২১. অজ্ঝত্তাৰম্মণত্তিকং
১. পটিচ্চৱাৰো
১. পচ্চযানুলোমং
১. ৱিভঙ্গৱাৰো
হেতুপচ্চযো
১. অজ্ঝত্তাৰম্মণং ধম্মং পটিচ্চ অজ্ঝত্তাৰম্মণো ধম্মো উপ্পজ্জতি হেতুপচ্চযা – অজ্ঝত্তাৰম্মণং একং খন্ধং পটিচ্চ তযো খন্ধা…পে… দ্ৱে খন্ধে…পে… পটিসন্ধিক্খণে অজ্ঝত্তাৰম্মণং একং খন্ধং পটিচ্চ তযো খন্ধা…পে… দ্ৱে খন্ধে…পে…. (১)
বহিদ্ধাৰম্মণং ধম্মং পটিচ্চ বহিদ্ধাৰম্মণো ধম্মো উপ্পজ্জতি হেতুপচ্চযা – বহিদ্ধাৰম্মণং একং খন্ধং পটিচ্চ তযো খন্ধা…পে… দ্ৱে খন্ধে…পে… পটিসন্ধিক্খণে বহিদ্ধাৰম্মণং একং খন্ধং পটিচ্চ তযো খন্ধা…পে… দ্ৱে খন্ধে…পে…. (১)
আৰম্মণপচ্চযাদি
২. অজ্ঝত্তাৰম্মণং ধম্মং পটিচ্চ অজ্ঝত্তাৰম্মণো ধম্মো উপ্পজ্জতি আৰম্মণপচ্চযা…পে… অৱিগতপচ্চযা (সংখিত্তং).
১. পচ্চযানুলোমং
২. সঙ্খ্যাৱাৰো
৩. হেতুপচ্চযা আৰম্মণে দ্ৱে (সংখিত্তং, সব্বত্থ দ্ৱে), অৱিগতে দ্ৱে (এৱং গণেতব্বং).
অনুলোমং.
২. পচ্চযপচ্চনীযং
১. ৱিভঙ্গৱাৰো
নহেতুপচ্চযো
৪. অজ্ঝত্তাৰম্মণং ধম্মং পটিচ্চ অজ্ঝত্তাৰম্মণো ধম্মো উপ্পজ্জতি নহেতুপচ্চযা – অহেতুকং অজ্ঝত্তাৰম্মণং একং খন্ধং পটিচ্চ তযো খন্ধা…পে… দ্ৱে খন্ধে…পে… অহেতুকপটিসন্ধিক্খণে অজ্ঝত্তাৰম্মণং একং খন্ধং পটিচ্চ তযো খন্ধা…পে… দ্ৱে খন্ধে…পে… ৱিচিকিচ্ছাসহগতে উদ্ধচ্চসহগতে খন্ধে পটিচ্চ ৱিচিকিচ্ছাসহগতো উদ্ধচ্চসহগতো মোহো. (১)
বহিদ্ধাৰম্মণং ধম্মং পটিচ্চ বহিদ্ধাৰম্মণো ধম্মো উপ্পজ্জতি নহেতুপচ্চযা – অহেতুকং বহিদ্ধাৰম্মণং একং খন্ধং পটিচ্চ তযো খন্ধা…পে… দ্ৱে খন্ধে…পে… অহেতুকপটিসন্ধিক্খণে…পে… ৱিচিকিচ্ছাসহগতে উদ্ধচ্চসহগতে খন্ধে পটিচ্চ ৱিচিকিচ্ছাসহগতো উদ্ধচ্চসহগতো মোহো. (১)
নঅধিপতিপচ্চযাদি
৫. অজ্ঝত্তাৰম্মণং ধম্মং পটিচ্চ অজ্ঝত্তাৰম্মণো ধম্মো উপ্পজ্জতি নঅধিপতিপচ্চযা … (অনুলোমসহজাতসদিসং, নিন্নানাকৰণং) নপুৰেজাতপচ্চযা – অৰূপে অজ্ঝত্তাৰম্মণং একং খন্ধং পটিচ্চ…পে… পটিসন্ধিক্খণে…পে…. (১)
৬. বহিদ্ধাৰম্মণং ধম্মং পটিচ্চ বহিদ্ধাৰম্মণো ধম্মো উপ্পজ্জতি নপুৰেজাতপচ্চযা – অৰূপে বহিদ্ধাৰম্মণং একং খন্ধং পটিচ্চ তযো খন্ধা…পে…. পটিসন্ধিক্খণে…পে… নপচ্ছাজাতপচ্চযা… নআসেৱনপচ্চযা… (সহজাতসদিসং) নকম্মপচ্চযা – অজ্ঝত্তাৰম্মণে খন্ধে পটিচ্চ অজ্ঝত্তাৰম্মণা চেতনা.
