতি চিৰট্ঠিতত্থং. অসম্মোসায অনন্তৰধানাযাতি ৱুত্তপটিপক্খনযেনেৱ ৱেদিতব্বং. সেসমেত্থ চতুক্কোটিকে ৱুত্তনযমেৱ.

১৩০. ইতো পৰেসু অধম্মং ধম্মোতি দীপেন্তীতিআদীসু সুত্তন্তপৰিযাযেন তাৱ দস কুসলকম্মপথা ধম্মো, দস অকুসলকম্মপথা অধম্মো. তথা চত্তাৰো সতিপট্ঠানা চত্তাৰো সম্মপ্পধানা চত্তাৰো ইদ্ধিপাদা পঞ্চিন্দ্ৰিযানি পঞ্চ বলানি সত্ত বোজ্ঝঙ্গা অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গোতি সত্ততিংস বোধিপক্খিযধম্মা ধম্মো নাম; তযো সতিপট্ঠানা তযো সম্মপ্পধানা তযো ইদ্ধিপাদা ছ ইন্দ্ৰিযানি ছ বলানি অট্ঠ বোজ্ঝঙ্গা নৱঙ্গিকো মগ্গোতি চ চত্তাৰো উপাদানা পঞ্চ নীৱৰণানি সত্ত অনুসযা অট্ঠ মিচ্ছত্তানি চ অযং অধম্মো.

তত্থ যংকিঞ্চি একং অধম্মকোট্ঠাসং গহেত্ৱা ‘‘ইমং অধম্মং ধম্মোতি কৰিস্সাম, এৱং অম্হাকং আচৰিযকুলং নিয্যানিকং ভৱিস্সতি, মযং চ লোকে পাকটা ভৱিস্সামা’’তি তং অধম্মং ‘‘ধম্মো অয’’ন্তি কথযন্তা অধম্মং ধম্মোতি দীপেন্তি নাম. তথেৱ ধম্মকোট্ঠাসেসু একং গহেত্ৱা ‘‘অযং অধম্মো’’তি কথেন্তা ধম্মং অধম্মোতি দীপেন্তি নাম. ৱিনযপৰিযাযেন পন ভূতেন ৱত্থুনা চোদেত্ৱা সাৰেত্ৱা যথাপটিঞ্ঞায কত্তব্বং কম্মং ধম্মো নাম, অভূতেন ৱত্থুনা অচোদেত্ৱা অসাৰেত্ৱা অপটিঞ্ঞায কত্তব্বং কম্মং অধম্মো নাম.

সুত্তন্তপৰিযাযেন ৰাগৱিনযো দোসৱিনযো মোহৱিনযো সংৱৰো পহানং পটিসঙ্খাতি অযং ৱিনযো নাম, ৰাগাদীনং অৱিনযো অসংৱৰো অপ্পহানং অপটিসঙ্খাতি অযং অৱিনযো নাম. ৱিনযপৰিযাযেন ৱত্থুসম্পত্তি, ঞত্তিসম্পত্তি, অনুস্সাৱনসম্পত্তি, সীমাসম্পত্তি, পৰিসসম্পত্তীতি অযং ৱিনযো নাম. ৱত্থুৱিপত্তি, ঞত্তিৱিপত্তি, অনুস্সাৱনৱিপত্তি, সীমাৱিপত্তি পৰিসৱিপত্তীতি অযং অৱিনযো নাম.

সুত্তন্তপৰিযাযেন চত্তাৰো সতিপট্ঠানা চত্তাৰো সম্মপ্পধানা…পে… অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গোতি ইদং ভাসিতং লপিতং তথাগতেন; তযো সতিপট্ঠানা তযো সম্মপ্পধানা তযো ইদ্ধিপাদা ছ ইন্দ্ৰিযানি ছ বলানি অট্ঠ বোজ্ঝঙ্গা নৱঙ্গিকো মগ্গোতি ইদং অভাসিতং অলপিতং তথাগতেন. ৱিনযপৰিযাযেন চত্তাৰো পাৰাজিকা তেৰস সঙ্ঘাদিসেসা দ্ৱে অনিযতা তিংস নিস্সগ্গিযা পাচিত্তিযাতি ইদং ভাসিতং লপিতং তথাগতেন; তযো পাৰাজিকা চুদ্দস সঙ্ঘাদিসেসা তযো অনিযতা একতিংস নিস্সগ্গিযা পাচিত্তিযাতি ইদং অভাসিতং অলপিতং তথাগতেন.

