১৮. অতীতত্তিকং

৭. পঞ্হাৱাৰো

১. পচ্চযানুলোমং

১. ৱিভঙ্গৱাৰো

হেতুপচ্চযো

১. পচ্চুপ্পন্নো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স হেতুপচ্চযেন পচ্চযো – পচ্চুপ্পন্না হেতূ সম্পযুত্তকানং খন্ধানং চিত্তসমুট্ঠানানঞ্চ ৰূপানং হেতুপচ্চযেন পচ্চযো. পটিসন্ধিক্খণে…পে…. (১)

আৰম্মণপচ্চযো

২. অতীতো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো – দানং দত্ৱা সীলং সমাদিযিত্ৱা উপোসথকম্মং…পে… পচ্চৱেক্খতি, পুব্বে সুচিণ্ণানি পচ্চৱেক্খতি, ঝানা ৱুট্ঠহিত্ৱা ঝানং পচ্চৱেক্খতি. অৰিযা মগ্গা ৱুট্ঠহিত্ৱা মগ্গং পচ্চৱেক্খন্তি, ফলং পচ্চৱেক্খন্তি, পহীনে কিলেসে পচ্চৱেক্খন্তি, ৱিক্খম্ভিতে কিলেসে পচ্চৱেক্খন্তি, পুব্বে সমুদাচিণ্ণে কিলেসে জানন্তি. অতীতং চক্খুং অনিচ্চতো দুক্খতো অনত্ততো ৱিপস্সতি…পে… দোমনস্সং উপ্পজ্জতি. অতীতং সোতং…পে… ঘানং… জিৱ্হং… কাযং… ৰূপে… সদ্দে… গন্ধে… ৰসে… ফোট্ঠব্বে… ৱত্থুং… অতীতে খন্ধে অনিচ্চতো দুক্খতো অনত্ততো ৱিপস্সতি, অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং আৰব্ভ ৰাগো উপ্পজ্জতি, দিট্ঠি উপ্পজ্জতি, ৱিচিকিচ্ছা… উদ্ধচ্চং… দোমনস্সং উপ্পজ্জতি, আকাসানঞ্চাযতনং ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনস্স আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো. আকিঞ্চঞ্ঞাযতনং নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনস্স আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো. অতীতা খন্ধা ইদ্ধিৱিধঞাণস্স, চেতোপৰিযঞাণস্স, পুব্বেনিৱাসানুস্সতিঞাণস্স, যথাকম্মূপগঞাণস্স, আৱজ্জনায আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো. (১)

৩. অনাগতো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো – অনাগতং চক্খুং…পে… ৱত্থুং… অনাগতে খন্ধে অনিচ্চতো…পে… দোমনস্সং উপ্পজ্জতি. অনাগতা খন্ধা ইদ্ধিৱিধঞাণস্স, চেতোপৰিযঞাণস্স, অনাগতংসঞাণস্স, আৱজ্জনায আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো. (১)

পচ্চুপ্পন্নো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো – পচ্চুপ্পন্নং চক্খুং…পে… কাযং… ৰূপে… সদ্দে… গন্ধে… ৰসে… ফোট্ঠব্বে… ৱত্থুং… পচ্চুপ্পন্নে খন্ধে অনিচ্চতো…পে… দোমনস্সং উপ্পজ্জতি, দিব্বেন চক্খুনা ৰূপং পস্সতি, দিব্বায সোতধাতুযা সদ্দং সুণাতি, ৰূপাযতনং চক্খুৱিঞ্ঞাণস্স…পে… ফোট্ঠব্বাযতনং কাযৱিঞ্ঞাণস্স…পে… পচ্চুপ্পন্না খন্ধা ইদ্ধিৱিধঞাণস্স, আৱজ্জনায আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো. (১)

অধিপতিপচ্চযো

৪. অতীতো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো. আৰম্মণাধিপতি – দানং দত্ৱা সীলং সমাদিযিত্ৱা…পে… পুব্বে সুচিণ্ণানি গৰুং কত্ৱা পচ্চৱেক্খতি, ঝানা ৱুট্ঠহিত্ৱা ঝানং গৰুং কত্ৱা পচ্চৱেক্খতি. অৰিযা মগ্গা ৱুট্ঠহিত্ৱা মগ্গং গৰুং কত্ৱা পচ্চৱেক্খন্তি, ফলং গৰুং কত্ৱা পচ্চৱেক্খন্তি. অতীতং চক্খুং…পে… কাযং… ৰূপে… সদ্দে… গন্ধে… ৰসে… ফোট্ঠব্বে… ৱত্থুং… অতীতে খন্ধে গৰুং কত্ৱা অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং গৰুং কত্ৱা ৰাগো উপ্পজ্জতি, দিট্ঠি উপ্পজ্জতি. (১) অনাগতো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো. আৰম্মণাধিপতি – অনাগতং চক্খুং…পে… ৱত্থুং… অনাগতে খন্ধে গৰুং কত্ৱা অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং গৰুং কত্ৱা ৰাগো উপ্পজ্জতি, দিট্ঠি উপ্পজ্জতি. (১)