বহিদ্ধাৰম্মণং ধম্মং পটিচ্চ বহিদ্ধাৰম্মণো ধম্মো উপ্পজ্জতি নকম্মপচ্চযা – বহিদ্ধাৰম্মণে খন্ধে পটিচ্চ বহিদ্ধাৰম্মণা চেতনা.
নৱিপাকপচ্চযাদি
৭. অজ্ঝত্তাৰম্মণং ধম্মং পটিচ্চ অজ্ঝত্তাৰম্মণো ধম্মো উপ্পজ্জতি নৱিপাকপচ্চযা (পটিসন্ধি নত্থি)… নঝানপচ্চযা…পে… পঞ্চৱিঞ্ঞাণসহগতং অজ্ঝত্তাৰম্মণং একং…পে…. (১)
বহিদ্ধাৰম্মণং ধম্মং পটিচ্চ বহিদ্ধাৰম্মণো ধম্মো উপ্পজ্জতি নঝানপচ্চযা – পঞ্চৱিঞ্ঞাণসহগতং বহিদ্ধাৰম্মণং একং খন্ধং পটিচ্চ তযো খন্ধা…পে… নমগ্গপচ্চযা (নহেতুসদিসো. মোহো নত্থি)… নৱিপ্পযুত্তপচ্চযা – অৰূপে অজ্ঝত্তাৰম্মণং একং খন্ধং পটিচ্চ তযো খন্ধা…পে…. (১)
বহিদ্ধাৰম্মণং ধম্মং পটিচ্চ বহিদ্ধাৰম্মণো ধম্মো উপ্পজ্জতি নৱিপ্পযুত্তপচ্চযা – অৰূপে বহিদ্ধাৰম্মণং একং খন্ধং পটিচ্চ তযো খন্ধা…পে…. (১)
২. পচ্চযপচ্চনীযং
২. সঙ্খ্যাৱাৰো
৮. নহেতুযা দ্ৱে, নঅধিপতিযা দ্ৱে, নপুৰেজাতে দ্ৱে, নপচ্ছাজাতে দ্ৱে, নআসেৱনে নকম্মে নৱিপাকে নঝানে নমগ্গে নৱিপ্পযুত্তে দ্ৱে (এৱং গণেতব্বং).
পচ্চনীযং.
৩. পচ্চযানুলোমপচ্চনীযং
৯. হেতুপচ্চযা নঅধিপতিযা দ্ৱে…পে… নৱিপাকে দ্ৱে, নৱিপ্পযুত্তে দ্ৱে (এৱং গণেতব্বং).
অনুলোমপচ্চনীযং.
৪. পচ্চযপচ্চনীযানুলোমং
১০. নহেতুপচ্চযা আৰম্মণে দ্ৱে, অনন্তৰে দ্ৱে, সমনন্তৰে দ্ৱে…পে… মগ্গে দ্ৱে…পে… অৱিগতে দ্ৱে (এৱং গণেতব্বং).
পচ্চনীযানুলোমং.
পটিচ্চৱাৰো.
২-৬. সহজাত-পচ্চয-নিস্সয-সংসট্ঠ-সম্পযুত্তৱাৰো
(সহজাতৱাৰোপি পচ্চযৱাৰোপি নিস্সযৱাৰোপি সংসট্ঠৱাৰোপি সম্পযুত্তৱাৰোপি পটিচ্চৱাৰসদিসা.)