সুত্তন্তপৰিযাযেন দেৱসিকং ফলসমাপত্তিসমাপজ্জনং মহাকৰুণাসমাপত্তিসমাপজ্জনং বুদ্ধচক্খুনা লোকৱোলোকনং অট্ঠুপ্পত্তিৱসেন সুত্তন্তদেসনা জাতককথাতি ইদং আচিণ্ণং, ন দেৱসিকং ফলসমাপত্তিসমাপজ্জনং…পে… ন জাতককথাতি ইদং অনাচিণ্ণং. ৱিনযপৰিযাযেন নিমন্তিতস্স ৱস্সাৱাসং ৱসিত্ৱা অপলোকেত্ৱা চাৰিকাপক্কমনং পৱাৰেত্ৱা চাৰিকাপক্কমনং, আগন্তুকেহি সদ্ধিং পঠমং পটিসন্থাৰকৰণন্তি ইদং আচিণ্ণং, তস্সেৱ আচিণ্ণস্স অকৰণং অনাচিণ্ণং নাম.

সুত্তন্তপৰিযাযেন চত্তাৰো সতিপট্ঠানা…পে… অট্ঠঙ্গিকো মগ্গোতি ইদং পঞ্ঞত্তং নাম; তযো সতিপট্ঠানা…পে… নৱঙ্গিকো মগ্গোতি ইদং অপঞ্ঞত্তং নাম. ৱিনযপৰিযাযেন চত্তাৰো পাৰাজিকা…পে… তিংসনিস্সগ্গিযা পাচিত্তিযাতি ইদং পঞ্ঞত্তং নাম; তযো পাৰাজিকা…পে… একতিংস নিস্সগ্গিযা পাচিত্তিযাতি ইদং অপঞ্ঞত্তং নাম.

যং পনেতং সব্বসুত্তানং পৰিযোসানে তেচিমং সদ্ধম্মং অন্তৰধাপেন্তীতি ৱুত্তং, তত্থ পঞ্চ অন্তৰধানানি নাম অধিগমঅন্তৰধানং, পটিপত্তিঅন্তৰধানং, পৰিযত্তিঅন্তৰধানং, লিঙ্গঅন্তৰধানং, ধাতুঅন্তৰধানন্তি. তত্থ অধিগমোতি চত্তাৰো মগ্গা, চত্তাৰি ফলানি, চতস্সো পটিসম্ভিদা, তিস্সো ৱিজ্জা, ছ অভিঞ্ঞাতি. সো পৰিহাযমানো পটিসম্ভিদাতো পট্ঠায পৰিহাযতি. বুদ্ধানং হি পৰিনিব্বানতো ৱস্সসহস্সমেৱ পটিসম্ভিদা নিব্বত্তেতুং সক্কোন্তি, ততো পৰং ছ অভিঞ্ঞা, ততো তাপি নিব্বত্তেতুং অসক্কোন্তা তিস্সো ৱিজ্জা নিব্বত্তেন্তি. গচ্ছন্তে গচ্ছন্তে কালে তাপি নিব্বত্তেতুং অসক্কোন্তা সুক্খৱিপস্সকা হোন্তি. এতেনেৱ উপাযেন অনাগামিনো সকদাগামিনো সোতাপন্নাতি. তেসু ধৰন্তেসু অধিগমো অনন্তৰহিতো নাম ন হোতি. পচ্ছিমকস্স পন সোতাপন্নস্স জীৱিতক্খযেন অধিগমো অন্তৰহিতো নাম হোতি. ইদং অধিগমঅন্তৰধানং নাম.

