৮. উণাদিকপ্প
ছট্ঠকণ্ড
৬২৪. , ৫৬৩. কত্তৰি কিত.
কত্তুইচ্চেতস্মিং অত্থে কিত পচ্চযা হোন্তি.
কাৰু, কাৰুকো, কাৰকো, পাচকো, কত্তা, জনিতা, পচিতা, নেতা.
৬২৫. , ৬০৫. ভাৱকম্মেসু কিচ্চত্ত খত্থা.
ভাৱকম্মইচ্চেতেস্ৱত্থেসু কিচ্চ ত্ত খত্থইচ্চেতে পচ্চযা হোন্তি.
উপসম্পাদেতব্বং উপসম্পাদনীযং ভৱতা, সযিতব্বং ভৱতা, কত্তব্বং ভৱতা, ভোত্তব্বো ওদনো ভৱতা, অসিতব্বং ভোজনং ভৱতা, অসিতং ভৱতা, সযিতং ভৱতা, পচিতং ভৱতা, অসিতং অসনং ভৱতা, সযিতং সযনং ভৱতা, পচিতো ওদনো ভৱতা, কিঞ্চিস্সযো, ঈসস্সযো, দুস্সযো, সুস্সযো ভৱতা.
৬২৬. , ৬৩৪. কম্মনি দুতিযায ত্তো.
কম্মনি ইচ্চেতস্মিং অত্থে দুতিযাযং ৱিভত্তিযং কত্তৰি ত্তপচ্চযো হোতি.
দানং দিন্নো দেৱদত্তো, সীলং ৰক্খিতো দেৱদত্তো, ভত্তং ভুত্তো দেৱদত্তো, গৰুং উপাসিতো দেৱদত্তো.
৬২৭. , ৬৫২. খ্যাদীহি মান ম চ তো ৱা.
খি ভী সু ৰু হু ৱা ধূ হি লূ পী অদইচ্চেৱমাদীহি ধাতূহি মন পচ্চযো হোতি, মস্স চ তো হোতি ৱা.
খীযন্তি উপদ্দৱা এত্থাতি খেমো, ভাযিতব্বোতি ভেমো, ভাযন্তি এতস্মাতি ৱা ভেমো, ৰংসিযো অভিস্সৱেতীতি সোমো, ৰৱতি গচ্ছতীতি ৰোমো, হুৱতি জুহ্ৱতি এতেনাতি হোমো, পটিলোমৱসেন ৱাতি গচ্ছতীতি ৱামো, লামকৱসেন ৱাতি গচ্ছতি পৱত্ততীতি ৱা ৱামো, ধুনাতি কম্পতীতি ধূমো, সেট্ঠভাৱেন হিনোতি পৱত্ততি চিত্তং এতস্মিন্তি হেমো, লুনিতব্বোতি লোমো, মংসচম্মানি লুনাতি ছিন্দতীতি ৱা লোমো, পিযনং পেমো, পিযাযিতব্বোতি ৱা পেমো, সুখদুক্খং অদতি ভক্খতীতি অত্তা, জাতিজৰামৰণাদীহি অদীযতে ভক্খীযতেতি ৱা অত্তা, আতুমা.
৬২৮. , ৬৫৩. সমাদীহি থ মা.
সমু দমু দৰ ৰহ দু হি সি ভী দা যা সা ঠাভসইচ্চেৱমাদীহি ধাতূহি থ ম পচ্চযা হোন্তি.
সমেতীতি সমথো, দমতীতি দমথো, দমনং ৱা দমথো, দমিতব্বোতি ৱা দমথো, দৰতীতি দৰথো, জিণ্ণভাৱং ৰহিস্সতি গণ্হিস্সতীতি ৰথো, দব্বসম্ভাৰে ৰহতি গণ্হাতীতি ৱা ৰথো, দৱতি গচ্ছতীতি দুমো, দৱতি ৱুদ্ধি ৱিৰুড়্হি গচ্ছতি পৱত্ততীতি উদ্ধং ৱা দুমো, পথৱীপব্বতাদীসু গচ্ছতি পততীতি হিমো, কম্মৱাচায বন্ধতি এত্থাতি সীমা. বন্ধিতব্বাতি ৱা সীমা. ভাযন্তি এতস্মাতি ভীমো, সত্তে অৱখণ্ডেন্তি নিৱাৰেন্তি এতেনাতি দামো, মূসিকাদীহি খাদীযতি অৱখণ্ডীযতীতি ৱা দামো, যাতি গচ্ছতীতি যামো, পৰেসং চিত্তং গণ্হিতুং সমত্থেতীতি সামো, তিট্ঠন্তি এতেনাতি থামো, ভসতি ভস্মীকৰীযতীতি ভস্মা.
৬২৯. , ৫৬৯. গহস্সু’পধস্সে ৱা.
গহইচ্চেতস্স ধাতুস্স উপধস্স অকাৰস্স এত্ত হোতি ৱা.
দব্বসম্ভাৰ গণ্হাতীতি গেহং, গহং.
৬৩০. , ৬৫৪. মসুস্স সুস্স চ্ছৰ চ্ছেৰা.
মসুইচ্চেতস্স পাটিপদিকস্স সুস্স চ্ছৰচ্ছেৰাদেসা হোন্তি.
মচ্ছৰতীতি মচ্ছৰো, এৱং মচ্ছেৰো.
৬৩১. , ৬৫৫. আপুব্বচৰস্স চ.