৭. পঞ্হাৱাৰো
১. পচ্চযানুলোমং
১. ৱিভঙ্গৱাৰো
হেতুপচ্চযো
১১. অজ্ঝত্তাৰম্মণো ধম্মো অজ্ঝত্তাৰম্মণস্স ধম্মস্স হেতুপচ্চযেন পচ্চযো – অজ্ঝত্তাৰম্মণা হেতূ সম্পযুত্তকানং খন্ধানং হেতুপচ্চযেন পচ্চযো. পটিসন্ধিক্খণে অজ্ঝত্তাৰম্মণা হেতূ সম্পযুত্তকানং খন্ধানং হেতুপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
বহিদ্ধাৰম্মণো ধম্মো বহিদ্ধাৰম্মণস্স ধম্মস্স হেতুপচ্চযেন পচ্চযো – বহিদ্ধাৰম্মণা হেতূ সম্পযুত্তকানং খন্ধানং…পে… পটিসন্ধিক্খণে…পে…. (১)
আৰম্মণপচ্চযো
১২. অজ্ঝত্তাৰম্মণো ধম্মো অজ্ঝত্তাৰম্মণস্স ধম্মস্স আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো – অজ্ঝত্তং ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনং পচ্চৱেক্খতি, নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং পচ্চৱেক্খতি, অজ্ঝত্তাৰম্মণং অজ্ঝত্তং দিব্বং চক্খুং পচ্চৱেক্খতি, দিব্বং সোতধাতুং…পে… ইদ্ধিৱিধঞাণং…পে… পুব্বেনিৱাসানুস্সতিঞাণং…পে… যথাকম্মূপগঞাণং…পে… অনাগতংসঞাণং পচ্চৱেক্খতি. অৰিযা অজ্ঝত্তাৰম্মণে পহীনে কিলেসে পচ্চৱেক্খন্তি, ৱিক্খম্ভিতে কিলেসে পচ্চৱেক্খন্তি, পুব্বে সমুদাচিণ্ণে কিলেসে জানন্তি. অজ্ঝত্তাৰম্মণে অজ্ঝত্তে খন্ধে অনিচ্চতো…পে… ৱিপস্সতি, অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং আৰব্ভ অজ্ঝত্তাৰম্মণো ৰাগো উপ্পজ্জতি…পে… দোমনস্সং উপ্পজ্জতি. অজ্ঝত্তাৰম্মণা অজ্ঝত্তা খন্ধা পুব্বেনিৱাসানুস্সতিঞাণস্স, যথাকম্মূপগঞাণস্স, অনাগতংসঞাণস্স, আৱজ্জনায আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
অজ্ঝত্তাৰম্মণো ধম্মো বহিদ্ধাৰম্মণস্স ধম্মস্স আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো – বহিদ্ধা ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনং পচ্চৱেক্খতি, নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং পচ্চৱেক্খতি. অজ্ঝত্তাৰম্মণং বহিদ্ধা দিব্বং চক্খুং পচ্চৱেক্খতি, দিব্বং সোতধাতুং…পে… ইদ্ধিৱিধঞাণং…পে… পুব্বেনিৱাসানুস্সতিঞাণং…পে… যথাকম্মূপগঞাণং…পে… অনাগতংসঞাণং পচ্চৱেক্খতি, অজ্ঝত্তাৰম্মণে বহিদ্ধা খন্ধে অনিচ্চতো দুক্খতো অনত্ততো ৱিপস্সতি…পে… চেতোপৰিযঞাণেন অজ্ঝত্তাৰম্মণবহিদ্ধাচিত্তসমঙ্গিস্স চিত্তং জানাতি, অজ্ঝত্তাৰম্মণা বহিদ্ধা খন্ধা চেতোপৰিযঞাণস্স, পুব্বেনিৱাসানুস্সতিঞাণস্স, যথাকম্মূপগঞাণস্স, অনাগতংসঞাণস্স, আৱজ্জনায আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো. (২)