পটিপত্তিঅন্তৰধানং নাম ঝানৱিপস্সনামগ্গফলানি নিব্বত্তেতুং অসক্কোন্তা চতুপাৰিসুদ্ধিসীলমত্তং ৰক্খন্তি. গচ্ছন্তে গচ্ছন্তে কালে ‘‘সীলং পৰিপুণ্ণং কত্ৱা ৰক্খাম, পধানঞ্চ অনুযুঞ্জাম, ন চ মগ্গং ৱা ফলং ৱা সচ্ছিকাতুং সক্কোম, নত্থি ইদানি অৰিযধম্মপটিৱেধো’’তি ৱোসানং আপজ্জিত্ৱা কোসজ্জবহুলা অঞ্ঞমঞ্ঞং ন চোদেন্তি ন সাৰেন্তি অকুক্কুচ্চকা হোন্তি, ততো পট্ঠায খুদ্দানুখুদ্দকানি মদ্দন্তি. গচ্ছন্তে গচ্ছন্তে কালে পাচিত্তিযথুল্লচ্চযানি আপজ্জন্তি, ততো গৰুকাপত্তিং. পাৰাজিকমত্তমেৱ তিট্ঠতি. চত্তাৰি পাৰাজিকানি ৰক্খন্তানং ভিক্খূনং সতেপি সহস্সেপি ধৰমানে পটিপত্তি অনন্তৰহিতা নাম ন হোতি. পচ্ছিমকস্স পন ভিক্খুনো সীলভেদেন ৱা জীৱিতক্খযেন ৱা অন্তৰহিতা হোতীতি ইদং পটিপত্তিঅন্তৰধানং নাম.

পৰিযত্তীতি তেপিটকং বুদ্ধৱচনং সাট্ঠকথা পাড়ি. যাৱ সা তিট্ঠতি, তাৱ পৰিযত্তি পৰিপুণ্ণা নাম হোতি. গচ্ছন্তে গচ্ছন্তে কালে ৰাজযুৱৰাজানো অধম্মিকা হোন্তি, তেসু অধম্মিকেসু ৰাজামচ্চাদযো অধম্মিকা হোন্তি, ততো ৰট্ঠজনপদৱাসিনোতি. এতেসং অধম্মিকতায দেৱো ন সম্মা ৱস্সতি, ততো সস্সানি ন সম্পজ্জন্তি. তেসু অসম্পজ্জন্তেসু পচ্চযদাযকা ভিক্খুসঙ্ঘস্স পচ্চযে দাতুং ন সক্কোন্তি, ভিক্খূ পচ্চযেহি কিলমন্তা অন্তেৱাসিকে সঙ্গহেতুং ন সক্কোন্তি. গচ্ছন্তে গচ্ছন্তে কালে পৰিযত্তি পৰিহাযতি, অত্থৱসেন ধাৰেতুং ন সক্কোন্তি, পাড়িৱসেনেৱ ধাৰেন্তি. ততো গচ্ছন্তে গচ্ছন্তে কালে পাড়িম্পি সকলং ধাৰেতুং ন সক্কোন্তি, পঠমং অভিধম্মপিটকং পৰিহাযতি. পৰিহাযমানং মত্থকতো পট্ঠায পৰিহাযতি. পঠমমেৱ হি পট্ঠানমহাপকৰণং পৰিহাযতি, তস্মিং পৰিহীনে যমকং, কথাৱত্থু, পুগ্গলপঞ্ঞত্তি, ধাতুকথা, ৱিভঙ্গো, ধম্মসঙ্গহোতি.

