(৬) অতীতানাগতৱাৰো

(ক) অনুলোমপুগ্গলো

১১৮. (ক) যস্স কাযসঙ্খাৰো নিৰুজ্ঝিত্থ তস্স ৱচীসঙ্খাৰো নিৰুজ্ঝিস্সতীতি?

সৱিতক্কসৱিচাৰপচ্ছিমচিত্তস্স ভঙ্গক্খণে অৱিতক্কঅৱিচাৰপচ্ছিমচিত্তসমঙ্গীনং যস্স চিত্তস্স অনন্তৰা অৱিতক্কঅৱিচাৰং পচ্ছিমচিত্তং উপ্পজ্জিস্সতি তেসং কাযসঙ্খাৰো নিৰুজ্ঝিত্থ, নো চ তেসং ৱচীসঙ্খাৰো নিৰুজ্ঝিস্সতি. ইতৰেসং তেসং কাযসঙ্খাৰো চ নিৰুজ্ঝিত্থ ৱচীসঙ্খাৰো চ নিৰুজ্ঝিস্সতি.

(খ) যস্স ৱা পন…পে…? আমন্তা.

(ক) যস্স কাযসঙ্খাৰো নিৰুজ্ঝিত্থ তস্স চিত্তসঙ্খাৰো নিৰুজ্ঝিস্সতীতি?

পচ্ছিমচিত্তস্স ভঙ্গক্খণে তেসং কাযসঙ্খাৰো নিৰুজ্ঝিত্থ, নো চ তেসং চিত্তসঙ্খাৰো নিৰুজ্ঝিস্সতি. ইতৰেসং তেসং কাযসঙ্খাৰো চ নিৰুজ্ঝিত্থ চিত্তসঙ্খাৰো চ নিৰুজ্ঝিস্সতি.

(খ) যস্স ৱা পন…পে…? আমন্তা.

১১৯. (ক) যস্স ৱচীসঙ্খাৰো নিৰুজ্ঝিত্থ তস্স চিত্তসঙ্খাৰো নিৰুজ্ঝিস্সতীতি?

পচ্ছিমচিত্তস্স ভঙ্গক্খণে তেসং ৱচীসঙ্খাৰো নিৰুজ্ঝিত্থ, নো চ তেসং চিত্তসঙ্খাৰো নিৰুজ্ঝিস্সতি. ইতৰেসং তেসং ৱচীসঙ্খাৰো চ নিৰুজ্ঝিত্থ চিত্তসঙ্খাৰো চ নিৰুজ্ঝিস্সতি.

(খ) যস্স ৱা পন…পে…? আমন্তা.

(খ) অনুলোমওকাসো

১২০. যত্থ কাযসঙ্খাৰো নিৰুজ্ঝিত্থ…পে….

(গ) অনুলোমপুগ্গলোকাসা

১২১. (ক) যস্স যত্থ কাযসঙ্খাৰো নিৰুজ্ঝিত্থ তস্স তত্থ ৱচীসঙ্খাৰো নিৰুজ্ঝিস্সতীতি?

কামাৱচৰে পচ্ছিমচিত্তস্স ভঙ্গক্খণে দুতিযজ্ঝানং ততিযজ্ঝানং সমাপন্নানং তেসং তত্থ কাযসঙ্খাৰো নিৰুজ্ঝিত্থ, নো চ তেসং তত্থ ৱচীসঙ্খাৰো নিৰুজ্ঝিস্সতি. পঠমজ্ঝানং সমাপন্নানং ইতৰেসং কামাৱচৰানং তেসং তত্থ কাযসঙ্খাৰো ন নিৰুজ্ঝিত্থ ৱচীসঙ্খাৰো চ নিৰুজ্ঝিস্সতি.

(খ) যস্স ৱা পন যত্থ ৱচীসঙ্খাৰো নিৰুজ্ঝিস্সতি তস্স তত্থ কাযসঙ্খাৰো নিৰুজ্ঝিত্থাতি?