১৩. বহিদ্ধাৰম্মণো ধম্মো বহিদ্ধাৰম্মণস্স ধম্মস্স আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো – বহিদ্ধাৰম্মণং বহিদ্ধা দিব্বং চক্খুং পচ্চৱেক্খতি, দিব্বং সোতধাতুং পচ্চৱেক্খতি. ইদ্ধিৱিধঞাণং…পে… চেতোপৰিযঞাণং…পে… পুব্বেনিৱাসানুস্সতিঞাণং…পে… যথাকম্মূপগঞাণং…পে… অনাগতংসঞাণং পচ্চৱেক্খতি. বহিদ্ধাৰম্মণে বহিদ্ধা খন্ধে অনিচ্চতো দুক্খতো অনত্ততো ৱিপস্সতি…পে… চেতোপৰিযঞাণেন বহিদ্ধাৰম্মণবহিদ্ধাচিত্তসমঙ্গিস্স চিত্তং জানাতি. বহিদ্ধাৰম্মণা বহিদ্ধা খন্ধা চেতোপৰিযঞাণস্স, পুব্বেনিৱাসানুস্সতিঞাণস্স, যথাকম্মূপগঞাণস্স, অনাগতংসঞাণস্স, আৱজ্জনায আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
বহিদ্ধাৰম্মণো ধম্মো অজ্ঝত্তাৰম্মণস্স ধম্মস্স আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো – দানং দত্ৱা সীলং সমাদিযিত্ৱা উপোসথকম্মং কত্ৱা তং পচ্চৱেক্খতি, পুব্বে সুচিণ্ণানি পচ্চৱেক্খতি, ঝানা ৱুট্ঠহিত্ৱা ঝানং পচ্চৱেক্খতি. অৰিযা মগ্গা ৱুট্ঠহিত্ৱা মগ্গং পচ্চৱেক্খন্তি, ফলং পচ্চৱেক্খন্তি, বহিদ্ধাৰম্মণে পহীনে কিলেসে পচ্চৱেক্খন্তি, ৱিক্খম্ভিতে কিলেসে পচ্চৱেক্খন্তি, পুব্বে সমুদাচিণ্ণে কিলেসে জানন্তি. বহিদ্ধাৰম্মণং অজ্ঝত্তং দিব্বং চক্খুং পচ্চৱেক্খতি, দিব্বং সোতধাতুং… ইদ্ধিৱিধঞাণং… চেতোপৰিযঞাণং… পুব্বেনিৱাসানুস্সতিঞাণং… যথাকম্মূপগঞাণং… অনাগতংসঞাণং… বহিদ্ধাৰম্মণে অজ্ঝত্তে খন্ধে অনিচ্চতো…পে… ৱিপস্সতি, অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং আৰব্ভ অজ্ঝত্তাৰম্মণো ৰাগো উপ্পজ্জতি…পে… দোমনস্সং উপ্পজ্জতি. বহিদ্ধাৰম্মণা অজ্ঝত্তা খন্ধা ইদ্ধিৱিধঞাণস্স, পুব্বেনিৱাসানুস্সতিঞাণস্স, যথাকম্মূপগঞাণস্স, অনাগতংসঞাণস্স, আৱজ্জনায আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো. (২)
অধিপতিপচ্চযো
১৪. অজ্ঝত্তাৰম্মণো ধম্মো অজ্ঝত্তাৰম্মণস্স ধম্মস্স অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো – আৰম্মণাধিপতি, সহজাতাধিপতি. আৰম্মণাধিপতি – অজ্ঝত্তং ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনং গৰুং কত্ৱা পচ্চৱেক্খতি, নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং গৰুং কত্ৱা পচ্চৱেক্খতি. অজ্ঝত্তাৰম্মণং অজ্ঝত্তং দিব্বং চক্খুং গৰুং কত্ৱা…পে… দিব্বং সোতধাতুং…পে… ইদ্ধিৱিধঞাণং… পুব্বেনিৱাসানুস্সতিঞাণং… যথাকম্মূপগঞাণং… অনাগতংসঞাণং গৰুং কত্ৱা…পে… অজ্ঝত্তাৰম্মণে অজ্ঝত্তে খন্ধে গৰুং কত্ৱা অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং গৰুং কত্ৱা অজ্ঝত্তাৰম্মণো ৰাগো উপ্পজ্জতি, দিট্ঠি উপ্পজ্জতি. সহজাতাধিপতি – অজ্ঝত্তাৰম্মণাধিপতি সম্পযুত্তকানং খন্ধানং অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