এৱং অভিধম্মপিটকে পৰিহীনে মত্থকতো পট্ঠায সুত্তন্তপিটকং পৰিহাযতি. পঠমঞ্হি অঙ্গুত্তৰনিকাযো পৰিহাযতি, তস্মিম্পি পঠমং একাদসকনিপাতো, ততো দসকনিপাতো…পে… ততো এককনিপাতোতি. এৱং অঙ্গুত্তৰে পৰিহীনে মত্থকতো পট্ঠায সংযুত্তনিকাযো পৰিহাযতি. পঠমং হি মহাৱগ্গো পৰিহাযতি, ততো সড়াযতনৱগ্গো, খন্ধৱগ্গো, নিদানৱগ্গো, সগাথাৱগ্গোতি. এৱং সংযুত্তনিকাযে পৰিহীনে মত্থকতো পট্ঠায মজ্ঝিমনিকাযো পৰিহাযতি. পঠমং হি উপৰিপণ্ণাসকো পৰিহাযতি, ততো মজ্ঝিমপণ্ণাসকো, ততো মূলপণ্ণাসকোতি. এৱং মজ্ঝিমনিকাযে পৰিহীনে মত্থকতো পট্ঠায দীঘনিকাযো পৰিহাযতি. পঠমঞ্হি পাথিকৱগ্গো পৰিহাযতি, ততো মহাৱগ্গো, ততো সীলক্খন্ধৱগ্গোতি. এৱং দীঘনিকাযে পৰিহীনে সুত্তন্তপিটকং পৰিহীনং নাম হোতি. ৱিনযপিটকেন সদ্ধিং জাতকমেৱ ধাৰেন্তি. ৱিনযপিটকং লজ্জিনোৱ ধাৰেন্তি, লাভকামা পন ‘‘সুত্তন্তে কথিতেপি সল্লক্খেন্তা নত্থী’’তি জাতকমেৱ ধাৰেন্তি. গচ্ছন্তে গচ্ছন্তে কালে জাতকম্পি ধাৰেতুং ন সক্কোন্তি. অথ তেসং পঠমং ৱেস্সন্তৰজাতকং পৰিহাযতি, ততো পটিলোমক্কমেন পুণ্ণকজাতকং, মহানাৰদজাতকন্তি পৰিযোসানে অপণ্ণকজাতকং পৰিহাযতি. এৱং জাতকে পৰিহীনে ৱিনযপিটকমেৱ ধাৰেন্তি.

গচ্ছন্তে গচ্ছন্তে কালে ৱিনযপিটকম্পি মত্থকতো পট্ঠায পৰিহাযতি. পঠমঞ্হি পৰিৱাৰো পৰিহাযতি, ততো খন্ধকো, ভিক্খুনীৱিভঙ্গো, মহাৱিভঙ্গোতি অনুক্কমেন উপোসথক্খন্ধকমত্তমেৱ ধাৰেন্তি. তদাপি পৰিযত্তি অন্তৰহিতা ন হোতি. যাৱ পন মনুস্সেসু চাতুপ্পদিকগাথাপি পৱত্ততি, তাৱ পৰিযত্তি অনন্তৰহিতাৱ হোতি. যদা সদ্ধো পসন্নো ৰাজা হত্থিক্খন্ধে সুৱণ্ণচঙ্কোটকম্হি সহস্সত্থৱিকং ঠপাপেত্ৱা ‘‘বুদ্ধেহি কথিতং চাতুপ্পদিকগাথং জানন্তো ইমং সহস্সং গণ্হতূ’’তি নগৰে ভেৰিং চৰাপেত্ৱা গণ্হনকং অলভিত্ৱা ‘‘একৱাৰং চৰাপিতে নাম সুণন্তাপি হোন্তি অস্সুণন্তাপী’’তি যাৱততিযং চৰাপেত্ৱা গণ্হনকং অলভিত্ৱা ৰাজপুৰিসা তং সহস্সত্থৱিকং পুন ৰাজকুলং পৱেসেন্তি, তদা পৰিযত্তি অন্তৰহিতা নাম হোতি. ইদং পৰিযত্তিঅন্তৰধানং নাম.