আপুব্বস্স চৰইচ্চেতস্স ধাতুস্স চ্ছৰিযচ্ছৰচ্ছেৰা দেসা হোন্তি, আপুব্বস্স চ ৰস্সো হোতি.
আভুসো চৰিতব্বন্তি অচ্ছৰিযং. এৱং অচ্ছৰং, অচ্ছেৰং.
চগ্গহণেন মসুস্স সুস্সাপি চ্ছৰিযাদেসো হোতি, মচ্ছৰিযং.
৬৩২. , ৬৫৬. অল কল সলেহি লযা.
অল কল সলইচ্চেতেহি ধাতূহি ল যপচ্চযা হোন্তি.
অলতি সমত্থেতীতি অল্লং, কলিতব্বং সঙ্খ্যাতব্বন্তি কল্লং, সলতি গচ্ছতি পৱিসতীতি সল্লং. এৱং অল্যং, কল্যং, সল্যং.
৬৩৩. , ৬৫৭. যাণ লাণা.
তেহি কল সলইচ্চেতেহি ধাতূহি যাণ লাণপচ্চযা হোন্তি.
কলিতব্বং সঙ্খ্যাতব্বন্তি কল্যাণং, গণতো পটিক্কমিত্ৱা সলন্তি এত্থাতি পটিসল্যাণং. এৱং সল্লাণো, পটিসল্লাণো.
৬৩৪. , ৬৫৮. মথিস্স থস্স লো চ.
মথইচ্চেতস্স ধাতুস্স থস্স লাদেসোহোতি. অঞ্ঞমঞ্ঞং মথতি ৱিলোড়তীতি মল্লো, মল্লং.
চগ্গহণেন লতো কো চ আগমো হোতি. মল্লকো, মল্লকং.
৬৩৫. , ৫৫৯. পেসাতিসগ্গপত্তকালেসুকিচ্চা.
পেস অতিসগ্গ পত্তকালইচ্চেতেস্ৱত্থেসু কিচ্চপচ্চযা হোন্তি.
কত্তব্বং কম্মং ভৱতা, কৰণীযং কিচ্চং ভৱতা, ভোত্তব্বং ভোজনং ভৱতা, ভোজনীযং ভোজনং ভৱতা, অজ্ঝযিতব্বং অজ্ঝেয্যং ভৱতা, অজ্ঝযনীযং অজ্ঝেয্যং ভৱতা.
৬৩৬. , ৬৫৯. অৱস্সকা’ধমিণেসু ণী চ.
অৱস্সক অধমিণইচ্চেতেস্ৱত্থেসু ণীপচ্চযো হোতি, কিচ্চা চ.
অৱস্সতে তাৱ – কাৰীসি মে কম্মং অৱস্সং হাৰীসি মে ভাৰং অৱস্সং.
অধমিণে – দাযীসি মে সতং ইণং, ধাৰীসি মে সহস্সং ইণং.
কিচ্চা চ – দাতব্বং মে ভৱতা সতং ইণং. ধাৰযিতব্বং মে ভৱতা সহস্সং ইণং, কত্তব্বং মে ভৱতা গেহং, কৰণীযং মে ভৱতা কিচ্চং, কাৰিযং মে ভৱতা সযনং.
৬৩৭. , ০. অৰহসক্কাদীহি তুং.
অৰহ সক্ক ভব্বইচ্চেৱমাদীহি পযোগে সতি সব্বধাতূহি তুংপচ্চযো হোতি.
অৰহা ভৱং ৱত্তুং, অৰহা ভৱং কত্তুং, সক্কা ভৱং হন্তুং, সক্কা ভৱং জনেতুং, জনিতুং, ভৱিতুং, সক্কা ভৱং দাতুং, সক্কা ভৱং গন্তুং, তব্বো ভৱং জনেতুং ইচ্চেৱমাদি.
৬৩৮. , ৬৬০. ৱজাদীহিপব্বজ্জাদযো নিপ্পজ্জন্তে.
ৱজইচ্চেৱমাদীহি ধাতূহি, উপসগ্গপচ্চযাদীহি চ পব্বজ্জাদযো সদ্দা নিপ্পজ্জন্তে.
পঠমমেৱ ৱজিতব্বাতি পব্বজ্জা, ইঞ্জনং এজ্জা, সমজ্জনং সমজ্জা, নিসীদনং নিসজ্জা, ৱিজাননং ৱিজ্জা ৱিসজ্জনং ৱিসজ্জা, পদনং পজ্জা, হননং ৱজ্ঝা, এসনং ইচ্ছা, অতিএসনং অতিচ্ছা, সদনং সজ্জা, সযন্তি এত্থাতি সেয্যা, সম্মা চিত্তং নিধেতি এতাযাতি সদ্ধা, চৰিতব্বা চৰিযা, কৰণং কিৰিযা, ৰুজনং ৰুচ্ছা, পদনং পচ্ছা, ৰিঞ্চনং ৰিচ্ছা, তিকিচ্ছনং তিতিচ্ছা, সংকোচনং সংকুচ্ছা, মদনং মচ্ছা, লভনং লচ্ছা, ৰদিহব্বাতি ৰচ্ছা, ৰদনং ৱিলেখনং ৱাৰচ্ছা, অধো ভাগেন গচ্ছতীতি তিৰচ্ছা, তিৰচ্ছানো, অজনং অচ্ছা, তিতিক্খতীতি তিতিক্খা, সহ আগমনং সাগচ্ছা, দুট্ঠু ভক্খনং দোভচ্ছা, দুট্ঠু ৰোসনং দুৰুচ্ছা, পুচ্ছনং পুচ্ছা, মুহনং মুচ্ছা, ৱসনং ৱচ্ছা, কচনং কচ্ছা, সহ কথনং সাকচ্ছা, তুদনং তুচ্ছা, ৱিসনং ৱিচ্ছা, পিসনং পিচ্ছিল্লা, সুখদুক্খং মুদতি ভক্খতীতি মচ্ছো, সত্তানং পাণং মুসেতি চজেতীতি মচ্চু, সতনং সচ্চং, উদ্ধং ধুনাতি কম্পতীতি উদ্ধচ্চং, নটনং নচ্চং, নিতনং নিচ্চং, তথনং তচ্ছং ইচ্চেৱমাদি.