১৫. বহিদ্ধাৰম্মণো ধম্মো বহিদ্ধাৰম্মণস্স ধম্মস্স অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো. সহজাতাধিপতি – বহিদ্ধাৰম্মণাধিপতি সম্পযুত্তকানং খন্ধানং অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
বহিদ্ধাৰম্মণো ধম্মো অজ্ঝত্তাৰম্মণস্স ধম্মস্স অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো. আৰম্মণাধিপতি – দানং দত্ৱা সীলং সমাদিযিত্ৱা উপোসথকম্মং কত্ৱা তং গৰুং কত্ৱা পচ্চৱেক্খতি, পুব্বে সুচিণ্ণানি…পে… ঝানা ৱুট্ঠহিত্ৱা…পে… অৰিযা মগ্গা ৱুট্ঠহিত্ৱা মগ্গং… ফলং গৰুং কত্ৱা পচ্চৱেক্খন্তি. বহিদ্ধাৰম্মণং অজ্ঝত্তং দিব্বং চক্খুং গৰুং কত্ৱা…পে… দিব্বং সোতধাতুং… ইদ্ধিৱিধঞাণং… চেতোপৰিযঞাণং… পুব্বেনিৱাসানুস্সতিঞাণং… যথাকম্মূপগঞাণং… অনাগতংসঞাণং গৰুং কত্ৱা পচ্চৱেক্খতি, বহিদ্ধাৰম্মণে অজ্ঝত্তে খন্ধে গৰুং কত্ৱা অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং গৰুং কত্ৱা অজ্ঝত্তাৰম্মণো ৰাগো উপ্পজ্জতি, দিট্ঠি উপ্পজ্জতি. (২)
অনন্তৰপচ্চযো
১৬. অজ্ঝত্তাৰম্মণো ধম্মো অজ্ঝত্তাৰম্মণস্স ধম্মস্স অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো – পুৰিমা পুৰিমা অজ্ঝত্তাৰম্মণা খন্ধা পচ্ছিমানং পচ্ছিমানং অজ্ঝত্তাৰম্মণানং খন্ধানং অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
অজ্ঝত্তাৰম্মণো ধম্মো বহিদ্ধাৰম্মণস্স ধম্মস্স অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো – অজ্ঝত্তাৰম্মণং চুতিচিত্তং বহিদ্ধাৰম্মণস্স উপপত্তিচিত্তস্স অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো. অজ্ঝত্তাৰম্মণং ভৱঙ্গং বহিদ্ধাৰম্মণায আৱজ্জনায অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো. অজ্ঝত্তাৰম্মণা খন্ধা বহিদ্ধাৰম্মণস্স ৱুট্ঠানস্স অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো. অজ্ঝত্তাৰম্মণং অনুলোমং গোত্ৰভুস্স… অনুলোমং ৱোদানস্স… অনুলোমং ফলসমাপত্তিযা… নিৰোধা ৱুট্ঠহন্তস্স… নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং ফলসমাপত্তিযা অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো. (২)
১৭. বহিদ্ধাৰম্মণো ধম্মো বহিদ্ধাৰম্মণস্স ধম্মস্স অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো – পুৰিমা পুৰিমা বহিদ্ধাৰম্মণা খন্ধা পচ্ছিমানং পচ্ছিমানং বহিদ্ধাৰম্মণানং খন্ধানং অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো. বহিদ্ধাৰম্মণং অনুলোমং গোত্ৰভুস্স… অনুলোমং ৱোদানস্স… গোত্ৰভু মগ্গস্স… ৱোদানং মগ্গস্স… মগ্গো ফলস্স… ফলং ফলস্স… অনুলোমং ফলসমাপত্তিযা অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