পচ্চুপ্পন্নো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো – আৰম্মণাধিপতি, সহজাতাধিপতি. আৰম্মণাধিপতি – পচ্চুপ্পন্নং চক্খুং…পে… ৱত্থুং… পচ্চুপ্পন্নে খন্ধে গৰুং কত্ৱা অস্সাদেতি অভিনন্দতি, তং গৰুং কত্ৱা ৰাগো উপ্পজ্জতি, দিট্ঠি উপ্পজ্জতি. সহজাতাধিপতি – পচ্চুপ্পন্নাধিপতি সম্পযুত্তকানং খন্ধানং চিত্তসমুট্ঠানানঞ্চ ৰূপানং অধিপতিপচ্চযেন পচ্চযো. (১)

অনন্তৰপচ্চযো

৫. অতীতো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো – পুৰিমা পুৰিমা অতীতা খন্ধা পচ্ছিমানং পচ্ছিমানং পচ্চুপ্পন্নানং খন্ধানং অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো. অনুলোমং গোত্ৰভুস্স… অনুলোমং ৱোদানস্স… গোত্ৰভু মগ্গস্স… ৱোদানং মগ্গস্স… মগ্গো ফলস্স… ফলং ফলস্স… অনুলোমং ফলসমাপত্তিযা… নিৰোধা ৱুট্ঠহন্তস্স নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং ফলসমাপত্তিযা অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো. (১)

সমনন্তৰপচ্চযো

৬. অতীতো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স সমনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো (অনন্তৰসদিসং). (১)

সহজাতপচ্চযাদি

৭. পচ্চুপ্পন্নো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স সহজাতপচ্চযেন পচ্চযো… অঞ্ঞমঞ্ঞপচ্চযেন পচ্চযো… নিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো (সংখিত্তং). (১)

উপনিস্সযপচ্চযো

৮. অতীতো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো – আৰম্মণূপনিস্সযো, অনন্তৰূপনিস্সযো, পকতূপনিস্সযো…পে…. পকতূপনিস্সযো – অতীতং সদ্ধং উপনিস্সায দানং দেতি, সীলং সমাদিযতি, উপোসথকম্মং কৰোতি, ঝানং উপ্পাদেতি, ৱিপস্সনং… মগ্গং… অভিঞ্ঞং… সমাপত্তিং উপ্পাদেতি, মানং জপ্পেতি, দিট্ঠিং গণ্হাতি. অতীতং সীলং…পে… পঞ্ঞং… ৰাগং…পে… পত্থনং… কাযিকং সুখং… কাযিকং দুক্খং উপনিস্সায দানং দেতি সীলং সমাদিযতি, উপোসথকম্মং…পে… সমাপত্তিং উপ্পাদেতি, পাণং হনতি…পে… সঙ্ঘং ভিন্দতি. অতীতা সদ্ধা…পে… পঞ্ঞা, ৰাগো…পে… পত্থনা, কাযিকং সুখং… কাযিকং দুক্খং… পচ্চুপ্পন্নায সদ্ধায…পে… পঞ্ঞায, ৰাগস্স…পে… পত্থনায…পে… ফলসমাপত্তিযা উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো. (১)

অনাগতো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো – আৰম্মণূপনিস্সযো, পকতূপনিস্সযো…পে…. পকতূপনিস্সযো – অনাগতং চক্খুসম্পদং পত্থযমানো…পে… সোতসম্পদং… ঘানসম্পদং জিৱ্হাসম্পদং… কাযসম্পদং… ৱণ্ণসম্পদং… সদ্দসম্পদং… গন্ধসম্পদং… ৰসসম্পদং… ফোট্ঠব্বসম্পদং…পত্থযমানো…পে… অনাগতে খন্ধে পত্থযমানো দানং দেতি, সীলং সমাদিযতি, উপোসথকম্মং… অনাগতা চক্খুসম্পদা…পে… ৱণ্ণসম্পদা…পে… ফোট্ঠব্বসম্পদা… অনাগতা খন্ধা পচ্চুপ্পন্নায সদ্ধায…পে… পঞ্ঞায, কাযিকস্স সুখস্স, কাযিকস্স দুক্খস্স, মগ্গস্স, ফলসমাপত্তিযা উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো. (১)