৬৩৯. , ৫৮৫. ক্ৱিলোপো চ.
ক্ৱিলোপো হোতি, পুন চ নিপ্পজ্জন্তে.
ৱিৱিধেহি সীলাদিগুণেহি ভৱতীতি ৱিভূ, ৱিসেসেন ৱা ভৱতীতি ৱিভূ, সযং অত্তনা ভৱতীতি সযম্ভূ, অভিৱিত্ৱা ভৱতীতি অভিভূ, সং সুট্ঠু ধুনাতি কম্পতীতি সন্ধূ, ৱিসেসেন ভাতি দিব্বতীতি ৱিভা, নিস্সেসেন ভাতি দিব্বতীতি নিভা, পকাৰেন ভাতি দিব্বতীতি পভা, সহ ভাসন্তি এত্থাতি সভা, আভুসো ভাতি দিব্বতীতি আভা, ভুজেন কুটিলেন গচ্ছতীতি ভুজগো, তুৰিততুৰিতো গচ্ছতীতি তুৰগো, সং সুট্ঠু পথৱিং খনতীতি সঙ্খো, ৱিসেসেন যমতি উপৰমতীতি ৱিযো, সুট্ঠু মনতি জানাতীতি সুমো, পৰি সমন্ততো তনোতি ৱিত্থাৰেতীতি পৰিতো ইচ্চেৱমাদি.
৬৪০. , ০. সচজানং কগা ণানুবন্ধে.
সচ জানং ধাতূনমন্তানং চজানং কগাদেসা হোন্তি যথাসঙ্খ্যং ণানুবন্ধে পচ্চযে পৰে.
ওকো, পাকো, সেকো, সোকো, ৱিৱেকো, চাগো, যোগো, ভোগো, ৰোগো, ৰাগো, ভাগো, ভঙ্গো, ৰঙ্গো, সঙ্গো.
৬৪১. , ৫৭২. নুদাদীহি যুণ্ৱূনমনাননাকাননকা সকাৰিতেহি চ.
নুদ সূদ জন সু লূ হু পু ভূ ঞা অ স সমুইচ্চেৱমাদীহি ধাতূহি, ফন্দ চিতি আণ ইচ্চেৱমাদীহি সকাৰিতেহি চ যুণ্ৱূনং পচ্চযানং অন আনন অক আননকাদেসা হোন্তি যথাসঙ্খ্যং কত্তৰি, ভাৱকৰণেসু চ.
কত্তৰি তাৱ – পনুদতীতি পনূদনো. এৱং সূদনো, জননো, সৱণো, লৱনো, হৱনো, পৱনো, ভৱনো, ঞাণো, অসনো, সমণো.
ভাৱে চ – পনুদতে পনূদনং. এৱং সূদনং, জননং, সৱণং, লৱনং, হৱনং, পৱনং, ভৱনং, ঞাণং, অসনং, সমণং, সঞ্জাননং, কুযতে কাননং.
কাৰিতে চ – ফন্দাপীযতে ফন্দাপনং, চেতাপীযতে চেতাপনং, আণাপীযতে আণাপনং.
কৰণে – নুদন্তি অনেনাতি নূদনং, এৱং সূদনং, জননং, সৱণং, লৱণং, হৱনং, পৱনং, ভগনং, ঞাণং, অসনং, সৱণং.
পুন কত্তৰি – নুদতীতি নূদকো, সূদতীতি সূদধকা, জনেতীতি জনকো, সুণোতীতি সাৱকো, লুনাতীতি লাৱকো, জুহোতীতি হাৱকো, পুনাতীতি পাৱকো, ভৱতীতি ভাৱকো, জানাতীতি জানকো, অসতীতি অসকো, উপাসতীতি উপাসকো, সমেতীতি সমকো.
কাৰিতে তু – ফন্দাপযতীতি ফন্দাপযকো. এৱং আণাপযকো, চেতাপযকো, সঞ্জাননকো.
৬৪২. , ৫৮৮. ই য ত ম কি এ সান’মন্তস্সৰো দীঘং ক্ৱচি দু স স্স গুণং দো ৰং সক্খী চ.
ইয ত ম কি এ সইচ্চেতেসং সব্বনামানমন্তো সৰো দীঘমাপজ্জতে, ক্ৱচি দুসইচ্চেতস্স ধাতুস্স উকাৰো গুণমাপজ্জতে, দকাৰো ৰকাৰমাপজ্জতে, ধাত্ৱন্তস্স সস্স চ স ক্খ ঈইচ্চেতে আদেসা হোন্তি যথাসম্ভৱং. এতে সদ্দা সকেন সকেন নামেন যথানুপৰোধেন বুদ্ধসাসনে পচ্ছা পুন নিপ্পজ্জন্তে.
