ব্ৰাহ্মণসংযুত্ত
ধনঞ্জানীসুত্ত
পুচ্ছা – ব্ৰাহ্মণসংযুত্তে আৱুসো পঠমং সংগীতং ধনঞ্জানীসুত্তং ভগৱতা কত্থ কং আৰব্ভ কিস্মিং ৱত্থুস্মিং কথঞ্চ ভাসিতং.
ৱিস্সজ্জনা – ৰাজগহে ভন্তে ভাৰদ্ৱাজগোত্তং ব্ৰাহ্মণং আৰব্ভ ভাসিতং. ভাৰদ্ৱাজগোত্তো ভন্তে ব্ৰাহ্মণো ভগৱন্তং উপসঙ্কমিত্ৱা গাথায অজ্ঝভাসি.
‘‘কিং সু ছেত্ৱা সুখং সেতি,
কিং সু ছেত্ৱা ন সোচতি;
কিস্সস্সু একধম্মস্স,
ৱধং ৰোচেসি গোতমা’’তি–
তস্মিং ভন্তে ৱত্থুস্মিং–
‘‘কোধং ছেত্ৱা সুখং সেতি;
কোধং ছেত্ৱা ন সোচতি;
কোধস্স ৱিসমূলস্স,
মধুৰগ্গস্স ব্ৰাহ্মণ;
ৱধং অৰিযা পসংসন্তি,
তঞ্হি ছেত্ৱা ন সোচতী’’তি;
এৱং খো ভন্তে ভগৱতা ভাসিতং.
কিং সু ছেত্ৱা সুখংসেতি, কিং সু ছেত্ৱা ন সোচতি;
কিস্সস্সু একধম্মস্স, ৱধং ৰোচেসি গোতম–
পুচ্ছা – ইমঞ্চ পনাৱুসো ধম্মদেসনং সুত্ৱা ভাৰদ্ৱাজগোত্তো ব্ৰাহ্মণো ইমস্মিং ধম্মৱিনযে পসন্নো কীদিসং পসন্নাকাৰমকাসি, কীৱত্তকঞ্চ অত্থং সম্পাদেসি.
ৱিস্সজ্জনা – ইমঞ্চ পন ভন্তে ধম্মদেসনং সুত্ৱা ভাৰদ্ৱাজগোত্তো ব্ৰাহ্মণো ‘‘অভিক্কন্তং ভো গোতম, অভিক্কন্তং ভো গোতম, সেয্যথাপি ভো গোতম নিক্কুজ্জিতং ৱা উক্কুজ্জেয্য, পটিচ্ছন্নং ৱা ৱিৱৰেয্য, মূড়্হস্স ৱা মগ্গং আচিক্খেয্য, অন্ধকাৰে ৱা তেলপজ্জোতং ধাৰেয্য চক্খুমন্তো ৰূপানি দক্খন্তী’’তি এৱমাদিনা ভন্তে ইমস্মিং ধম্মৱিনযে পসন্নো পসন্নাকাৰমকাসি. ইমঞ্চ পন ভন্তে ধম্মদেসনং সুত্ৱা ভাৰদ্ৱাজগোত্তো ব্ৰাহ্মণো ভগৱতো সন্তিকে পব্বজ্জং উপসম্পদং যাচিত্ৱা অচিৰূপসম্পন্নো যাৱ অৰহত্তং সম্পাদেসি.
অক্কোসসুত্ত
পুচ্ছা – অক্কোসকভাৰদ্ৱাজসুত্তং পনাৱুসো ভগৱতা কত্থ কং আৰব্ভ কিস্মিং ৱত্থুস্মিং কথঞ্চ ভাসিতং.
ৱিস্সজ্জনা – ৰাজগহে ভন্তে অক্কোসকভাৰদ্ৱাজং ব্ৰাহ্মণং আৰব্ভ ভাসিতং. অক্কোসকভাৰদ্ৱাজো ভন্তে ব্ৰাহ্মণো ভগৱন্তং উপসঙ্কমিত্ৱা অসব্ভাহি ফৰুসাহি ৱাচাহি ভগৱন্তং অক্কোসতি পৰিভাসতি. তস্মিং ভন্তে ৱত্থুস্মিং ‘‘তং কিং মঞ্ঞসি ব্ৰাহ্মণ, অপি নুখো তে আগচ্ছন্তি মিত্তামচ্চা ঞাতিসালোহিতা অতিতিযো’’তি এৱমাদিনা ভন্তে ভগৱতা ভাসিতং.