গচ্ছন্তে গচ্ছন্তে কালে চীৱৰগ্গহণং পত্তগ্গহণং সম্মিঞ্জনপসাৰণং আলোকিতৱিলোকিতং ন পাসাদিকং হোতি. নিগণ্ঠসমণা ৱিয অলাবুপত্তং ভিক্খূ পত্তং অগ্গবাহায পক্খিপিত্ৱা আদায ৱিচৰন্তি, এত্তাৱতাপি লিঙ্গং অনন্তৰহিতমেৱ হোতি. গচ্ছন্তে গচ্ছন্তে পন কালে অগ্গবাহতো ওতাৰেত্ৱা হত্থেন ৱা সিক্কায ৱা ওলম্বিত্ৱা ৱিচৰন্তি, চীৱৰম্পি ৰজনসাৰুপ্পং অকত্ৱা ওট্ঠট্ঠিৱণ্ণং কত্ৱা ৱিচৰন্তি. গচ্ছন্তে গচ্ছন্তে কালে ৰজনম্পি ন হোতি দসচ্ছিন্দনম্পি ওৱট্টিকৱিজ্ঝনম্পি, কপ্পমত্তং কত্ৱা ৱড়ঞ্জেন্তি. পুন ওৱট্টিকং ৱিজ্ঝিত্ৱা কপ্পং ন কৰোন্তি. ততো উভযম্পি অকত্ৱা দসা ছেত্ৱা পৰিব্বাজকা ৱিয চৰন্তি. গচ্ছন্তে গচ্ছন্তে কালে ‘‘কো ইমিনা অম্হাকং অত্থো’’তি খুদ্দকং কাসাৱখণ্ডং হত্থে ৱা গীৱায ৱা বন্ধন্তি, কেসেসু ৱা অল্লীযাপেন্তি, দাৰভৰণং ৱা কৰোন্তা কসিত্ৱা ৱপিত্ৱা জীৱিকং কপ্পেত্ৱা ৱিচৰন্তি. তদা দক্খিণং দেন্তা সঙ্ঘং উদ্দিস্স এতেসং দেন্তি. ইদং সন্ধায ভগৱতা ৱুত্তং – ‘‘ভৱিস্সন্তি খো, পনানন্দ, অনাগতমদ্ধানং গোত্ৰভুনো কাসাৱকণ্ঠা দুস্সীলা পাপধম্মা, তেসু দুস্সীলেসু সঙ্ঘং উদ্দিস্স দানং দস্সন্তি, তদাপাহং, আনন্দ, সঙ্ঘগতং দক্খিণং অসঙ্খেয্যং অপ্পমেয্যং ৱদামী’’তি (ম. নি. ৩.৩৮০). ততো গচ্ছন্তে কালে নানাৱিধানি কম্মানি কৰোন্তা ‘‘পপঞ্চো এস, কিং ইমিনা অম্হাক’’ন্তি কাসাৱখণ্ডং ছিন্দিত্ৱা অৰঞ্ঞে খিপন্তি. এতস্মিং কালে লিঙ্গং অন্তৰহিতং নাম হোতি. কস্সপদসবলস্স কিৰ কালতো পট্ঠায যোনকানং সেতৱত্থং পাৰুপিত্ৱা চৰণং চাৰিত্তং জাতন্তি. ইদং লিঙ্গঅন্তৰধানং নাম.

ধাতুঅন্তৰধানং পন এৱং ৱেদিতব্বং – তীণি পৰিনিব্বানানি, কিলেসপৰিনিব্বানং – খন্ধপৰিনিব্বানং, ধাতুপৰিনিব্বানন্তি. তত্থ কিলেসপৰিনিব্বানং বোধিপল্লঙ্কে অহোসি, খন্ধপৰিনিব্বানং কুসিনাৰাযং, ধাতুপৰিনিব্বানং অনাগতে ভৱিস্সতি. কথং? ততো তত্থ তত্থ সক্কাৰসম্মানং অলভমানা ধাতুযো বুদ্ধানং অধিট্ঠানবলেন সক্কাৰসম্মানলভনকট্ঠানং গচ্ছন্তি. গচ্ছন্তে গচ্ছন্তে কালে সব্বট্ঠানেসু সক্কাৰসম্মানো ন হোতি. সাসনস্স হি ওসক্কনকালে ইমস্মিং তম্বপণ্ণিদীপে সব্বা ধাতুযো সন্নিপতিত্ৱা মহাচেতিযং, ততো নাগদীপে ৰাজাযতনচেতিযং, ততো বোধিপল্লঙ্কং গমিস্সন্তি. নাগভৱনতোপি দেৱলোকতোপি ব্ৰহ্মলোকতোপি ধাতুযো মহাবোধিপল্লঙ্কমেৱ গমিস্সন্তি. সাসপমত্তাপি ধাতু অন্তৰা ন নস্সিস্সতি. সব্বা ধাতুযো মহাবোধিমণ্ডে সন্নিপতিত্ৱা বুদ্ধৰূপং গহেত্ৱা বোধিমণ্ডে পল্লঙ্কেন নিসিন্নবুদ্ধসৰীৰসিৰিং দস্সেন্তি. দ্ৱত্তিংস মহাপুৰিসলক্খণানি অসীতি অনুব্যঞ্জনানি ব্যামপ্পভাতি সব্বং পৰিপুণ্ণমেৱ হোতি. ততো যমকপাটিহাৰিযদিৱসে ৱিয পাটিহাৰিযং কত্ৱা দস্সেন্তি. তদা মনুস্সভূতসত্তো নাম তত্থ গতো নত্থি, দসসহস্সচক্কৱাড়ে পন দেৱতা সব্বাৱ সন্নিপতিত্ৱা ‘‘অজ্জ দসবলো পৰিনিব্বাযতি, ইতোদানি পট্ঠায অন্ধকাৰং ভৱিস্সতী’’তি পৰিদেৱন্তি. অথ ধাতুসৰীৰতো তেজো সমুট্ঠায তং সৰীৰং অপণ্ণত্তিকভাৱং গমেতি. ধাতুসৰীৰতো সমুট্ঠিতা জালা যাৱ ব্ৰহ্মলোকা উগ্গচ্ছিস্সতি, সাসপমত্তায সেসাযপি ধাতুযা সতি একজালাৱ ভৱিস্সতি. ধাতূসু পৰিযাদানং গতাসু পচ্ছিজ্জিস্সতি. এৱং মহন্তং আনুভাৱং দস্সেত্ৱা ধাতুযো অন্তৰধাযন্তি. তদা সন্নিপতিতা দেৱসঙ্ঘা বুদ্ধানং পৰিনিব্বুতদিৱসে ৱিয দিব্বগন্ধমালাতূৰিযাদীহি সক্কাৰং কত্ৱা তিক্খত্তুং পদক্খিণং কত্ৱা ৱন্দিত্ৱা ‘‘অনাগতে উপ্পজ্জনকং বুদ্ধং পস্সিতুং লভিস্সাম ভগৱা’’তি ৱত্ৱা সকসকট্ঠানমেৱ গচ্ছন্তি. ইদং ধাতুঅন্তৰধানং নাম.