ইমমিৱ নং পস্সতীতি ঈদিসো, যমিৱ নং পস্সতীতি যাদিসো, তমিৱ নং পস্সতীতি তাদিসো, মমিৱ নং পস্সতীতি মাদিসো, কিমিৱ নং পস্সতীতি কীদিসো, এতমিৱ নং পস্সতীতি এদিসো, সমানমিৱ নং পস্সতীতি সাদিসো. ইমমিৱ নং পস্সতীতি ঈৰিসো, যমিৱ নং পস্সতীতি যাৰিসো, তমিৱ নং পস্সতীতি তাৰিসো, মমিৱ নং পস্সতীতি মাৰিসো, কিমিৱ নং পস্সতীতি কীৰিসো, এতমিৱ নং পস্সতীতি এৰিসো, সমানমিৱ নং পস্সতীতি সাৰিসো. ইমমিৱ নং পস্সতীতি ঈদিক্খো, যমিৱ নং পস্সতীতি যাদিক্খো, তমিৱ নং পস্সতীতি তাদিক্খো, এৱং মাদিক্খো, কীদিক্খো, এদিক্খো, সাদিক্খো. ঈদী, যাদী, তাদী, মাদী, কীদী, এদী, সাদী.
চগ্গহণেন তেসমেৱ সদ্দানং ইযইচ্চেৱমাদীনমন্তো চ সৰো ক্ৱচি দীঘত্থমাহু. ঈদিক্খো, যাদিক্খো, তাদিক্খো, মাদিক্খো, কীদিক্খো, এদিক্খো, সাদিক্খো. ইদিসো, সদিসো, সৰিসো, সৰিক্খো.
৬৪৩. , ৬৩৫. ভ্যাদীহি মতি বুধি পূজাদীহি চ ত্তো.
ভীইচ্চেৱমাদীহি ধাতূহি, মতি. বুধি পূজাদিতো চ ত্ত পচ্চযো হোতি.
ভাযিতব্বোতি ভীতো, সুপিতব্বোতি সুত্তো, মিজ্জিতব্বো সিনেহেতব্বোতি মিত্তো, সম্মন্নিতব্বোতি সম্মতো, সং সুট্ঠু মানিতব্বো পূজেতব্বোতি সম্মতো, সম্মানীযিত্থাতি সম্মতো, সংকপ্পীযতেতি সঙ্কপ্পিতো, সংকপ্পীযিত্থাতি সঙ্কপ্পিতো, সম্পাদীযতেতি সম্পাদিতো, সম্পাদীযিত্থাতি সম্পাদিতো, অৱধাৰীযতেতি অৱধাৰিতো, অৱধাৰীযিত্থাতি অৱধাৰিতো, বুজ্ঝিতব্বো ঞাতব্বোতি বুদ্ধো, অজ্ঝযিতব্বোতি ইতো, এতব্বো গন্তব্বোতি ইতো, ৱিদিতব্বো ঞাতব্বোতি ৱিদিতো, তক্কীযতেতি তক্কিতো, পূজীযতেতি পূজিতো, পূজীযিত্থাতি পূজিতো, অপচাযিতব্বোতি অপচাযিতো, মানিতব্বো পূজেতব্বোতি মানিতো, অপচীযতেতি অপচিতো, ৱন্দীযতেতি ৱন্দিতো, ৱন্দীযিত্থাতি ৱন্দিতো, সক্কৰীযতেতি সক্কাৰিতো, সক্কৰীযিত্থাতি সক্কাৰিতো.
৬৪৪. , ৬৬১. ৱেপু সী দৱ ৱমু কু দা ভূ হ্ৱাদীহি থু ত্তিম ণিমা নিব্বত্তে.
ৱেপু সী দৱ ৱমু কু দা ভূ হুইচ্চেৱমাদীহি ধাতূহি যথাসম্ভৱং থু ত্তিম ণিমপচ্চযা হোন্তি নিব্বত্তত্থে.
ৱেপনং ৱেপো, তেন নিব্বত্তো ৱেপথু, সযনং সযো, তেন নিব্বত্তো সযথু, দৱনং দৱো, তেন নিব্বত্তো দৱথু. ৱমনং ৱমো, তেন নিব্বত্তো ৱমথু. কুত্তি কৰণং, তেন নিব্বত্তং কুত্তিমং. দাতি দানং, তেন নিব্বত্তং দত্তিমং. ভূতি ভৱনং, তেন নিব্বত্তং ভোত্তিমং. অৱহুতি অৱহনং, তেন নিব্বত্তং ওহাৱিমং.
৬৪৫. , ৬৬২. অক্কোসে নম্হানি.
অক্কোসইচ্চেতস্মিং অত্থে নম্হি পটিসেধযুত্তে আনিপচ্চযো হোতি ধাতূহি.
ন গমিতব্বং অগমানি তে জম্ম দেসং, ন কত্তব্বং অকৰাণি তে জম্ম কম্মং.
নম্হীতি কিমত্থং? ৱিপত্তি তে জম্ম, ৱিকতি তে জম্ম.
অক্কোসেতি কিমত্থং? ন গন্তব্বা অগতি তে.
৬৪৬. , ৪১৯. একাদিতো সকিস্স ক্খত্তুং.
একাদিতো সকিস্স ক্খত্তুং হোতি.