অক্কোধস্স কুতো কোধো,
দন্তস্স সমজীৱিনো;
সম্মদঞ্ঞা ৱিমুত্তস্স,
উপসন্তস্স তাদিনো.
তস্সেৱ তেন পাপিযো,
যো কুদ্ধং পটিকুজ্ঝতি;
কুদ্ধং অপ্পটিকুজ্ঝন্তো,
সঙ্গামং জেতি দুজ্জযং.
উভিন্নমত্থং চৰতি,
অত্তনো চ পৰস্স চ;
পৰং সঙ্কুপিতং ঞত্ৱা,
যো সতো উপসম্মতি.
উভিন্নং তিকিচ্ছন্তানং,
অত্তনো চ পৰস্স চ;
জনা মঞ্ঞন্তি বালোতি,
যে ধম্মস্স অকোৱিদা.
পুচ্ছা – ইমঞ্চ পনাৱুসো ধম্মদেসনং সুত্ৱা অক্কোসকভাৰদ্ৱাজো ব্ৰাহ্মণো ইমস্মিং ধম্মৱিনযে পসন্নো কীদিসং পসন্নাকাৰমকাসি. কীৱত্তকঞ্চ অত্থং সম্পাদেসি.
ৱিস্সজ্জনা – ইমঞ্চ পন ভন্তে ধম্মদেসনং সুত্ৱা অক্কোসকভাৰদ্ৱাজো ব্ৰাহ্মণো ‘‘অভিক্কন্তং ভো গোতম, অভিক্কন্তং ভো গোতমা’’তি এৱমাদিনা ইমস্মিং ধম্মৱিনযে পসন্নো পসন্নাকাৰমকাসি. যাৱ অৰহত্তা চ পন মহন্তং অত্থং সম্পাদেসি.
বহুধীতৰসুত্ত
পুচ্ছা – তেনাৱুসো ভগৱতা জানতা…পে… সম্মাসম্বুদ্ধেন ব্ৰাহ্মণসংযুত্তে বহুধীতৰসুত্তং কত্থ কং আৰব্ভ কিস্মিং ৱত্থুস্মিং কথঞ্চ ভাসিতং.
ৱিস্সজ্জনা – কোসলেসু ভন্তে অঞ্ঞতৰস্মিং ৱনসণ্ডে অঞ্ঞতৰং ভাৰদ্ৱাজগোত্তং ব্ৰাহ্মণং আৰব্ভ ভাসিতং. অঞ্ঞতৰো ভন্তে ভাৰদ্ৱাজগোত্তো ব্ৰাহ্মণো গোণে নট্ঠে পৰিযেসন্তো ভগৱতো সন্তিকে ইমা গাথাযো অভাসি.
‘‘ন হি নূনিমস্স সমণস্স, বলীবদ্দা চতুদ্দস;
অজ্জসট্ঠিং ন দিস্সন্তি, তেনাযং সমণো সুখী;
ন হি নূনিমস্স সমণস্স, তিলাখেত্তস্মি পাপকা;
একপণ্ণা দুপণ্ণা চ, তেনাযং সমণো সুখী.
(পেয্যাল)
ন হি নূনিমস্স সমণস্স, পচ্চূসম্হি ইণাযিকা;
দেথ দেথাতি চোদেন্তি, তেনাযং সমণো সুখী’’তি.
তস্মিং ভন্তে ৱত্থুস্মিং–
ন হি ময্হং ব্ৰাহ্মণ, বলীবদ্দা চতুদ্দস;
অজ্জসট্ঠিং ন দিস্সন্তি, তেনাহং ব্ৰাহ্মণা সুখী;
ন হি ময্হং ব্ৰাহ্মণ, তিলাখেত্তস্মি পাপকা;
একপণ্ণা দুপণ্ণা চ, তেনাহং ব্ৰাহ্মণা সুখী.
(পেয্যাল)
ন হি ময্হং ব্ৰাহ্মণ, পচ্চূসম্হি ইণাযিকা;
দেথ দেথাতি চোদেন্তি, তেনাহং ব্ৰাহ্মণা সুখীতি.
এৱং খো ভন্তে ভগৱতা ভাসিতং.