বহিদ্ধাৰম্মণো ধম্মো অজ্ঝত্তাৰম্মণস্স ধম্মস্স অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো – বহিদ্ধাৰম্মণং চুতিচিত্তং অজ্ঝত্তাৰম্মণস্স উপপত্তিচিত্তস্স অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো. বহিদ্ধাৰম্মণং ভৱঙ্গং অজ্ঝত্তাৰম্মণায আৱজ্জনায অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো. বহিদ্ধাৰম্মণা খন্ধা অজ্ঝত্তাৰম্মণস্স ৱুট্ঠানস্স অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো. (২)
সমনন্তৰপচ্চযাদি
১৮. অজ্ঝত্তাৰম্মণো ধম্মো অজ্ঝত্তাৰম্মণস্স ধম্মস্স সমনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো…পে… সহজাতপচ্চযেন পচ্চযো… অঞ্ঞমঞ্ঞপচ্চযেন পচ্চযো… নিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো.
উপনিস্সযপচ্চযো
১৯. অজ্ঝত্তাৰম্মণো ধম্মো অজ্ঝত্তাৰম্মণস্স ধম্মস্স উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো – আৰম্মণূপনিস্সযো, অনন্তৰূপনিস্সযো, পকতূপনিস্সযো…পে…. পকতূপনিস্সযো – অজ্ঝত্তাৰম্মণা অনিচ্চানুপস্সনা, দুক্খানুপস্সনা, অনত্তানুপস্সনা, অজ্ঝত্তাৰম্মণায অনিচ্চানুপস্সনায, দুক্খানুপস্সনায, অনত্তানুপস্সনায উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
অজ্ঝত্তাৰম্মণো ধম্মো বহিদ্ধাৰম্মণস্স ধম্মস্স উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো – অনন্তৰূপনিস্সযো, পকতূপনিস্সযো…পে…. পকতূপনিস্সযো – অজ্ঝত্তাৰম্মণা অনিচ্চানুপস্সনা, দুক্খানুপস্সনা, অনত্তানুপস্সনা বহিদ্ধাৰম্মণায অনিচ্চানুপস্সনায, দুক্খানুপস্সনায, অনত্তানুপস্সনায উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো. (২)
২০. বহিদ্ধাৰম্মণো ধম্মো বহিদ্ধাৰম্মণস্স ধম্মস্স উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো – অনন্তৰূপনিস্সযো, পকতূপনিস্সযো…পে…. পকতূপনিস্সযো – বহিদ্ধাৰম্মণা অনিচ্চানুপস্সনা, দুক্খানুপস্সনা, অনত্তানুপস্সনা বহিদ্ধাৰম্মণায অনিচ্চানুপস্সনায, দুক্খানুপস্সনায, অনত্তানুপস্সনায উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
বহিদ্ধাৰম্মণো ধম্মো অজ্ঝত্তাৰম্মণস্স ধম্মস্স উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো – আৰম্মণূপনিস্সযো, অনন্তৰূপনিস্সযো, পকতূপনিস্সযো…পে…. পকতূপনিস্সযো – বহিদ্ধাৰম্মণা অনিচ্চানুপস্সনা, দুক্খানুপস্সনা, অনত্তানুপস্সনা অজ্ঝত্তাৰম্মণায অনিচ্চানুপস্সনায, দুক্খানুপস্সনায, অনত্তানুপস্সনায উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো. (২)