একস্স পদত্থস্স সকিং ৱাৰং একক্খত্তুং, দ্ৱিন্নং পদত্থানং সকিং ৱাৰং দ্ৱিক্খত্তুং, তিণ্ণং পদত্থানং সকিং ৱাৰং তিক্খত্তুং, এৱং চতুক্খত্তুং, পঞ্চক্খত্তুং, ছক্খত্তুং, সত্তক্খত্তুং, অট্ঠক্খত্তুং, নৱক্খত্তুং, দসক্খত্তুং. ইচ্চেৱমাদযো সদ্দা যোজেতব্বা.
৬৪৭. , ৬৬৩. সুনস্সুনস্সোণ ৱানুৱানূনুনখুনানা.
সুনইচ্চেতস্স পাটিপদিকস্স উনস্স ওণ ৱান উৱান ঊন উনখ উন আ আনাদেসা হোন্তি.
সামিকস্স সদ্দং সুণাতীতি সোণো, সামিকস্স সদ্দং সুণাতীতি স্ৱানো, এৱং সুৱানো, সূনো, সুনখো, সুনো, সা, সানো.
৬৪৮. , ৬৬৪. তৰুণস্স সুসু চ.
তৰুণইচ্চেতস্স পাটিপদিকস্স সুসু আদেসো হোতি.
সুসু কাড়কেসো.
৬৪৯. , ৬৬৫. যুৱস্সুৱস্সুৱুৱানুনূনা.
যুৱইচ্চেতস্স পাটিপদিকস্স উৱস্স উৱউৱান উনঊনাদেসা হোন্তি.
যুৱা, যুৱানো, যুনো, যূনো.
৬৫০. , ৬৫১. কালে ৱত্তমানাতীতে ণ্ৱাদযো.
কালে ৱত্তমানত্থে চ অতীতত্থে চ ণু যু তপচ্চযা হোন্তি.
অকাসি, কৰোতীতি কাৰু, অগচ্ছি, গচ্ছতীতি, ৱাযু, অভৱি, ভৱতীতি ভূতং.
৬৫১. , ৬৪৭. তৱিস্সতি গমাদীহি ণী ঘিণ.
ভৱিস্সতিকালত্থে গমু ভজ সু ঠাইচ্চেৱমাদীহি ধাতূহি ণী ঘিণ পচ্চযা হোন্তি.
আযতিং গমিতুং সীলং যস্স, সো হোতীতি গামী, আযতিং ভজিতুং সীলং যস্স, সো হোতীতি ভাজী, আযতিং পস্সাপিতুং সীলং যস্স, সো হোতীতি পস্সাৱি, আযতিং পট্ঠাযিতুং সীলং যস্স, সো হোতীতি পট্ঠাযি.
৬৫২. , ৬৪৮. ক্ৰিযাযং ণ্ৱু তৱো.
ক্ৰিযাযমত্থে ণ্ৱু তুইচ্চেতে পচ্চযা হোন্তি ভৱিস্সতিকালে.
‘‘কৰিস্স’’ন্তি কাৰকো ৱজতি, ‘‘ভুঞ্জিস্স’’ন্তি ভোত্তা ৱজতি.
৬৫৩. , ৩০৬. ভাৱৱাচিম্হি চতুত্থী.
ভাৱৱাচিম্হি চতুত্থীৱিভত্তি হোতি ভৱিস্সতিকালে,
পচিস্সতে, পচনং ৱা পাকো, পাকায ৱজতি. ভুঞ্জিস্সতে, ভোজনং ৱা ভোগো, ভোগায ৱজতি. নচ্চিস্সতে, নচ্চনং ৱা নচ্চং, নচ্চায ৱজতি.
৬৫৪. , ৬৪৯. কম্মনি ণো.
কম্মনি উপপদে ণপচ্চযো হোতি ভৱিস্সতিকালে.
নগৰং কৰিস্সতি নগৰকাৰো ৱজতি, সালিং লাৱিস্সতি সালিলাৱো ৱজতি, ধঞ্ঞং ৱপিস্সতি ধঞ্ঞৱাপো ৱজতি, ভোগং দদিস্সতি ভোগদাযো ৱজতি, সিন্ধুং পিৱিস্সতি সিন্ধুপাযো ৱজতি.
৬৫৫. , ৬৫০. সেসে স্সং ন্তুমানানা.
সেসইচ্চেতস্মিং অত্থে স্সং ন্তু মান আন ইচ্চেতে পচ্চযা হোন্তি ভৱিস্সতিকালে কম্মূপপদে.
কম্মং কৰিস্সতি কম্মং কৰিস্সং, এৱং কম্মং কৰোন্তো, কম্মং কুৰুমানো, কম্মং কৰানো ৱজতি. ভোজনং ভুঞ্জিস্সতি ভোজনং ভুঞ্জিস্সং, এৱং ভোজনং ভুঞ্জন্তো, ভোজনং ভুঞ্জমানো, ভোজনং ভুঞ্জানো ৱজতি. খাদনং খাদিস্সতি খাদনং খাদিস্সং, এৱং খাদনং খাদন্তো, খাদনং খাদমানো, খাদনং খাদানো ৱজতি. মগ্গং চৰিস্সতি মগ্গং চৰিস্সং, এৱং মগ্গং চৰন্তো, মগ্গং চৰমানো, মগ্গং চৰানো ৱজতি. ভিক্খং ভিক্খিস্সতি ভিক্খং ভিক্খিস্সং, এৱং ভিক্খং ভিক্খন্তো, ভিক্খং ভিক্খমানো, ভিক্খং ভিক্খানো ৱজতি.