পচ্চুপ্পন্নো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো – আৰম্মণূপনিস্সযো, পকতূপনিস্সযো…পে…. পকতূপনিস্সযো – পচ্চুপ্পন্নং উতুং উপনিস্সায ঝানং উপ্পাদেতি, ৱিপস্সনং…পে… পচ্চুপ্পন্নং ভোজনং সেনাসনং উপনিস্সায ঝানং উপ্পাদেতি…পে… সমাপত্তিং উপ্পাদেতি. পচ্চুপ্পন্নং উতু… ভোজনং… সেনাসনং পচ্চুপ্পন্নায সদ্ধায…পে… পঞ্ঞায কাযিকস্স…পে… ফলসমাপত্তিযা উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো. (১)

পুৰেজাতপচ্চযো

৯. পচ্চুপ্পন্নো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স পুৰেজাতপচ্চযেন পচ্চযো – আৰম্মণপুৰেজাতং, ৱত্থুপুৰেজাতং. আৰম্মণপুৰেজাতং – চক্খুং…পে… ৱত্থুং অনিচ্চতো…পে… দোমনস্সং উপ্পজ্জতি, দিব্বেন চক্খুনা ৰূপং পস্সতি, দিব্বায সোতধাতুযা সদ্দং সুণাতি, ৰূপাযতনং চক্খুৱিঞ্ঞাণস্স…পে… ফোট্ঠব্বাযতনং কাযৱিঞ্ঞাণস্স পুৰেজাতপচ্চযেন পচ্চযো. ৱত্থুপুৰেজাতং – চক্খাযতনং চক্খুৱিঞ্ঞাণস্স…পে… কাযাযতনং কাযৱিঞ্ঞাণস্স… ৱত্থু পচ্চুপ্পন্নানং খন্ধানং পুৰেজাতপচ্চযেন পচ্চযো. (১)

পচ্ছাজাতপচ্চযো

১০. পচ্চুপ্পন্নো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স পচ্ছাজাতপচ্চযেন পচ্চযো – পচ্ছাজাতা পচ্চুপ্পন্না খন্ধা পুৰেজাতস্স ইমস্স কাযস্স পচ্ছাজাতপচ্চযেন পচ্চযো. (১)

আসেৱনপচ্চযো

১১. অতীতো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স আসেৱনপচ্চযেন পচ্চযো – পুৰিমা পুৰিমা অতীতা খন্ধা পচ্ছিমানং পচ্ছিমানং পচ্চুপ্পন্নানং খন্ধানং আসেৱনপচ্চযেন পচ্চযো. অনুলোমং গোত্ৰভুস্স… অনুলোমং ৱোদানস্স… গোত্ৰভু মগ্গস্স… ৱোদানং মগ্গস্স আসেৱনপচ্চযেন পচ্চযো. (১)

কম্মপচ্চযো

১২. অতীতো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স কম্মপচ্চযেন পচ্চযো. নানাক্খণিকা – অতীতা চেতনা পচ্চুপ্পন্নানং ৱিপাকানং খন্ধানং কটত্তা চ ৰূপানং কম্মপচ্চযেন পচ্চযো. (১)

পচ্চুপ্পন্নো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স কম্মপচ্চযেন পচ্চযো – পচ্চুপ্পন্না চেতনা সম্পযুত্তকানং খন্ধানং চিত্তসমুট্ঠানানঞ্চ ৰূপানং কম্মপচ্চযেন পচ্চযো. পটিসন্ধিক্খণে পচ্চুপ্পন্না চেতনা সম্পযুত্তকানং খন্ধানং কটত্তা চ ৰূপানং কম্মপচ্চযেন পচ্চযো. (১)

ৱিপাকপচ্চযো

১৩. পচ্চুপ্পন্নো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স ৱিপাকপচ্চযেন পচ্চযো – ৱিপাকো পচ্চুপ্পনো একো খন্ধো তিণ্ণন্নং খন্ধানং চিত্তসমুট্ঠানানঞ্চ ৰূপানং ৱিপাকপচ্চযেন পচ্চযো…পে… দ্ৱে খন্ধা…পে… পটিসন্ধিক্খণে…পে… খন্ধা ৱত্থুস্স ৱিপাকপচ্চযেন পচ্চযো. (১)