আসেৱনপচ্চযো
২১. অজ্ঝত্তাৰম্মণো ধম্মো অজ্ঝত্তাৰম্মণস্স ধম্মস্স আসেৱনপচ্চযেন পচ্চযো – পুৰিমা পুৰিমা অজ্ঝত্তাৰম্মণা খন্ধা পচ্ছিমানং পচ্ছিমানং অজ্ঝত্তাৰম্মণানং খন্ধানং আসেৱনপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
অজ্ঝত্তাৰম্মণো ধম্মো বহিদ্ধাৰম্মণস্স ধম্মস্স আসেৱনপচ্চযেন পচ্চযো – অজ্ঝত্তাৰম্মণং অনুলোমং গোত্ৰভুস্স, অনুলোমং ৱোদানস্স আসেৱনপচ্চযেন পচ্চযো. (২)
বহিদ্ধাৰম্মণো ধম্মো বহিদ্ধাৰম্মণস্স ধম্মস্স আসেৱনপচ্চযেন পচ্চযো – পুৰিমা পুৰিমা বহিদ্ধাৰম্মণা খন্ধা পচ্ছিমানং পচ্ছিমানং বহিদ্ধাৰম্মণানং খন্ধানং আসেৱনপচ্চযেন পচ্চযো. বহিদ্ধাৰম্মণং অনুলোমং গোত্ৰভুস্স… অনুলোমং ৱোদানস্স… গোত্ৰভু মগ্গস্স… ৱোদানং মগ্গস্স আসেৱনপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
কম্মপচ্চযো
২২. অজ্ঝত্তাৰম্মণো ধম্মো অজ্ঝত্তাৰম্মণস্স ধম্মস্স কম্মপচ্চযেন পচ্চযো – সহজাতা, নানাক্খণিকা. সহজাতা – অজ্ঝত্তাৰম্মণা চেতনা সম্পযুত্তকানং খন্ধানং কম্মপচ্চযেন পচ্চযো. পটিসন্ধিক্খণে…পে…. নানাক্খণিকা – অজ্ঝত্তাৰম্মণা চেতনা ৱিপাকানং অজ্ঝত্তাৰম্মণানং খন্ধানং কম্মপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
অজ্ঝত্তাৰম্মণো ধম্মো বহিদ্ধাৰম্মণস্স ধম্মস্স কম্মপচ্চযেন পচ্চযো. নানাক্খণিকা – অজ্ঝত্তাৰম্মণা চেতনা ৱিপাকানং বহিদ্ধাৰম্মণানং খন্ধানং কম্মপচ্চযেন পচ্চযো. (২)
বহিদ্ধাৰম্মণো ধম্মো বহিদ্ধাৰম্মণস্স ধম্মস্স কম্মপচ্চযেন পচ্চযো – সহজাতা, নানাক্খণিকা. সহজাতা – বহিদ্ধাৰম্মণা চেতনা সম্পযুত্তকানং খন্ধানং কম্মপচ্চযেন পচ্চযো. পটিসন্ধিক্খণে…পে…. নানাক্খণিকা – বহিদ্ধাৰম্মণা চেতনা ৱিপাকানং বহিদ্ধাৰম্মণানং খন্ধানং কম্মপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
বহিদ্ধাৰম্মণো ধম্মো অজ্ঝত্তাৰম্মণস্স ধম্মস্স কম্মপচ্চযেন পচ্চযো. নানাক্খণিকা – বহিদ্ধাৰম্মণা চেতনা ৱিপাকানং অজ্ঝত্তাৰম্মণানং খন্ধানং কম্মপচ্চযেন পচ্চযো. (২)
ৱিপাকপচ্চযাদি
২৩. অজ্ঝত্তাৰম্মণো ধম্মো অজ্ঝত্তাৰম্মণস্স ধম্মস্স ৱিপাকপচ্চযেন পচ্চযো…পে… আহাৰপচ্চযেন পচ্চযো… ইন্দ্ৰিযপচ্চযেন পচ্চযো… ঝানপচ্চযেন পচ্চযো … মগ্গপচ্চযেন পচ্চযো… সম্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো… অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো… নত্থিপচ্চযেন পচ্চযো…ৱিগতপচ্চযেন পচ্চযো… অৱিগতপচ্চযেন পচ্চযো.