৬৫৬. , ৬৬৬. ছৱাদীতি তত্ৰণ.
ছ দ চি তি সু নী ৱি দ পদ তনু যত অদ মদ যুজ ৱতুমিদ মা পু ক ল ৱৰ ৱে পু গুপ দা ইচ্চেৱমাদীহি ধাতূহি তত্ৰণ ইচ্চেতে পচ্চযা হোন্তি যথাসম্ভৱং.
আতপং ছাদেতীতি ছত্তং, ছত্ৰং. আৰম্মণং চিন্তেতীতি চিত্তং, চিত্ৰং. চিন্তেন্তি সম্পযুত্তধম্মা এথেনাতি ৱা চিত্তং, চিত্ৰং. অত্থে অভিস্সৱেতীতি সুত্তং, সুত্ৰং. অত্থে সূচেতীতি ৱা সুত্তং, সুত্ৰং. সত্তে নেতীতি নেত্তং, নেত্ৰং. সত্তে ইচ্ছিতট্ঠানং নেন্তি এতেনাতি ৱা নেত্তং, নেত্ৰং. পকাৰেন ৱিদতীতি পৱিত্তং, পৱিত্ৰং. ৱিৱিধেন আকাৰেন মঙ্গ পাপং পুনাতি, সোধেতীতি পৱিত্তং, পৱিত্ৰং. সুচিভাৱং ৱা পাপুণাতীতি পৱিত্তং, পৱিত্ৰং. পদতি পাপুণাতীতি পত্তো, পত্ৰো. আহাৰা পতন্তি এত্থ ভাজনেতি পত্তং, পত্ৰং. পদতি পৱত্ততীতি ৱা পত্তং, পত্ৰং. তনোতি ৱিত্থাৰেতীতি তন্তং, তন্ত্ৰং, তনিতব্বং ৱিত্থাৰেতব্বন্তি ৱা তন্তং, তন্ত্ৰ. যততীতি যত্তং, যত্ৰং. যততি ৱীৰিযং কৰোতি এতেনাতি ৱা যত্তং, যত্ৰং. যতনং ৱা যত্তং, যত্ৰং. সুখদুক্খং অদতি ভক্খতীতি অত্তা, অত্ৰা. মদতীতি মত্তং, মত্ৰং. ৱত্থুং যুজ্জন্তি এতেনাতি যোত্তং, যোত্ৰং. ৱত্ততীতি ৱত্তং, ৱত্ৰং. মিদতি সিনেহং কৰোতীতি মিত্তং. মিত্ৰং. মিদতি সিনেহতি এতাযাতি মেত্তা, মেত্ৰা. পৰি সমন্ত তো সব্বাকাৰেন মিনন্তি এতাযাতি মত্তা, মত্ৰা. মাননং ৱা মত্তং, মত্ৰং. অত্তনো কুলং পুনাতি সোধেতীতি পুত্তো, পুত্ৰো. কলিতব্বং সঙ্খ্যাতব্বন্তি কলত্তং, কলত্ৰং. সংসুট্ঠু ৱাৰেতি এতেনাতি ৱৰত্তং, ৱৰত্ৰং. ৱেপতি কম্পতীতি ৱেত্তং, ৱেত্ৰং. গোপিতব্বং ৰক্খিতব্বন্তি গুত্তং. গুত্ৰং, গোত্তং, গোত্ৰং. দাতি অৱখণ্ডতি এতেনাতি দাত্তং, দাত্ৰং ইচ্চেৱমাদি.
৬৫৭. , ৬৬৭. ৱদাদীহি ণিত্তো গণে.
ৱদ চৰ ৱৰইচ্চেৱমাদীহি ধাতূহি ণিত্তপচ্চযো হোতি গণত্থে.
ৱাদিতানং গণো ৱাদিত্তং. এৱং চাৰিত্তং, ৱাৰিত্তং, ইচ্চেৱমাদি.
৬৫৮. , ৬৬৮. মিদাদীহি ত্তিতিযো.
মিদ পদ ৰন্জ তনু ধাইচ্চেৱমাদীহি ধাতূহি ত্তি তি ইচ্চেতে পচ্চযা হোন্তি.
মিদতি সিনেহতীতি মেত্তি, পদতি গচ্ছতীতি পত্তি, ৰন্জতি এত্থাতি ৰত্তি, তনোতি ৱিত্থাৰেতীতি তন্তি, অত্তনো কুলং তনোতি ৱিত্থাৰেতীতি ৱা তন্তি, পৰেসং ইত্থীনং পুত্তং ধাৰেতীতি ধাতি, খীৰং ধাৰেতীতি ৱা ধাতি, অত্তনো সভাৱং ধাৰেতীতি ৱা ধাতি ইচ্চেৱমাদি.
৬৫৯. , ৬৬৯. উসু ৰন্জ দংসানং দংসস্স দড্ঢোঢ ঠা চ.
উসু ৰন্জ দংসইচ্চেতেসং ধাতূনং দংসস্স দড্ঢাদেসো হোতি, ঢ ঠপচ্চযা চ হোন্তি.
উসীযতে উড্ঢো, ৰন্জন্তি এত্থাতি ৰট্ঠং, দংসীযতেতি দড্ঢো.
৬৬০. , ৬৭০. সূৱুসানমূৱুসানমতোথোচ.
সূৱু অসইচ্চেতেসং ধাতূনং ঊউঅসানং অতাদেসো হোতি, থপচ্চযো চ.