(১)
ন হি নূনিমস্স সমণস্স, বলীবদ্দা চতুদ্দস;
অজ্জসট্ঠিং ন দিস্সন্তি, তেনাহং সমণো সুখী.
(২)
ন হি নূনিমস্স সমণস্স, তিলাখেত্তস্মি পাপকা;
একপণ্ণা দুপণ্ণা চ, তেনাযং সমণো সুখী.
(৩)
ন হি নূনিমস্স সমণস্স, তুচ্ছকোট্ঠস্মি মূসিকা;
উস্সোড়্হিকায নচ্চন্তি, তেনাযং সমণো সুখী.
(৪)
ন হি নূনিমস্স সমণস্স, সন্থাৰো সত্তমাসিকো;
উপ্পাটকেহি সঞ্ছন্নো, তেনাযং সমণো সুখী.
(৫)
ন হি নূনিমস্স সমণস্স, ৱিধৱা সত্ত ধীতৰো;
একপুত্তা দুপুত্তা চ, তেনাযং সমণো সুখী.
(৬)
ন হি নূনিমস্স সমণস্স, পিঙ্গলা তিলকাহতা;
সোত্তং পাদেন বোধেতি, তেনাযং সমণো সুখী.
(৭)
ন হি নূনিমস্স সমণস্স, পচ্চূসমি ইণাযিকা;
দেথ দেথাতি চোদেন্তি, তেনাযং সমণো সুখী.
(১)
ন হি ময্হং ব্ৰাহ্মণ, বলীবদ্দা চতুদ্দস;
অজ্জসট্ঠিং ন দিস্সন্তি, তেনাহং ব্ৰাহ্মণা সুখী.
(২)
ন হি ময্হং ব্ৰাহ্মণ, তিলাখেত্তস্মি পাপকা;
একপণ্ণা দুপণ্ণা চ, তেনাহং ব্ৰাহ্মণা সুখী.
(৩)
ন হি ময্হং ব্ৰাহ্মণ, তুচ্ছকোট্ঠস্মি মূসিকা;
উস্সোড়্হীকায নচ্চন্তি, তেনাহং ব্ৰাহ্মণা সুখী.
(৪)
ন হি ময্হং ব্ৰাহ্মণ, সন্থাৰো সত্তমাসিকো;
উপ্পাটকেহি সঞ্ছন্নো, তেনাহং ব্ৰাহ্মণা সুখী.
(৫)
ন হি ময্হং ব্ৰাহ্মণ, ৱিধৱা সত্ত ধীতৰো;
একপুত্তা দুপুত্তা চ, তেনাহং ব্ৰাহ্মণা সুখী.
(৬)
ন হি ময্হং ব্ৰাহ্মণ, পিঙ্গলা তিলকাহতা;
সোত্তং পাদেন বোধেতি, তেনাহং ব্ৰাহ্মণা সুখী.
(৭)
ন হি ময্হং ব্ৰাহ্মণ, পচ্চূসম্হি ইণাযিকা;
দেথ দেথাতি চোদেন্তি, তেনাহং ব্ৰাহ্মণা সুখী.
পুচ্ছা – ইমঞ্চ পনাৱুসো ধম্মদেসনং সুত্ৱা সো ভাৰদ্ৱাজগোত্তো ব্ৰাহ্মণো ইমস্মিং ধম্মৱিনযে পসন্নো কীদিসং পসন্নাকাৰমকাসি. কীৱ মহন্তঞ্চ ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অত্থং সম্পাদেসি.
ৱিস্সজ্জনা – ইমঞ্চ পন ভন্তে ধম্মদেসনং সুত্ৱা সো ভাৰদ্ৱাজগোত্তো ব্ৰাহ্মণো ‘‘অভিক্কন্তং ভো গোতম অভিক্কন্তং ভো গোতম, সেয্যথাপি ভোগোতম, নিক্কুজ্জিতং ৱা উক্কুজ্জেয্য, পটিচ্ছন্নং ৱা ৱিৱৰেয্য, মূড়্হস্স ৱা মগ্গং আচিক্খেয্য, অন্ধকাৰে ৱা তেলপজ্জোতং ধাৰেয্য, চক্খুমন্তো ৰূপানি দুক্খন্তী’’তি এৱমাদিনা ইমস্মি ধম্মৱিনযে পসন্নো পসন্নাকাৰমকাসি. ভগৱতো চ সন্তিকে ‘‘লভেয্যাহং ভোতো গোতমস্স সন্তিকে পব্বজং, লভেয্যং উপসম্পদ’’ন্তি এৱমাদিনা পব্বজ্জং উপসম্পদং যাচিত্ৱা অচিৰূপসম্পন্নো যাৱ অৰহত্তা মহন্তং ৱিসেসং সম্পাদেসি.