ইমস্স পঞ্চৱিধস্স অন্তৰধানস্স পৰিযত্তিঅন্তৰধানমেৱ মূলং. পৰিযত্তিযা হি অন্তৰহিতায পটিপত্তি অন্তৰধাযতি, পৰিযত্তিযা ঠিতায পটিপত্তি পতিট্ঠাতি. তেনেৱ ইমস্মিং দীপে চণ্ডালতিস্সমহাভযে সক্কো দেৱৰাজা মহাউড়ুম্পং মাপেত্ৱা ভিক্খূনং আৰোচাপেসি ‘‘মহন্তং ভযং ভৱিস্সতি, ন সম্মা দেৱো ৱস্সিস্সতি, ভিক্খূ পচ্চযেহি কিলমন্তা পৰিযত্তিং সন্ধাৰেতুং ন সক্খিস্সন্তি, পৰতীৰং গন্ত্ৱা অয্যেহি জীৱিতং ৰক্খিতুং ৱট্টতি. ইমং মহাউড়ুম্পং আৰুয্হ গচ্ছথ, ভন্তে. যেসং এত্থ নিসজ্জট্ঠানং নপ্পহোতি, তে কট্ঠখণ্ডেপি উৰং ঠপেত্ৱা গচ্ছন্তু, সব্বেসম্পি ভযং ন ভৱিস্সতী’’তি. তদা সমুদ্দতীৰং পত্ৱা সট্ঠি ভিক্খূ কতিকং কত্ৱা ‘‘অম্হাকং এত্থ গমনকিচ্চং নত্থি, মযং ইধেৱ হুত্ৱা তেপিটকং ৰক্খিস্সামা’’তি ততো নিৱত্তিত্ৱা দক্খিণমলযজনপদং গন্ত্ৱা কন্দমূলপণ্ণেহি জীৱিকং কপ্পেন্তা ৱসিংসু. কাযে ৱহন্তে নিসীদিত্ৱা সজ্ঝাযং কৰোন্তি, অৱহন্তে ৱালিকং উস্সাৰেত্ৱা পৰিৱাৰেত্ৱা সীসানি একট্ঠানে কত্ৱা পৰিযত্তিং সম্মসন্তি. ইমিনা নিযামেন দ্ৱাদস সংৱচ্ছৰানি সাট্ঠকথং তেপিটকং পৰিপুণ্ণং কত্ৱা ধাৰযিংসু.