১. পচ্চযানুলোমং
২. সঙ্খ্যাৱাৰো
সুদ্ধং
২৪. হেতুযা দ্ৱে, আৰম্মণে চত্তাৰি, অধিপতিযা তীণি, অনন্তৰে চত্তাৰি, সমনন্তৰে চত্তাৰি, সহজাতে দ্ৱে, অঞ্ঞমঞ্ঞে দ্ৱে, নিস্সযে দ্ৱে, উপনিস্সযে চত্তাৰি, আসেৱনে তীণি, কম্মে চত্তাৰি, ৱিপাকে দ্ৱে …পে… (সব্বত্থ দ্ৱে ), সম্পযুত্তে দ্ৱে, অত্থিযা দ্ৱে, নত্থিযা চত্তাৰি, ৱিগতে চত্তাৰি, অৱিগতে দ্ৱে (এৱং গণেতব্বং).
অনুলোমং.
পচ্চনীযুদ্ধাৰো
২৫. অজ্ঝত্তাৰম্মণো ধম্মো অজ্ঝত্তাৰম্মণস্স ধম্মস্স আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো… সহজাতপচ্চযেন পচ্চযো… উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো… কম্মপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
অজ্ঝত্তাৰম্মণো ধম্মো বহিদ্ধাৰম্মণস্স ধম্মস্স আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো… উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো… কম্মপচ্চযেন পচ্চযো. (২)
বহিদ্ধাৰম্মণো ধম্মো বহিদ্ধাৰম্মণস্স ধম্মস্স আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো… সহজাতপচ্চযেন পচ্চযো… উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো… কম্মপচ্চযেন পচ্চযো. (১)
বহিদ্ধাৰম্মণো ধম্মো অজ্ঝত্তাৰম্মণস্স ধম্মস্স আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো… উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো… কম্মপচ্চযেন পচ্চযো. (২)
২. পচ্চযপচ্চনীযং
২. সঙ্খ্যাৱাৰো
২৬. নহেতুযা চত্তাৰি, নআৰম্মণে চত্তাৰি, নঅধিপতিযা চত্তাৰি, নঅনন্তৰে চত্তাৰি (সংখিত্তং, সব্বত্থ চত্তাৰি), নপুৰেজাতে নপচ্ছাজাতে নআসেৱনে…পে… নৱিপ্পযুত্তে চত্তাৰি…পে… নোঅৱিগতে চত্তাৰি (এৱং গণেতব্বং).
পচ্চনীযং.
৩. পচ্চযানুলোমপচ্চনীযং
২৭. হেতুপচ্চযা নআৰম্মণে দ্ৱে, নঅধিপতিযা দ্ৱে, নঅনন্তৰে নসমনন্তৰে নউপনিস্সযে নআসেৱনে নকম্মে…পে… নোনত্থিযা নোৱিগতে দ্ৱে (সব্বত্থ দ্ৱে. এৱং গণেতব্বং).
অনুলোমপচ্চনীযং.
৪. পচ্চযপচ্চনীযানুলোমং
২৮. নহেতুপচ্চযা আৰম্মণে চত্তাৰি, অধিপতিযা তীণি, অনন্তৰে চত্তাৰি, সমনন্তৰে চত্তাৰি, সহজাতে অঞ্ঞমঞ্ঞে নিস্সযে দ্ৱে, উপনিস্সযে চত্তাৰি, আসেৱনে তীণি, কম্মে চত্তাৰি, ৱিপাকে দ্ৱে…পে… সম্পযুত্তে দ্ৱে, অত্থিযা দ্ৱে, নত্থিযা চত্তাৰি, ৱিগতে চত্তাৰি, অৱিগতে দ্ৱে (এৱং গণেতব্বং).
পচ্চনীযানুলোমং.
পঞ্হাৱাৰো.
অজ্ঝত্তাৰম্মণত্তিকং নিট্ঠিতং.