সৱতি হিংসতি এতেনাতি সত্থং, হিৰোত্তপ্পং সংৱৰতি এতেনাতিৱত্থং, সদ্দানুৰূপং অসতিভৱতীতি অত্থো,
৬৬১. , ৬৭১. ৰন্জুদাদীহি ধ দিদ্দ কিৰা ক্ৱচি জদলোপোচ.
ৰন্জ উদ ইদি চদি মদি খুদ ছিদি ৰুদি দল সুস সুচ ৱচ ৱজ ইচ্চেৱমাদীহি ধাতূহি ধ দ ইদ্দ ক ইৰইচ্চেতে পচ্চযা হোন্তি, ক্ৱচি জ দ লোপো চ, পুন নিপ্পজ্জন্তে.
ৰঞ্জিতব্বন্তি ৰন্ধং, ৰন্জযিত্থাতি ৱা ৰন্ধং, অত্তনি সন্নিস্সিতানং মচ্ছমকৰানং পীতিসোমনস্সং উন্দতি পসৱতি জনেতীতি সমুদ্দো, ইন্দতি পৰমিস্সৰিযং কৰোতীতি ইন্দো, ইন্দত্তং অধিপতিভাৱং কৰোতীতি ৱা ইন্দো, চন্দিতব্বো ইচ্ছিতব্বোতি চন্দো, মন্দতি হাসেতীতি মন্দো, মদিতব্বো হাসেতব্বোতি ৱা মন্দো, খুদতি পিপাসেতীতি খুদ্দো, ছিন্দিতব্বোতি ছিদ্দো, ৰুদতি হিংসতীতি ৰুদ্দো, দলতি দুগ্গতভাৱং গচ্ছতীতি দলিদ্দো, সুস্সতীতি সুক্কং, সুচতীতিসোকো, ৱচিতব্বন্তি ৱক্কং, অপ্পটিহতো হুত্ৱা ৱজতি গচ্ছতীতি ৱজিৰং ইচ্চেৱমাদি.
৬৬২. , ৬৭২. পটিতো হিস্স হেৰণ হীৰণ.
পটিইচ্চেতস্মা হিস্স ধাতুস্স হেৰণ হীৰণ আদেসা হোন্তি.
পটিপক্খেমদ্দিত্ৱাগচ্ছতি পৱত্ততীতি পাটিহেৰং, পাটিহীৰং.
৬৬৩. , ৬৭৩. কড্যাদীহি কো.
কডি ঘডি ৱডি কৰডি মডি সডি কুঠি ভডি পডি দডি ৰডি তডি ইসিডি চডি গডি অডি লডি মেডি এৰডি খডি ইচ্চেৱমাদীহি ধাতূহি কপচ্চযো হোতি সহ পচ্চযেন চ নিপ্পজ্জন্তে যথাসম্ভৱং.
কণ্ডিতব্বো ছিন্দিতব্বোতি কণ্ডো, ঘণ্ডিতব্বো ঘটেতব্বোতি ঘণ্ডো, ৱণ্ডন্তি এত্থাতি ৱণ্ডো, কৰণ্ডিতব্বো ভাজেতব্বোতি কৰণ্ডো, মণ্ডীযতে ৱিভূসীযতে এতেনাতি মণ্ডো, সণ্ডন্তি গুম্বন্তি এত্থাতি সণ্ডো, অঙ্গমঙ্গানি কুণ্ঠতি ছিন্দতীতি কুট্ঠং, ভণ্ডিতব্বন্তি ভণ্ডং, পণ্ডতি লিঙ্গৱেকল্লভাৱং গচ্ছতীতি পণ্ডকো. দণ্ডতি আণং কৰোতি এতেনাতি দণ্ডো, ৰণ্ডতি হিংসতীতি ৰণ্ডো, ৱিসেসেন তণ্ডতি চালেতি পৰেসং ৱিঞ্ঞূনং হদযং কম্পেতীতি ৱিতণ্ডো, ইসিণ্ডতি পৰেসং মদ্দতীতি ইসিণ্ডো, চণ্ডতি চণ্ডিক্কভাৱং কৰোতীতি চণ্ডো, গণ্ডতি সন্নিচযতি সমূহং কৰোতি এত্থাতি গণ্ডো, অণ্ডীযতি নিব্বত্তীযতীতি অণ্ডো, লণ্ডিতব্বো জিগুচ্ছিতব্বোতি লণ্ডো, মেণ্ডতি কুটিলভাৱং গচ্ছতীতি মেণ্ডো, এৰণ্ডতি ৰোগং হিংসতীতি এৰণ্ডো, খণ্ডিতব্বো ছিন্দিতব্বোতি খণ্ডো ইচ্চেৱমাদি.
৬৬৪. , ৬৭৪. খাদামগমানং খ ন্ধ’ন্ধ গন্ধা.
খাদ অম গমুইচ্চেতেসং ধাতূনং খন্ধ অন্ধ গন্ধাদেসা হোন্তি, কপচ্চযো চ হোতি.
জাতিজৰামৰণাদীহি সংসাৰদুক্খেহি খাদিতব্বোতি খন্ধো, অমতি অঙ্গমঙ্গস্স ৰুজ্জনভাৱং গচ্ছতীতি অন্ধো, চক্খুনা অমতি ৰুজ্জতীতি ৱা অন্ধো, তং তং ঠানং ৱাতেন গচ্ছতীতি গন্ধো. এৱং খন্ধকো, অন্ধকো, গন্ধকো.