ৰূপাৱচৰানং অৰূপাৱচৰানং তেসং তত্থ ৱচীসঙ্খাৰো নিৰুজ্ঝিস্সতি, নো চ তেসং তত্থ কাযসঙ্খাৰো নিৰুজ্ঝিত্থ. পঠমজ্ঝানং সমাপন্নানং কামাৱচৰানং তেসং তত্থ ৱচীসঙ্খাৰো চ নিৰুজ্ঝিস্সতি কাযসঙ্খাৰো চ নিৰুজ্ঝিত্থ.

(ক) যস্স যত্থ কাযসঙ্খাৰো নিৰুজ্ঝিত্থ তস্স তত্থ চিত্তসঙ্খাৰো নিৰুজ্ঝিস্সতীতি?

কামাৱচৰে পচ্ছিমচিত্তস্স ভঙ্গক্খণে তেসং তত্থ কাযসঙ্খাৰো নিৰুজ্ঝিত্থ, নো চ তেসং তত্থ চিত্তসঙ্খাৰো নিৰুজ্ঝিস্সতি. পঠমজ্ঝানং দুতিযজ্ঝানং ততিযজ্ঝানং সমাপন্নানং ইতৰেসং কামাৱচৰানং তেসং তত্থ কাযসঙ্খাৰো চ নিৰুজ্ঝিত্থ চিত্তসঙ্খাৰো চ নিৰুজ্ঝিস্সতি.

(খ) যস্স ৱা পন যত্থ চিত্তসঙ্খাৰো নিৰুজ্ঝিস্সতি তস্স তত্থ কাযসঙ্খাৰো নিৰুজ্ঝিত্থাতি?

চতুত্থজ্ঝানং সমাপন্নানং ৰূপাৱচৰানং অৰূপাৱচৰানং তেসং তত্থ চিত্তসঙ্খাৰো নিৰুজ্ঝিস্সতি, নো চ তেসং তত্থ কাযসঙ্খাৰো নিৰুজ্ঝিত্থ. পঠমজ্ঝানং দুতিযজ্ঝানং ততিযজ্ঝানং সমাপন্নানং কামাৱচৰানং তেসং তত্থ চিত্তসঙ্খাৰো চ নিৰুজ্ঝিস্সতি কাযসঙ্খাৰো চ নিৰুজ্ঝিত্থ.

১২২. (ক) যস্স যত্থ ৱচীসঙ্খাৰো নিৰুজ্ঝিত্থ তস্স তত্থ চিত্তসঙ্খাৰো নিৰুজ্ঝিস্সতীতি?

সৱিতক্কসৱিচাৰভূমিযং পচ্ছিমচিত্তস্স ভঙ্গক্খণে তেসং তত্থ ৱচীসঙ্খাৰো নিৰুজ্ঝিত্থ, নো চ তেসং তত্থ চিত্তসঙ্খাৰো নিৰুজ্ঝিস্সতি. ইতৰেসং সৱিতক্কসৱিচাৰভূমিযং তেসং তত্থ ৱচীসঙ্খাৰো চ নিৰুজ্ঝিত্থ চিত্তসঙ্খাৰো চ নিৰুজ্ঝিস্সতি.

(খ) যস্স ৱা পন যত্থ চিত্তসঙ্খাৰো নিৰুজ্ঝিস্সতি তস্স তত্থ ৱচীসঙ্খাৰো নিৰুজ্ঝিত্থাতি?

অৱিতক্কঅৱিচাৰভূমিযং তেসং তত্থ চিত্তসঙ্খাৰো নিৰুজ্ঝিস্সতি, নো চ তেসং তত্থ ৱচীসঙ্খাৰো নিৰুজ্ঝিত্থ. সৱিতক্কসৱিচাৰভূমিযং তেসং তত্থ চিত্তসঙ্খাৰো চ নিৰুজ্ঝিস্সতি ৱচীসঙ্খাৰো চ নিৰুজ্ঝিত্থ.

(ঘ) পচ্চনীকপুগ্গলো

১২৩. (ক) যস্স কাযসঙ্খাৰো ন নিৰুজ্ঝিত্থ তস্স ৱচীসঙ্খাৰো ন নিৰুজ্ঝিস্সতীতি? নত্থি.