ভযে ৱূপসন্তে সত্তসতা ভিক্খূ অত্তনো গতট্ঠানে সাট্ঠকথে তেপিটকে একক্খৰম্পি একব্যঞ্জনম্পি অনাসেত্ৱা ইমমেৱ দীপমাগম্ম কল্লগামজনপদে মণ্ডলাৰামৱিহাৰং পৱিসিংসু. থেৰানং আগমনপ্পৱত্তিং সুত্ৱা ইমস্মিং দীপে ওহীনা সট্ঠি ভিক্খূ ‘‘থেৰে পস্সিস্সামা’’তি গন্ত্ৱা থেৰেহি সদ্ধিং তেপিটকং সোধেন্তা একক্খৰম্পি একব্যঞ্জনম্পি অসমেন্তং নাম ন পস্সিংসু. তস্মিং ঠানে থেৰানং অযং কথা উদপাদি ‘‘পৰিযত্তি নু খো সাসনস্স মূলং, উদাহু পটিপত্তী’’তি. পংসুকূলিকত্থেৰা ‘‘পটিপত্তিমূল’’ন্তি আহংসু, ধম্মকথিকা ‘‘পৰিযত্তী’’তি. অথ নে থেৰা ‘‘তুম্হাকং দ্ৱিন্নম্পি জনানং ৱচনমত্তেনেৱ ন কৰোম, জিনভাসিতং সুত্তং আহৰথা’’তি আহংসু. সুত্তং আহৰিতুং ন ভাৰোতি ‘‘ইমে চ, সুভদ্দ, ভিক্খূ সম্মা ৱিহৰেয্যুং, অসুঞ্ঞো লোকো অৰহন্তেহি অস্সাতি (দী. নি. ২.২১৪). পটিপত্তিমূলকং, মহাৰাজ, সত্থুসাসনং পটিপত্তিসাৰকং. পটিপত্তিযা ধৰন্তায তিট্ঠতী’’তি (মি. প. ৪.১.৭) সুত্তং আহৰিংসু. ইমং সুত্তং সুত্ৱা ধম্মকথিকা অত্তনো ৱাদঠপনত্থায ইমং সুত্তং আহৰিংসু –

‘‘যাৱ তিট্ঠন্তি সুত্তন্তা, ৱিনযো যাৱ দিপ্পতি;

তাৱ দক্খন্তি আলোকং, সূৰিযে অব্ভুট্ঠিতে যথা.

‘‘সুত্তন্তেসু অসন্তেসু, পমুট্ঠে ৱিনযম্হি চ;

তমো ভৱিস্সতি লোকে, সূৰিযে অত্থঙ্গতে যথা.

‘‘সুত্তন্তে ৰক্খিতে সন্তে, পটিপত্তি হোতি ৰক্খিতা;

পটিপত্তিযং ঠিতো ধীৰো, যোগক্খেমা ন ধংসতী’’তি.

ইমস্মিং সুত্তে আহটে পংসুকূলিকত্থেৰা তুণ্হী অহেসুং, ধম্মকথিকত্থেৰানংযেৱ ৱচনং পুৰতো অহোসি. যথা হি গৱসতস্স ৱা গৱসহস্সস্স ৱা অন্তৰে পৱেণিপালিকায ধেনুযা অসতি সো ৱংসো সা পৱেণি ন ঘটীযতি, এৱমেৱং আৰদ্ধৱিপস্সকানং ভিক্খূনং সতেপি সহস্সেপি সংৱিজ্জমানে পৰিযত্তিযা অসতি অৰিযমগ্গপটিৱেধো নাম ন হোতি. যথা চ নিধিকুম্ভিযা জাননত্থায পাসাণপিট্ঠে অক্খৰেসু ঠপিতেসু যাৱ অক্খৰানি ধৰন্তি, তাৱ নিধিকুম্ভি নট্ঠা নাম ন হোতি. এৱমেৱং পৰিযত্তিযা ধৰমানায সাসনং অন্তৰহিতং নাম ন হোতীতি.

দুতিযপমাদাদিৱগ্গৱণ্ণনা.