কসিভাৰদ্ৱাজসুত্ত
পুচ্ছা – তত্থাৱুসো একাদসমং মহাকস্সপাদীহি পোৰাণধম্মসংগাহকথেৰেহি সংগীতং কসিভাৰদ্ৱাজসুত্তং ভগৱতা কত্থ কং আৰব্ভ কিস্মিং ৱত্থুস্মিং কথঞ্চ ভাসিতং.
ৱিস্সজ্জনা – মগধেসু ভন্তে দক্খিণাগিৰিস্মিং একনাড়াযং ব্ৰাহ্মণগামে কসিভাৰদ্ৱাজং ব্ৰাহ্মণং আৰব্ভ ভাসিতং. কসিভাৰদ্ৱাজো ভন্তে ব্ৰাহ্মণো ভগৱন্তং গাথায অজ্ঝভাসি.
‘‘কস্সকো পটিজানাসি, ন চ পস্সামি তে কসিং. কস্সকো পুচ্ছিতো ব্ৰূহি, কথং জানেমু তং কসি’’ন্তি. তস্মিং ভন্তে ৱত্থুস্মিং–
‘‘সদ্ধা বীজং তপো ৱুট্ঠি, পঞ্ঞা মে যুগনঙ্গলং;
হিৰী ঈসা মনো যোত্তং, সতি মে ফালপাচনং.
কাযগুত্তো ৱচীগুত্তো, আহাৰে উদৰে যতো;
সচ্চং কৰোমি নিদ্দানং, সোৰচ্চং মে পমোচনং.
ৱীৰিযং মে ধুৰধোৰয্হং, যোগক্খেমাধিৱাহনং;
গচ্ছতি অনিৱত্তন্তং, যত্থ গন্ত্ৱা ন সোচতি.
এৱমেসা কসী কট্ঠা, সা হোতি অমতপ্ফলা;
এতং কসিং কসিত্ৱান, সব্বদুক্খা পমুচ্চতী’’তি.
এৱং খো ভন্তে ভগৱতা ভাসিতং.
কস্সকো পটিজানাসি, ন চ পস্সামি তে কসিং;
কস্সকো পুচ্ছিতো ব্ৰূহি, কথং জানেমু তং কসিং.
সদ্ধা বীজং তপো ৱুট্ঠি, পঞ্ঞা মে যুগনঙ্গলং;
হিৰী ঈসা মনো যোত্তং, সতি মে ফালপাচনং.
পুচ্ছা – ইমঞ্চ পনাৱুসো ধম্মদেসনং সুত্ৱা সো কসিভাৰদ্ৱাজো ব্ৰাহ্মণো ইমস্মিং ধম্মৱিনযে পসন্নো কীদিসং পসন্নাকাৰমকাসি.
ৱিস্সজ্জনা – ইমঞ্চ পন ভন্তে ধম্মদেসনং সুত্ৱা কসিভাৰদ্ৱাজো ব্ৰাহ্মণো ‘‘অভিক্কন্তং ভো গোতম, অভিক্কন্তং ভো গোতমা’’তিএৱমাদিনা ইমস্মিং ধম্মৱিনযে পসন্নো পসন্নাকাৰমকাসি.
সেয্যথাপি ভো গোতম উক্কুজ্জিতং ৱা নিক্কুজ্জেয্য.
উদযসুত্ত
পুচ্ছা – উদযসুত্তং পনাৱুসো ভগৱতা কত্থ কং আৰব্ভ কিস্মিং ৱত্থুস্মিং কথঞ্চ ভাসিতং.
ৱিস্সজ্জনা – সাৱত্থিযং ভন্তে উদযং ব্ৰাহ্মণং আৰব্ভ ভাসিতং. উদযো ভন্তে ব্ৰাহ্মণো ভগৱন্তং এতদৱোচ ‘‘পকট্ঠকোযং সমণো গোতমো পুনপ্পুনং আগচ্ছতী’’তি. তস্মিং ভন্তে ৱত্থুস্মিং–
পুনপ্পুনঞ্চেৱ ৱপন্তি বীজং, পুনপ্পুনং ৱস্সতি দেৱৰাজা;
পুনপ্পুনং খেত্তং কসন্তি কস্সকা, পুনপ্পুনং ধঞ্ঞমুপেতি ৰট্ঠং.