(খ) যস্স ৱা পন ৱচীসঙ্খাৰো ন নিৰুজ্ঝিস্সতি তস্স কাযসঙ্খাৰো ন নিৰুজ্ঝিত্থাতি? নিৰুজ্ঝিত্থ.

(ক) যস্স কাযসঙ্খাৰো ন নিৰুজ্ঝিত্থ তস্স চিত্তসঙ্খাৰো ন নিৰুজ্ঝিস্সতীতি? নত্থি.

(খ) যস্স ৱা পন চিত্তসঙ্খাৰো ন নিৰুজ্ঝিস্সতি তস্স কাযসঙ্খাৰো ন নিৰুজ্ঝিত্থাতি? নিৰুজ্ঝিত্থ.

১২৪. (ক) যস্স ৱচীসঙ্খাৰো ন নিৰুজ্ঝিত্থ তস্স চিত্তসঙ্খাৰো ন নিৰুজ্ঝিস্সতীতি? নত্থি.

(খ) যস্স ৱা পন চিত্তসঙ্খাৰো ন নিৰুজ্ঝিস্সতি তস্স ৱচীসঙ্খাৰো ন নিৰুজ্ঝিত্থাতি? নিৰুজ্ঝিত্থ.

(ঙ) পচ্চনীকওকাসো

১২৫. যত্থ কাযসঙ্খাৰো ন নিৰুজ্ঝিত্থ…পে….

(চ) পচ্চনীকপুগ্গলোকাসা

১২৬. (ক) যস্স যত্থ কাযসঙ্খাৰো ন নিৰুজ্ঝিত্থ তস্স তত্থ ৱচীসঙ্খাৰো ন নিৰুজ্ঝিস্সতীতি?

ৰূপাৱচৰানং অৰূপাৱচৰানং তেসং তত্থ কাযসঙ্খাৰো ন নিৰুজ্ঝিত্থ, নো চ তেসং তত্থ ৱচীসঙ্খাৰো ন নিৰুজ্ঝিস্সতি. ৰূপাৱচৰে অৰূপাৱচৰে সৱিতক্কসৱিচাৰপচ্ছিমচিত্তস্স ভঙ্গক্খণে অৱিতক্কঅৱিচাৰপচ্ছিমচিত্তসমঙ্গীনং যস্স চিত্তস্স অনন্তৰা অৱিতক্কঅৱিচাৰং পচ্ছিমচিত্তং উপ্পজ্জিস্সতি চতুত্থজ্ঝানং সমাপন্নানং অসঞ্ঞসত্তানং তেসং তত্থ কাযসঙ্খাৰো চ ন নিৰুজ্ঝিত্থ ৱচীসঙ্খাৰো চ ন নিৰুজ্ঝিস্সতি.

(খ) যস্স ৱা পন যত্থ ৱচীসঙ্খাৰো ন নিৰুজ্ঝিস্সতি তস্স তত্থ কাযসঙ্খাৰো ন নিৰুজ্ঝিত্থাতি?

কামাৱচৰে পচ্ছিমচিত্তস্স ভঙ্গক্খণে দুতিযজ্ঝানং ততিযজ্ঝানং সমাপন্নানং তেসং তত্থ ৱচীসঙ্খাৰো ন নিৰুজ্ঝিস্সতি, নো চ তেসং তত্থ কাযসঙ্খাৰো ন নিৰুজ্ঝিত্থ. ৰূপাৱচৰে অৰূপাৱচৰে সৱিতক্কসৱিচাৰপচ্ছিমচিত্তস্স ভঙ্গক্খণে অৱিতক্কঅৱিচাৰপচ্ছিমচিত্তসমঙ্গীনং যস্স চিত্তস্স অনন্তৰা অৱিতক্কঅৱিচাৰং পচ্ছিমচিত্তং উপ্পজ্জিস্সতি চতুত্থজ্ঝানং সমাপন্নানং অসঞ্ঞসত্তানং তেসং তত্থ ৱচীসঙ্খাৰো চ ন নিৰুজ্ঝিস্সতি কাযসঙ্খাৰো চ ন নিৰুজ্ঝিত্থ.