৬৬৫. , ৬৭৫. পটাদীহ্যলং.
পট কল কুস কদ ভগন্দ মেখ ৱক্ক তক্ক পল্ল সদ্দ মূল বিল ৱিদ চডং পঞ্চ ৱা ৱস পচি মচ মুস গোত্থু পুথু বহু মঙ্গ বহ কম্ব সম্ব অগ্গইচ্চেৱমাদীহি ধাতূহি পাটি পদিকেহি চ উত্তৰপদেসু অলপচ্চযো হোতি, পচ্ছা পুন নিপ্পজ্জন্তে.
পটে অলন্তি পটলং, কলে অলন্তি কললং, পাপকে অকুসলে ধম্মে কুসতি ছিন্দতীতি কুসলং, কুসভূতে যথাসভাৱধম্মে অলন্তি ৱা কুসলং, কুসে উদ্দিস্স দানে অলন্তি ৱা কুসলং, কুসে সঞ্চযে ধম্মসমুদাযে অলন্তি ৱা কুসলং, কদ্দে মদ্দে অলন্তি কদলং, ভগন্দে সেচনে অলন্তি ভগন্দলং, ভগন্দে মুত্তকৰীসহৰণে অলন্তি ৱা ভগন্দলং, মেখে কটিৱিচিত্তে অলন্তি মেখলং, ৱক্কে ৰুক্খতচে অলন্তি ৱক্কলং, তক্কে ৰুক্খসিলেসে অলন্তি তক্কলং, পল্লে নিন্নট্ঠানে অলন্তি পল্ললং, সদ্দে হৰিতে অলন্তি সদ্দলং, মূলে পতিট্ঠানে অলন্তি মুলালং, বিড়ে নিস্সযে অলন্তি বিলালং, ৱিদে ৱিজ্জমানে অলন্তি ৱিদলং, চণ্ডে অলন্তি চণ্ডালো, পঞ্চন্নং ৰাজূনং অলন্তি পঞ্চালো, ৱা গতিগন্ধনেসু অলন্তি ৱালং, ৱা পদগমনে অলন্তি ৱা ৱাড়ো, ৱসে অচ্ছাদনে অলন্তি ৱসলো, পচে ৱিত্থাৰে অলন্তি পচলো, মচে চোৰকম্মে অলন্তি মচলো, মুসে থেয্যে, মুসে পাণচাগে ৱা অলন্তি মুসলো, গোত্তে ৱংসে সিঙ্গালজাতিযং অলন্তি গোত্থুলো, পুথুম্হি ৱিত্থাৰে অলন্তি পুথুলো, বহুম্হি সঙ্খ্যানে অলন্তি বহুলো, বহুম্হি ৱুদ্ধিম্হি অলন্তি ৱা বহুলো, মঙ্গম্হি গমনে অলন্তি মঙ্গলং, বহুম্হি ৱুদ্ধিম্হি অলন্তি বহলং, কম্বম্হি সঞ্চলনে অলন্তি কম্বলং. সম্বম্হি মণ্ডলে অলন্তি সম্বলং, অগ্গে গতিকোটিল্লে অলন্তি অগ্গড়ং. ইচ্চেৱমাদযো অঞ্ঞেপি সদ্দা ভৱন্তি.
৬৬৬. , ৬৭৬. পুথস্স পুথু পথা মো ৱা.
পুথইচ্চেতস্স পাটিপদিকস্স পুথু পথাদেসা হোন্তি, ক্ৱচি অমপচ্চযো হোতি.
পুথ হুত্ৱা জাতন্তি পুথৱী পথমে জাতো পথমো, পথৱী, পঠমো ৱা, পুথু কিলেসে জনেতীতি পুথুজ্জনো, পুথু হুত্ৱা জাতন্তি পথৱী, পথৱী ৱা.
৬৬৭. , ৬৭৭. সস্ৱাদীহি তু দৱো.
সসু দদ অদ মদইচ্চেৱমাদীহি ধাতূহি তু দুইচ্চেতে পচ্চযা হোন্তি.
অঞ্ঞে সত্তে সসতি হিংসতীতি সত্তু, দুক্খং দদাতীতি দদ্দু, দুক্খেন অদতি ভক্খতি এত্থাতি অদ্দু, দুক্খং অদতি অনুভৱতি জনো এতেনাতি ৱা অদ্দু, দুক্খং ভাজনং আধাৰং ভাৱতীতি ৱা অদ্দু, মদতি উম্মত্তং কৰোতীতি মদ্দু, মদতি মদ্দভাৱং কৰোতীতি ৱা মদ্দু.
৬৬৮. , ৬৭৮. ঝাদীহি ঈৱৰো.
চি পা ধাইচ্চেৱমাদীহি ধাতূহি ঈৱৰপচ্চযোহোতি.
চীযতীতি চীৱৰং, পিৱতীতি পীৱৰো, পাতব্বং ৰক্খিতব্বন্তি ৱা পীৱৰং. ধাৰেতি ধাৰেত্ৱা জীৱিতং কপ্পেতীতি ধীৱৰো, ধীৱৰং.
৬৬৯. , ৬৭৯. মুনাদীহি চি.
মুন যত অগ্গ পত কৱ সুচ ৰুচ মহাল ভদ্দাল মনইইচ্চেৱমাদীহি ধাতূহি, পাটিপদিকেহি চ ইপচ্চযো হোতি.