এৱমাদিনা ভন্তে ভগৱতা ভাসিতং.
পুনপ্পুনং চেৱ ৱপন্তি বীজং, পুনপ্পুনং ৱস্সতি দেৱ ৰাজা;
পুনপ্পুনং খেত্তং কসন্তি কস্সকা, পুনপ্পুনং ধঞ্ঞমুপেতি ৰট্ঠং.
পুনপ্পুনং যাচকা যাচযন্তি, পুনপ্পুনং দানপতী দদন্তি;
পুনপ্পুনং দানপতী দদিত্ৱা, পুনপ্পুনং সগ্গমুপেতি ঠানং.
পুনপ্পুনং খীৰনিকা দুহন্তি, পুনপ্পুনং ৱচ্ছো উপেতি মাতৰং;
পুনপ্পুনং কিলমতি ফন্দতি চ, পুনপ্পুনং গব্ভমুপেতি মন্দো.
পুনপ্পুনং জাযতি মীযতি চ, পুনপ্পুনং সিৱথিকং হৰন্তি;
মগ্গঞ্চ লদ্ধা অপুনব্ভৱায, ন পুনপ্পুনং জাযতি ভূৰিপঞ্ঞো-হু–
মাতুপোসকসুত্ত
পুচ্ছা – মাতুপোসকসুত্তং পনাৱুসো ভগৱতা কত্থ কং আৰব্ভ কিস্মিং ৱত্থুস্মিং কথঞ্চ ভাসিতং.
ৱিস্সজ্জনা – সাৱত্থিযং ভন্তে মাতুপোসকং ব্ৰাহ্মণং আৰব্ভ ভাসিতং. মাতুপোসকো ভন্তে ব্ৰাহ্মণো ভগৱন্তং এতদৱোচ ‘‘অহঞ্হি ভো গোতম ধম্মেন ভিক্খং পৰিযেসামি, ধম্মেন ভিক্খং পৰিযেসিত্ৱা মাতাপিতৰো পোসেমি, কচ্চাহং ভো গোতম এৱংকাৰী কিচ্চকাৰী হোমী’’তি, তস্মিং ভন্তে ৱত্থুস্মিং ‘‘তগ্ঘ ত্ৱং ব্ৰাহ্মণ এৱংকাৰী কিচ্চকাৰী হোসি, যো খো ব্ৰাহ্মণ ধম্মেন ভিক্খং পৰিযেসতি, ধম্মেন ভিক্খং পৰিযেসিত্ৱা মাতাপিতৰো পোসেতি, বহুং সো পুঞ্ঞং পসৱতী’’তি এৱমাদিনা ভন্তে ভগৱতা ভাসিতা.
যো মাতৰং ৱা পিতৰং ৱা, মচ্চো ধম্মেন পোসতি;
তায নং পাৰিচৰিযায, মাতাপিতূসু পণ্ডিতা;
ইধেৱ নং পসংসন্তি, পেচ্চ সগ্গে পমোদতি–
খোমদুস্সসুত্ত
পুচ্ছা – তেনাৱুসো ভগৱতা…পে… সম্মাসম্বুদ্ধেন ব্ৰাহ্মণসংযুত্তে খোমদুস্সসুত্তং কত্থ কং আৰব্ভ কিস্মিং ৱত্থুস্মিং কথঞ্চ ভাসিতং.
ৱিস্সজ্জনা – সক্কেসু ভন্তে খোমদুস্সে নাম সক্যানং নিগমে খোমদুস্সকে ব্ৰাহ্মণগহপতিকে আৰব্ভ ভাসিত, খোমদুস্সকা ভন্তে ব্ৰাহ্মণগহপতিকা ভগৱন্তং এতদৱোচুং ‘‘কে চ মুণ্ডকা সমণকা, কে চ সভাধম্মং জানিস্সন্তী’’তি.
তস্মিং ভন্তে ৱত্থুস্মিং–
‘‘নেসা সভা যত্থ ন সন্তি সন্তো,
সন্তো ন তে যে ন ৱদন্তি ধম্মং;