আহাৰপচ্চযাদি

১৪. পচ্চুপ্পন্নো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স আহাৰপচ্চযেন পচ্চযো… ইন্দ্ৰিযপচ্চযেন পচ্চযো… ঝানপচ্চযেন পচ্চযো… মগ্গপচ্চযেন পচ্চযো… সম্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো… ৱিপ্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো – সহজাতং, পুৰেজাতং, পচ্ছাজাতং. সহজাতা – পচ্চুপ্পন্না খন্ধা চিত্তসমুট্ঠানানং ৰূপানং ৱিপ্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো. পটিসন্ধিক্খণে পচ্চুপ্পন্না খন্ধা কটত্তাৰূপানং ৱিপ্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো, খন্ধা ৱত্থুস্স ৱিপ্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো, ৱত্থু খন্ধানং ৱিপ্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো. পুৰেজাতং – চক্খাযতনং চক্খুৱিঞ্ঞাণস্স…পে… কাযাযতনং কাযৱিঞ্ঞাণস্স… ৱত্থু পচ্চুপ্পন্নানং খন্ধানং ৱিপ্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো. পচ্ছাজাতা – পচ্চুপ্পন্না খন্ধা পুৰেজাতস্স ইমস্স কাযস্স ৱিপ্পযুত্তপচ্চযেন পচ্চযো. (১)

অত্থিপচ্চযো

১৫. পচ্চুপ্পন্নো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স অত্থিপচ্চযেন পচ্চযো (উপ্পন্নত্তিকে অত্থিসদিসং). (১)

নত্থিৱিগতাৱিগতপচ্চযা

১৬. অতীতো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স নত্থিপচ্চযেন পচ্চযো… ৱিগতপচ্চযেন পচ্চযো.

পচ্চুপ্পন্নো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স অৱিগতপচ্চযেন পচ্চযো…পে….

১. পচ্চযানুলোমং

২. সঙ্খ্যাৱাৰো

১৭. হেতুযা একং, আৰম্মণে তীণি, অধিপতিযা তীণি, অনন্তৰে একং, সমনন্তৰে একং, সহজাতে অঞ্ঞমঞ্ঞে নিস্সযে একং, উপনিস্সযে তীণি, পুৰেজাতে পচ্ছাজাতে আসেৱনে একং, কম্মে দ্ৱে, ৱিপাকে আহাৰে একং…পে… অৱিগতে একং (এৱং গণেতব্বং).

অনুলোমং.

পচ্চনীযুদ্ধাৰো

১৮. অতীতো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো… উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো… কম্মপচ্চযেন পচ্চযো. (১)

অনাগতো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো… উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো. (১)

পচ্চুপ্পন্নো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স আৰম্মণপচ্চযেন পচ্চযো… সহজাতপচ্চযেন পচ্চযো… উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো… পুৰেজাতপচ্চযেন পচ্চযো… পচ্ছাজাতপচ্চযেন পচ্চযো… আহাৰপচ্চযেন পচ্চযো… ইন্দ্ৰিযপচ্চযেন পচ্চযো. (১)

২. পচ্চযপচ্চনীযং

২. সঙ্খ্যাৱাৰো

১৯. নহেতুযা তীণি, নআৰম্মণে তীণি, নঅধিপতিযা তীণি, নঅনন্তৰে তীণি …পে… নসম্পযুত্তে তীণি, নৱিপ্পযুত্তে তীণি, নোঅত্থিযা দ্ৱে, নোনত্থিযা তীণি, নোৱিগতে তীণি, নোঅৱিগতে দ্ৱে (এৱং গণেতব্বং).

পচ্চনীযং.

৩. পচ্চযানুলোমপচ্চনীযং

২০. হেতুপচ্চযা নআৰম্মণে একং, নঅধিপতিযা নঅনন্তৰে নসমনন্তৰে নঅঞ্ঞমঞ্ঞে নউপনিস্সযে…পে… নসম্পযুত্তে নৱিপ্পযুত্তে নোনত্থিযা নোৱিগতে একং (এৱং গণেতব্বং).

অনুলোমপচ্চনীযং.

৪. পচ্চযপচ্চনীযানুলোমং

২১. নহেতুপচ্চযা আৰম্মণে তীণি, অধিপতিযা তীণি, অনন্তৰে সমনন্তৰে সহজাতে অঞ্ঞমঞ্ঞে নিস্সযে একং, উপনিস্সযে তীণি, পুৰেজাতে একং, পচ্ছাজাতে আসেৱনে একং…পে… কম্মে দ্ৱে, ৱিপাকে একং (ইমেসু পদেসু একংযেৱ), অৱিগতে একং (এৱং গণেতব্বং).

পচ্চনীযানুলোমং.

পঞ্হাৱাৰো.

অতীতত্তিকং নিট্ঠিতং.