(ক) যস্স যত্থ কাযসঙ্খাৰো ন নিৰুজ্ঝিত্থ তস্স তত্থ চিত্তসঙ্খাৰো ন নিৰুজ্ঝিস্সতীতি?

চতুত্থজ্ঝানং সমাপন্নানং ৰূপাৱচৰানং অৰূপাৱচৰানং তেসং তত্থ কাযসঙ্খাৰো ন নিৰুজ্ঝিত্থ, নো চ তেসং তত্থ চিত্তসঙ্খাৰো ন নিৰুজ্ঝিস্সতি. ৰূপাৱচৰে অৰূপাৱচৰে পচ্ছিমচিত্তস্স ভঙ্গক্খণে অসঞ্ঞসত্তানং তেসং তত্থ কাযসঙ্খাৰো চ ন নিৰুজ্ঝিত্থ চিত্তসঙ্খাৰো চ ন নিৰুজ্ঝিস্সতি.

(খ) যস্স ৱা পন যত্থ চিত্তসঙ্খাৰো ন নিৰুজ্ঝিস্সতি তস্স তত্থ কাযসঙ্খাৰো ন নিৰুজ্ঝিত্থাতি?

কামাৱচৰে পচ্ছিমচিত্তস্স ভঙ্গক্খণে তেসং তত্থ চিত্তসঙ্খাৰো ন নিৰুজ্ঝিস্সতি, নো চ তেসং তত্থ কাযসঙ্খাৰো ন নিৰুজ্ঝিত্থ. ৰূপাৱচৰে অৰূপাৱচৰে পচ্ছিমচিত্তস্স ভঙ্গক্খণে অসঞ্ঞসত্তানং তেসং তত্থ চিত্তসঙ্খাৰো চ ন নিৰুজ্ঝিস্সতি কাযসঙ্খাৰো চ ন নিৰুজ্ঝিত্থ.

১২৭. (ক) যস্স যত্থ ৱচীসঙ্খাৰো ন নিৰুজ্ঝিত্থ তস্স তত্থ চিত্তসঙ্খাৰো ন নিৰুজ্ঝিস্সতীতি?

অৱিতক্কঅৱিচাৰভূমিযং তেসং তত্থ ৱচীসঙ্খাৰো ন নিৰুজ্ঝিত্থ, নো চ তেসং তত্থ চিত্তসঙ্খাৰো ন নিৰুজ্ঝিস্সতি. অৱিতক্কঅৱিচাৰভূমিযং পচ্ছিমচিত্তস্স ভঙ্গক্খণে অসঞ্ঞসত্তানং তেসং তত্থ ৱচীসঙ্খাৰো চ ন নিৰুজ্ঝিত্থ চিত্তসঙ্খাৰো চ ন নিৰুজ্ঝিস্সতি.

(খ) যস্স ৱা পন যত্থ চিত্তসঙ্খাৰো ন নিৰুজ্ঝিস্সতি তস্স তত্থ ৱচীসঙ্খাৰো ন নিৰুজ্ঝিত্থাতি?

সৱিতক্কসৱিচাৰভূমিযং পচ্ছিমচিত্তস্স ভঙ্গক্খণে তেসং তত্থ চিত্তসঙ্খাৰো ন নিৰুজ্ঝিস্সতি, নো চ তেসং তত্থ ৱচীসঙ্খাৰো ন নিৰুজ্ঝিত্থ. অৱিতক্কঅৱিচাৰভূমিযং পচ্ছিমচিত্তস্স ভঙ্গক্খণে অসঞ্ঞসত্তানং তেসং তত্থ চিত্তসঙ্খাৰো চ ন নিৰুজ্ঝিস্সতি ৱচীসঙ্খাৰো চ ন নিৰুজ্ঝিত্থ.

নিৰোধৱাৰো.